Άμυνα
Γιώργος Κουκάκης: Η ΕΥΠ, το ΚΥ.Σ.Ε.Α. και η Εθνική Ασφάλεια
Γράφει ο Γιώργος Κουκάκης, Αναλυτής ΚΕΔΙΣΑ
Αφορμή για την εκπόνηση της παρούσας ανάλυσης στάθηκε ο διάλογος που πραγματοποιήθηκε γύρω από τη σχέση μεταξύ της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ) και του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥ.Σ.Ε.Α.) κατά την παρουσίαση του βιβλίου «Οι Μυστικές Υπηρεσίες στον 21ο Αιώνα»,[1] αλλά και οι σχετικές δηλώσεις Κυβερνητικών Αξιωματούχων για επικείμενες μεταρρυθμίσεις με σκοπό την αναβάθμιση των δύο αυτών θεσμών. Αν και η ΕΥΠ αποτελεί μία κρατική Υπηρεσία η οποία είναι γνωστή – ιδιαίτερα μετά τα πρόσφατα γεγονότα των επισυνδέσεων – στο ευρύ κοινό, το ΚΥ.Σ.Ε.Α. είναι ένας σχετικά άγνωστος θεσμός, τουλάχιστον ως προς τον νέο ρόλο που καλείται να διαδραματίσει μετά το 2019, οπότε και δημοσιεύτηκε ο Νόμος 4622/2019 (Επιτελικό Κράτος) σύμφωνα με τον οποίο συστάθηκε.
Ο νέος αυτός ρόλος οφείλεται στη μετατροπή του από Κυβερνητικό Συμβούλιο Εξωτερικών και Άμυνας σε Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, διατηρώντας το ίδιο ακρωνύμιο (ΚΥ.Σ.Ε.Α.), στα πρότυπα των Συμβουλίων Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ) άλλων κρατών όπως το Ρωσικό Sovet Bezopasnosti[2] (SB), το Βρετανικό National Security Council[3] (NSC), η Κινέζικη Central National Security Commission[4] (CNSC), το Τουρκικό Milli Güvenlik Kurulu[5] (MGK) και το Γαλλικό Le Conseil de Défense et de Sécurité Nationale[6] (CDSN).[7] Αν και η σύνθεση του νέου ΚΥ.Σ.Ε.Α. δεν καθοριζόταν στον προαναφερθέντα Νόμο, την 3η Δεκεμβρίου 2019 δημοσιεύτηκε η Πρωθυπουργική Απόφαση Υ133, η οποία καθόριζε νέα 6μελή σύνθεση και προέβλεπε τη συμμετοχή του Γενικού Γραμματέας (ΓΓ) του Πρωθυπουργού στις συνεδριάσεις χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η ίδια απόφαση καθόριζε επίσης ότι ο Προϊστάμενος του Γραφείου Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας θα τελεί χρέη Γραμματέα του ΚΥ.Σ.Ε.Α.
Ο τελευταίος, γνωστός σε άλλα κράτη ως Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας (National Security Advisor) αποτελούσε ένα νέο θεσμό για τη χώρα μας, όντας υπεύθυνος για την εύρυθμη λειτουργία του Γραφείου Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας εντός της Γενικής Γραμματείας του Πρωθυπουργού δηλαδή «[…] την υποστήριξη του Πρωθυπουργού και του ΚΥ.Σ.Ε.Α. για κάθε θέμα που άπτεται της εξωτερικής και εσωτερικής ασφάλειας της Χώρας και της διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων που σχετίζονται με αυτήν».[8] Η δε 6μελής σύνθεση του νέου ΚΥ.Σ.Ε.Α. περιελάμβανε τον Πρωθυπουργό ως Πρόεδρο και τακτικά μέλη τον Υπουργό Εξωτερικών, τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τον Α/ΓΕΕΘΑ, ενώ προβλεπόταν ότι σε περίοδο πολέμου το ΚΥ.Σ.Ε.Α. θα μετονομαζόταν σε Πολεμικό Συμβούλιο.
Οι αρμοδιότητες του νέου ΚΥ.Σ.Ε.Α., περιελάμβαναν τη λήψη αποφάσεων για θέματα που σχετίζονται με τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφάλειας,[9] τον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων, τη διαμόρφωση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας, τον καθορισμό της πολιτικής όσον αφορά τη συμμετοχή στη δοκιμή σχεδίων της Πολιτικής Σχεδίασης Έκτακτης Ανάγκης (Π.Σ.Ε.Α.), καθώς και τη διενέργεια εκτιμήσεων σε περιόδους κρίσεων και την οργάνωση του Συστήματος Χειρισμού Κρίσεων (ΣΧΚ). Αυτό ωστόσο που δεν καθοριζόταν στο Νόμο 4622/2019 ήταν το περιεχόμενο του όρου Εθνική Ασφάλεια. Αυτή, όπως πολύ σωστά επισημαίνει στο βιβλίο του ο Κώστας Πικραμένος, περιλαμβάνει τόσο την εσωτερική όσο και εξωτερική ασφάλεια ενός κράτους, καλύπτοντας επιμέρους τομείς όπως η άμυνα, η εδαφική ακεραιότητα, η προστασία της κρατικής περιουσίας (κρίσιμες εθνικές υποδομές) και άλλα.[10]
Η εν λόγω παράλειψη δημιουργεί δύο σημαντικές δυσλειτουργίες όσον αφορά την άσκηση των αρμοδιοτήτων αφενός της ΕΥΠ και αφετέρου των λοιπών κρατικών φορέων (κυρίως Υπουργείων). Ως προς την ΕΥΠ, η απουσία νομικής κατοχύρωσης της έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας δημιουργεί «νομικά κενά» (παραθυράκια), με συνέπεια η έγκριση μίας επισύνδεσης για λόγους Εθνικής Ασφάλειας από την ΕΥΠ να επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του αρμόδιου Εισαγγελέα αυτής. Η συγκεκριμένη δυσλειτουργία έχει επιλυθεί σε άλλα κράτη όπως η Γαλλία ήδη από το 2015, καθώς το εν λόγω κράτος έχει καθορίσει με σχετικό Νόμο εφτά κριτήρια Εθνικής Ασφάλειας για την άρση του τηλεφωνικού απορρήτου. Αυτά είναι η Εδαφική Ακεραιότητα-Εθνική Άμυνα, η Προστασία των συμφερόντων Εξωτερικής Πολιτικής-Αντικατασκοπεία, η Προστασία των Θεμελιωδών Οικονομικών-Βιομηχανικών-Επιστημονικών Υποδομών, η Αντιτρομοκρατία, η Προστασία του Συντάγματος-Πολιτεύματος, το Οργανωμένο Έγκλημα και η Διασπορά Όπλων Μαζικής Καταστροφής (ΟΜΚ).[11]
Ως προς την άσκηση των αρμοδιοτήτων των υπόλοιπων κρατικών φορέων, η απουσία καθορισμού της έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας οδηγεί αρκετές φορές τους εμπλεκόμενους φορείς αφενός σε παρερμηνείες όσον αφορά τις ενέργειες που πρέπει να αναληφθούν και αφετέρου σε «σύγκρουση αρμοδιοτήτων». Οι συχνότερες δε «συγκρούσεις» που έχουν παρατηρηθεί στα περισσότερα κράτη σημειώνονται μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και του Υπουργείου Εξωτερικών. Το φαινόμενο αυτό αντιμετωπίστηκε στην Ελλάδα εν μέρει με την πρόσκληση επιπλέον Αξιωματούχων κατά τις συνεδριάσεις του ΚΥ.Σ.Ε.Α.. Αυτοί ήταν ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, ο Υπουργός Επικρατείας, ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, ο Διοικητής της ΕΥΠ, η Διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του Πρωθυπουργού,[12] ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας καθώς και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ/Κυβερνητικός Εκπρόσωπος.[13]
Η προαναφερθείσα διεύρυνση της σύνθεσης του ΚΥ.Σ.Ε.Α. μας οδηγεί σε έναν ακόμα σημαντικό παράγοντα που επηρεάζει την Εθνική Ασφάλεια, αυτόν της σχέσης μεταξύ της ΕΥΠ και του ΚΥ.Σ.Ε.Α. Στα περισσότερα κράτη ο Διοικητής της αντίστοιχης Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών αποτελεί καταστατικό μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, δηλαδή παρίσταται σε όλες τις συνεδριάσεις του ΣΕΑ και δεν καλείται μόνο εφόσον παραστεί ανάγκη. Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις όπως αυτή της Ρωσίας, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας (Nikolai Patrushev) είναι πρώην Διοικητής της της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφάλειας [Federal Security Service (FSB)], μία από τις πιο εμβληματικές Υπηρεσίες της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Η παρουσία του Διοικητή της ΕΥΠ στις συνεδριάσεις του ΚΥ.Σ.Ε.Α. κρίνεται ζωτικής σημασίας καθώς στο ταχέως εξελισσόμενο σύγχρονο περιβάλλον ασφάλειας η διαδικασία λήψης απόφασης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις έγκυρες και έγκαιρες πληροφορίες.
Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή μας – ενόψει μάλιστα των προαναφερθέντων μεταρρυθμίσεων που έχουν εξαγγελθεί από την Κυβέρνηση όσον αφορά τη λειτουργία τόσο της ΕΥΠ όσο και του ΚΥ.Σ.Ε.Α. – οφείλουμε να επισημάνουμε ότι για να είναι αποτελεσματική μία θεσμική αλλαγή που πραγματοποιείται σε ένα κράτος, θα πρέπει να έχουν εξασφαλιστεί δύο σημαντικές προϋποθέσεις. Η πρώτη αφορά στην προσαρμογή του νέου θεσμού στις ιδιαίτερες συνθήκες και την κουλτούρα που επικρατεί στο συγκεκριμένο κράτος και η δεύτερη στην υποστήριξη του θεσμού μέσα από ένα στοχευμένο πρόγραμμα επιμόρφωσης των αρμόδιων κρατικών υπαλλήλων και ενημέρωσης όλων των λοιπών εμπλεκόμενων φορέων.
Σε κάθε περίπτωση, τόσο ο καθορισμός της έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας όσο και η μόνιμη συμμετοχή του Διοικητή της ΕΥΠ στη σύνθεση του ΚΥ.Σ.Ε.Α. ως καταστατικό μέλος αποτελούν ενέργειες ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία των δύο αυτών θεσμών, καθώς θα συμβάλλουν θετικά τόσο στην λήψη των αποφάσεων όσο και στη διαχείριση μελλοντικών κρίσεων, μέσω της αξιοποίησης των συλλεχθέντων πληροφοριών. Γιατί όπως αναφέρει ο πασίγνωστος Κινέζος στρατηγιστής Sun Tzu στο βιβλίο του «Η Τέχνη του Πολέμου»:
«Αν γνωρίζεις τον εχθρό σου και τον εαυτό σου,
δεν χρειάζεται να φοβάσαι το αποτέλεσμα εκατό μαχών»[14]
Πηγές
[1] Καλεντερίδης Σάββας, Οι μυστικές υπηρεσίες τον 21ο Αιώνα – Παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Πικραμένου, https://www.youtube.com/watch?v=KlUupy-dO6E (13/09/2022).
[2] President of Russia, Security Council, http://www.en.kremlin.ru/structure/security-council (31/08/2022).
[3] Government of the United Kingdom, National Security Council, https://www.gov.uk/government/groups/national-security-council (31/08/2022).
[4]Qin Liwen, Securing the “China Dream”: What Xi Jinping wants to achieve with the National Security Commission (NSC), Mercator Institute for China Studies, 24 February 2014, https://merics.org/sites/default/files/2020-05/China%20Monitor%20No_4.pdf (31/08/2022).
[5]Presidency of the Republic of Türkiye, Secretariat-General of the National Security Council, National Security Council Members, https://www.mgk.gov.tr/en/index.php/national-security-council/national-security-council-members (31/08/2022).
[6]Élysée, Defence and National Security Council, https://www.elysee.fr/en/french-presidency/defence-and-national-security-council (31/08/2022).
[7] Κουκάκης Γεώργιος, Ο φράχτης στον Έβρο, το νέο ΚΥ.Σ.Ε.Α. και η Εθνική Ασφάλεια, Infognomon Politics, 11 Σεπτεμβρίου 2022, https://geopolitico.gr/2022/09/o-frachtis-ston-evro-to-neo-ky-s-e-a-kai-i-ethniki-asfaleia/ (14/09/2022).
[8]Νόμος Υπ΄Αριθ. 4622, Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης, ΦΕΚ 133Α, 07 Αυγούστου 2019, http://www.et.gr/api/DownloadFeksApiNomoiSmall/?fek_pdf=20190100133 (24/08/2022)
[9]Όπως την κήρυξη και άρση μέτρων και σταδίων συναγερμού, την εφαρμογή και άρση των Εθνικών Κανόνων Εμπλοκής (ΕΚΕ), την εξουσιοδότηση του Πρωθυπουργού για εισήγηση κήρυξη και άρσης επιστράτευσης ή πολέμου καθώς και τη διενέργεια των κρίσεων-τοποθετήσεων της ιεραρχίας των Ενόπλων Δυνάμεων και Σωμάτων Ασφάλειας.
[10] Πικραμένος Κώστας, Οι Μυστικές Υπηρεσίες στον 21ο Αιώνα, Ινφογνώμων, Αθήνα, 2022, σ. 25.
[11] Βερύκιος Δήμος, Κοριός αλά… Γαλλικά, 12 Σεπτεμβρίου 2022, iEidiseis, https://www.ieidiseis.gr/opinions/162702/korios-ala-gallika (13/09/2022).
[12] Ελληνική Δημοκρατία, Πρωθυπουργός, Συνεδρίαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, 18 Αυγούστου 2021, https://primeminister.gr/2021/08/18/27253 (25/08/2022).
[13] Ελληνική Δημοκρατία, Πρωθυπουργός, Δελτίο Τύπου – Γραφείο Τύπου Πρωθυπουργού, 23 Αυγούστου 2022, https://primeminister.gr/2022/08/23/30000 (24/08/2022).
[14] Giles Lionel, Sun Tzu on the Art of War: The Oldest Military Treatise in the World, Allandale Online Publishing, Leicester, 2000, σ. 11.
ΠΗΓΗ: kedisa.gr
Άμυνα
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.
Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.
«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»
Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.
Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.
Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.
«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.
Η κόκκινη γραμμή των Meteor
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.
Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:
«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».
Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:
Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;
«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.
Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.
Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.
«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.
Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.
Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.
Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.
Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.
Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:
«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».
Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.
Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:
- πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
- νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
- υποστήριξη ελληνικών F-16,
- υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
- καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.
Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.
«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»
Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.
«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:
«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».
Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
Drones και νέος τρόπος πολέμου
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.
Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.
Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».
GEOPOLITICO
Ελληνική NAVTEX για αεροναυτική άσκηση στη θάλασσα του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου, προβλέπει η NAVTEX 1249/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, από τον Σταθμό Ηρακλείου. Πρόκειται για την ευρύτερη περιοχή στην οποία η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να επιβάλει τη μονομερή οριοθέτηση του θαλάσσιου πάρκου Φέτιγιε–Κας.
Η ναυτιλιακή προειδοποίηση εκδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου και προσδιόριζε ως χρόνο διεξαγωγής της άσκησης την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, από τις 05:00 έως τις 09:00 UTC, δηλαδή από τις 08:00 έως τις 12:00 ώρα Ελλάδας.
Στο μήνυμα αναγράφονται ρητά οι γεωγραφικοί προσδιορισμοί «KASTELORIZO SEA» και «SOUTHEAST OF RODOS ISLAND», ενώ διευκρινίζεται ότι οι αεροναυτικές ασκήσεις προβλέπονταν χωρίς εκτέλεση πυρών. Παράλληλα, καλούνται οι ναυτιλλόμενοι να αποφεύγουν τη διέλευση από την αναφερόμενη περιοχή.
Ο έλεγχος των επτά συντεταγμένων επιβεβαιώνει ότι η NAVTEX αφορά τον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ρόδου, με το βόρειο τμήμα της περιοχής να προσεγγίζει το σύμπλεγμα Μεγίστης, Ρω και Στρογγύλης. Το πολύγωνο εκτείνεται αρκετά νοτιότερα, έως το γεωγραφικό πλάτος 35°03΄ Βόρεια, και δυτικά έως το γεωγραφικό μήκος 28°10΄ Ανατολικά.
Τα όρια που αναφέρονται στη NAVTEX είναι:
| Σημείο | Βόρειο πλάτος | Ανατολικό μήκος |
|---|---|---|
| 1 | 36°05,00΄ | 28°44,00΄ |
| 2 | 36°02,40΄ | 29°20,58΄ |
| 3 | 36°09,28΄ | 29°29,82΄ |
| 4 | 36°08,50΄ | 29°34,58΄ |
| 5 | 36°06,48΄ | 29°37,77΄ |
| 6 | 35°03,00΄ | 29°38,00΄ |
| 7 | 35°30,00΄ | 28°10,00΄ |
Η γεωγραφική θέση της αναγγελθείσας άσκησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τουρκικής απόφασης για το θαλάσσιο πάρκο Φέτιγιε–Κας. Η οριοθέτηση που παρουσίασε η Άγκυρα εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αθήνας.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι η μονομερής ανακήρυξη τουρκικών πάρκων πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Στο πεδίο όμως η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φαντάσματα της Κάσου διαψεύδουν τις κυβερνητικές δικαιολογίες.
GEOPOLITICO
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Ο Οδικός Χάρτης Άγκυρας–Παρισιού ανοίγει δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία – SAMP/T και Meteor αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν ερωτήματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας
Η υπογραφή Οδικού Χάρτη Αμυντικής Συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γαλλία δεν είναι μία τυπική διπλωματική κίνηση και ασφαλώς δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Άγκυρα και Παρίσι συμφώνησαν να εμβαθύνουν τον στρατηγικό τους διάλογο, να αυξήσουν τις στρατιωτικές επαφές και να εξετάσουν νέα πεδία συνεργασίας. Η τουρκική πλευρά μιλά ήδη για μετάβαση από τα «θετικά μηνύματα» σε συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία συνομιλεί με την Τουρκία. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να δώσει στο τουρκικό οπλοστάσιο και κατά πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τον στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στον εξοπλιστικό διάλογο με την Άγκυρα
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Γαλλία δεν είναι για την Ελλάδα ένας απλός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ.
Αθήνα και Παρίσι έχουν υπογράψει από το 2021 Στρατηγική Εταιρική Σχέση για την Άμυνα και την Ασφάλεια, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας της μίας πλευράς. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον Απρίλιο του 2026 για ακόμη πέντε χρόνια.
Πάνω σε αυτή τη σχέση οικοδομήθηκε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής των τελευταίων ετών: Rafale, φρεγάτες FDI, κοινές ασκήσεις και στενός στρατηγικός διάλογος.
Τώρα, όμως, το Παρίσι ανοίγει ταυτόχρονα έναν θεσμοθετημένο δρόμο αμυντικής συνεργασίας και με την Άγκυρα.
Αυτό δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συμφωνία. Δημιουργεί, όμως, μια προφανή αντίφαση συμφερόντων, ιδίως εάν η νέα συνεργασία οδηγήσει στην ενίσχυση κρίσιμων τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το πρώτο καμπανάκι: SAMP/T
Το πιο σοβαρό ζήτημα αφορά το SAMP/T.
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια την απόκτηση του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η γαλλική αντίσταση σε μία τέτοια συμφωνία έχει υποχωρήσει σημαντικά. Οι συζητήσεις συνδέονται και με τον σχεδιαζόμενο τουρκικό ολοκληρωμένο θόλο αεράμυνας «Steel Dome».
