Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Το ορθόδοξο σχίσμα και η υπεράσπιση της Μονής Σουμελά από τη Μόσχα

Δημοσιεύτηκε στις

Επικίνδυνες διαστάσεις έχει λάβει η σύγκρουση Οικουμενικού Πατριαρχείου με Πατριαρχείο Μόσχας

Γράφει η Κρινιώ Καλογερίδου

Δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Αυτή η κολόνια (βλ. σύγκρουση Οικουμενικού Πατριαρχείου με Πατριαρχείο Μόσχας) κρατάει χρόνια. Για την ακρίβεια 336 χρόνια, αν λογαριάσουμε ότι η πρώτη και καθοριστική ρήξη στις σχέσεις Ρωσικής Εκκλησίας – Φαναρίου επήλθε με αφορμή την Αυτοκεφαλία της Εκκλησίας της Ουκρανίας το 1686 επί πατριαρχίας Ιωακείμ Μόσχας και Διονύσιου Δ’ Κωνσταντινουπόλεως.

Μέχρι τότε ο μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ρωσίας (με δικαιοδοσία στη Λιθουανία, τη Λευκορωσία και την Ουκρανία) υπαγόταν — ως ”Πατριαρχική Εξαρχία” — στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, ενώ ο Πατριάρχης της Μόσχας περιόριζε την επιρροή του στο έδαφος του Βασιλείου της Μεγάλης Ρωσίας και των υπερβορείων μερών.

Δεν είχε καμιά δικαιοδοσία δηλαδή νότια της Μεγάλης Ρωσίας, όπου βρισκόταν η Ουκρανία, η ”Μικρή Ρωσία” – όπως αποκαλούνταν – έναντι της Μεγάλης που άρχισε να ”χτίζει” ανεπαίσθητα έκτοτε και μέχρι τον Δεκέμβριο του ’22 τον μύθο της μελλοντικής Σοβιετικής Ένωσης η οποία είχε ρίζες στην επανάσταση των Μπολσεβίκων του ’17.

Μετά το 1686 όμως — με αφορμή την επέκταση της κυριαρχίας του Βασιλείου της Μεγάλης Ρωσίας και την προσάρτηση στη ρωσική κυριαρχία των ανατολικών επαρχιών (Λευκορωσία-Ουκρανία) — το Πατριαρχείο της Μόσχας βρήκε την ευκαιρία να διεκδικήσει από τον τσάρο Μεγάλο Πέτρο, την εκκλησιαστική δικαιοδοσία στις τελευταίες, κάτι που απέρριψε κατηγορηματικά ο τότε Οικουμενικός Πατριάρχης Διονύσιος Δ’ (βλ. Συνοδική Πράξη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, 1686).

Τριακόσια πέντε χρόνια από τότε (1991) η Ουκρανία ανακήρυξε επίσημα την πολιτική ανεξαρτησία της από τη Ρωσική Ομοσπονδία, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για να ανακηρυχθεί η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας ως η 15η αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Χριστιανική Εκκλησία, πράγμα που έγινε το 2018.

Την αυτοκεφαλία της ουκρανικής εκκλησίας την αναγνώρισαν αμέσως το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως (με έρεισμα τα Εκκλησιαστικά Δίπτυχα της Συνοδικής Πράξης του Οικουμενικού Πατριάρχη Διονύσιου Δ’, 1686), το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και οι Εκκλησίες Ελλάδας και Κύπρου.

Όπως ήταν αναμενόμενο, όμως, την αναγνώριση την υποδέχθηκε με μεγάλη οργή η ρωσική εκκλησία, γιατί η ανεξαρτησία της Εκκλησίας του Κιέβου σήμαινε γι’ αυτήν την άρση της παραχώρησης της Ιεράς Μητρόπολής του στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας και την προσχώρησή της στη δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Αυτό το τελευταίο ωστόσο δεν το δεχόταν με τίποτα ο Ρώσος Πατριάρχης Κύριλλος ισχυριζόμενος ότι με τη βούλα του Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου Δ’ υπήχθη πλήρως και οριστικώς η Μητρόπολη Κιέβου της Ουκρανίας στην κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας.

Ως εκ τούτου, κατά τη θέση του Πατριαρχείου Μόσχας, ήταν αυθαίρετη η ερμηνεία του Βαρθολομαίου περί επισήμων κειμένων της Συνοδικής Πράξεως του Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου Δ’, γιατί ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως τα ερμήνευσε άκριτα [βάσει εσφαλμένης μεθόδου ”λήψης του ζητουμένου” (petitio principii)], με προφανή στόχο τη διαμόρφωση εδάφους αποδοχής της αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας από άλλες Εκκλησίες.

