Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για το Αιγαίο ο Τούρκος αναλυτής, Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ, σε άρθρο του στην τουρκική ιστοσελίδα 12 Punto, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική προσέγγιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου και αναβάθμισης του ρόλου της χώρας.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, τις οποίες ο αρθρογράφος θεωρεί ως επαναδιατύπωση μιας διαχρονικής στρατηγικής με σύγχρονα μέσα.

Ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει: «Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε αυτό με πυραύλους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρότερα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ πιο οικονομικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εγγυηθούμε την ελευθερία κινήσεων και την αποτρεπτική ικανότητα των μεγαλύτερων πλατφορμών μας».

Ο αναλυτής σχολιάζει ότι «η τεχνολογία που αναφέρει ο Δένδιας είναι νέα, αλλά η πρόθεση είναι παλιά», υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική της Ελλάδας στο Αιγαίο παραμένει διαχρονικά αμετάβλητη.

Πέρα από την άμυνα: Ζήτημα ελέγχου και κυριαρχίας

Ο Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ εκτιμά ότι οι ελληνικές δηλώσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά εμπεριέχουν σαφές πολιτικό μήνυμα.

Όπως επισημαίνει, «για την Ελλάδα, το Αιγαίο δεν υπήρξε ποτέ απλώς ζήτημα ασφάλειας», ενώ τονίζει ότι «η έννοια της “προστασίας” δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από “επεκτείνω την κυριαρχία μου”».

Κατά την ίδια ανάλυση, η διατύπωση «θα προστατεύσουμε το Αιγαίο καλύτερα» υποκρύπτει «την επιθυμία εγκαθίδρυσης πιο αποτελεσματικού ελέγχου στο Αιγαίο».

Στρατηγική ή αναγκαστική επιλογή;

Ο αρθρογράφος αμφισβητεί, αν το μοντέλο «σύνθετης άμυνας» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή ή προϊόν περιορισμένων δυνατοτήτων.

Σημειώνει ότι πρόκειται για «μια τακτική αύξησης του κόστους για τον αντίπαλο όταν δεν μπορείς να εξαλείψεις το πλεονέκτημά του», χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις παλαιότερες στρατηγικές των αδύναμων».

Παράλληλα προειδοποιεί ότι «οι στρατηγικές που βασίζονται στην αδυναμία έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας», ενώ επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα δεν σημαίνει πάντα ανθεκτικότητα».

Ο Ντιρέκ αναγνωρίζει τη σημασία των νέων τεχνολογιών, αλλά υποστηρίζει ότι δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική.

Όπως σημειώνει, «ο στόχος δεν είναι η ισορροπία ισχύος με την Τουρκία», αλλά «να καταστεί το πεδίο δράσης της Τουρκίας πιο δαπανηρό».

Συμπληρώνει ότι πρόκειται για μια κλασική μέθοδο: «Αν δεν μπορείς να σταματήσεις τον αντίπαλο, τον καθυστερείς. Αν δεν μπορείς να τον μπλοκάρεις, τον κάνεις να πληρώσει το τίμημα».

Από το Αιγαίο στον παγκόσμιο ρόλο της Ελλάδας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι δηλώσεις Δένδια επεκτείνονται πέρα από το Αιγαίο, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: «Δεν είμαι απλώς ένας δρών στο Αιγαίο. Συμμετέχω στο παγκόσμιο παιχνίδι».

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για προσπάθεια «να παρουσιαστεί η τοπική αντιπαράθεση ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας» και να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας ως «απαραίτητου εταίρου» στη Δύση.

Κριτική στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο αρθρογράφος στρέφει την κριτική του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Άγκυρα διευκολύνει τέτοιες στρατηγικές.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία βιώνει μια σοβαρή μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια», ενώ προσθέτει ότι «η ασυνέπεια και η απρόβλεπτη στάση μπορεί να εκληφθούν ως αδυναμία και όχι ως αποτροπή».

Καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα για την τουρκική πλευρά: «Το ζήτημα στο Αιγαίο δεν είναι μόνο τα μέσα, αλλά η στρατηγική βούληση… Υπάρχει αυτή η βούληση σήμερα;».

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Η πρωτοβουλία για το Άρθρο 42.7 δείχνει μια Κυπριακή Δημοκρατία που δεν μένει στο περιθώριο αλλά που παίρνει θέση, αναλαμβάνει ευθύνη και συμβάλλει σε μια Ευρώπη πιο έτοιμη, πιο ασφαλή, πιο αξιόπιστη, δήλωσε την Πέμπτη ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.

Σε δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι, κατά την Άτυπη Σύνοδο που φιλοξένησε η Κυπριακή Δημοκρατία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε ενώπιον των Ευρωπαίων ηγετών ένα ζήτημα «που αφορά τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας: πώς η αμοιβαία συνδρομή γίνεται πράξη την ώρα που ένα κράτος μέλος τη χρειάζεται».

«Η πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας για την αποσαφήνιση του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορά την ανάγκη η Ευρώπη να γνωρίζει, πριν από την κρίση, πώς ενεργεί μέσα στην κρίση» πρόσθεσε ο Εκπρόσωπος.

Η Κύπρος, σημείωσε, «εντόπισε ένα κενό, το τεκμηρίωσε με θεσμική σοβαρότητα, το έθεσε στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο και πέτυχε την έναρξη μιας ευρωπαϊκής διαδικασίας για τη διαμόρφωση πλαισίου δράσης».

«Από μια πρόνοια της Συνθήκης που για χρόνια παρέμενε χωρίς επαρκή επιχειρησιακή αποσαφήνιση, η συζήτηση περνά πλέον στο επίπεδο της εφαρμογής», είπε ο Εκπρόσωπος, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή έχει ήδη συνέχεια. «Δεν έμεινε στην αίθουσα της Άτυπης Συνόδου. Δεν περιορίστηκε σε μια κυπριακή επισήμανση. Παρήγαγε πολιτική κίνηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και αυτή η συνέχεια είναι η πιο καθαρή απόδειξη της επίδρασης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας», είπε.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία, ένα κράτος μέλος στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, σε μια περιοχή υψηλής γεωπολιτικής αστάθειας, με συνεχιζόμενη κατοχή μέρους του εδάφους της, η Κύπρος γνωρίζει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν είναι αφηρημένη έννοια, σημείωσε.

«Η πρωτοβουλία του Προέδρου Χριστοδουλίδη υπηρετεί ακριβώς αυτή την ανάγκη. Να γίνει η ευρωπαϊκή Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής πιο σαφής, πιο οργανωμένη, πιο αξιόπιστη» είπε. «Να μπορεί η Ένωση να ανταποκρίνεται όταν ένα κράτος μέλος χρειάζεται συνδρομή. Να αποκτήσει η στρατηγική αυτονομία περιεχόμενο, διαδικασία και δυνατότητα εφαρμογής. Και ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση για το Άρθρο 42.7 μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε.

«Αυτή είναι η Κύπρος για την οποία εργαζόμαστε. Μια Κύπρος που δεν παρακολουθεί απλώς τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αλλά τις συνδιαμορφώνει», είπε καταλήγοντας, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία για το Άρθρο 42.7 «δείχνει μια Κυπριακή Δημοκρατία που δεν μένει στο περιθώριο των μεγάλων ευρωπαϊκών συζητήσεων. Δείχνει μια χώρα που παίρνει θέση, αναλαμβάνει ευθύνη και συμβάλλει σε μια Ευρώπη πιο έτοιμη, πιο ασφαλή, πιο αξιόπιστη».

Πηγή: ΚΥΠΕ

Νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η ισραηλινή επιχείρηση αναχαίτισης του στολίσκου που κατευθυνόταν προς τη Γάζα, με τουρκικά μέσα να μεταδίδουν ότι 20 Τούρκοι πολίτες συνελήφθησαν από ισραηλινούς κομάντο σε διεθνή ύδατα, δυτικά της Κρήτης και λίγα μίλια από τα ελληνικά χωρικά ύδατα.

Το περιστατικό ανεβάζει ακόμη περισσότερο το θερμόμετρο στις σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει την αναχαίτιση ως «παράνομη επέμβαση», ενώ η Ιερουσαλήμ αντιμετωπίζει τον στολίσκο ως οργανωμένη πολιτική πρόκληση με στόχο τη διάρρηξη του ναυτικού αποκλεισμού της Γάζας.

Σύμφωνα με όσα μετέδωσαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, ο λεγόμενος Παγκόσμιος Στολίσκος εξέδωσε ανακοίνωση μετά την ισραηλινή επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι 21 σκάφη της αποστολής κρατούνται από τις ισραηλινές δυνάμεις σε διεθνή ύδατα. Η ανακοίνωση αναφέρει ότι η επιχείρηση έγινε σε απόσταση άνω των 600 μιλίων από τη Γάζα, αλλά πολύ κοντά στα ελληνικά χωρικά ύδατα.

Ζημιές στο σκάφος Tam Tam

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σκάφος Tam Tam, το οποίο συμμετείχε στον στολίσκο και, σύμφωνα με τους οργανωτές, υπέστη βλάβη κατά την επέμβαση των ισραηλινών ναυτικών κομάντος, με αποτέλεσμα να μείνει ακινητοποιημένο στην ανοιχτή θάλασσα.

Η ίδια ανακοίνωση υποστηρίζει ότι το πλήρωμα και οι ακτιβιστές του σκάφους είναι καλά στην υγεία τους, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις ελληνικές αρχές ώστε το Tam Tam να ρυμουλκηθεί με ασφάλεια στην πλησιέστερη ακτή.

Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς το περιστατικό εξελίχθηκε σε θαλάσσια περιοχή κοντά σε ελληνικό χώρο ενδιαφέροντος, έστω και σε διεθνή ύδατα. Η Άγκυρα και οι φιλοπαλαιστινιακοί κύκλοι επιχειρούν ήδη να εμπλέξουν την Αθήνα στο αφήγημα περί «ανοχής» ή «σιωπής» απέναντι στην ισραηλινή επιχείρηση.

Οι Τούρκοι πολίτες που φέρονται να συνελήφθησαν

Οι τουρκικές αρχές, σύμφωνα με τα σχετικά δημοσιεύματα, ανέφεραν ότι ανάμεσα στους ακτιβιστές που συνελήφθησαν από τον ισραηλινό στρατό βρίσκονται 20 Τούρκοι πολίτες.

Στα ονόματα που μεταδόθηκαν περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι Mustafa Enes Topal, Muhammed Özdem, Ali Deniz, Yunus Kava, Şahin Yaslık, Mustafa Arslan, Abdulselam Demir, Nevzat Öylek, Abdüllatif Faslı, Hüseyin Şuayb Ordu, Mahmut Akay, Görkem Duru, Mehmet Atlı, Mükremin Köse, Ramazan Tekdemir και Mahmut Çağatay Yavuz.

Τα ονόματα συνδέονται με σκάφη όπως τα Saf Saf, Esplai, Freia, Ghea και Eros 1, τα οποία φέρονται να συμμετείχαν στην αποστολή.

«Περιμέναμε επέμβαση κοντά στη Γάζα, όχι ανοιχτά της Ελλάδας»

Ο Τούρκος ακτιβιστής Bilali Yıldırım, μιλώντας ζωντανά στο 24 TV, δήλωσε ότι οι συμμετέχοντες στον στολίσκο περίμεναν ισραηλινή επέμβαση κοντά στη Γάζα, όχι όμως στα ανοιχτά των ελληνικών ακτών.

Όπως είπε, οι ακτιβιστές είχαν προετοιμαστεί για ενδεχόμενη αναχαίτιση κοντά στον προορισμό τους, όμως η ισραηλινή επιχείρηση ξεκίνησε πολύ νωρίτερα. Σύμφωνα με τον ίδιο, αρχικά υπήρξε παρέμβαση με drones, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε επέμβαση ισραηλινών δυνάμεων.

Ο Γιλντιρίμ δήλωσε ότι η αποστολή δεν εγκαταλείπει τον στόχο της και πως οι ακτιβιστές θα συνεχίσουν την προσπάθεια για τη Γάζα. Μάλιστα, ανέφερε ότι την ημέρα που θα επιστρέψουν στις χώρες τους, θα αρχίσουν να σχεδιάζουν «τον τέταρτο και τον πέμπτο στολίσκο».

Το Ισραήλ στέλνει καθαρό μήνυμα στην Τουρκία

Η ουσία της υπόθεσης δεν είναι μόνο η αναχαίτιση μερικών σκαφών. Είναι το μήνυμα που στέλνει το Ισραήλ στην Άγκυρα: δεν θα επιτρέψει σε στολίσκους με ισχυρή τουρκική πολιτική και επικοινωνιακή στήριξη να δημιουργήσουν τετελεσμένα στη Μεσόγειο.

Για την Ιερουσαλήμ, ο στολίσκος δεν αντιμετωπίζεται ως απλή ανθρωπιστική πρωτοβουλία. Αντιμετωπίζεται ως οργανωμένη επιχείρηση πίεσης κατά του Ισραήλ, με στόχο να αμφισβητηθεί στην πράξη ο ναυτικός αποκλεισμός της Γάζας και να παραχθεί διεθνές επικοινωνιακό αποτέλεσμα.

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει την επιχείρηση σε διπλωματικό όπλο κατά του Ισραήλ, προβάλλοντας την εικόνα Τούρκων πολιτών που συλλαμβάνονται από ισραηλινούς κομάντο σε διεθνή ύδατα.

Η γεωγραφία του περιστατικού, δυτικά της Κρήτης, δίνει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην υπόθεση. Δεν πρόκειται για επιχείρηση στα ανοιχτά της Γάζας, αλλά για ισραηλινή ενέργεια βαθιά μέσα στη Μεσόγειο, σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται ελληνικά, ευρωπαϊκά, ισραηλινά και τουρκικά συμφέροντα.

Οι καταγγελίες του στολίσκου

Η Global Sumud Flotilla έχει καταγγείλει ότι ισραηλινά πολεμικά πλοία περικύκλωσαν τον στολίσκο σε διεθνή ύδατα, ότι χάθηκε η επικοινωνία με πολλά σκάφη και ότι υπήρξαν απειλές για «απαγωγή και χρήση βίας».

Οι οργανωτές υποστηρίζουν ότι οι ισραηλινές δυνάμεις χρησιμοποίησαν στρατιωτικά ταχύπλοα, drones και μέσα παρεμπόδισης επικοινωνιών, ενώ μέλη των πληρωμάτων κατήγγειλαν ότι είδαν λέιζερ και όπλα να στρέφονται προς το μέρος τους.

Ο εκπρόσωπος του στολίσκου, Γκουρ Τσαμπάρ, έχει δηλώσει ότι περίπου 400 πολίτες βρίσκονταν στα σκάφη, καλώντας τις κυβερνήσεις να παρέμβουν για την προστασία τους και να καταδικάσουν την ισραηλινή επιχείρηση.

Η θέση του Ισραήλ

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, απορρίπτει την εικόνα μιας καθαρής ανθρωπιστικής αποστολής. Ο πρέσβης του Ισραήλ στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον, υπερασπίστηκε την επιχείρηση, λέγοντας ότι ο στολίσκος σταμάτησε πριν πλησιάσει την ισραηλινή περιοχή.

Ισραηλινά μέσα μετέδωσαν επίσης ότι το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ δημοσιοποίησε βίντεο, υποστηρίζοντας πως σε ένα από τα πλοία εντοπίστηκαν «προφυλακτικά και ναρκωτικά». Δεν δόθηκαν, ωστόσο, επαρκείς διευκρινίσεις για τις συνθήκες του ελέγχου ή για το ακριβές σκάφος στο οποίο φέρονται να βρέθηκαν.

Σύμφωνα με ισραηλινές αναφορές, περίπου 175 ακτιβιστές από περισσότερα από 20 σκάφη οδηγούνταν προς το Ισραήλ μετά την αναχαίτιση.

Η Κρήτη στο επίκεντρο της κρίσης

Η υπόθεση δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος έχει μπει σε νέα φάση έντασης. Η Κρήτη βρίσκεται πλέον δίπλα σε ένα πεδίο όπου η σύγκρουση Ισραήλ–Χαμάς, η τουρκική περιφερειακή φιλοδοξία, οι ευρωπαϊκές ευαισθησίες και τα ελληνικά συμφέροντα τέμνονται με επικίνδυνο τρόπο.

Η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει πολιτικά τη σύλληψη των Τούρκων πολιτών. Το Ισραήλ, όμως, δείχνει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει σε τουρκικά υποστηριζόμενες πρωτοβουλίες να δοκιμάσουν τα όρια του αποκλεισμού της Γάζας.

Το μήνυμα της Ιερουσαλήμ είναι ξεκάθαρο: όποιος επιχειρεί να σπάσει τον αποκλεισμό, ακόμη και αν κινείται εκατοντάδες μίλια μακριά από τη Γάζα, θα αναχαιτίζεται.

Για την Ελλάδα, το γεγονός ότι όλα αυτά έγιναν δίπλα στην Κρήτη δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι υπενθύμιση ότι η γεωπολιτική φωτιά της Μέσης Ανατολής δεν μένει ποτέ μακριά από το ελληνικό θαλάσσιο περιβάλλον.