Για την Ελλάδα, μία πιθανή τουρκική απόκτηση SAMP/T δεν είναι αδιάφορη.
Θα ενίσχυε σημαντικά την τουρκική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα και θα δυσκόλευε τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κρίσης.
Ακόμη σημαντικότερο θα ήταν ένα ενδεχόμενο πλαίσιο συμπαραγωγής ή μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά όχι μόνο την αγορά συστημάτων αλλά και την ενσωμάτωση ξένης τεχνογνωσίας στη δική της αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτή την περίπτωση, το Παρίσι δεν θα πουλούσε απλώς ένα όπλο στην Τουρκία. Θα βοηθούσε στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης τουρκικής αμυντικής αυτονομίας.
Το δεύτερο καμπανάκι: Meteor
Ακόμη πιο άμεσα αφορά την Ελλάδα η πιθανότητα πρόσβασης της Τουρκίας στον πύραυλο Meteor.
Ο Meteor αποτελεί βασικό όπλο των ελληνικών Rafale και ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στον αέρα.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει το ίδιο βλήμα και καταφέρει να το ενσωματώσει σε νέα μαχητικά αεροσκάφη, ένα μέρος αυτού του ελληνικού πλεονεκτήματος περιορίζεται.
Δεν σημαίνει ότι εξισώνονται αυτομάτως οι δυνατότητες των δύο αεροποριών. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε όπλο της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας, με μεγάλη ακτίνα εμπλοκής και ισχυρή δυνατότητα μάχης πέραν οπτικής επαφής.
Αυτό είναι στοιχείο που η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως μια ακόμη εμπορική απόφαση της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Γαλλία παίζει σε δύο ταμπλό
Η εικόνα είναι πλέον σαφής.
Η Γαλλία διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να αποκαταστήσει και να διευρύνει τη σχέση της με την Τουρκία.
Από τη γαλλική σκοπιά αυτό μπορεί να είναι απολύτως συμβατό: το Παρίσι επιδιώκει γεωπολιτική επιρροή, αμυντικές εξαγωγές και ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Για την Αθήνα όμως υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Μπορεί μία χώρα να αποτελεί στρατηγικό αμυντικό εταίρο της Ελλάδας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει την Τουρκία με συστήματα που μεταβάλλουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;
Η απάντηση δεν είναι νομική. Είναι στρατηγική.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής παραμένει – αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι σαφής: σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας μίας από τις δύο χώρες προβλέπεται αμοιβαία βοήθεια και συνδρομή, ακόμη και με χρήση ένοπλης ισχύος.
Αυτό αποτελεί σημαντική στρατηγική δέσμευση.
Όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει ολόκληρη την αποτρεπτική της στρατηγική στην υπόθεση ότι ένας σύμμαχος θα παρέμβει σε μία μελλοντική κρίση.
Το ουσιαστικότερο είναι να μην επιτρέπεται στο μεταξύ η σταδιακή συρρίκνωση του ελληνικού ποιοτικού πλεονεκτήματος.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να εξεταστεί η γαλλοτουρκική συνεργασία.
Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει την απομόνωση από τη Δύση
Η συμφωνία με το Παρίσι εντάσσεται και σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να επανενταχθεί βαθύτερα στα δυτικά αμυντικά δίκτυα, χωρίς να εγκαταλείψει την αυτόνομη στρατηγική της.
Συνομιλεί με τις ΗΠΑ για F-35 και κυρώσεις CAATSA, με την Ευρώπη για Eurofighter, SAMP/T και Meteor και ταυτόχρονα αναπτύσσει τα δικά της drones, πυραύλους και συστήματα αεράμυνας.
Ο στόχος είναι προφανής: να αποκτήσει πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία χωρίς να χάσει τη δυνατότητα να ασκεί ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική.
Η προσέγγιση με τη Γαλλία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Τι πρέπει να κρατήσει η Αθήνα
Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να δραματοποιήσει μία συμφωνία της οποίας το ακριβές εξοπλιστικό περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Έχει όμως κάθε λόγο να ζητήσει καθαρές απαντήσεις.
Άλλο πράγμα ο στρατηγικός διάλογος Γαλλίας–Τουρκίας και άλλο η μεταφορά στην Άγκυρα συστημάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το όριο βρίσκεται εκεί.
Για την Αθήνα το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Γαλλία θέλει καλές σχέσεις με την Τουρκία.
Είναι εάν αυτές οι σχέσεις θα χρηματοδοτηθούν και θα οικοδομηθούν πάνω στην ενίσχυση του τουρκικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος απέναντι στην Ελλάδα.
Και ειδικά σε SAMP/T, Meteor και μεταφορά τεχνολογίας, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να ζητήσει σαφείς εξηγήσεις από έναν εταίρο με τον οποίο έχει υπογράψει όχι μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά μια στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση.
Γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές.
Κρίνονται και από το ποιον εξοπλίζεις όταν τα συμφέροντα των συμμάχων σου συγκρούονται.
Καμπουρίδης: “Συμφωνία ενίσχυσης διαλόγου και προπαγάνδα”
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στις 03 Οκτωβρίου υπεγράφη ο “Οδικός Χάρτης Αμυντικής Συνεργασίας” μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας….
Πρόκειται για μια Συμφωνία “ενίσχυσης του στρατιωτικού διαλόγου με απώτερο σκοπό το αμοιβαίο όφελος”…
Πρόκειται για μια Συμφωνία η οποία προήλθε μετά από την επίσκεψη μελών του Γαλλικού Κοινοβουλίου στην Τουρκία το 2025 για αναζήτηση κοινών τόπων συνεργασίας.
Τουρκικά ΜΜΕ σχολίασαν το θέμα με συγκρατημένη αισιοδοξία τονίζοντας ότι η Συμφωνία αυτή δεν αναφέρει πουθενά θέματα προμήθειας των πυραύλων meteor για τα τουρκικά Eurofighter, του Γαλλοιταλικου Αντιαεροπορικου – Αντιβαλλιστικου Συστήματος SAMP/T κλπ.
Αντιθέτως ελληνικοί κύκλοι υπερθεματισαν, υπερτονίζοντας τη σημασία αυτής της Συμφωνίας αναφέροντας ότι αυτή διεμβολιζει την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και επιπλέον εμφανίζοντας τη γαλλική πλευρά να δίνει το πράσινο φως για τους πυραύλους meteor!!!!
Το αβάσιμο αυτού του ισχυρισμού φαίνεται και από το γεγονός ότι στις επιτροπές Τουρκίας και Γαλλίας οι οποίες υπέγραψαν τη Συμφωνία αυτή, δεν υπήρχαν αξιωματούχοι του τομέα Αμυντικής Βιομηχανίας των δύο χωρών!!!
Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα και επιπλέον δεν υφίσταται και καμία πρόοδος στο θέμα της προμήθειας του Αντιβαλλιστικου – Αντιαεροπορικου Συστήματος SAMP-T στην Τουρκία αφού η Άγκυρα επιδιώκει απόκτηση τεχνολογίας και συμπαραγωγή, κάτι το οποίο δεν το συζητά η Γαλλοιταλικη πλευρά!!!
Σίγουρα μια τέτοια Συμφωνία Τουρκίας – Γαλλίας δεν είναι καλή εξέλιξη για τον Ελληνισμό όμως πρόκειται για ένα πλαίσιο έναρξης διαλόγου και τίποτα περισσότερο…
Η Τουρκία έχει πολλά ανοιχτά θέματα με τη Γαλλία και σύγκρουση συμφερόντων στο γεωπολιτικό πεδίο και ο διάλογος αυτός είναι καταδικασμένος να αποτύχει.!!!
Καλό είναι εμείς οι ίδιοι να μην “ρίχνουμε νερό στον μύλο” της τουρκικής προπαγάνδας!!!
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας