Σημαντικό εργαλείο στα χέρια της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελούν οι συνεχιζόμενες ανακαλύψεις σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Κυπριακή ΑΟΖ, σε μια στιγμή που η Ε.Ε. αναζητεί νέα στρατηγικά αποθέματα για την αντιμετώπιση της βαθιάς ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η σημασία των ανακαλύψεων των ξένων πετρελαϊκών κολοσσών με τελευταία αυτή της ENI/TOTAL στον στόχο ΚΡΟΝΟΣ 1 του Οικοπέδου 6 και ο προγραμματισμός νέων γεωτρήσεων και από την ίδια κοινοπραξία, αλλά και από την κοινοπραξία EXXON MOBIL/Qatar Petroleum αποτελούν όμως και ένα μήνυμα προς την Άγκυρα ,ότι δεν μπορεί με την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας να θέτει βέτο και να εμποδίσει τη συνέχιση του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου.
Ο εντοπισμός όλο και νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, τα οποία φυσικά δεν μετατρέπουν την Κύπρο σε Κατάρ ,αλλά είναι σημαντικά, ενισχύουν εκ των πραγμάτων τον γεωστρατηγικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενισχύουν τη θέση της στο περιφερειακό σύστημα και επίσης το ρόλο της στο εσωτερικό της Ε.Ε..
Ειδικά στην περίπτωση του Οικοπέδου 6, η Τουρκία αμφισβητεί μέρος του Οικοπέδου αυτού θεωρώντας το τουρκική υφαλοκρηπίδα στο πλαίσιο του Δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας (όπου πραγματοποίησε παράνομη γεώτρηση στο βορειοανατολικό τμήμα του Οικοπέδου το YAVUZ από Απρίλιο έως Ιούλιο του 2020) και οι δηλώσεις του τούρκου ΥΠΕΞ Μ.Τσαβουσογλου ότι δεν παραβιάστηκε η υποτιθέμενη τουρκική υφαλοκρηπίδα (που δήθεν επικαλύπτει το βόρειο τμήμα του Οικοπέδου 6) είναι αμυντική και απευθυνόμενη στο εσωτερικό ακροατήριο προκειμένου να δικαιολογήσει τη μη παρέμβαση της Τουρκίας.
Με τη δήλωση αυτή ο κ. Τσαβούσογλου ουσιαστικά αναιρεί τη βασική θέση της τουρκικής διπλωματίας ότι κανένα ενεργειακό έργο δεν μπορεί να γίνει στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τη συγκατάθεση της Άγκυρας και ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει δικαίωμα ερευνών χωρίς τη συμμετοχή και τη συναίνεση του ψευδοκράτους.
Είναι όμως προφανές ότι η Τουρκία δεν θα σταματήσει τις αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις της και πιθανότατα θα επισπεύσει την υλοποίηση των όποιων σχεδιασμών της επί του πεδίου ,θα αποφύγει όμως να έρθει σε απευθείας σύγκρουση με τους πετρελαϊκούς κολοσσούς και τις χώρες προέλευσής τους, καθώς κάτι τέτοιο θα την έφερνε απέναντι στη Γαλλία ,στην Ιταλία ,στις ΗΠΑ και ακόμη το Κατάρ(που συνεχίζει να είναι στενός σύμμαχος και βασικός χρηματοδότης του καθεστώτος Ερντογάν).
Προς το παρόν πάντως η αντίδραση της Τουρκίας πέραν των ρητορικών εξάρσεων, δεν θα πρέπει να αναμένεται πριν από την ολοκλήρωση της γεώτρησης του Abdulhamid Han στον Κόλπο της Αττάλειας τον Οκτώβριο, όπου σύμφωνα με πληροφορίες της κυπριακής κυβέρνησης πιθανότατα θα ακολουθήσει η αποστολή του γεωτρύπανου στην Κυπριακή υφαλοκρηπίδα.
Πάντως και σε ό,τι αφορά την τρέχουσα τουρκική γεώτρηση στον Κόλπο της Αττάλειας, διαφεύγει ίσως της προσοχής (λόγω της ανακούφισης που προκάλεσε το γεγονός ότι δεν προκλήθηκε τώρα κρίση με την Τουρκία) ότι και αυτή η γεώτρηση δεν αφορά χωρικά ύδατα της Τουρκίας, αλλά περιοχή διεθνών υδάτων που δεν υπάρχει οριοθετημένη τουρκική υφαλοκρηπίδα και συνεπώς μια γεώτρηση είναι εκτός πλαισίου άσκησης νόμιμων κυριαρχικών δικαιωμάτων. Απλώς η περιοχή αυτή εάν υπάρξει Συμφωνία με βάση τη μέση γραμμή, τότε θα ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, αλλά προς το παρόν είναι σε βυθό εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας.
Βεβαίως μετά από κάθε ευχάριστη είδηση στην Κυπριακή ΑΟΖ είθισται να ακολουθούν δηλώσεις και συστάσεις του διεθνούς παράγοντα στην ανάγκη «ειρηνικής αντιμετώπισης των διαφορών» που έχουν σχέση με τις οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο και επίσης παροτρύνσεις για επίλυση του Κυπριακού.
Δυστυχώς και στη Λευκωσία υπάρχει η σχολή σκέψης την οποία έχει εκφράσει και ο νυν ΥΠΕΞ Ι.Κασουλίδης, αλλά και δυο τουλάχιστον εκ των υποψηφίων προέδρων (εκτός Ν.Χριστοδουλίδη) ότι το φυσικό αέριο πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως δέλεαρ για να πεισθεί η Τουρκία σε μια εποικοδομητική λύση του Κυπριακού. Κάτι που θα σήμαινε βεβαίως στην παρούσα συγκυρία παράδοση του στρατηγικού «όπλου» της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Τουρκία.
Αν και απαιτούνται ακόμη αρκετές δοκιμαστικές γεωτρήσεις και στο Οικόπεδο 6 και στο Οικόπεδο 10 ,η επιμονή των πετρελαϊκών κολοσσών να επιμείνουν σε αυτές τις περιοχές δείχνει την εμπιστοσύνη τους στην προοπτική εντοπισμού σημαντικών κοιτασμάτων που θα είναι εκμεταλλεύσιμα και έχουν το σημαντικό πλεονέκτημα να βρίσκονται πολύ κοντά στη διψασμένη για ενέργεια ευρωπαϊκή αγορά. Εφόσον μάλιστα ευοδωθούν οι έρευνές τους, τότε θα προκύψει και η ανάγκη για μελέτη των οδών εξαγωγής του φυσικού αερίου και θα είναι εξαιρετικά πιθανόν να υπάρξει αναβίωση του ενδιαφέροντος για τον αγωγό EAST MED καθώς ,μετά τις ανακαλύψεις σε ισραηλινή και αιγυπτιακή ΑΟΖ θα υπάρξει κορεσμός στους δυο τερματικούς σταθμούς LNG στην Αίγυπτο.
Σύμφωνα με κυπριακές πηγές(εφημερίδα Φιλελεύθερος) και βάσει των ανακοινώσεων και εκτιμήσεων των πετρελαϊκών εταιριών, μετά την ανακάλυψη νέου κοιτάσματος στο στόχο Κρόνος, στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, με εκτιμώμενη δυναμικότητα 2,5 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών (tcf), η συνολική δυνητική δυναμικότητα της Κύπρου σε φυσικό αέριο ανέρχεται στα 11,7 tcf έως και 14,7 tcf (4,2 το Αφροδίτη, 5-8 ο Γλαύκος, 2,5 ο Κρόνος),χωρίς σε αυτές τις ποσότητες να υπολογίζονται οι όποιες ποσότητες στο κοίτασμα Καλυψώ, του Οικοπέδου 6 , καθώς η ΕΝΙ έχει ανακοινώσει από το 2018 ότι έχει εντοπίσει κοίτασμα που σύμφωνα με κυπριακές πηγές υπολογίζεται ανεπίσημα μεταξύ 1 και 3 tcf, αν και υπάρχουν σοβαρές δυσκολίες εξόρυξης του λόγω ιδιομορφίας του βυθού.
Αυτή την ώρα στην Κύπρο εκκρεμούν η επιβεβαιωτική γεώτρηση της CHEVRON στο κοίτασμα Αφροδίτη(προγραμματίζεται για το 2023), αλλά και η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της γεώτρησης της EXXON MOBIL στο κοίτασμα Γλαύκος-2 που ολοκληρώθηκε τον περασμένο Μάρτιο. Η κοινοπραξία TOTAL/ENI συνεχίζει με εντατικό ρυθμό πάντως τις έρευνες στο Οικόπεδο 6 με την προσδοκία ότι θα εντοπισθούν πρόσθετες ποσότητες που θα εξισορροπήσουν τις δυσκολίες που εκτιμάται ότι υπάρχουν στην εμπορική αξιοποίηση των «διάσπαρτων» κοιτασμάτων. Έτσι με NAVTEX 278/22 της Κυπριακής Δημοκρατίας ξεκίνησε από τις 21 Αυγούστου η επιβεβαιωτική γεώτρηση στον στόχο ΖΕΥΣ 1 του Οικοπέδου 6 με το γεωτρύπανο TUNGSTEN EXPLORER που θα διαρκέσει μέχρι τις 21 Νοεμβρίου.
Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό.
Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων).
Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας).
Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