Τα όσα ακολούθησαν έκτοτε είναι λίγο πολύ γνωστά: Τον Σεπτέμβριο του 2018 είχαμε το Ορθόδοξο σχίσμα, όταν — με απόφαση της Ι. Συνόδου του Πατριαρχείου Μόσχας — διακόπηκε η μνημόνευση του Οικουμενικού Πατριάρχη κατά την τέλεση της Θείας λειτουργίας στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία (”Σκασίλα μου” ήταν η απάντηση του Βαρθολομαίου στη διακοπή μνημόνευσης του ονόματός του).

Το 2019 ήρθε η αναγνώριση της αυτοκεφαλίας της ουκρανικής Εκκλησίας από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο, ενώ το 2020 έγιναν αναγνωρίσεις από την ελληνική (Ιερώνυμος) και κυπριακή Εκκλησία (Χρυσόστομος Β’).

Αναγνωρίσεις που ξεχείλισαν το ποτήρι της οργής του Κύριλλου, ο οποίος εξέφρασε τη βαθιά του λύπη χαρακτηρίζοντας ”σχισματικό” τον ”μητροπολίτη Κιέβου” της Αυτοκέφαλης Ουκρανικής Εκκλησίας.

Το μέγεθος της οργής ωστόσο του Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών (που πατριαρχεύει στη Ρωσία για πάνω από μία δεκαετία) εκδηλώθηκε σε όλο το βάθος του ένα χρόνο πριν (Ιανουάριο 2021), όταν – ούτε λίγο ούτε πολύ – είπε πως η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί ήταν θεία τιμωρία στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο γιατί συγκατένευσε στην αυτοκεφαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας.

Μήνες μετά, σε συνέντευξή του σε τηλεοπτικό σταθμό της Ρωσίας (”Σπας” [”Σωτήρ”], Μ. Κορτσέβνικοφ) ο Κύριλλος έκανε δυο πρωτάκουστες διαπιστώσεις, όταν ρωτήθηκε για τις αιτίες των ενεργειών του Βαρθολομαίου ”που προκαλούν διαίρεση της παγκόσμιας Ορθοδοξίας”.

Το πρώτο που έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν ότι, κατά την άποψή του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης δε θεωρεί τον εαυτό του πρώτο μεταξύ ίσων (όπως υποστηρίζει το ορθόδοξο δόγμα), αλλά πρώτο επί όλων των υπολοίπων. Κάτι που δεν απέχει πολύ από το ”αλάθητο” του Πάπα.

Το δεύτερο ήταν η άποψή του ότι μετά την Άλωση η θέση του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ήταν ασταθής, ενταγμένη στο φιλελεύθερο πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις των δυτικοευρωπαϊκών χωρών με τις ΗΠΑ.

Όταν διάβασα τη συνέντευξη αρχικά, ερμήνευσα τα λόγια του Κύριλλου μάλλον ανάλαφρα έχοντας την εντύπωση ότι αυτά ανέσυραν από την αχλή του χρόνου το κλίμα της έντασης απ’ τον πόλεμο μεταξύ Ρως-Βυζαντινών τον 10ο αιώνα. Κι ύστερα (μετά την Άλωση του 1453) απ’ τους ανταγωνισμούς μεταξύ τους για την κληρονομιά του θρόνου του Βυζαντίου.

Σίγουρα η αλήθεια για το ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο ανάμεσα στις κεφαλές της Ορθοδοξίας βρίσκεται κάπου στη μέση. Ωστόσο υπάρχουν φορές που πολλαπλασιάζονται τα ερωτηματικά μέσα μου για τις χλιαρές αντιδράσεις οι οποίες μετατρέπονται στη συνέχεια σε ”ακινησία” και ”σιωπή” εκ μέρους του Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Η θέση του είναι λεπτή, ασφαλώς. Τα λόγια και οι κινήσεις του ελέγχονται από τον σουλτάνο, δεν το ξεχνάμε. Ωστόσο, ως επικεφαλής της Ορθοδοξίας, θα περίμενα να κρατήσει ίσες αποστάσεις – λόγω του ρόλου του – μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας, ασχέτως των θεολογικών διαφορών που χωρίζουν το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως από εκείνο της Μόσχας.

Θα περίμενα επίσης άμεση αντίδραση και παγκόσμια κινητοποίηση εκ μέρους του με το που άρχισε να γνωστοποιεί ο Ταγίπ Ερντογάν τις προθέσεις του για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί και όχι να αντιδρά αποσπασματικά και εκ των υστέρων τρέχοντας πίσω απ’ τα γεγονότα ως Επιμηθέας και όχι ως διορατικός Προμηθέας.

Θα περίμενα, τέλος, τη δική του πρώτη αντίδραση προ ημερών και όχι την παρέμβαση του Πατριαρχείου Μόσχας που μιλούσε — μεταξύ άλλων — για ”κυνική καταπάτηση ενός χριστιανικού ιερού σεβάσματος (Παναγία Σουμελά Πόντου), και διασυρμό της θρησκευτικής ειρήνης στην Τουρκία”.

Θα περίμενα την αντίδραση ενός Έλληνα Πατριάρχη (με καταγωγή από τις ”Χαμένες Πατρίδες” του Ελληνισμού) στη μετατροπή της Παναγίας Σουμελά σε κλαμπ για rave party με τουρίστες να χορεύουν υπό τον ρυθμό ηλεκτρονικής μουσικής την οποία επέλεξε γνωστός Τούρκος DJ, που έφτασε να χρησιμοποιήσει μέχρι και τις καμπάνες της Μονής για μουσικό εφέ…

Και όλα αυτά με την άδεια της επαρχιακής διοίκησης. Την άδεια του τουρκικού κράτους, ουσιαστικά, ”η νομοθεσία του οποίου επιτρέπει την πραγματοποίηση τέτοιου είδους εκδηλώσεων” (που καταγράφηκαν και σε βιντεοκλίπ, μάλιστα), όπως αποκάλυψε ο πρόεδρος της Ένωσης Τουριστικών Πρακτόρων Τραπεζούντας (TÜRSAB) Βολκάν Κανταρτζί στην προσπάθειά του να δικαιολογηθεί.

Να δικαιολογηθεί χωρίς να αναρωτηθεί πώς θα φαινόταν στον ίδιο και τον Πρόεδρό του αν όλο αυτό το προσβλητικό σκηνικό στηνόταν σε μουσουλμανικό τζαμί αντί σε χριστιανική Εκκλησία. Ερώτηση που προβλημάτισε τελικά έναν από τους λίγους σώφρονες ιθύνοντες στην Τουρκία, τον πρόεδρο των Ταξιδιωτικών Γραφείων Τραπεζούντας Μουράτ Τσαβγκά, που έκανε την αυτοκριτική του λέγοντας χαρακτηριστικά:

– […] Είναι από τις στιγμές που ο εγκέφαλός μας καίγεται και το μυαλό μας σταματάει!

Πού οδηγεί τη σκέψη μας, καταληκτικά, η τελευταία αυτή πικρή ιστορία; Στο ότι — για την προώθηση του τουρισμού στην Τραπεζούντα — η τουρκική κυβέρνηση θυσίασε αψήφιστα τη θρησκευτικότητα και τον μνημειακό χαρακτήρα της ιστορικής Μονής του Πόντου, χωρίς να δεχτεί επικρίσεις από τον πιο αρμόδιο να μιλήσει και να υψώσει τους τόνους γι’ αυτό: Τον εκπρόσωπο της Ορθοδοξίας, Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο…

Κρινιώ Καλογερίδου (Βούλα Ηλιάδου, συγγραφέας)

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τουρκική οπλική υποστήριξη

Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ κυριάρχησαν στο δελτίο «Η φωνή της Αρμενίας», με τη Λιάνα Μανουκιάν.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η Αρμενία προσβλέπει στο άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία και στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τον διάλογο με το Ιράν για τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, οι αντιπαραθέσεις με το Μπακού παραμένουν ενεργές, με νέο σημείο αιχμής τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ.

Αυτή την εικόνα μετέφερε το δελτίο της δημόσιας ραδιοφωνίας της Αρμενίας, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές κινήσεις του Ερεβάν και τις εξελίξεις γύρω από τις υποδομές που μπορούν να μεταβάλουν τον οικονομικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου.

Πασινιάν: Προσδοκίες για ανοιχτά σύνορα και νέες διασυνδέσεις

Μιλώντας στο Αρμενοβρετανικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ερεβάν, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι αναμένει, στο άμεσο μέλλον και παράλληλα με την ανάπτυξη του έργου TRIPP, το άνοιγμα των αρμενοτουρκικών συνόρων και την έναρξη σιδηροδρομικών συνδέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας–Τουρκίας.

Οι δηλώσεις εκφράζουν τις προσδοκίες της αρμενικής κυβέρνησης, χωρίς στο δελτίο να αναφέρεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των συνδέσεων.

Ο Πασινιάν αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης του Περσικού Κόλπου με τη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης άρσης των μεταφορικών αποκλεισμών. Παρουσίασε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει οδικές αρτηρίες, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα επικοινωνιών, στο πλαίσιο της αρμενικής πρωτοβουλίας «Σταυροδρόμι Ειρήνης».

Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το δελτίο, εξετάζονται δυνατότητες κατασκευής πετρελαιαγωγού και αγωγού φυσικού αερίου, ενώ πραγματοποιούνται συζητήσεις για γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υπογράμμισε και τη σημασία των καλωδίων επικοινωνιών, συνδέοντας τις υποδομές με τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες.

Επαφές στην Τεχεράνη για το TRIPP και την περιφερειακή ασφάλεια

Στην Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, έγινε δεκτός από τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πορεία υλοποίησης του TRIPP, στην ανάπτυξη υποδομών για την άρση των αποκλεισμών και σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα ενεργειακής συνεργασίας. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, καθώς και η συμμετοχή του Ιράν σε υψηλό επίπεδο στην COP17 του Ερεβάν.

Ο Μιρζογιάν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τον στρατηγικό χαρακτήρα των αρμενοϊρανικών σχέσεων και τη σημασία της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές που συνδέουν τις δύο χώρες και στην απρόσκοπτη μεταφορά εμπορευμάτων. Ο Αρμένιος υπουργός παρουσίασε τις δυνατότητες ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου που, κατά την αρμενική πλευρά, δημιουργεί η υλοποίηση του TRIPP.

Γέφυρα, ηλεκτρική διασύνδεση και εμπόριο με το Ιράν

Στις συνομιλίες του Μιρζογιάν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εξετάστηκαν η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στα αρμενοϊρανικά σύνορα, η ταχεία ολοκλήρωση της τρίτης γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η απλοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών.

Το δελτίο ανέφερε ότι το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι Ειρήνης», με έμφαση στην επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων μέσω διαπραγματεύσεων.

Παράλληλα, μεταφέρθηκε εκτίμηση ειδικού σε θέματα Ιράν ότι στην ατζέντα της επίσκεψης ενδέχεται να βρίσκονται η στάση του Ερεβάν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά στον τομέα των αερομεταφορών, και η πιθανή αύξηση των προμηθειών ιρανικού φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, χωρίς να αποδίδεται ως επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των επίσημων συνομιλιών.

Ενεργειακές συνομιλίες Αρμενίας–Τουρκίας

Στο πεδίο των αρμενοτουρκικών επαφών, ο αρμόδιος υπουργός της Αρμενίας, Νταβίτ Χουντατιάν, υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της τουρκικής εταιρείας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι συζητήσεις αφορούσαν την αποκατάσταση και λειτουργία της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Γκιουμρί–Καρς, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών.

Σύμφωνα με το δελτίο, υπογραμμίστηκε η σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων τόσο για τη διμερή όσο και για την περιφερειακή συνεργασία.

Αντιπαράθεση για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ

Ξεχωριστή θέση στο δελτίο είχε η αντιπαράθεση γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ, ενόψει της COP17 για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Ερεβάν από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.

Το δελτίο χαρακτήρισε τις πρόσφατες παρεμβάσεις από το Αζερμπαϊτζάν ως νέα ενημερωτική εκστρατεία κατά της Αρμενίας. Παρουσίασε δηλώσεις εκπροσώπων αζερικής περιβαλλοντικής οργάνωσης που ζητούν το κλείσιμο του σταθμού, επικαλούμενοι την παλαιότητα του εξοπλισμού και τον κίνδυνο διασυνοριακής ραδιενεργού ρύπανσης σε περίπτωση ατυχήματος.

Οι αιτιάσεις αυτές καταγράφονται ως ισχυρισμοί των συγκεκριμένων εκπροσώπων. Το δελτίο αντιπαρέβαλε τις αναφορές του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία το 2022, για τις βελτιώσεις στην ασφάλεια και τη συνέχιση της υποστήριξης του Οργανισμού.

Παρουσιάστηκαν επίσης καταγγελίες από την αζερική πλευρά για το μεταλλευτικό έργο Αμουλσάρ, τη χρήση υπόγειων υδάτων στην κοιλάδα του Αραράτ και τη λίμνη Σεβάν.

Το δελτίο υπενθύμισε ακόμη την απειλή που είχε διατυπώσει εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν τον Ιούλιο του 2020 για πιθανό πλήγμα στον Μετσαμόρ, αναδεικνύοντας το υπόβαθρο ασφαλείας της αντιπαράθεσης.

Τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του Καραμπάχ

Στο τελευταίο θέμα παρουσιάστηκαν δηλώσεις Τούρκου αναλυτή για την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο στο Καραμπάχ.

Σύμφωνα με όσα του αποδίδει το δελτίο, η Τουρκία μετέφερε πυρομαχικά με μεταφορικά αεροσκάφη από δικές της αποθήκες και από ορισμένες συμμαχικές χώρες. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι αφαιρούνταν ηλεκτρονικά συστήματα από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν.

Οι δηλώσεις παρουσιάζουν, κατά τον συγκεκριμένο αναλυτή, μια τουρκική εμπλοκή που υπερέβαινε την πώληση οπλικών συστημάτων και περιλάμβανε ενεργή υποστήριξη κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Ινδία πληρώνει με αίμα τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν

Νεκροί, εκτοπισμένες οικογένειες, πλήγματα στον τουρισμό και διαρκείς ανάγκες στρατιωτικής ετοιμότητας συνθέτουν το κόστος της τρομοκρατίας για την Ινδία. Δημοσίευμα των European Times εξετάζει τη δράση οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν ως μηχανισμό παρατεταμένης φθοράς, ο οποίος επιβαρύνει την ασφάλεια, την κοινωνία και την ανάπτυξη της χώρας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Το αποτύπωμα της τρομοκρατίας στην Ινδία εκτείνεται πολύ πέρα από τον άμεσο απολογισμό κάθε επίθεσης. Αφορά οικογένειες που χάνουν τους ανθρώπους τους, κοινότητες που εγκαταλείπουν τις εστίες τους και τοπικές οικονομίες που βλέπουν την προσπάθεια ανάκαμψης να ανατρέπεται μέσα σε λίγα λεπτά.

Σε δημοσίευμα της 3ης Οκτωβρίου 2026, οι European Times υποστηρίζουν ότι η διασυνοριακή δράση ένοπλων οργανώσεων αποτελεί εργαλείο έμμεσης αντιπαράθεσης του Πακιστάν με την Ινδία. Η βασική θέση του άρθρου είναι ότι οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις επιβάλλουν στο Νέο Δελχί μια διαρκή κατάσταση επιφυλακής, με σωρευτικό ανθρώπινο, στρατιωτικό και οικονομικό κόστος.

Η Ινδία κατηγορεί επί χρόνια το Πακιστάν ότι υποστηρίζει οργανώσεις που πραγματοποιούν επιθέσεις στο έδαφός της. Το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τις κατηγορίες περί στήριξης της ένοπλης βίας στο Κασμίρ και δηλώνει ότι παρέχει πολιτική, διπλωματική και ηθική υποστήριξη στους Κασμιριανούς.

Η δράση οργανώσεων και η καταγγελία περί πολέμου δι’ αντιπροσώπων

Το δημοσίευμα περιγράφει ένα δίκτυο στρατολόγησης, εκπαίδευσης, χρηματοδότησης και διείσδυσης μαχητών μέσω της Γραμμής Ελέγχου στο Κασμίρ. Αποδίδει στις πακιστανικές υπηρεσίες πληροφοριών και σε τμήματα του στρατιωτικού μηχανισμού ρόλο υποστήριξης αυτής της δραστηριότητας.

Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν ισχυρισμούς του άρθρου και συνδέονται με τις ευρύτερες ινδικές καταγγελίες για τη διασυνοριακή τρομοκρατία. Χρειάζεται, ωστόσο, διάκριση ανάμεσα στην ευθύνη μιας ένοπλης οργάνωσης για συγκεκριμένη επίθεση και στην τεκμηρίωση κρατικής καθοδήγησης ή συμμετοχής.

Στην επιχειρηματολογία των European Times, η δράση οργανώσεων όπως η Lashkar-e-Taiba και η Jaish-e-Mohammed επιτρέπει τη συντήρηση της έντασης χωρίς διαρκή συμβατική πολεμική αναμέτρηση. Η Ινδία υποχρεώνεται έτσι να διαθέτει δυνάμεις και πόρους για την αντιμετώπιση μιας απειλής που μπορεί να εκδηλωθεί σε στρατιωτικούς στόχους, αστικά κέντρα ή χώρους συγκέντρωσης αμάχων.

Το Παχαλγκάμ και η εύθραυστη ασφάλεια του τουρισμού

Η επίθεση της 22ας Απριλίου 2025 στο Παχαλγκάμ ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευπάθεια των πολιτών και της τοπικής οικονομίας. Ένοπλοι επιτέθηκαν σε επισκέπτες στην κοιλάδα Μπαϊσαράν, σκοτώνοντας 26 ανθρώπους.

Οι ινδικές υπηρεσίες συνδέουν το Μέτωπο Αντίστασης, που εμφανίστηκε να αναλαμβάνει την ευθύνη, με οργανώσεις που έχουν έδρα στο Πακιστάν. Το Ισλαμαμπάντ αρνήθηκε εμπλοκή.

Η σφαγή προκάλεσε νέα κρίση στις διμερείς σχέσεις, με περιορισμούς στις μετακινήσεις και διπλωματικά μέτρα. Παράλληλα, επέφερε άμεσο πλήγμα στον τουρισμό του Κασμίρ: επισκέπτες εγκατέλειψαν την περιοχή και επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με ακυρώσεις.

Για τους κατοίκους που ζουν από ξενοδοχεία, μεταφορές, εστίαση και υπηρεσίες προς τους ταξιδιώτες, μια τρομοκρατική επίθεση μετατρέπεται γρήγορα σε απώλεια εισοδήματος. Το πλήγμα αφορά ολόκληρη την αλυσίδα της τοπικής οικονομίας.

Οι πληγές στις οικογένειες και στις κοινότητες

Οι European Times δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές συνέπειες της βίας. Η απώλεια συγγενών, ο φόβος επανάληψης μιας επίθεσης και η αναγκαστική απομάκρυνση από τον τόπο κατοικίας αφήνουν επιπτώσεις που διαρκούν για χρόνια.

Στο Κασμίρ, ο εκτοπισμός των Παντίτ κατά τη δεκαετία του 1990 παραμένει χαρακτηριστικό παράδειγμα της διάλυσης κοινοτήτων μέσα σε συνθήκες απειλών και ένοπλης βίας. Η εγκατάλειψη μιας εστίας συνεπάγεται απώλεια περιουσίας, επαγγελματικών δεσμών και καθημερινής επαφής με τον τόπο καταγωγής.

Για τα παιδιά εκτοπισμένων οικογενειών, οι συνέπειες επεκτείνονται στην εκπαίδευση και στις προοπτικές τους. Για τους επιζώντες επιθέσεων, η επιστροφή στην καθημερινότητα μπορεί να συνοδεύεται από επίμονο φόβο και ανάγκη μακροχρόνιας ψυχολογικής υποστήριξης.

Οι δαπάνες ασφαλείας και το κόστος των χαμένων ευκαιριών

Η οικονομική επιβάρυνση έχει πολλές μορφές. Περιλαμβάνει τη φύλαξη συνόρων, τις επιχειρήσεις πληροφοριών, την προστασία εγκαταστάσεων και τη διατήρηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ετοιμότητα.

Σε περιόδους κλιμάκωσης προστίθενται οι μετακινήσεις μονάδων, η χρήση εξοπλισμού και πυρομαχικών, καθώς και οι ανάγκες ανεφοδιασμού. Παράλληλα, η αβεβαιότητα επηρεάζει επιχειρηματικές αποφάσεις, εμπορικές δραστηριότητες και τουριστικές ροές.

Το άρθρο παραθέτει υψηλές εκτιμήσεις για το συνολικό οικονομικό κόστος. Χωρίς σαφή παρουσίαση των πρωτογενών μελετών και της μεθοδολογίας τους, όμως, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια πόσο μεγαλύτερη θα ήταν σήμερα η ινδική οικονομία εάν δεν υπήρχαν οι συγκεκριμένες απειλές.

Το ουσιαστικό ζήτημα είναι η δέσμευση πόρων που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε υποδομές, εκπαίδευση και ανάπτυξη, καθώς και η δυσκολία διατήρησης σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος σε περιοχές που πλήττονται επανειλημμένα από τη βία.

Μόνιμη απειλή κλιμάκωσης στη Νότια Ασία

Κάθε μεγάλη επίθεση δημιουργεί επίσης κίνδυνο ευρύτερης αντιπαράθεσης ανάμεσα σε δύο πυρηνικές δυνάμεις. Η ανάγκη απόδοσης ευθυνών, η πίεση για στρατιωτική απάντηση και οι αμοιβαίες κατηγορίες περιορίζουν τα περιθώρια διπλωματικής αποκλιμάκωσης.

Η κεντρική προειδοποίηση του δημοσιεύματος αφορά ακριβώς αυτή τη συσσώρευση συνεπειών. Η τρομοκρατία επιβαρύνει την Ινδία με ανθρώπινες απώλειες και ταυτόχρονα συντηρεί την ανασφάλεια που δυσκολεύει την κοινωνική αποκατάσταση και την οικονομική πρόοδο.

Για το Νέο Δελχί, η αντιμετώπιση της απειλής περιλαμβάνει την προστασία των πολιτών, την εξάρθρωση δικτύων και την αποτροπή νέων επιθέσεων. Περιλαμβάνει όμως και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις πληγείσες περιοχές, ώστε οι κάτοικοί τους να μπορούν να εργάζονται, να επενδύουν και να σχεδιάζουν το μέλλον τους.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Καραϊτίδης: Να μη φύγουν οι Patriot για την Ουκρανία – Η Ελλάδα να ζητήσει ουσιαστικά ανταλλάγματα από τις ΗΠΑ

Η ελληνική άμυνα δεν μπορεί να υποχωρεί μπροστά στις ανάγκες τρίτων χωρών, όταν η Αθήνα αντιμετωπίζει την τουρκική απειλή. Αυτό υπογράμμισε ο πρέσβης Δημήτρης Καραϊτίδης, μιλώντας στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, ζητώντας συγκεκριμένα μέτρα από την Ουάσιγκτον για τη συγκράτηση του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την ανάγκη η Ελλάδα να προσέλθει στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες με σαφείς θέσεις και συγκεκριμένες διεκδικήσεις ανέδειξε ο Δημήτρης Καραϊτίδης στην παρέμβασή του στον Θήτα FM. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι εξοπλισμοί, οι αναφορές για πιέσεις αποστολής συστοιχιών Patriot στην Ουκρανία και το πραγματικό αντίκρισμα της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.

Ο πρέσβης εξέφρασε την ελπίδα ότι η ελληνική πλευρά δεν θα αποδεχθεί ενδεχόμενο αίτημα μεταφοράς των συγκεκριμένων συστημάτων, τονίζοντας ότι είναι απαραίτητα για την άμυνα της χώρας.

«Δεν είμαστε μία χώρα απερίσπαστη από εξωτερικούς κινδύνους»

Απαντώντας σε ερώτηση της Βασιλικής Πολίτου για δημοσιεύματα σχετικά με πιέσεις προς την Αθήνα, ο κ. Καραϊτίδης ανέφερε ότι είχαν υπάρξει σχετικές πληροφορίες οι οποίες, όπως σημείωσε, δεν είχαν διαψευστεί από την ελληνική πλευρά.

Η τοποθέτησή του αφορούσε αυτές τις αναφορές και την πιθανότητα να τεθεί σχετικό αίτημα στις συνομιλίες, χωρίς να παρουσιάζει κάποια απόφαση αποστολής ως δεδομένη.

«Δεν είμαστε μία χώρα απερίσπαστη από εξωτερικούς κινδύνους», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι η Ελλάδα χρειάζεται τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα για την κατοχύρωση της άμυνάς της και την ενίσχυση της ισχύος της απέναντι στην Τουρκία.

Κατά την εκτίμησή του, η κατάσταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με ευθύνη της Άγκυρας, παραμένει ιδιαίτερα δυσάρεστη και χαρακτηρίζεται από κλιμακούμενες απειλές. Υπό αυτές τις συνθήκες, η διάθεση κρίσιμων αμυντικών μέσων στο εξωτερικό πρέπει να αξιολογείται πρωτίστως με βάση τις ελληνικές ανάγκες ασφαλείας.

Η αντίφαση ανάμεσα στις αγορές και στην αποστολή οπλισμού

Η Βασιλική Πολίτου έθεσε το ζήτημα των οικονομικών θυσιών του ελληνικού λαού για την αγορά ακριβών οπλικών συστημάτων, την ώρα που μέρος του στρατιωτικού εξοπλισμού διατίθεται για την κάλυψη αναγκών άλλων χωρών.

Ο κ. Καραϊτίδης αναγνώρισε ότι υπάρχει αντίφαση όταν η Ελλάδα προχωρεί σε δαπανηρές αγορές για την ενίσχυση της άμυνάς της και παράλληλα εμφανίζεται πρόθυμη να αποστείλει οπλικά συστήματα στο εξωτερικό, ενώ αντιμετωπίζει η ίδια σοβαρούς κινδύνους.

Υπενθύμισε παλαιότερες απειλές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τόσο για αιφνιδιαστική έλευση «ένα βράδυ» όσο και για δυνατότητα πυραυλικού πλήγματος στην Αθήνα. Όπως επισήμανε, η αραιότερη επανάληψη τέτοιων διατυπώσεων δεν σημαίνει ότι έχουν ανακληθεί.

Με αυτό το σκεπτικό, αμφισβήτησε το κατά πόσο η διασφάλιση της ελληνικής άμυνας συμβιβάζεται με την πρόθυμη ενίσχυση της άμυνας άλλων κρατών.

Τι εκτιμά για την αμερικανική ατζέντα

Αναφερόμενος στις συνομιλίες με τον Μάρκο Ρούμπιο, ο πρέσβης εκτίμησε ότι η αμερικανική πλευρά θα επιδιώξει να ενθαρρύνει την Ελλάδα να στραφεί περισσότερο στην αγορά αμερικανικών οπλικών συστημάτων, παράλληλα με τις προμήθειες από τη Γαλλία, το Ισραήλ και την Ιταλία.

Εκτίμησε επίσης ότι θα δοθεί έμφαση στη συνέχιση της ελληνικής στήριξης προς τις θέσεις της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στα κρίσιμα διεθνή μέτωπα.

Εξέφρασε, ωστόσο, την ελπίδα να μη ζητηθεί ενεργότερη ελληνική εμπλοκή στους αμερικανικούς σχεδιασμούς για τις εστίες κρίσης που συζητήθηκαν στην εκπομπή.

«Δεν μας αρκούν οι συστάσεις»

Στο ερώτημα ποια ανταλλάγματα μπορεί να διεκδικήσει η Αθήνα, ο κ. Καραϊτίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ανταποκριθεί πρόθυμα και ουσιαστικά στα σημαντικότερα αμερικανικά αιτήματα που συνδέονται με τις στρατηγικές ανάγκες της Ουάσιγκτον.

Αυτή η συνεργασία, κατά την άποψή του, δικαιολογεί την απαίτηση για συγκεκριμένο αντίκρισμα. Οι γενικόλογες δηλώσεις περί εξαιρετικών διμερών σχέσεων και φιλικών αισθημάτων δεν επαρκούν.

«Δεν μας αρκούν οι συστάσεις», τόνισε για τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις. Εξήγησε ότι οι παραινέσεις για συνεννόηση μπορεί να μεταφράζονται σε πίεση προς την Ελλάδα να κάνει παραχωρήσεις, ώστε να εξυπηρετηθούν ευρύτερες στρατηγικές προτεραιότητες.

Ζήτησε, συνεπώς, η ελληνική πλευρά να θέσει με δική της πρωτοβουλία τα προβλήματα που δημιουργεί η Τουρκία και να διεκδικήσει ουσιαστικά, αποτελεσματικά μέτρα αποθάρρυνσης και συγκράτησης του τουρκικού αναθεωρητισμού.

Να τεθεί και το Κυπριακό

Ο πρέσβης υπογράμμισε ότι στην ατζέντα πρέπει να περιληφθεί και η Κύπρος. Όπως εξήγησε, η τουρκική στρατηγική συνδέει τις απαιτήσεις απέναντι στην Ελλάδα με τις πιέσεις προς την Κυπριακή Δημοκρατία.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Τουρκία επιδιώκει την αναγνώριση ως ανεξάρτητου κράτους του τμήματος της Κύπρου που παρανόμως κατέχει.

Κλείνοντας, χαρακτήρισε τις συνομιλίες με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών ευκαιρία για την Αθήνα να μιλήσει με ειλικρίνεια, σαφήνεια και κατηγορηματικότητα για τις βασικές προτεραιότητες της εξωτερικής της πολιτικής, με έμφαση στη στάση της Τουρκίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 λεπτά πριν

Τουρκική οπλική υποστήριξη

Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν...

Αναλύσεις24 λεπτά πριν

Η Ινδία πληρώνει με αίμα τη δράση τρομοκρατικών οργανώσεων με έδρα το Πακιστάν

Νεκροί, εκτοπισμένες οικογένειες, πλήγματα στον τουρισμό και διαρκείς ανάγκες στρατιωτικής ετοιμότητας συνθέτουν το κόστος της τρομοκρατίας για την Ινδία. Δημοσίευμα...

GEOPOLITICO51 λεπτά πριν

Ρούμπιο: Αδιανόητη μια σύγκρουση Ελλάδας–Τουρκίας – Παρασκηνιακή διπλωματία για το καλώδιο

Αμερικανική διπλωματική κινητοποίηση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, διατήρηση του εμποδίου των S-400 για τα τουρκικά F-35 και εξέταση του...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Καραϊτίδης: Να μη φύγουν οι Patriot για την Ουκρανία – Η Ελλάδα να ζητήσει ουσιαστικά ανταλλάγματα από τις ΗΠΑ

Η ελληνική άμυνα δεν μπορεί να υποχωρεί μπροστά στις ανάγκες τρίτων χωρών, όταν η Αθήνα αντιμετωπίζει την τουρκική απειλή. Αυτό...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα κρίνει την αποφασιστικότητα της Αθήνας – Προβληματισμός για τους Meteor στην Τουρκία

Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ως κρίσιμη δοκιμασία για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή...

Δημοφιλή