Άμυνα
Τουρκία: Επιμένει στην αποστρατιωτικοποίηση των νησιών στη νέα επιστολή της στον ΟΗΕ
Το περιεχόμενο της νέας επιστολής που έστειλε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) η Τουρκία, στις 17 Σεπτεμβρίου, είδε το “φως” της δημοσιότητας.
Την επιστολή πέντε σελίδων υπογράφει ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας στον ΟΗΕ Φεριντούν Σινιρλίογλου εις απάντηση της επιστολής της μόνιμης αντιπροσώπου της Ελλάδας, Μαρίας Θεοφίλη, (από 25/05) που είχε απορρίψει τότε τις τουρκικές αιτιάσεις.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Όπως και στις προηγούμενες επιστολές του στον ΟΗΕ (από 13.07.2021 και 21.09.2021) ο Φεριντούν Σινιρλίογλου επιμένει πως η Ελλάδα παραβιάζει τις διατάξεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών (στις συνθήκες της Λωζάννης και Παρισίων). Φτάνει, μάλιστα, στο σημείο, να λέει ότι τα νησιά παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με μειωμένη κυριαρχία και υποστηρίζει ότι οι διεθνείς συνθήκες, ακόμη και αυτή των Παρισίων στην οποία δεν είναι συμβαλλόμενο μέλος η Τουρκία, της δίνει το δικαίωμα να αμφισβητήσει τους τίτλους της Ελλάδος επί των νησιών και των θαλασσίων ζωνών.
Αναλυτικά η επιστολή της Τουρκίας στον ΟΗΕ αναφέρει:
“Η Türkiye μελέτησε προσεκτικά την τελευταία επιστολή, που αναφέρεται παραπάνω, του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας. Στην επιστολή, η Ελλάδα εμμένει στη θέση της να υπερασπίζεται την παραβίαση των διατάξεων αποστρατικοποίησης της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 (η οποία περιλαμβάνει τη Σύμβαση της Λωζάνης του 1923 σχετικά με το Καθεστώς των Στενών) και τη Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947 και να επιδιώκει να ελαχιστοποιήσει τη σημασία αυτών των υποχρεώσεων. Η προσπάθεια της Ελλάδας να υποβαθμίσει τις νομικές της υποχρεώσεις και να ευτελίσει το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου είναι, τουλάχιστον, απογοητευτική. Περισσότερο από αυτό, ωστόσο, οι πράξεις της Ελλάδας απειλούν τη σταθερότητα των ζωτικής σημασίας εδαφικών καθεστώτων που συμφωνήθηκαν με τις Συνθήκες Ειρήνης της Λωζάνης και των Παρισίων. Οι παραβιάσεις των ρητρών αποστρατιωτικοποίησης αυτών των καθεστώτων θα μπορούσαν πράγματι να «αποτελούν απειλή για τη διεθνή ειρήνη και όλες οι χώρες έχουν συμφέρον να το αποφύγουν».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Türkiye απορρίπτει όλους τους ισχυρισμούς της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην πιο πρόσφατη επιστολή της 25ης Μαΐου 2022. Ωστόσο, πέντε από αυτούς τους ισχυρισμούς αξίζουν συγκεκριμένη διάψευση από νομική άποψη, στο παρόν στάδιο:
Πρώτον, η Ελλάδα υποστηρίζει ότι ο «κύριος στόχος» της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης και της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων ήταν «να καθιερωθούν μόνιμα σύνορα και εδαφικοί νομικοί τίτλοι για τα ενδιαφερόμενα κράτη». Αυτός ο ισχυρισμός που βασίζεται σε μια υπεραπλούστευση μπορεί εύκολα να διαψευσθεί. Είναι προφανές από τους τίτλους των ίδιων των Συνθηκών ότι ο πρωταρχικός τους στόχος ήταν πολύ ευρύτερος από τον καθορισμό μόνιμων ορίων και εδαφικών νομικών τίτλων. Ομοίως, τα προοίμια και των δύο πράξεων καταδεικνύουν αδιαμφισβήτητα ότι ο γενικός στόχος των εν λόγω συνθηκών ήταν ο τερματισμός της κατάστασης του πολέμου και να αποκατασταθεί η ειρήνη και οι φιλικές σχέσεις. Αυτό επρόκειτο να επιτευχθεί μέσω της διευθέτησης ορισμένων βασικών θεμάτων, τα οποία περιελάμβαναν όχι μόνο τη θέσπιση μόνιμων συνόρων και εδαφικών νομικών τίτλων, αλλά και την αποστρατικοποίηση, η οποία, στο πλαίσιο και των δύο καθεστώτων συνθηκών, ήταν ζωτικής σημασίας για την επίτευξη αυτών των συνθηκών.
Δεύτερον, η Ελλάδα αναφέρεται στην έννοια και τη συνάφεια της αρχής της σταθερότητας και του οριστικού χαρακτήρα των συνόρων, όπως ορίζεται από το Διεθνές Δικαστήριο στο πλαίσιο όπου «δύο χώρες καθορίζουν σύνορα μεταξύ τους» σε μια συνοριακή συμφωνία.
Η αρχή που αναφέρεται στη νομολογία αυτή δεν είναι παρά μια ειδική έκφραση, στο πλαίσιο διμερών συνοριακών συμφωνιών, της γενικότερης και θεμελιώδους αρχής ότι «ένα εδαφικό καθεστώς που καθιερώνεται με συνθήκη επιτυγχάνει μια μονιμότητα την οποία η ίδια η συνθήκη δεν απολαμβάνει απαραίτητα και τη συνεχή ύπαρξη αυτού του καθεστώτος δεν εξαρτάται από τη συνέχιση της ζωής της συνθήκης βάσει της οποίας συμφωνείται το καθεστώς».Είναι το «εδαφικό καθεστώς» στο σύνολό του, όχι απλώς αποσπασμένα μέρη του, που επιτυγχάνει ένα συγκεκριμένο καθεστώς.
Το σύνολο των εδαφικών καθεστώτων που καθιερώθηκαν, προς το γενικό συμφέρον, από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων έχουν επιτύχει έτσι μια μονιμότητα, η συνέχιση της ύπαρξης των οποίων δεν θα εξαρτιόταν απαραίτητα από τη συνέχιση των συνθηκών που τα δημιούργησαν . Είναι νομικά παρεξηγημένο και εντελώς ιδιοτελές για την Ελλάδα να υποστηρίζει ότι μόνο μία πτυχή του εδαφικού καθεστώτος, δηλαδή ο εδαφικός τίτλος, θα απολάμβανε τέτοιας μονιμότητας και όχι το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των εν λόγω εδαφών.
Στην πραγματικότητα, ολόκληρη η ερμηνεία των Συνθηκών Ειρήνης της Λωζάνης και των Παρισίων για τις οποίες η Ελλάδα επιδίωξε να λάβει θέση είναι προβληματική. Είναι επιτακτική ανάγκη, κατά την ερμηνεία μιας συνθήκης, να λαμβάνεται υπόψη η συνθήκη ως σύνολο. Όπως έχει παρατηρηθεί σε σχέση με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων, μια ειρηνευτική διευθέτηση πρέπει να θεωρηθεί ως σύνολο, και οι ρήτρες της ως αλληλένδετες. Το Μόνιμο Δικαστήριο Διεθνούς Δικαιοσύνης έκανε παρόμοια παρατήρηση όσον αφορά την ερμηνεία της Συνθήκης του 1919 της Ειρήνης με τη Γερμανία (Συνθήκη των Βερσαλλιών), υπογραμμίζοντας ότι «είναι προφανές ότι η Συνθήκη πρέπει να διαβαστεί στο σύνολό της και ότι το νόημά της δεν πρέπει να καθορίζεται μόνο με συγκεκριμένες φράσεις οι οποίες, εάν αποσπαστούν από το πλαίσιο, μπορούν να ερμηνευτούν με περισσότερες από μία έννοιες».
Σε σχέση με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων, η Ελλάδα κακώς επιδιώκει να αποσπάσει το άρθρο 14 παράγραφος 1 από τη διάταξη αποστρατικοποίησης του άρθρου 14 (2). Η Ελλάδα επιχειρεί επιπλέον να αποσπάσει το άρθρο 12 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης από τη διάταξη αποστρατικοποίησης του άρθρου 13 της ίδιας Συνθήκης και από το άρθρο 4 της Σύμβασης της Λωζάνης του 1923 σχετικά με το Καθεστώς των Στενών.
Το σωστό νομικό συμπέρασμα εν προκειμένω είναι ότι η εκχώρηση εδάφους τέθηκε υπό την προϋπόθεση ενός θεμελιώδους περιορισμού της εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδας: την αποστρατιωτικοποίηση των εν λόγω νησιών. Το καθεστώς αποστρατικοποίησης, τόσο στενά συνδεδεμένο με τον στόχο των συνθηκών και τον εδαφικό διακανονισμό που ορίζεται από αυτές, ώστε να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτού του εδαφικού οικισμού, χαρακτηρίζεται από την ίδια μονιμότητα με την εκχώρηση εδάφους.Από αυτή την άποψη, δεν είναι η Τουρκία, αλλά η Ελλάδα, που υπονομεύει τη σταθερότητα.
Τρίτον, ο ισχυρισμός της Ελλάδας ότι δεν υφίστανται υποχρεώσεις αποστρατικοποίησης στην Ελλάδα όσον αφορά τη Λήμνο και τη Σαμοθράκη, επειδή η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 σχετικά με το Καθεστώς των Στενών ακύρωσε τη Σύμβαση της Λωζάνης του 1923 σχετικά με το Καθεστώς των Στενών, είναι παρόμοια. Ως γνωστόν, η Λήμνος και η Σαμοθράκη ήταν από τα νησιά που αποστρατικοποιήθηκαν το 1914 (Απόφαση που ελήφθη στις 13 Φεβρουαρίου 1914 από τη Διάσκεψη του Λονδίνου). Το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς αυτών των δύο νησιών επιβεβαιώθηκε με την εκχώρηση στο άρθρο 12 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης και επίσης από το άρθρο 4 παράγραφος 3 της Σύμβασης του 1923 σχετικά με το Καθεστώς των Στενών. Αυτό το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς συνεχίζεται σήμερα.
Η αιτιολογική σκέψη στο προοίμιο της Σύμβασης του Μοντρέ σύμφωνα με την οποία τα συμβαλλόμενα κράτη «αποφάσισαν να αντικαταστήσουν με την παρούσα Σύμβαση τη Σύμβαση που υπεγράφη στη Λωζάνη» («résolu de substituer» στα γαλλικά) αναφέρεται μόνο στο καθεστώς των Τουρκικών Στενών. Η σχετική φράση είχε στόχο να προβλέψει τη στρατιωτικοποίηση των Τουρκικών Στενών που ήταν ο ίδιος ο στόχος της Διάσκεψης του Μοντρέ, μιας διάσκεψης που είχε ζητηθεί από την ίδια την Τουρκία. Όπως συμβαίνει με τα προοίμια άλλων Συνθηκών, το προοίμιο της Σύμβασης του Μοντρέ δεν αποτελεί παρά την «πολιτική βάση για τις ειδικές νομικές διατάξεις που ορίζονται στη συνέχεια» στις λειτουργικές διατάξεις της Σύμβασης. Η τελική απόφαση, κατόπιν εξέτασης διαφορετικών προτάσεων.
Είναι προφανές από τις ειδικές νομικές διατάξεις της Σύμβασης του Μοντρέ και του Πρωτοκόλλου της, καθώς και από τις εργασίες της Διάσκεψης του Μοντρέ και το ιστορικό πλαίσιο στο οποίο πραγματοποιήθηκε, ότι στόχος της Σύμβασης ήταν να απαλλάξει μόνο την Τουρκία από τις υποχρεώσεις αποστρατικοποίησης. Το άρθρο I του Πρωτοκόλλου, που συνήφθη ταυτόχρονα με τη Σύμβαση, είναι σαφές ως προς το γεωγραφικό εύρος της εκ νέου στρατιωτικοποίησης που προοριζόταν και συμφωνήθηκε από τα μέρη. Προβλέπει, με αναφορά στην ίδια τη Σύμβαση του Μοντρέ, ότι: «Η [Τουρκία] μπορεί να επαναστρατιωτικοποιήσει αμέσως τη ζώνη των Στενών όπως ορίζεται στο Προοίμιο της εν λόγω Σύμβασης». Δεν υπάρχουν διατάξεις για οποιοδήποτε άλλο κράτος ή άλλο τομέα. Πράγματι, την παραμονή της Διάσκεψης, ο κ. Μαυρουδής, ένας από τους ανώτερους εκπροσώπους της Ελλάδας στο Συνέδριο, δήλωσε δημόσια ότι η Σύμβαση του Μοντρέ δεν επιδιώκει να εξασφαλίσει για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ένα νομικό καθεστώς παρόμοιο με αυτό που επρόκειτο να υπάρξει. Διεκδικήθηκε από την Türkiye για τα Στενά (Βραδινή, 19 Ιουνίου 1936). Αυτό προκύπτει από τις εργασίες προετοιμασίας της Σύμβασης του Μοντρέ (Actes de la Conférence de Montreux concernant le régime des détroits (1936)), όπου δεν υπάρχει τίποτα που να υποδηλώνει κοινή αντίληψη των μερών ότι η Σύμβαση θα απαλλάσσει οποιαδήποτε άλλο κράτος από την Τουρκία από τις υποχρεώσεις αποστρατιωτικοποίησης. Όσον αφορά πολιτικές δεσμεύσεις ή δηλώσεις – σε οποιαδήποτε μορφή – που δεν αντικατοπτρίστηκαν σε νομικό μέσο που διαπραγματεύτηκαν και τελικά συμφωνήθηκαν από τα μέρη, γίνεται αναφορά στη νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου, το οποίο ευνοεί μια προσεκτική και περιοριστική προσέγγιση. αποδίδοντας νομική βαρύτητα και ερμηνεύοντας τέτοιες δεσμεύσεις ή δηλώσεις.
Περαιτέρω, πρέπει να τονιστεί ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν υπήρξε κατάργηση, το 1936 ή οποτεδήποτε, της νομικής κατάστασης που δημιουργήθηκε με την Απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1914, η οποία έγινε επίσημα αποδεκτή από την Ελλάδα στις 21 Φεβρουαρίου 1914, και επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια στο σύνολό του στο άρθρο 12 της Συνθήκης Ειρήνης της Λωζάνης του 1923.
Τέλος, δεν μπορώ παρά να επισημάνω στη σαφή κρατική πρακτική στο θέμα αυτό, η οποία δεν αφήνει καμία αμφιβολία ως προς τις επίμαχες διεθνείς υποχρεώσεις: γεγονός είναι ότι δεν ήταν μέχρι τη δεκαετία του 1960 που η Ελλάδα άρχισε να στρατιωτικοποιεί τη Λήμνο. Για περίπου 30 χρόνια, η Ελλάδα τηρούσε πράγματι τις υποχρεώσεις της και, τα επόμενα χρόνια, ως απάντηση στις επίσημες διαμαρτυρίες της Τουρκίας, η Ελλάδα παρείχε επίσημες εξηγήσεις για το πώς οι εν λόγω πράξεις δεν παραβίασαν τις υποχρεώσεις της αποστρατικοποίησης (υποχρεώσεις την ύπαρξη των οποίων επιβεβαίωσε η Ελλάδα ), συμπεριλαμβανομένου σε σχέση με το νησί της Λήμνου. Αυτά τα γεγονότα υπονομεύουν το ελληνικό επιχείρημα ότι υποτίθεται ότι ήταν απαλλαγμένο από οποιαδήποτε τέτοια υποχρέωση ήδη από το 1936 και μετά.
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν έχει το δικαίωμα να επιμείνει στη συμμόρφωση με τις διατάξεις αποστρατικοποίησης της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων, καθώς η διάταξη αποστρατικοποίησης της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (σύμφωνα με την Ελλάδα) δεν αποτελεί μέρος ενός νομικού καθεστώτος που σχετίζεται με την αποστρατιωτικοποίηση, αλλά αντίθετα είναι μόνο «μια χωριστή και παρεπόμενη διάταξη». Αυτός ο ισχυρισμός, αν και δεν αποτελεί έκπληξη συνακόλουθο της συνεχιζόμενης υποβάθμισης από την Ελλάδα των υποχρεώσεών της αποστρατικοποίησης, είναι χωρίς καμία νομική αξία.
Η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα συνθηκών που θεσπίζουν ένα «αντικειμενικό καθεστώς» σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Το «αντικειμενικό καθεστώς» που δημιουργήθηκε με αυτή τη Συνθήκη έχει προσδώσει στα εν λόγω νησιά ένα ιδιαίτερο διεθνές καθεστώς. Οι διατάξεις του, συμπεριλαμβανομένων αναμφίβολα εκείνων που σχετίζονται με την αποστρατικοποίηση, έχουν τέτοιο χαρακτήρα που «κάθε ενδιαφερόμενο κράτος έχει το δικαίωμα να επιμείνει στη συμμόρφωσή τους με αυτές». Αντιστρόφως, «κάθε κράτος που έχει στην κατοχή του τα νησιά πρέπει να συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που το δεσμεύουν, που απορρέουν από το σύστημα αποστρατιωτικοποίησης που θεσπίζεται από αυτές τις διατάξεις».
Οι περιπτώσεις αποστρατικοποίησης «εμπίπτουν προφανώς στο πεδίο εφαρμογής της απόφασης των Νήσων Άαλαντ».
Αυτό σημαίνει ότι κάθε ενδιαφερόμενο κράτος, συμπεριλαμβανομένων των κρατών που δεν είναι μέρη της εν λόγω συνθήκης, έχει το δικαίωμα να επιμείνει στη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της συνθήκης. Μια πληθώρα εξουσίας επιβεβαιώνει ότι, όπως η Σύμβαση του 1856 για την Αποστρατιωτικοποίηση των Νήσων Άαλαντ που προσαρτήθηκε στη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1856, η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 είναι επίσης μια συνθήκη που δημιουργεί ένα τέτοιο «αντικειμενικό καθεστώς» ή «γενικό καθεστώς». » (στα γαλλικά: «situation object» ή «statut objectif»).Το είδος της συνθήκης που θα εμπίπτει σε αυτή τη ρουμπρίκα εξηγήθηκε με σαφή και συνοπτικό τρόπο από τον δικαστή McNair στο Status of South West Africa.
Όπως η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά, η Συνθήκη Ειρήνης του Παρισιού του 1947 ταιριάζει απόλυτα με αυτήν την περιγραφή.
Είναι, επιπλέον, αναμφισβήτητο ότι οι σχετικές διατάξεις αποστρατικοποίησης συμπεριλήφθηκαν στη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια της Τουρκίας. Η Τουρκία έχει επομένως πλήρως το δικαίωμα να επικαλεστεί τις διατάξεις του καθεστώτος αποστρατικοποίησης της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων και η Ελλάδα είναι νομικά υποχρεωμένη να συμμορφωθεί με αυτές.
Η Ελλάδα υποστηρίζει επίσης, ότι το άρθρο 89 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων υποστηρίζει τη θέση της ότι η Συνθήκη δεν δημιουργεί ένα αντικειμενικό καθεστώς. Ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να αντικρουστεί με απλή παραπομπή στο γράμμα της εν λόγω διάταξης. Το άρθρο 89 είναι μια ειδική διάταξη που αφορά τα κράτη που αναφέρονται στο προοίμιο και που δεν έχουν γίνει ακόμη συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης. Δεν έχει καμία σχέση με την Τουρκία, η οποία είναι ένα ενδιαφερόμενο κράτος που δικαιούται να επιμείνει στη συμμόρφωση με τις διατάξεις της Συνθήκης περί αποστρατικοποίησης βάσει του διεθνούς δικαίου.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, όπως είχε προηγουμένως παρατηρήσει η Τουρκία, οι παραβιάσεις της Ελλάδας των ζωτικών της υποχρεώσεων αποστρατικοποίησης, που επισημαίνονται συνεχώς από την Τουρκία ως παράνομες πράξεις, έχουν αναπόφευκτα αντίκτυπο στο νομικό καθεστώς που διέπει την κυριαρχία της Ελλάδας στα σχετικά νησιά. Από την άποψη αυτή, η Τουρκία, ένα άμεσα ζημιωθέν κράτος, δικαιούται, στη νομική σχέση μεταξύ της Ελλάδας και της ίδιας, να αμφισβητήσει την αντίθεση έναντι της Τουρκίας του κυριαρχικού τίτλου της Ελλάδας (και των θαλάσσιων δικαιωμάτων που συνδέονται με αυτόν) στα νησιά. Αυτό συμβαίνει επειδή αυτός ο τίτλος κυριαρχίας έχει, από τη δεκαετία του 1960, επιβαρυνθεί ως αποτέλεσμα των πράξεων της Ελλάδας για στρατιωτικοποίηση των εν λόγω νησιών, κατά ουσιώδη παραβίαση των υποχρεώσεων της Ελλάδας από τη συνθήκη.
Η Türkiye καλεί για άλλη μια φορά την Ελλάδα να τηρήσει τις διατάξεις αποστρατικοποίησης των Συνθηκών Ειρήνης της Λωζάνης του 1923 και του Παρισιού του 1947 και να επαναφέρει το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου όπως ήταν πριν από την εκδήλωση των παραβιάσεων της Ελλάδας. Αυτό θα διασφάλιζε επίσης ότι τα εδαφικά καθεστώτα που θεσπίζονται από αυτές τις συνθήκες παραμένουν άθικτα στο σύνολό τους και δεν θίγονται με κανέναν τρόπο…
…Επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της Τουρκίας για την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών της με την Ελλάδα, την οποία αφορούν τα ζητήματα αυτής της ανταλλαγής επιστολών. Είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε για τη δημιουργία μιας δυναμικής που θα διευκολύνει την επίλυση όχι μόνο μιας αλλά και όλων των μακροχρόνιων, νομικά αλληλένδετων διαφορών για το Αιγαίο με δίκαιο τρόπο, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, με τα μέσα που ορίζονται στο άρθρο 33 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, με βάση την αμοιβαία συναίνεση των μερών. Ωστόσο, μια τέτοια δυναμική απαιτεί καταρχήν ειλικρινή και ουσιαστικό διάλογο αντί να χρησιμοποιείται εχθρική πολιτική ρητορική και κλιμακωτές ενέργειες σχεδόν σε καθημερινή βάση σε πλήρη περιφρόνηση των δικαιωμάτων και των ζωτικών έννομων συμφερόντων της Τουρκίας, όπως επισημαίνεται και στην επιστολή του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου”.
ΠΗΓΗ: Newsit.gr
GEOPOLITICO
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Ο Οδικός Χάρτης Άγκυρας–Παρισιού ανοίγει δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία – SAMP/T και Meteor αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν ερωτήματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας
Η υπογραφή Οδικού Χάρτη Αμυντικής Συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γαλλία δεν είναι μία τυπική διπλωματική κίνηση και ασφαλώς δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Άγκυρα και Παρίσι συμφώνησαν να εμβαθύνουν τον στρατηγικό τους διάλογο, να αυξήσουν τις στρατιωτικές επαφές και να εξετάσουν νέα πεδία συνεργασίας. Η τουρκική πλευρά μιλά ήδη για μετάβαση από τα «θετικά μηνύματα» σε συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία συνομιλεί με την Τουρκία. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να δώσει στο τουρκικό οπλοστάσιο και κατά πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τον στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στον εξοπλιστικό διάλογο με την Άγκυρα
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Γαλλία δεν είναι για την Ελλάδα ένας απλός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ.
Αθήνα και Παρίσι έχουν υπογράψει από το 2021 Στρατηγική Εταιρική Σχέση για την Άμυνα και την Ασφάλεια, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας της μίας πλευράς. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον Απρίλιο του 2026 για ακόμη πέντε χρόνια.
Πάνω σε αυτή τη σχέση οικοδομήθηκε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής των τελευταίων ετών: Rafale, φρεγάτες FDI, κοινές ασκήσεις και στενός στρατηγικός διάλογος.
Τώρα, όμως, το Παρίσι ανοίγει ταυτόχρονα έναν θεσμοθετημένο δρόμο αμυντικής συνεργασίας και με την Άγκυρα.
Αυτό δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συμφωνία. Δημιουργεί, όμως, μια προφανή αντίφαση συμφερόντων, ιδίως εάν η νέα συνεργασία οδηγήσει στην ενίσχυση κρίσιμων τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το πρώτο καμπανάκι: SAMP/T
Το πιο σοβαρό ζήτημα αφορά το SAMP/T.
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια την απόκτηση του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η γαλλική αντίσταση σε μία τέτοια συμφωνία έχει υποχωρήσει σημαντικά. Οι συζητήσεις συνδέονται και με τον σχεδιαζόμενο τουρκικό ολοκληρωμένο θόλο αεράμυνας «Steel Dome».
Για την Ελλάδα, μία πιθανή τουρκική απόκτηση SAMP/T δεν είναι αδιάφορη.
Θα ενίσχυε σημαντικά την τουρκική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα και θα δυσκόλευε τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κρίσης.
Ακόμη σημαντικότερο θα ήταν ένα ενδεχόμενο πλαίσιο συμπαραγωγής ή μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά όχι μόνο την αγορά συστημάτων αλλά και την ενσωμάτωση ξένης τεχνογνωσίας στη δική της αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτή την περίπτωση, το Παρίσι δεν θα πουλούσε απλώς ένα όπλο στην Τουρκία. Θα βοηθούσε στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης τουρκικής αμυντικής αυτονομίας.
Το δεύτερο καμπανάκι: Meteor
Ακόμη πιο άμεσα αφορά την Ελλάδα η πιθανότητα πρόσβασης της Τουρκίας στον πύραυλο Meteor.
Ο Meteor αποτελεί βασικό όπλο των ελληνικών Rafale και ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στον αέρα.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει το ίδιο βλήμα και καταφέρει να το ενσωματώσει σε νέα μαχητικά αεροσκάφη, ένα μέρος αυτού του ελληνικού πλεονεκτήματος περιορίζεται.
Δεν σημαίνει ότι εξισώνονται αυτομάτως οι δυνατότητες των δύο αεροποριών. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε όπλο της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας, με μεγάλη ακτίνα εμπλοκής και ισχυρή δυνατότητα μάχης πέραν οπτικής επαφής.
Αυτό είναι στοιχείο που η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως μια ακόμη εμπορική απόφαση της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Γαλλία παίζει σε δύο ταμπλό
Η εικόνα είναι πλέον σαφής.
Η Γαλλία διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να αποκαταστήσει και να διευρύνει τη σχέση της με την Τουρκία.
Από τη γαλλική σκοπιά αυτό μπορεί να είναι απολύτως συμβατό: το Παρίσι επιδιώκει γεωπολιτική επιρροή, αμυντικές εξαγωγές και ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Για την Αθήνα όμως υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Μπορεί μία χώρα να αποτελεί στρατηγικό αμυντικό εταίρο της Ελλάδας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει την Τουρκία με συστήματα που μεταβάλλουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;
Η απάντηση δεν είναι νομική. Είναι στρατηγική.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής παραμένει – αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι σαφής: σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας μίας από τις δύο χώρες προβλέπεται αμοιβαία βοήθεια και συνδρομή, ακόμη και με χρήση ένοπλης ισχύος.
Αυτό αποτελεί σημαντική στρατηγική δέσμευση.
Όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει ολόκληρη την αποτρεπτική της στρατηγική στην υπόθεση ότι ένας σύμμαχος θα παρέμβει σε μία μελλοντική κρίση.
Το ουσιαστικότερο είναι να μην επιτρέπεται στο μεταξύ η σταδιακή συρρίκνωση του ελληνικού ποιοτικού πλεονεκτήματος.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να εξεταστεί η γαλλοτουρκική συνεργασία.
Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει την απομόνωση από τη Δύση
Η συμφωνία με το Παρίσι εντάσσεται και σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να επανενταχθεί βαθύτερα στα δυτικά αμυντικά δίκτυα, χωρίς να εγκαταλείψει την αυτόνομη στρατηγική της.
Συνομιλεί με τις ΗΠΑ για F-35 και κυρώσεις CAATSA, με την Ευρώπη για Eurofighter, SAMP/T και Meteor και ταυτόχρονα αναπτύσσει τα δικά της drones, πυραύλους και συστήματα αεράμυνας.
Ο στόχος είναι προφανής: να αποκτήσει πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία χωρίς να χάσει τη δυνατότητα να ασκεί ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική.
Η προσέγγιση με τη Γαλλία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Τι πρέπει να κρατήσει η Αθήνα
Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να δραματοποιήσει μία συμφωνία της οποίας το ακριβές εξοπλιστικό περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Έχει όμως κάθε λόγο να ζητήσει καθαρές απαντήσεις.
Άλλο πράγμα ο στρατηγικός διάλογος Γαλλίας–Τουρκίας και άλλο η μεταφορά στην Άγκυρα συστημάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το όριο βρίσκεται εκεί.
Για την Αθήνα το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Γαλλία θέλει καλές σχέσεις με την Τουρκία.
Είναι εάν αυτές οι σχέσεις θα χρηματοδοτηθούν και θα οικοδομηθούν πάνω στην ενίσχυση του τουρκικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος απέναντι στην Ελλάδα.
Και ειδικά σε SAMP/T, Meteor και μεταφορά τεχνολογίας, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να ζητήσει σαφείς εξηγήσεις από έναν εταίρο με τον οποίο έχει υπογράψει όχι μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά μια στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση.
Γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές.
Κρίνονται και από το ποιον εξοπλίζεις όταν τα συμφέροντα των συμμάχων σου συγκρούονται.
Καμπουρίδης: “Συμφωνία ενίσχυσης διαλόγου και προπαγάνδα”
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στις 03 Οκτωβρίου υπεγράφη ο “Οδικός Χάρτης Αμυντικής Συνεργασίας” μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας….
Πρόκειται για μια Συμφωνία “ενίσχυσης του στρατιωτικού διαλόγου με απώτερο σκοπό το αμοιβαίο όφελος”…
Πρόκειται για μια Συμφωνία η οποία προήλθε μετά από την επίσκεψη μελών του Γαλλικού Κοινοβουλίου στην Τουρκία το 2025 για αναζήτηση κοινών τόπων συνεργασίας.
Τουρκικά ΜΜΕ σχολίασαν το θέμα με συγκρατημένη αισιοδοξία τονίζοντας ότι η Συμφωνία αυτή δεν αναφέρει πουθενά θέματα προμήθειας των πυραύλων meteor για τα τουρκικά Eurofighter, του Γαλλοιταλικου Αντιαεροπορικου – Αντιβαλλιστικου Συστήματος SAMP/T κλπ.
Αντιθέτως ελληνικοί κύκλοι υπερθεματισαν, υπερτονίζοντας τη σημασία αυτής της Συμφωνίας αναφέροντας ότι αυτή διεμβολιζει την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και επιπλέον εμφανίζοντας τη γαλλική πλευρά να δίνει το πράσινο φως για τους πυραύλους meteor!!!!
Το αβάσιμο αυτού του ισχυρισμού φαίνεται και από το γεγονός ότι στις επιτροπές Τουρκίας και Γαλλίας οι οποίες υπέγραψαν τη Συμφωνία αυτή, δεν υπήρχαν αξιωματούχοι του τομέα Αμυντικής Βιομηχανίας των δύο χωρών!!!
Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα και επιπλέον δεν υφίσταται και καμία πρόοδος στο θέμα της προμήθειας του Αντιβαλλιστικου – Αντιαεροπορικου Συστήματος SAMP-T στην Τουρκία αφού η Άγκυρα επιδιώκει απόκτηση τεχνολογίας και συμπαραγωγή, κάτι το οποίο δεν το συζητά η Γαλλοιταλικη πλευρά!!!
Σίγουρα μια τέτοια Συμφωνία Τουρκίας – Γαλλίας δεν είναι καλή εξέλιξη για τον Ελληνισμό όμως πρόκειται για ένα πλαίσιο έναρξης διαλόγου και τίποτα περισσότερο…
Η Τουρκία έχει πολλά ανοιχτά θέματα με τη Γαλλία και σύγκρουση συμφερόντων στο γεωπολιτικό πεδίο και ο διάλογος αυτός είναι καταδικασμένος να αποτύχει.!!!
Καλό είναι εμείς οι ίδιοι να μην “ρίχνουμε νερό στον μύλο” της τουρκικής προπαγάνδας!!!
GEOPOLITICO
Πώς η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει έλεγχο στο Αιγαίο – Οι προτάσεις για την προστασία των ακριτικών νησιών
Η σταδιακή διεύρυνση των τουρκικών διεκδικήσεων, η ενίσχυση του Λιμενικού και η οικονομική και δημογραφική αντοχή των νησιών κυριάρχησαν στις εισηγήσεις του Στέλιου Φενέκου και της Ντόρας Βακιρτζή. Παρεμβάσεις για την ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου, τις γραμμές βάσης και την άμυνα του Αιγαίου.
Η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τις διεκδικήσεις της από τους χάρτες στην καθημερινή λειτουργία του Αιγαίου, ενώ τα ακριτικά νησιά αντιμετωπίζουν πιέσεις που αγγίζουν τη δυνατότητά τους να διατηρούν πληθυσμό, παραγωγή και κοινωνική συνοχή. Αυτές οι δύο όψεις της εθνικής ασφάλειας βρέθηκαν στο επίκεντρο της εσπερίδας του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, με θέμα «Πρακτικές προσεγγίσεις για τις θαλάσσιες ζώνες, τη νησιωτική πολιτική και τα στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας».
Βασικοί εισηγητές ήταν ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος και η Ντόρα Βακιρτζή. Την εκδήλωση προλόγισε ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο Λεόντιος Πορτοκαλάκης. Οι εισηγήσεις και οι παρεμβάσεις ανέδειξαν συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά και διαφορετικές προσεγγίσεις για την κατοχύρωση των ελληνικών δικαιωμάτων.
Φενέκος: Η διεκδίκηση γίνεται καθημερινή πίεση
Ο Στέλιος Φενέκος εστίασε στην προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίζεται ως αρχή ελέγχου σε περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «creeping jurisdiction», περιγράφοντας μια σταδιακά διευρυνόμενη δικαιοδοσία που επιχειρείται να επιβληθεί στην πράξη.
Συνέδεσε τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις ανταγωνιστικές NAVTEX και την παρουσία μέσων επιτήρησης με μια ευρύτερη τακτική: τη δημιουργία της εντύπωσης ότι για δραστηριότητες στο Αιγαίο απαιτείται τουρκική έγκριση ή συνεννόηση.
Διευκρίνισε ότι οι μονομερείς αυτές πράξεις δεν δημιουργούν από μόνες τους διεθνές δίκαιο. Μπορούν, όμως, κατά την εκτίμησή του, να αποθαρρύνουν αλιείς, εταιρείες και τρίτες χώρες από τη δραστηριοποίηση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Έθεσε ως υποθετικό παράδειγμα τη σύλληψη αλιέων από τουρκικό σκάφος και τη μεταφορά τους σε τουρκικό δικαστήριο. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, υποστήριξε, είναι η έγκαιρη αποτροπή μιας τέτοιας ενέργειας, καθώς η διαχείρισή της γίνεται δυσκολότερη αφού συντελεστεί.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο»
Η απάντηση που πρότεινε περιλαμβάνει ενίσχυση του Λιμενικού με προσωπικό, ισχυρά σκάφη και εκπαίδευση, καθώς και στενότερη συνεργασία και συνεκπαίδευση με το Πολεμικό Ναυτικό.
Κατά τον ίδιο, η πολιτική ηγεσία χρειάζεται περισσότερα εργαλεία χειρισμού κρίσεων, ώστε να αντιμετωπίζει ενέργειες αστυνομικού χαρακτήρα στο αντίστοιχο επίπεδο, διατηρώντας τη δυνατότητα στρατιωτικής αντίδρασης εφόσον απαιτηθεί.
Πρότεινε επίσης να εξεταστεί η αξιοποίηση στο Λιμενικό περιπολικών που έχουν παραληφθεί από τις ΗΠΑ, καθώς και η μεταφορά εμπειρίας από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο», τόνισε, συνδέοντας την παρουσία αυτή με την προστασία των ψαράδων και την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των νησιωτών.
Η αποτροπή, στην προσέγγισή του, απαιτεί έναν κρατικό μηχανισμό που λειτουργεί καθημερινά. Όπως υπογράμμισε, «η ισχύς της χώρας δεν είναι μόνο τα όπλα της»: περιλαμβάνει την πολιτική απόφαση, τους διοικητικούς μηχανισμούς και τα μέτρα αστυνόμευσης.
Γραμμές βάσης και 12 μίλια: Η προετοιμασία πίσω από τις αποφάσεις
Ο υποναύαρχος αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των γραμμών βάσης και στο κλείσιμο κόλπων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να διευρύνουν τον θαλάσσιο χώρο ελληνικής κυριαρχίας. Επέμεινε ότι η εφαρμογή τους προϋποθέτει πολιτική απόφαση και προετοιμασία.
Για την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12 ναυτικά μίλια, έδωσε έμφαση στον σχεδιασμό για τις προσβάσεις στο Αιγαίο και στη διαχείριση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Στη συζήτηση διευκρινίστηκε ότι δεν κλείνουν όλες οι νότιες προσβάσεις με μια τέτοια επέκταση, καθώς σε ορισμένα περάσματα οι αποστάσεις επιτρέπουν τη διατήρηση διαδρόμων πέρα από τη χωρική θάλασσα.
Έγιναν επίσης παρεμβάσεις για τη διάκριση ανάμεσα στην αβλαβή διέλευση και τη διέλευση τράνζιτ. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της ακριβούς εξέτασης κάθε στενού, με διαφορετικές τοποθετήσεις σε επιμέρους νομικά ζητήματα.
Ο Ηρακλής Καλογεράκης επισήμανε τη διάκριση μεταξύ αρχιπελάγους και αρχιπελαγικού κράτους: ο γεωγραφικός χαρακτηρισμός του Αιγαίου ως αρχιπελάγους δεν συνεπάγεται ότι η Ελλάδα υπάγεται στο ειδικό καθεστώς των αρχιπελαγικών κρατών.
Το καλώδιο προς την Κύπρο και η παγίδα του «συντονισμού»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Φενέκος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στις τουρκικές απαιτήσεις για την πόντιση καλωδίων.
Στη δική του προσέγγιση, η διάκριση μεταξύ καλωδίων και αγωγών έχει κρίσιμη σημασία. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα μετακινεί τη διατύπωσή της από την απαίτηση «άδειας» στην απαίτηση «συντονισμού», επιδιώκοντας να διατηρήσει ρόλο στη διαδικασία.
Αξιολόγησε θετικά την ανάδειξη του έργου ως ευρωπαϊκού ζητήματος, επειδή διευρύνει τα διαθέσιμα διπλωματικά εργαλεία. Παρουσίασε ως ενδεχόμενες επιλογές μια διαφορετική όδευση σε σχέση με την οριοθετημένη περιοχή Ελλάδας–Αιγύπτου και έναν χειρισμό μέσω NAVTEX, τον οποίο χαρακτήρισε επισφαλή ως προς τον τρόπο εφαρμογής του.
Οι επιλογές αυτές παρουσιάστηκαν ως σενάρια χειρισμού και όχι ως ανακοινωμένες αποφάσεις αλλαγής του έργου.
Ο ίδιος ζήτησε συστηματική προετοιμασία των ελληνικών νομικών επιχειρημάτων και ενεργή παρουσία στους διεθνείς οργανισμούς, ώστε καμία τουρκική διεκδίκηση να μη μένει αναπάντητη.
Βακιρτζή: Η ασφάλεια των νησιών περνά από την αντοχή των κοινωνιών τους
Η Ντόρα Βακιρτζή εξέτασε τη νησιωτική πολιτική μέσα από τις κρίσεις και την ανθεκτικότητα. Έθεσε το ερώτημα κατά πόσο οι ευρωπαϊκές πολιτικές για τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Ανατολικού Αιγαίου και της Κύπρου.
Επισήμανε ότι χαρακτηριστικά απειλής που αναγνωρίζονται σε άλλα ευρωπαϊκά σύνορα —η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου και η εχθρική ρητορική— αφορούν και τον ελληνικό και κυπριακό χώρο.
Επικαλούμενη στοιχεία στην παρουσίασή της, ανέφερε δημογραφική συρρίκνωση περίπου 12% στο Βόρειο Αιγαίο μεταξύ 2019 και 2023 και κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης στο 41,2% του ευρωπαϊκού μέσου όρου για το 2024.
Συνέδεσε αυτές τις πιέσεις με την ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής, των υπηρεσιών και των υποδομών που επιτρέπουν στους κατοίκους να παραμένουν στον τόπο τους.
Η παραγωγή των νησιών και η κτηνοτροφική κρίση
Η εισηγήτρια ανέδειξε τα ιδιαίτερα προϊόντα των νησιών, όπως η μαστίχα της Χίου και το ελαιόλαδο της Λέσβου, ως βάση μιας οικονομίας με περισσότερα στηρίγματα.
Άσκησε έντονη κριτική στη διαχείριση της κτηνοτροφικής κρίσης στη Λέσβο, υποστηρίζοντας ότι οι εκτεταμένες θανατώσεις ζώων απειλούν την τοπική παραγωγή και έναν σημαντικό γενετικό πόρο. Διατύπωσε επίσης καταγγελίες για τον τρόπο ταφής των ζώων και τους κινδύνους που, κατά την ίδια, δημιουργούνται για το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα.
Η τοποθέτησή της συνέδεσε την προστασία της παραγωγής με την παραμονή των κατοίκων: η απώλεια ενός παραγωγικού κλάδου σε μια ακριτική περιοχή επηρεάζει την απασχόληση, τις οικογένειες και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας.
Τουρισμός και επενδύσεις με κριτήριο την ασφάλεια
Στο πεδίο του τουρισμού, η Βακιρτζή αναγνώρισε τα έσοδα από τους Τούρκους επισκέπτες και τη θετική σημασία των σχέσεων μεταξύ των πληθυσμών. Προειδοποίησε, ωστόσο, για τις επιπτώσεις της υπερβολικής εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από τη ζήτηση της γειτονικής χώρας.
Έθεσε παράλληλα ζητήματα ελέγχου επενδύσεων και αγορών ακινήτων σε ευαίσθητες περιοχές. Στη συζήτηση που ακολούθησε, επισημάνθηκε από παρεμβαίνοντες ότι υπάρχουν διαδικασίες ελέγχου στις παραμεθόριες περιοχές και δυνατότητα παρέμβασης των αρμόδιων αρχών άμυνας.
Η εισήγησή της έδωσε προτεραιότητα στην οικονομική ανθεκτικότητα με γνώμονα την ασφάλεια: παραγωγή με περισσότερες πηγές εισοδήματος, σύνδεση με την ελληνική ενδοχώρα και φίλιες αγορές, καθώς και υποδομές που μπορούν να λειτουργούν σε περίοδο κρίσης.
Υποδομές, ιστορική μνήμη και εμπιστοσύνη στους ακρίτες
Οι προτάσεις της περιλάμβαναν υποδομές διπλής χρήσης για την ανάπτυξη και την άμυνα, μεγαλύτερη ενεργειακή και υδατική αυτονομία, ενίσχυση κοινωνικών υπηρεσιών και υποστήριξη της αποκεντρωμένης παραγωγής.
Στάθηκε επίσης στην ιστορική μνήμη και την πολιτισμική ταυτότητα. Πρότεινε στενότερη σύνδεση της στρατιωτικής θητείας με τη γνωριμία των στρατευμένων με τις ακριτικές κοινωνίες, δικτύωση σχολείων και προσανατολισμό των μαθητικών επισκέψεων προς τις παραμεθόριες περιοχές.
Κλείνοντας, επέκρινε τη στάση της πολιτείας απέναντι στις αντιδράσεις των νησιωτών για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, αναφερόμενη στα γεγονότα του 2020.
«Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο χτίζεις συνοχή», ανέφερε. «Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο δημιουργείς αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στους ακρίτες».
Μαρτζούκος: Το πρόβλημα είναι πολιτικό και επεκτατικό
Ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος υπογράμμισε ότι πίσω από τη νομική συζήτηση βρίσκεται ένα πολιτικό και επεκτατικό ζήτημα.
Προειδοποίησε ότι «κάθε παραχώρηση και συμβιβασμός απομονώνει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου», ενώ έθεσε ερωτήματα για το δημογραφικό και τις επενδύσεις σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Η παρέμβασή του ανέδειξε την ανάγκη συνολικής αντιμετώπισης των πιέσεων στα νησιά, συνδέοντας τη διπλωματική στάση με την άμυνα και την κοινωνική τους αντοχή.
Κατσούφρος: Η πρόταση για ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου μέσω του Δικαστηρίου της ΕΕ
Στη διαδικτυακή παρέμβασή του, ο Θεόδωρος Κατσούφρος παρουσίασε την πρόταση προσφυγής Ελλάδας και Κύπρου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκληση του άρθρου 273 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ και κοινό συνυποσχετικό, για την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ.
Κατά την άποψή του, η διαδρομή αυτή προϋποθέτει πολιτική βούληση και εξέταση των σχετικών προϋποθέσεων, με εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
Ο Φενέκος εξέφρασε επιφυλάξεις για τις επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις και το ζήτημα της επήρειας του Καστελλόριζου, τονίζοντας ότι μια τέτοια επιλογή χρειάζεται ισχυρή υποστήριξη.
Η συζήτηση ανέδειξε συγκεκριμένες επιλογές για την ελληνική πολιτική: καθημερινή προστασία στη θάλασσα, διεθνή τεκμηρίωση των ελληνικών θέσεων και παραγωγική, δημογραφική και κοινωνική ενίσχυση των ακριτικών νησιών.
GEOPOLITICO
Η Τουρκία δοκιμάζει επιστράτευση στη Φώκαια – Στο επίκεντρο η πολεμική ετοιμότητα των αμφίβιων δυνάμεων
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου η «Yıldırım-2026» – Έφεδροι καλούνται να παρουσιαστούν στην 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού, την ώρα που η Άγκυρα εντείνει τις ασκήσεις μεγάλης κλίμακας στη δυτική Τουρκία
Νέα διάσταση αποκτά η στρατιωτική κινητικότητα της Τουρκίας στα παράλια του Αιγαίου, καθώς η Άγκυρα προχωρά σε άσκηση επιστράτευσης με επίκεντρο μία από τις σημαντικότερες μονάδες αμφίβιων επιχειρήσεων των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στη Φώκαια η άσκηση «Yıldırım-2026», με κεντρικό σχηματισμό την 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού του τουρκικού Ναυτικού.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της άσκησης δεν είναι αυτή τη φορά η παρουσία νέων οπλικών συστημάτων, αλλά ο ίδιος ο μηχανισμός μετάβασης από την ειρηνική στην πολεμική σύνθεση.
Καλούνται έφεδροι με διαταγές πολεμικής τοποθέτησης
Στο πλαίσιο της «Yıldırım-2026» αναμένεται να κληθούν έφεδροι στους οποίους έχει ήδη αποδοθεί το λεγόμενο «sefer görev emri», δηλαδή διαταγή πολεμικής τοποθέτησης.
Οι έφεδροι θα παρουσιαστούν στις μονάδες στις οποίες έχουν κατανεμηθεί και θα εκπαιδευτούν στα καθήκοντα που προβλέπεται να αναλάβουν σε συνθήκες επιστράτευσης.
Παράλληλα θα δοκιμαστούν στην πράξη οι διαδικασίες ειδοποίησης, προσέλευσης και κατάταξης προσωπικού, η συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών, αλλά και ο συντονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων με υπουργεία και άλλες κρατικές υπηρεσίες.
Στην ουσία, η Τουρκία ελέγχει την ικανότητα ενός στρατιωτικού σχηματισμού να περάσει γρήγορα από την καθημερινή του διάταξη στην πλήρη πολεμική επάνδρωση.
Δεν είναι μεμονωμένη άσκηση
Η συγκεκριμένη κινητοποίηση εντάσσεται σε ευρύτερο πρόγραμμα ασκήσεων επιστράτευσης για το 2026.
Συνολικά προβλέπεται η συμμετοχή 7.686 εφέδρων, οι οποίοι είχαν αρχίσει να ενημερώνονται μέσω SMS από τις 15 Μαΐου.
Αντίστοιχη άσκηση έχει ήδη πραγματοποιηθεί στην 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία στο Μπαμπάεσκι της Ανατολικής Θράκης, ενώ έχουν προγραμματιστεί και άλλες ασκήσεις «Yıldırım» στην 5η Κύρια Αεροπορική Βάση στη Μερζιφούντα, από τις 3 έως τις 9 Οκτωβρίου, καθώς και στην 70ή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία στο Μαρντίν, από τις 15 έως τις 21 Οκτωβρίου.
Το γεγονός, επομένως, δεν συνιστά από μόνο του έκτακτη κινητοποίηση λόγω Αιγαίου.
Η σημασία του, ωστόσο, αυξάνεται από τη στιγμή που η άσκηση στη Φώκαια αφορά μονάδα αμφίβιων επιχειρήσεων στη δυτική ακτή της Τουρκίας και πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας.
Μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε
Η «Yıldırım-2026» έρχεται μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε, απέναντι από τη Σάμο, εξέλιξη που έχει προκαλέσει αυξημένη προσοχή στην ελληνική πλευρά.
Η 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού στη Φώκαια αποτελεί βασικό κρίκο της τουρκικής αμφίβιας ικανότητας στο Αιγαίο και βρίσκεται σε περιοχή με ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυτό που προκύπτει από το σύνολο των κινήσεων είναι ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων, αλλά δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εκπαίδευση προσωπικού, στην ταχύτητα κινητοποίησης και στην ικανότητα συντονισμού διαφορετικών κλάδων.
Χρονιά μεγάλης στρατιωτικής δραστηριότητας
Το 2026 έχει ήδη καταγραφεί ως μία ιδιαίτερα δραστήρια χρονιά για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Στη «Mavi Vatan-2026», τον Απρίλιο, συμμετείχαν περίπου 120 πλοία, 50 εναέρια μέσα και 15.000 στελέχη, ενώ από το «TC
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας