Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Η επιθετική ρητορική της Τουρκίας και τρόποι αντιμετώπισής της από την Ελληνική πλευρά

Δημοσιεύτηκε στις

Η επιθετική ρητορική της Τουρκίας και τρόποι αντιμετώπισής της από την Ελληνική πλευρά

25 Σεπτεμβρίου 2022

Κουκάκης Γεώργιος

Αναλυτής στο Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ)

Μέλος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛ.Ι.Σ.ΜΕ.)

Μέλος του Παγκόσμιου Ελληνικού Δικτύου Αλληλεγγύης ΑΛΛΗΛΟΝnet (ALLILONnet)

Research Associate of Hermes Institute of International Affairs, Security & Geoeconomy (I.I.A.S.GE.)

Απόφοιτος του ΠΜΣ «Διακυβέρνηση, Ανάπτυξη και Ασφάλεια στη Μεσόγειο» του Πανεπιστημίου Αιγαίου

———————————————————————————————————-

Το παρόν κείμενο αποτελεί μία αναλυτική παρουσίαση όσων ειπώθηκαν το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2022 στην εκπομπή του Πάνου Πουρναρά στο ΕΛΛΑΔΑ FM,i κατά την οποία είχα την ευκαιρία να εκθέσω την άποψή μου σχετικά με την επιθετική ρητορική της Τουρκίας και τους τρόπους αντιμετώπισής της από τη χώρα μας. Αφορμή της εν λόγω συζήτησης αποτέλεσε η προκλητική ομιλία που πραγματοποίησε ο Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας Recep Tayyip Erdoğan στην 77η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, κατά την οποία κατηγόρησε την Ελλάδα – μεταξύ άλλων – και για παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων όσον αφορά στο μεταναστευτικό ζήτημα προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών ο οποίος δήλωσε ότι «Η Τουρκία δεν δικαιούται να ομιλεί».ii

Που αποσκοπούν όμως αυτές οι ενέργειες της Τουρκίας; Πράττει ορθά η Ελλάδα διεθνοποιώντας το συγκεκριμένο ζήτημα; Πως μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικότερα η χώρα μας αυτές τις ενέργειες; Εργαλειοποιεί το μεταναστευτικό ζήτημα η Τουρκία; Έχει αναπτυχθεί «φοβικό σύνδρομο» όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις; Χρειάζεται να ανησυχούμε για ένα θερμό επεισόδιο στο προσεχές μέλλον; Πριν απαντήσουμε στα παραπάνω ερωτήματα, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε είναι να «οριοθετήσουμε» την επιθετική τουρκική ρητορική, να αποσαφηνίσουμε δηλαδή σε τι συνίσταται και πως υλοποιείται στην πράξη.

Ορόσημο στην επιθετική στάση της Τουρκίας απέναντι στη χώρα μας αποτέλεσε η απόφαση που εξέδωσε η τουρκική Μεγάλη Εθνοσυνέλευση το 1995 με την οποία χαρακτήρισε ως «casus belli» (δηλαδή αιτία πολέμου) την ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια, ένα νόμιμο δικαίωμα της Ελλάδας που προβλέπεται από το άρθρο 3 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσαςiii [United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS)].iv Το 1996 ακολούθησε η γνωστή σε όλους μας Κρίση των Ιμίων, η οποία οδήγησε στη δημιουργία «γκρίζων ζωνών» εντός του Αιγαίου, φτάνοντας στο πιο πρόσφατο τουρκικό αφήγημα περί «Γαλάζιας Πατρίδας» (Mavi Vatan) και την υπογραφή στις 27 Νοεμβρίου 2019 του παράνομου Μνημονίου Κατανόησηςv μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφιλίωσης [Government of National Accord (GNA)] της Λιβύης για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).

Εικόνες 1: Οι τουρκικές παραβιάσεις του ΕΕΧ για το έτος 2022

(Πηγή: Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας)

Όλα τα παραπάνω έρχονται να προστεθούν στις καθημερινές παραβιάσεις του ελληνικού Εθνικού Εναέριου Χώρουvi (ΕΕΧ) από αεροσκάφη της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ)vii (Εικόνα 1) καθώς και των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων (ΕΧΥ) από πλοία του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού (ΠΝ) και της Ακτοφυλακής (Εικόνα 2).viii Η Τουρκία έχει επίσης ξεκινήσει μία εκστρατεία παραπληροφόρησης όσον αφορά τη Συνθήκη της Λωζάνης και την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, αμφισβητώντας ακόμα και την Ελληνική κυριαρχία επί αυτών, προβαίνοντας μάλιστα – δια στόματος του Προέδρου αυτής – σε δηλώσεις του τύπου «Μπορεί να έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ»,ix οι οποίες όσο γελοίες και αν φαίνονται και όσο καλά προετοιμασμένοι αμυντικά και αν είμαστε ως κράτος, δεν παύουν να αποτελούν χείριστες προσβολές, ειδικά όταν εκστομίζονται από τον Πρόεδρο ενός κράτους. Ποιος είναι επομένως ο απώτερος στόχος της γείτονας χώρας μας; Τι επιδιώκει να πετύχει με αυτές της τις ενέργειες και δηλώσεις;

Εικόνα 2: Οι τουρκικές παραβιάσεις των ΕΧΥ για το έτος 2022

(Πηγή: Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας)

Η απάντηση στο εν λόγω ερώτημα έχει δύο επιμέρους συνιστώσες, μία «εσωτερική» και μία «εξωτερική». Ως προς την πρώτη συνιστώσα, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι κάθε τουρκική ενέργεια ή δήλωση έχει ως πρωταρχικό στόχο τους ίδιους τους Τούρκους πολίτες. Ο λόγος είναι πως η Τουρκία βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση, η οποία έχει ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των πολιτών να τρέφει έντονη δυσαρέσκεια προς το πρόσωπο του Τούρκου Προέδρου, γεγονός που αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στις επερχόμενες τουρκικές εκλογές του 2023 με αρνητικές συνέπειες για τον Recep Tayyip Erdoğan. Δεν πρέπει να ξεχνάμε επίσης την απόπειρα πραξικοπήματος που σημειώθηκε εναντίον του τον Ιούλιο του 2016, ένα γεγονός που επηρέασε ριζικά τη μετέπειτα στάση του στο εσωτερικό της Τουρκίας οδηγώντας σε μεταρρυθμίσεις που στόχο είχαν την εξάλειψη κάθε μορφής απειλής και την αποφυγή παρόμοιων περιστατικών. Η δημιουργία επομένως έντασης με τη χώρα μας στρέφει την προσοχή των πολιτών της Τουρκίας μακριά από τα καθημερινά τους προβλήματα, προς όφελος του Προέδρου αυτής.

Ένας ακόμα παράγοντας που επηρεάζει την εσωτερική λειτουργία της Τουρκικής «Δημοκρατίας» είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με το άρθρο 78 (Εικόνες 3 & 4) του Συντάγματος της Τουρκίας – το οποίο τροποποιήθηκε με το Νόμο 6771 που δημοσιεύτηκε στις 16 Απριλίου 2017 – προβλέπεται ότι «Αν η διενέργεια νέων εκλογών κριθεί αδύνατη λόγω πολέμου, η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας μπορεί να αποφασίσει την αναβολή των εκλογών για ένα χρόνο. Εάν οι λόγοι δεν εκλείψουν, η αναβολή μπορεί να επαναληφθεί σύμφωνα με τη σχετική διαδικασία».x Μία ενδεχόμενη πολεμική σύρραξη επομένως με κάποια γείτονα χώρα – στην περίπτωσή μας την Ελλάδα – δικαιολογεί την αναβολή των τουρκικών εκλογών του 2023 για ένα χρόνο ή και περισσότερο, αποτελώντας μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον Τούρκο Πρόεδρο (κάποιοι θα έλεγαν βούτυρο στο ψωμί του) προκειμένου να παρατείνει τη θητεία του χωρίς τη διεξαγωγή εκλογών, εφόσον δεν έχει εξασφαλίσει την επανεκλογή του.

Εικόνες 3 & 4: Το Σύνταγμα της Τουρκίας και το επίμαχο άρθρο 78

(Πηγή: Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας)

Αξίζει επίσης να σημειώσουμε ότι το άρθρο 119 του Συντάγματος (και αυτό τροποποιημένο στις 16 Απριλίου 2017) προβλέπει ότι σε περίπτωση πολέμου ή μείζονων εσωτερικών προβλημάτων «[…] ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε μια περιφέρεια ή πανεθνικά για περίοδο που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. […] Η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας μπορεί να παρατείνει την περίοδο μέχρι τέσσερις μήνες κάθε φορά κατόπιν αιτήματος του Προέδρου της Δημοκρατίας. Σε περίπτωση πολέμου, το τετράμηνο όριο δεν ισχύει».xi Η δυνατότητα αυτή που δίνεται στον Πρόεδρο έχει μεγάλη σημασία επειδή σύμφωνα με το ίδιο άρθρο όσο ισχύει η περίοδος έκτακτης ανάγκης ο Τούρκος Πρόεδρος μπορεί να εκδίδει Προεδρικά Διατάγματα για τον περιορισμό των θεμελιωδών και ελευθεριών των πολιτών «[…] παρά τους περιορισμούς που τίθενται στη δεύτερη πρόταση της δέκατης έβδομης παραγράφου του άρθρου 104»,xii η οποία καθορίζει ότι «Τα θεμελιώδη δικαιώματα, ατομικά δικαιώματα και υποχρεώσεις […] και τα πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις […] δεν ρυθμίζονται με προεδρικό διάταγμα»,xiii επιτρέποντάς του τον «έλεγχο» των αντιφρονούντων, κάτι που έκανε πράξη μετά την απόπειρα Πραξικοπήματος το 2016.

Ως προς τη δεύτερη συνιστώσα την «εξωτερική», η επιθετική τουρκική ρητορική εξυπηρετεί δύο μεγάλους σκοπούς. Ο πρώτος από αυτούς είναι ότι η Τουρκία επιχειρεί διακαώς να αποδείξει ότι δεν είναι «ο κακός της υπόθεσης» και πως η εικόνα που έχει σχηματιστεί εις βάρος της οφείλεται στην «κακή» Ελλάδα… Η στάση αυτή μπορεί να γίνει αντιληπτή αν αναλογιστεί κανείς την περιθωριοποίηση της Τουρκίας στον «Δυτικό κόσμο» το τελευταίο χρονικό διάστημα. Καταρχάς η Ευρώπη από τη μία της έχει «κλείσει την πόρτα της ένταξης στην ΕΕ» ήδη από το 2019, στην οποία ο Τούρκος Πρόεδρος είχε στηρίξει σε μεγάλο βαθμό την Εξωτερική και (κυρίως) Εσωτερική του Πολιτική. Μόλις πρόσφατα είδε και τις ΗΠΑ να της «γυρίζουν την πλάτη» αρνούμενες να την προμηθεύσουν με τα πολυπόθητα F-16. Επιπλέον η Τουρκία παρακολουθεί αμέτοχη την Ελλάδα σε συνδυασμό με την Κύπρο να προχωρούν σε τριμερή σχήματα στρατηγικής σημασίας με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, με την επίσημη στήριξη τόσο των ΗΠΑ όσο και της ΕΕ, γεγονός που αυξάνει ακόμα περισσότερο τη δυσαρέσκειά της.

Ο δεύτερος σκοπός που σχετίζεται με την εξωτερική συνιστώσα, αφορά στις θαλάσσιες ζώνες και τις διαπραγματεύσεις στις οποίες αναγκαστικά θα πρέπει να υπεισέλθει προκειμένου να προσχωρήσει σε μία συμφωνία για την οριοθέτηση αυτών με την Ελλάδα. Η Τουρκία δηλαδή επιδιώκει συστηματικά τη δημιουργία θερμού επεισοδίου, είτε στον Έβρο είτε σε κάποιο από τα νησιά του Αιγαίου, με απώτερο σκοπό να φέρει τη χώρα μας προ τετελεσμένων γεγονότων ώστε να μπορέσει να «κάτσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» κρατώντας στα χέρια της όσο το δυνατόν περισσότερα διπλωματικά χαρτιά. Με τον τρόπο αυτό θα μπορέσει να ασκήσει πίεση (εκβιάσει) στην Ελλάδα προκειμένου να επιτύχει ευνοϊκότερους όρους κατά τη χάραξη των ορίων των θαλάσσιων ζωνών, αυτό που στα τούρκικα μάτια φαντάζει ως «δίκαιη λύση». Εξάλλου, όπως έχουν δηλώσει επανειλημμένως ουκ ολίγοι Αξιωματούχοι καμία ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τις τουρκικές Αρχές αν δεν περιλαμβάνει ανάμεσα στα εμπλεκόμενα μέρη και την Τουρκία!

Εικόνα 5: Τα κύρια σημεία της Συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2016

(Πηγή: https://ecfr.eu/publication/deals_without_borders_europes_foreign_policy_on_migration6054/)

Όσον αφορά τις μεταναστευτικές ροές, οι οποίες απασχολούν έντονα τη χώρα μας μετά το 2015 – έτος κατά οποίο σημειώθηκε μία άνευ προηγουμένου αύξησή τους σε σημείο ώστε να γίνεται λόγος σε διεθνές επίπεδο για Μεταναστευτική Κρίση – οφείλουμε να τονίσουμε ότι η Τουρκία εργαλειοποίησε το μεταναστευτικό ζήτημα από την πρώτη κιόλας στιγμή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της εργαλειοποίησης ήταν η Κοινή Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας που δημοσιεύτηκε στις 18 Μαρτίου 2016 (Εικόνα 5), σύμφωνα με την οποία η Τουρκία κατάφερε την αρχική εκταμίευση 3.000.000.000 € (και άλλων τόσων σε δεύτερο χρόνο μέχρι το 2018) για τη διευκόλυνση των προσφύγων στην Τουρκία, την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας και την «αναζωογόνηση» της ενταξιακής διαδικασίας με το άνοιγμα ενός ακόμα ενταξιακού Κεφαλαίου.xiv Η Τουρκία ωστόσο αφενός απέφυγε να λογοδοτήσει ως όφειλε στην ΕΕ ως προς τη διάθεση των εν λόγω κονδυλίων,xv με αποτέλεσμα να υπάρχουν υπόνοιες για τη χρήση τους προς επίτευξη άλλων σκοπών και αφετέρου δεν τήρησε τις υποχρεώσεις της με αποτέλεσμα οι ροές να επανέλθουν σταδιακά στα αρχικά (αν όχι υψηλότερα) επίπεδα με αποτέλεσμα εκτός από την Ελλάδα να αντιμετωπίζει πρόβλημα και η Βουλγαρία, η οποία στις 23 Σεπτεμβρίου 2022 κήρυξε κατάσταση μερικής έκτακτης ανάγκης στην περιοχή των συνόρων της με την Τουρκία.xvi

Η διεθνοποίηση της επιθετικής στάσης της Τουρκίας απέναντι στη χώρα μας αλλά και των υπόλοιπων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία εκδηλώνεται όχι μόνο σε λεκτικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο Εξωτερικής Πολιτικής, έκανε τους πάντες να αντιληφθούν ότι η Τουρκία αποτελεί αποσταθεροποιητικό παράγοντα για την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειώσουμε ότι η τακτική της διεθνοποίησης που ακολουθεί η χώρα μας αποτελεί μέρος του Στρατηγικού Σχεδίου του Υπουργείου Εξωτερικών για την περίοδο 2022-2025.xvii Για την ακρίβεια αποτελεί τον 2ο στόχο (1.2) «Αντιμετώπιση με διπλωματικά μέσα της τουρκικής παραβατικής και προκλητικής συμπεριφοράς, όπως η παραβίαση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων, το casus belli και η σύναψη παράνομων συμφωνιών που δεν εδράζονται στο Διεθνές Δίκαιο» του 1ου Στρατηγικού Άξονα (Εικόνα 6).

Εικόνα 6: Οι 5 Στρατηγικοί Άξονες του Στρατηγικού Σχεδίου για την περίοδο 2022-2025

(Πηγή: Υπουργείο Εξωτερικών)

Η Τουρκία βέβαια με τις ενέργειές της φροντίζει από μόνη της να δυσφημίζει τον εαυτό της επιβεβαιώνοντας τις ελληνικές ενέργειες, με πιο πρόσφατο παράδειγμα την αρχική άσκηση «veto» (αρνησικυρία) στην ένταξη της Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, δείχνοντας με τον καλύτερο τρόπο ότι δεν διστάζει καθόλου να υπονομεύσει τη συλλογική ασφάλεια των μελών του Βορειοατλαντικού Συμφώνου προκειμένου να προωθήσει την προσωπική της «ατζέντα». Το γεγονός αυτό οφείλεται εν μέρει και στο φοβικό σύνδρομο που διακατέχει τόσο τους απλούς Τούρκους πολίτες όσο και τους Αξιωματούχους, οι οποίοι βλέπουν την Ελλάδα ως εχθρό της Τουρκίας, αντίληψη που συντηρείται επιμελώς τόσο από το εκπαιδευτικό σύστημα όσο και από τα τουρκικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Έλληνας Πρωθυπουργός στην 77η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών απηύθυνε μήνυμα προς τον τουρκικό λαό λέγοντας χαρακτηριστικά ότι η χώρα μας δεν απειλεί την Τουρκία και πως δεν είμαστε εχθρός τους.xviii

Ποια μέσα όμως διαθέτει χώρα μας και σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβεί ώστε να αντιμετωπίσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την επιθετική Εξωτερική Πολιτική της Τουρκίας; Ως γνωστόν λόγω της συμμετοχής και των δύο κρατών στο ΝΑΤΟ, ο εν λόγω Οργανισμός αποφεύγει να πάρει θέσει όσον αφορά τις ελληνοτουρκικές διαφορές, επομένως η Ελλάδα δεν μπορεί να ελπίζει σε βοήθεια από τους νατοϊκούς σύμμαχούς της. Διαθέτει ωστόσο άλλους «αμυντικούς μηχανισμούς», όπως η Ρήτρα Αμοιβαίας Άμυναςxix (Mutual defence clause) μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ και η Ρήτρα Αμυντικής Συνδρομής που θεσπίστηκε με την υπογραφή της Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη Συνεργασία στην Άμυνα και την Ασφάλεια με τη Γαλλία στις 28 Σεπτεμβρίου 2021.xx Ένας ακόμα θεσμός – αν και απαιτούνται ακόμα αρκετές μεταρρυθμίσεις για την αποτελεσματική λειτουργία του – που μπορεί να συμβάλλει προς αυτήν την κατεύθυνση είναι το νεοσύστατο Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειαςxxi (ΚΥ.Σ.Ε.Α.) το οποίο εκτός από τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων όσον αφορά τα μείζονα εθνικά ζητήματα είναι υπεύθυνο και για την εκπόνηση της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας της χώρας μας, η οποία καθορίζει το πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να δράσουν όλοι οι κρατικοί φορείς.xxii

Μία τέλος ενέργεια – η οποία έχει εξαγγελθεί πρόσφατα από την Κυβέρνηση – στενά συνδεδεμένη με το ΚΥ.Σ.Ε.Α. η οποία μπορεί να συμβάλλει με πολλαπλούς τρόπους στην αντιμετώπιση της τουρκικής επιθετικότητας είναι ο εκσυγχρονισμός και η αναδιάρθρωση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΕΥΠ). Χωρίς την παροχή έγκυρων και έγκαιρων πληροφοριών στους κρατικούς φορείς ο οποιοσδήποτε σχεδιασμός καθίσταται ουτοπικός και κάθε διαχείριση κρίσης εξαιρετικά δυσχερής – αν όχι αδύνατη – με αποτέλεσμα την ταχεία κλιμάκωσή της και την διακινδύνευση των εθνικών μας συμφερόντων. Όσον αφορά τη διαδικασία λήψης απόφασης σε στρατηγικό επίπεδο, η συμμετοχή του Διοικητή της ΕΥΠ στο νέο ΚΥ.Σ.Ε.Α., θα συνέβαλε τα μέγιστα στην επί τόπου αξιοποίηση των διαθέσιμων πληροφοριών και τη μείωση του χρόνου λήψης απόφασης, ενός από τους πιο κρίσιμους παράγοντες κατά τη διαδικασία επίλυσης οποιουδήποτε ζητήματος.

Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή μας, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι αυτό που πρέπει να πράξουμε ως χώρα είναι να παρακολουθούμε στενά τις ενέργειες Τουρκίας, τόσο σε πολιτικό-διπλωματικό όσο και σε στρατιωτικό επίπεδο, να επεξεργαζόμαστε πιθανά μελλοντικά σενάρια όσον αφορά τον τουρκικό τρόπο ενέργειας και να σχεδιάζουμε πιθανούς τρόπους αντιμετώπισής τους από τους αντίστοιχους κρατικούς φορείς (Υπουργείο Εξωτερικών, Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, κλπ.). Αν θέλουμε να υπερασπιστούμε τα εθνικά μας συμφέροντα με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο, πρέπει να έχουμε προετοιμαστεί κατάλληλα για κάθε ενδεχόμενη Τουρκική ενέργεια. Τότε και μόνο τότε, θα μπορέσουμε -εφαρμόζοντας το καταλληλότερο μέσο- να αντιδράσουμε έγκαιρα, συντονισμένα και αποτελεσματικά. Γιατί όπως είπε και ο αρχαίος ιστορικός και φιλόσοφος Πλούταρχος (50-120 μ.Χ. ):

«Μηδέν της τύχης, αλλά πάντα της ευβουλίας και της προνοίας»xxiii

i ELLADA FM, https://elladafm.gr/.

ii Από το βήμα του ΟΗΕ η απάντηση Μητσοτάκη στο επιθετικό παραλήρημα του Ερντογάν – Αντιδράσεις και από τα κόμματα, ΕΡΤNEWS, 21 Σεπτεμβρίου 2022, https://www.ertnews.gr/eidiseis/ellada/politiki/apo-to-vima-toy-oie-i-apantisi-mitsotaki-sto-epithetiko-paralirima-toy-erntogan-antidraseis-kai-apo-ta-kommata/ (24/09/2022).

iii EUR–Lex, Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, https://eur–lex.europa.eu/legal–content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:21998A0623(01)&from=EL (18/09/2022).

iv International Tribunal for the Law of the Sea, https://www.itlos.org/ (18/09/2022).

v Memorandum of Understanding between the Government of the Republic of Turkey and the Government of National Accord-State of Libya on the Delimitation of the Maritime Jurisdiction Areas in the Mediterranean, https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/Turkey_11122019_%28HC%29_MoU_Libya-Delimitation-areas-Mediterranean.pdf (18/09/2022).

vi Ελληνική Δημοκρατία, Υπουργείο Εξωτερικών, FIR Αθηνών, https://www.mfa.gr/zitimata-ellinotourkikon-sheseon/eidikotera-keimena/fir-athinon.html (24/09/2022).

vii Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, Εναέριος Χώρος – Αρχείο Παραβάσεων/Παραβιάσεων, https://geetha.mil.gr/paravaseis-paraviaseis/enaerios-choros-archeio-paravaseon-paraviaseon/ (24/09/2022).

viii Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας, Θαλάσσια Συμβάντα – Αρχείο Παραβάσεων/Παραβιάσεων, https://geetha.mil.gr/sygkentrotika-stoicheia-2022/ (24/09/2022).

ix Κονιόρδος Μιχάλης, «Μπορεί να έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ»…, HUFFPOST, 09 Σεπτεμβρίου 2022, https://www.huffingtonpost.gr/entry/mporei-na-erthoeme-xafnika-ena-vrade_gr_6318cfc4e4b082746bdb07eb (24/09/2022).

x Grant National Assembly of Türkiye, Documents, Constitution, σ. 64, https://global.tbmm.gov.tr/constitution (24/09/2022).

xi Grant National Assembly of Türkiye, Documents, Constitution, οπ.π., σ. 93.

xii Οπ.π.

xiii Grant National Assembly of Türkiye, Documents, Constitution, οπ.π., σ. 83.

xiv Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, Δελτίο Τύπου 144/16, Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας, 18 Μαρτίου 2016, https://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2016/03/18/eu-turkey-statement/pdf (24/09/2022).

xv Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, Ειδική Έκθεση Αριθ. 27, Η Διευκόλυνση για τους Πρόσφυγες στην Τουρκία: χρήσιμη στήριξη, χρειάζονται όμως βελτιώσεις για την καλύτερη αξιοποίηση των χρημάτων, 2018, https://www.eca.europa.eu/Lists/ECADocuments/SR18_27/SR_TRF_EL.pdf (24/09/2022).

xvi Zhechka Dimitrova, Areas Declare State of Emergency over Mounting Migrant Pressure, Bulgarian News Agency,23 September 2022, https://www.bta.bg/en/news/bulgaria/332372-three-border-areas-declare-state-of-emergency-over-mounting-migrant-pressure (23/09/2022).

xvii Ελληνική Δημοκρατία, Υπουργείο Εξωτερικών, Στρατηγικό Σχέδιο 2022-2025, https://www.mfa.gr/strategiko-skhedio-2022-2025/ (24/09/2022).

xviii Το μήνυμα Μητσοτάκη στα τουρκικά προς τον τουρκικό λαό μετά την ομιλία του στον ΟΗΕ, CNN Greece, 24 September 2022, https://www.cnn.gr/politiki/story/329792/to-minyma-mitsotaki-sta-tourkika-pros-ton-tourkiko-lao-meta-tin-omilia-tou-ston-oie (24/09/2022).

xix EUR-Lex, Access to European Union Law, Mutual defence clause, https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/glossary/mutual-defence-clause.html (24/09/2022).

xx Νόμος Υπ΄ Αριθμ. 4841, ΦΕΚ Α΄187/08.10.2021, http://www.et.gr/api/Download_Small/?fek_pdf=20210100187 (16/09/2022).

xxi Κουκάκης Γεώργιος, Ο φράχτης στον Έβρο, το νέο ΚΥ.Σ.Ε.Α. και η Εθνική Ασφάλεια, Infognomon Politics, 11 Σεπτεμβρίου 2022, https://geopolitico.gr/2022/09/o-frachtis-ston-evro-to-neo-ky-s-e-a-kai-i-ethniki-asfaleia/ (24/09/2022).

xxii Κουκάκης Γεώργιος, Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας: Κλειδώνοντας το κουτί της Πανδώρας, Geopolitics & Daily News, 15 Σεπτεμβρίου 2022, https://geopolitics.iisca.eu/2022/09/15/%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b7%ce%b3%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae%cf%82-%ce%b1%cf%83%cf%86%ce%ac%ce%bb%ce%b5%ce%b9%ce%b1%cf%82-%ce%ba%ce%bb%ce%b5%ce%b9%ce%b4%cf%8e/ (24/09/2022).

xxiii Τίποτα δεν εξαρτάται από την τύχη, αλλά όλα (εξαρτώνται) από την ορθή βούληση (κρίση) και την προνοητικότητα.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν

Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.

Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.

Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο

Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.

Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.

Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο

Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.

Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.

Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.

Ανάλογη σημασία είχε και η παρουσία ινδικών μαχητικών Su-30MKI στις ελληνικές ασκήσεις «ΗΝΙΟΧΟΣ», με την αεροπορική συνεργασία να δημιουργεί δυνατότητες ανταλλαγής τακτικών γνώσεων και εμπειρίας.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.

Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.

Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.

Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.

Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.

Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.

Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.

Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο

Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.

Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.

Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.

Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.

Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία

Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.

Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.

Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα

Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.

Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.

Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.

Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.

Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.

Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.

Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.

Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.

Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»

Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.

«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»

Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.

Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.

Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.

«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.

Η κόκκινη γραμμή των Meteor

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.

Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.

Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:

«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».

Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:

Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;

«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.

«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»

Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.

Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.

«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.

Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.

Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.

«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.

Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.

Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.

Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.

Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.

Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:

«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».

Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.

Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ

Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:

  • πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
  • νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
  • υποστήριξη ελληνικών F-16,
  • υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
  • καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.

Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.

«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»

Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.

«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:

«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».

Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.

Drones και νέος τρόπος πολέμου

Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.

«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.

Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης

Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.

Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.

Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:

«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».


 

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ελληνική NAVTEX για αεροναυτική άσκηση στη θάλασσα του Καστελλόριζου

Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου, προβλέπει η NAVTEX 1249/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, από τον Σταθμό Ηρακλείου. Πρόκειται για την ευρύτερη περιοχή στην οποία η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να επιβάλει τη μονομερή οριοθέτηση του θαλάσσιου πάρκου Φέτιγιε–Κας.

Η ναυτιλιακή προειδοποίηση εκδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου και προσδιόριζε ως χρόνο διεξαγωγής της άσκησης την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, από τις 05:00 έως τις 09:00 UTC, δηλαδή από τις 08:00 έως τις 12:00 ώρα Ελλάδας.

Στο μήνυμα αναγράφονται ρητά οι γεωγραφικοί προσδιορισμοί «KASTELORIZO SEA» και «SOUTHEAST OF RODOS ISLAND», ενώ διευκρινίζεται ότι οι αεροναυτικές ασκήσεις προβλέπονταν χωρίς εκτέλεση πυρών. Παράλληλα, καλούνται οι ναυτιλλόμενοι να αποφεύγουν τη διέλευση από την αναφερόμενη περιοχή.

Ο έλεγχος των επτά συντεταγμένων επιβεβαιώνει ότι η NAVTEX αφορά τον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ρόδου, με το βόρειο τμήμα της περιοχής να προσεγγίζει το σύμπλεγμα Μεγίστης, Ρω και Στρογγύλης. Το πολύγωνο εκτείνεται αρκετά νοτιότερα, έως το γεωγραφικό πλάτος 35°03΄ Βόρεια, και δυτικά έως το γεωγραφικό μήκος 28°10΄ Ανατολικά.

Τα όρια που αναφέρονται στη NAVTEX είναι:

Σημείο Βόρειο πλάτος Ανατολικό μήκος
1 36°05,00΄ 28°44,00΄
2 36°02,40΄ 29°20,58΄
3 36°09,28΄ 29°29,82΄
4 36°08,50΄ 29°34,58΄
5 36°06,48΄ 29°37,77΄
6 35°03,00΄ 29°38,00΄
7 35°30,00΄ 28°10,00΄

Η γεωγραφική θέση της αναγγελθείσας άσκησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τουρκικής απόφασης για το θαλάσσιο πάρκο Φέτιγιε–Κας. Η οριοθέτηση που παρουσίασε η Άγκυρα εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αθήνας.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι η μονομερής ανακήρυξη τουρκικών πάρκων πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Στο πεδίο όμως η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φαντάσματα της Κάσου διαψεύδουν τις κυβερνητικές δικαιολογίες.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Το τουρκοκαταριανό μάθημα του Ισραήλ! Τι γνώριζε η Άγκυρα πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου

Η Άγκυρα παρείχε στη Χαμάς ασφαλές καταφύγιο, χρηματοοικονομικές υποδομές και πολιτική νομιμοποίηση, ενώ αντιτασσόταν σε μια περιφερειακή τάξη που απειλούσε...

Διεθνή5 ώρες πριν

Οι Πακιστανοί διαψεύδουν τους Τούρκους για Υεμένη! Αναφορές για στρατιωτική στήριξη της Άγκυρας στο Ριάντ — Το Ισλαμαμπάντ διαψεύδει τα αεροπορικά πλήγματα

Δημοσιεύματα περιγράφουν διεύρυνση της στρατιωτικής στήριξης προς τη Σαουδική Αραβία, εν μέσω επιθέσεων των Χούθι. Τουρκική εφημερίδα αναφέρει αποστολή άνω...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Για ένα Ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα!

Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Αλεξανδρούπολη: Το λιμάνι που αλλάζει τον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής

Από τον Βόσπορο και τα Βαλκάνια έως την Ουκρανία, την ενέργεια και την Ινδία. Του Θεόδωρου Ατματζίδη.

Διεθνή8 ώρες πριν

Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση

Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη...

Δημοφιλή