Αναλύσεις
Η Ελληνική Υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου
Ανάλυση του Κρεσέντσιο Σαντζίλιο για ένα “καυτό θέμα”
- Το 1986 από τις Εκδόσεις Αντ. Ν. Σάκκουλα (Αθήνα-Κομοτηνή) εκδόθηκε το βιβλίο του (καθηγητή) Διεθνολόγου Μιχάλη Χρ. Σταυρινού Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου – ένα βιβλίο ορόσημο για την ελληνική επιστήμη, από τα βασικότερα κείμενα επί του θέματος, αν όχι το βασικότερο, όχι μόνο σχετικά με τα επιστημονικά δεδομένα που στις σελίδες του πραγματεύονται με τον πλέον περιεκτικό και αποδεδειγμένο τρόπο, αλλά και ειδικά για όσο αφορά την αλήθεια και την αληθινή πραγματικότητα που διέπει και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα σε έναν χώρο απόλυτα κρίσιμο για την Ελλάδα όπως είναι ο αιγαιακός, από Θάσο/Σαμοθράκη έως Κάρπαθο/Ρόδο και από Εύβοια έως την γραμμή νησιών Λήμνος-Ρόδος, αλλά και ανατολικότερα, για τον οποίο ως τώρα ακούμε μόνο τις φαντασιόπληκτες τουρκικές εκδοχές.
Ο Μιχάλης Χρ. Σταυρινός, συνεπικουρούμενος από την παγκόσμια εγκυρότητα μιας πλειάδας επιφανών αλλοδαπών επιστημόνων και μελετητών, εκθέτει στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου του την ακριβή «ραδιογραφία» της αιγαιακής υφαλοκρηπίδας, έτσι όπως διαμορφώθηκε στις χιλιετίες, ισχύει ολοσχερώς σήμερα και επιστημονικά επιβεβαιώθηκε στα αρτιότερα σχετικά πονήματα τα τελευταία 50 χρόνια.
Εδώ εμείς δεν θα κάνουμε τίποτα άλλο από το να ακολουθήσουμε τα βήματα, αλλά προπαντός τα λόγια του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού (τα οποία από εδώ και πέρα θα διαβάζονται μέσα σε εισαγωγικά) και με βάση αυτήν την έκθεση – την οποία, ειρήσθω εν παρόδω, ο εκδότης Α. Ν. Σάκκουλας ατυχώς δεν μερίμνησε ως τώρα να επανεκδώσει μολονότι, στη σημερινή συγκυρία, εμφανίζει και περιέχει, και επιπλέον με διεθνή επιστημονικό πρόσημο, τρομερά ενδιαφέροντα στοιχεία υπέρ της Ελλάδας και των κυριαρχικών θέσεών της – θα πορευτούμε και θα προσπαθήσουμε να πληροφορήσουμε όσο γίνεται πιο ευκρινώς τους πολίτες που θα διαβάσουν αυτές τις γραμμές ή/και θα τις δώσουν σε άλλους να τις διαβάσουν.
(Σημειώνεται στο σημείο αυτό η έκδοση, μόλις πρόσφατα, του νέου βιβλίου του Μιχάλη Σταυρινού, με πλέον διεξοδικές αναλύσεις και όλα τα νεότερα νομικά και διακριτικά δεδομένα, με τίτλο: Το δίκαιο της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο – Η Γεωστρατηγική Καταλυτικότητα των ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τις Εκδόσεις Τελεία – Πάργα, Λευκωσία, Κύπρος).
Βεβαίως ευκταίο είναι το παρόν κείμενο, αλλά προπαντός το βιβλίο του Μ. Σταυρινού όχι μόνο να διαβαστεί από τους αρμόδιους κυβερνώντες, αλλά προπαντός από τους ίδιους – σε ετούτη τη θεματολογία συνεχώς απόντες – να «εφαρμοστεί» στα διάφορα διεθνή fora ώστε να εμπεδωθεί η αλήθεια και εγκυρότητα του περιεχομένου του αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου την οποία η Τουρκία προσπαθεί να αγνοήσει ή και να αλλοιώσει προς όφελός της με αστήρικτα, αχαρακτήριστα φαντασιουργήματα και ύπουλες σοφιστείες.
Αυτή η Τουρκία λοιπόν και η συνήθης παραβατική συμπεριφορά της σε σχέση με το διεθνές δίκαιο και με αναφορά στο παρόν θέμα, την ακατάλυτη γεωλογική πραγματικότητα.
Απ’ ό, τι γνωρίζουμε, και κάλλιστα το γνωρίζει και η Τουρκία, το άρθρο 1 της Σύμβασης της Γενεύης (1958) αναγνωρίζει την υφαλοκρηπίδα των νησιών, αν και το θέμα της υφαλοκρηπίδας των νησιών, κι όχι μόνο, στην ουσία δεν είναι νομικής φύσης, αλλά μόνο γεωγραφικής και γεωλογικής μιας και αφορά εξόχως μια κατάσταση υπάρχουσα έτσι κι αλλιώς, ipso jure και ab initio., όπως συνηθίζουν να λένε οι ειδήμονες, μια γεωλογική κατάσταση που στο Αιγαίο παρουσιάζεται χωρίς λύση συνέχειας από τις ανατολικές ελληνικές ακτές ως τις απέναντι ακτές των ελληνικών νησιών και ακόμη παραπέρα.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτό, γιατί και το άρθρο 121 της UNCLOS (1982) θεσπίζει για τα νησιά πλήρη δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και επιπλέον ΑΟΖ.
Η έννοια αυτών των δύο άρθρων είναι νομικά απολύτως εφαρμοστέα στην αιγαιακή γεωμορφολογική πραγματικότητα η οποία επεκτείνεται βεβαίως από την ελληνική ανατολική στεριά έως τις δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας (Τουρκίας), το θέλουν οι Τούρκοι ή όχι, με μια σχεδόν γενική βυθομετρική ομοιομορφία και έλλειψη διαχωριστικών τάφρων στη συμπαγή συνέχεια του βυθού του Αιγαίου.
Εναντίον της ακράδαντης λογικής αυτής της τοπικής γεωλογικής σύστασης οι Τούρκοι υποστηρίζουν πως η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου είναι «τουρκική» ως δήθεν συνέχεια της Ανατολίας και επομένως τα νησιά απέναντι απ’ τις ακτές της Μικράς Ασίας είναι κι αυτά δήθεν πάνω στη τουρκική υφαλοκρηπίδα και είναι… τουρκικά!
Η άποψη αυτή, ωστόσο, και το επιχείρημα των Τούρκων είναι όχι μόνο νομικά αβάσιμη, αλλά και ουσιαστικά σαθρή, η σαθρότητα συμπαρασύροντας και την νομιμότητα, όπως θα δούμε στη συνέχεια.
Ας συγκεντρωθούμε όμως στο τι σημαίνει «ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα» και ποια είναι η γεωμορφολογία του Αιγαίου, κάτι που θα είναι χρήσιμο για την δικαίωση της απόδειξης της ελληνικότητας ολόκληρης της αιγαιακής υφαλοκρηπίδας.
Ως ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα θεωρείται και νοείται μια «φυσική προέκταση της στεριάς, δηλαδή της ακτής, είτε ηπειρωτικής είτε νησιώτικης», με κατεύθυνση το βάθος της θάλασσας, σε μια μορφή επικλινούς υποθαλάσσιου πλατώματος το οποίο όλο και περισσότερο βαθύνει ως ένα σημείο του γήινου φλοιού.
Από γεωλογική άποψη λοιπόν λέγεται υφαλοκρηπίδα «η υποθαλάσσια προέκταση της ακτής έως του σημείου όπου η κατηφόρα του βυθού γίνεται απότομη προς κάθετη κατεύθυνση. Αυτό σε γενικό κανόνα παρατηρείται στο υποβαθές των 200 μέτρων».
Ως προς την νομική έννοια της υφαλοκρηπίδας (ηπειρωτικής ή νησιώτικης), ως υφαλοκρηπίδα ορίζεται «ο βυθός και το υπέδαφος μιας υποθαλάσσιας περιοχής η οποία είναι η συνέχεια των ακτών, αρχίζει αμέσως μετά το όριο των χωρικών υδάτων (12 ν.μ. ως επί το πλείστον, 6 ν.μ. στην Ελλάδα του φόβου και της υποταγής, εκτός από το Ιόνιο), για να φτάσει έως το βάθος των 200 μέτρων, αλλά και βαθύτερα μέχρι εκεί όπου είναι εφικτή η εκμετάλλευση των φυσικών πλουτοπαραγωγικών πόρων».
Κατά τα άλλα, το άρθρο 76 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δηλώνει ότι η υφαλοκρηπίδα ενός παράκτιου κράτους αποτελείται από τον θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφός του που εκτείνεται πέρα της χωρικής του θάλασσας μέχρι μια απόσταση 200 ν.μ. από τις γραμμές εκκίνησης του πλάτους της χωρικής θάλασσας. Εξάλλου, το μέγεθος της υφαλοκρηπίδας ισούται με εκείνο της αντίστοιχης ΑΟΖ.
- Γεωμορφολογικά το Αιγαίο Πέλαγος λίγο μοιάζει με πέλαγος και πολύ περισσότερο μοιάζει με μεγάλη βαθειά λίμνη, για όσο αφορά το βάθος του: όντως το χαρακτηρίζει πολύ έντονα μια βασική ομοιομορφία βυθού μεταξύ 200 και 600 μέτρων. Αυτό σημαίνει πως «το μέσο βάθος όλου του Αιγαίου είναι γύρω στα 362 μέτρα», αρκετά μικρό για μια θάλασσα.
Σε πολύ λίγες περιοχές το βάθος είναι μεγαλύτερο, εκεί όπου βρίσκονται και οι δυο μοναδικές χαράδρες που “σπάνε” την γενική ομοιομορφία του, και οι δύο κάθετα (και αυτό είναι σημαντικό) από τις ελληνικές προς τις τουρκικές ακτές:
η μια, «από το νοτιότερο μέρος της Πελοποννήσου και τα Κύθηρα» σε μια γραμμή που περνά «βόρεια της Κρήτης προς Κάρπαθο και Ρόδο έως τη νοτιότερη “γωνία” της Μικράς Ασίας», μια χαράδρα ωστόσο η οποία ουσιαστικά βρίσκεται στο τελικό νότιο σημείο του Αιγαίου συνορεύοντας με τη Μεσόγειο,
ενώ η δεύτερη χαράδρα, πολύ μικρότερη, κάθετη επίσης μεταξύ των ελληνικών και τουρκικών ακτών, «ξεκινάει από τη Σαμοθράκη και Ίμβρο και πηγαίνει μέχρι τη νοτιότερη άκρη της χερσονήσου του Αγίου Όρους και τις βόρειες Σποράδες».
Στη πρώτη χαράδρα βρίσκεται και το μεγαλύτερο βάθος του Αιγαίου στα 2.658 μέτρα, μεταξύ Κρήτης και Μήλου.
Όσο για την γεωλογική σύνθεση του Αιγαίου, η όλη περιοχή ανήκει στο Αλπικό σύστημα και αποτελεί κομβικό σημείο ανάμεσα στις δύο οροσειρές: την Ελληνίδα και την Τουρκική, με πολλαπλές «μικρές λεκάνες και τάφρους που δημιουργήθηκαν μετά από κατακρημνίσεις και μετατοπίσεις στην Μιόκενο περίοδο». Εξάλλου, οι οροσειρές της Νότιας Ευρώπης και εκείνες της Βόρειας Αφρικής (Άτλαντας) είναι επίσης δημιουργία της Αλπικής ορογένεσης.
Όλα ετούτα βεβαίως είναι η συνέπεια του αναμφισβήτητου γεγονότος των μεταβολών του γήινου φλοιού, μεταβολές που “κωδικοποιήθηκαν” μέσα στις αναγνωρίσεις της «θεωρίας των τεκτονικών φύλλων», δηλαδή των γήινων στρωματώσεων σε συνεχή κίνηση μεταξύ τους, μια θεωρία η οποία εντέλει και σημασιολογικά προσφέρει την καλύτερη εξήγηση σε οτιδήποτε συμβαίνει στα βάθη των θαλασσών και ωκεανών, από τα αδιάκοπα «μεταβαλλόμενα τεκτονικά ρήγματα, την διαφοροποίηση των γεωλογικών στρωμάτων και την κίνηση των ηπείρων έως την ίδια δημιουργία των ωκεανών, την απομάκρυνση των ηπείρων και την μετακίνηση των μαγνητικών πόλων της γης».
Είναι ακριβώς η θεωρία των τεκτονικών φύλλων που δικαιολογεί και εξηγεί όχι μόνο την ύπαρξη των προεκτάσεων των ακτών μέσα στη θάλασσα (κατασκευή του υφαλοπλαίσιου), αλλά και τον τρόπο δημιουργίας αυτών των προεκτάσεων, την κατεύθυνσή τους και επομένως την συνάφεια τους με τη στεριά απ’ όπου ξεκινούν.
Όλοι οι εγκυρότεροι και ανεξάρτητοι επιστήμονες αποδέχονται πλήρως το περιεχόμενο και τα συμπεράσματα αυτής της θεωρίας βασισμένης σε εκτεταμένες; έρευνες, παρατηρήσεις, εμπειρίες και αποδεδειγμένες υποθέσεις.
Με βάση λοιπόν αυτή τη θεωρία και τα πρακτικά της αποτελέσματα, η κατάσταση στο Αιγαίο, από τις ελληνικές ανατολικές ακτές έως ένα σημείο της ίδιας της τουρκικής δυτικής στεριάς έχει ως εξής:
η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου Πελάγους «είναι η φυσική προέκταση της ελληνικής στεριάς, ενώ η συνέχεια της καθαυτού τουρκικής στεριάς ΣΤΑΜΑΤΆ σε μια καμπύλη γραμμή περίπου παράλληλη προς τις τουρκικές δυτικές ακτές στο Αιγαίο και στα ανατολικά των ιδίων ακτών ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΧΩΡΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΑΣ (Μ. Ασίας), και μάλιστα σε απόσταση μερικών μιλίων από τη θάλασσα»(Μ. Σταυρινός, Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, σελ. 71-73).
Για να κατανοηθεί πλήρως η ως άνω κατάσταση, βασική είναι η συμφωνία των σημαντικότερων γεωλόγων για τα τρία πολύ σημαντικά φαινόμενα που προνοεί η «θεωρία των τεκτονικών φύλλων»:
α) για το γεγονός ότι ο φλοιός της γης χωρίζεται σε λιθοσφαιρικά φύλλα
β) για το ότι αυτά τα φύλλα συμβάλλουν στην μετακίνηση των ηπείρων
γ) για το ότι όλο το Αιγαίο, «όλη η ελληνική στεριά και μια λωρίδα της δυτικής ακτής της Τουρκίας πριν από την πρώιμη Πλειόκενο γεωλογική περίοδο ήταν μια άνευ λύσης συνέχειας στεριά με το όνομα Αιγαία ή Αιγίς ή Αιγαιίς»
δ) για την «ύπαρξη 12 μεγάλων λιθοσφαιρικών φύλλων και μερικών άλλων μικρότερων που κινούνται σε συμπαγή μορφή (μονοκόμματα) στην επιφάνεια του γήινου φλοιού».
Δύο απ’ αυτά τα γενικώς αποδεκτά φύλλα «είναι το Ελληνικό (ή η λεγόμενη Αιγαία) και το Τουρκικό, τα οποία, μαζί με το Αδριατικό φύλλο, δημιουργήθηκαν ως υποδιαιρέσεις δύο μεγαλύτερων φύλλων, το Ευρασιατικό και το Αφρικανικό, μετά από τη αλληλοσύγκρουση αυτών των δύο τελευταίων».
Έτσι, με την σύμφωνη γνώμη και γνώση των περισσότερων γεωλόγων, τα καθορισμένα «σύνορα» του ελληνικού ή αιγαίου φύλλου είναι αναμφισβήτητα τα εξής:
- – στον βορρά, ακολουθούν περίπου τα ίδια γεωγραφικά ελληνικά σύνορα
- – στον νότο, περνούν από τις βόρειες ακτές της Κρήτης σε μια γραμμή πάνω από Κάσο και Κάρπαθο δυτικά της Ρόδου
- – στα δυτικά, σχεδιάζουν ένα τόξο που περνά μέσα από το Ιόνιο πέλαγος με κατεύθυνση ίδια με εκείνη των ελληνικών δυτικών ακτών περιλαμβάνοντας τα Ιόνια νησιά, ενώ
- – στα ανατολικά, «τα σύνορα του ελληνικού φύλλου τοποθετούνται επάνω στις δυτικές τουρκικές ακτές σε μια απόσταση μερικών μιλίων από τη θάλασσα» προς το εσωτερικό της στεριάς.
Ακριβώς «από αυτά τα ανατολικά όρια του ελληνικού φύλλου και μερικά μίλια πάνω στη δυτική ακτή της Τουρκίας ξεκινά του τουρκικό τεκτονικό φύλλο» με ανατολική κατεύθυνση περιλαμβάνοντας όλον τον υπόλοιπο γεωγραφικό τουρκικό χώρο.1
Αυτό σημαίνει πολύ απλά αλλά τεκμηριωμένα πως «το Αιγαίο ανήκει στο ελληνικό τεκτονικό φύλλο και επομένως όλη η αιγιακή υφαλοκρηπίδα αποτελεί φυσική προέκταση της ελληνικής στεριάς».
Αντιθέτως, «το τουρκικό είναι ένα τελείως ξεχωριστό τεκτονικό φύλλο το οποίο τελειώνει σε μια καμπύλη γραμμή εντός της δυτικής τουρκικής ακτής και ως εκ τούτου δεν έχει απολύτως καμία μορφογεωλογική συνέχεια με το ελληνικό τεκτονικό φύλλο του Αιγαίου».
- Τώρα, έχοντας υπόψη τα γεωλογικά φαινόμενα που πραγματοποιήθηκαν πριν από 200 εκατομμύρια χρόνια όταν η ενιαία υπερήπειρος Πανγαία (όπως ο Alfred Wegener ονόμασε τον πρώτο, εγγενή γεωλογικό πυρήνα του πλανήτη γη) άρχισε να “διασπάται” δημιουργώντας τις σημερινές ηπείρους με συνεχείς μετακινήσεις και πως μέσα στα χρονικά πλαίσια αυτών των φαινομένων υπήρξε δυνατή η απόδειξη, εκ μέρους του επιφανέστερου ίσως γεωλόγου M. W. Mc Elhinny στις μελέτες του για τα τεκτονικά φύλλα2 ότι «ολόκληρο το σημερινό τουρκικό έδαφος αποτελούσε μέρος του Αραβικού τεκτονικού φύλλου το οποίο, ενωμένο με το Αφρικανικό φύλλο, βρισκόταν σε πολύ απομακρυσμένη θέση σχετικά με την σημερινή όταν η Πανγαία άρχισε να “χωρίζεται”, εκείνη ακριβώς την περίοδο η Ελλάδα και το Αιγαίο – και μαζί όλη η Βαλκανική, Ιταλική και Ιβηρική χερσόνησος – ήταν τοποθετημένες, ήδη από 170 εκατομμύρια χρόνια, στα ίδια σημαία όπου βρίσκονται και τώρα».
Αρκετά αργότερα ο τουρκικός και ο αραβικός χώρος μετακινήθηκαν για να τοποθετηθούν εκεί όπου αντίστοιχα βρίσκονται σήμερα, «υποχρεώνοντας υπό την πίεση της σύγκρουσης την Αιγαία να βυθιστεί από κάτω».
Αυτή υπήρξε και η αιτία της δημιουργίας και ύπαρξης των δύο ξεχωριστών φύλλων, του ελληνικού από το Ιόνιο, όλη τη στεριά της Ελλάδας, το Αιγαίο Πέλαγος έως μερικά μίλια εντός και υπό της ανατολικής Ανατολίας (Μ. Ασίας) και του τουρκικού από τις δυτικές ακτές της Τουρκίας και ανατολικά έως το τέλος της τουρκικής γεωγραφικής επικράτειας.
Αυτό προφανέστατα σημαίνει πως η λεγόμενη «υφαλοκρηπίδα» της Τουρκίας δεν έχει καμία σχέση με την ελληνο-αιγαιακή υφαλοκρηπίδα που φτάνει έως και πέρα των δυτικών τουρκικών ακτών, ή, για να το πούμε καλύτερα, η “ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ” Τουρκία δεν έχει ΚΑΜΙΑ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ ΠΟΥ ΝΑ ΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ!!, πολύ απλά γιατί ο καθεαυτού γεωλογικός όγκος της Τουρκίας φτάνει έως το Αιγαίο μόνο υπό τη μορφή των δυτικών γεωγραφικών ακτών χωρίς υποθαλάσσιες προεκτάσεις μιας και κάτω απ’ αυτόν τον όγκο βρίσκεται το ελληνικό τεκτονικό φύλλο, δηλαδή η ελληνική υφαλοκρηπίδα!
Στη συνέχεια ο ίδιος ο Mc Elhinny με τις μελέτες του περί των μαγνητικών πόλων της γης επιβεβαίωσε το συμπέρασμα ότι «η Τουρκία αποτελεί τελείως ξεχωριστό χώρο ΚΑΙ σε σχέση με το Αιγαίο αλλά ΚΑΙ γενικότερα με όλον τον ευρωπαϊκό ηπειρωτικό χώρο», έτσι ώστε τα σύνορα του τουρκικού χωρικού όγκου να βρίσκονται γεωλογικά ως εξής:
1) στα βόρεια: σε μια γραμμή από Κασπία θάλασσα, Καύκασο, Μαύρη Θάλασσα
2) στα νότια: σε μια γραμμή παράλληλη με τις γεωγραφικές μεσογειακές ακτές της Τουρκίας, εφαπτόμενη ανατολικά με τον αφρικανικό γεωλογικό χώρο
3) στα δυτικά: σε μια κάθετη καμπύλη γραμμή βορρά-νότου παράλληλη με τις γεωγραφικές ακτές της Τουρκίας όπου τελειώνει (ή αρχίζει) ο ελληνικός αιγαιακός χώρος.
Αυτό πάει να πει – και το επαναλαμβάνουμε για πάσα χρήση – πως η λεγόμενη τουρκική, ή της Ανατολίας, υφαλοκρηπίδα δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το Αιγαίο Ή ΜΑΛΛΟΝ ΚΑΛΥΤΕΡΑ, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΘΟΛΟΥ ΜΙΑ ΚΑΠΟΙΑ ΠΡΟΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑΣ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ, ένα Αιγαίο το οποίο μορφογεωλογικά, και κατά γενική κατάφαση των κυριοτέρων επιστημόνων γεωλόγων, είναι ΜΌΝΟ η συνέχεια της ηπειρωτικής ελληνικής στεριάς αποτελώντας έναν ενιαίο χώρο και επομένως το ξεχωριστό τεκτονικό ελληνικό φύλλο, όταν η αιγαιακή περιοχή υπέστη κατάπτωση (κατακρήμνιση) το αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε ο σχηματισμός του Αιγαίου Πελάγους στο οποίο μόνο τα υψηλότερα επίπεδα έμειναν έξω από τα νερά δημιουργώντας τα σημερινά διάσπαρτα νησιά.3
Αυτό σημαίνει ακόμα και μια βασική πραγματικότητα η οποία αφαιρεί από τις τουρκικές φαντασιώσεις/”απαιτήσεις” οποιαδήποτε αλήθεια ή αληθοφάνεια, σημαίνει δηλαδή ότι αν υποθέσουμε πως υπάρχει κάποια τουρκική υφαλοκρηπίδα ή, όπως αρέσκονται να την ονομάζουν οι Τούρκοι, “υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας”, αυτή δεν φτάνει ούτε καν στις τουρκικές δυτικές ακτές της Μικράς Ασίας, απέναντι από τα ελληνικά ανατολικά νησιά, αλλά σταματάει αρκετά μίλια πριν απ’ αυτές τις ακτές(!!),
όπερ σημαίνει ακόμα πως τα ανατολικά ελληνικά νησιά (από τη Λήμνο έως τη Ρόδο) ανήκουν καθ’ ολοκληρία στην ελληνική υφαλοκρηπίδα αφού ανήκουν αποκλειστικά στο ελληνικό τεκτονικό φύλλο, όπως αναγνωρίζουν οι πιο έγκριτοι γεωλόγοι του κόσμου.
Ουσιαστικά, στο ανατολικό Αιγαίο και ανατολικά των ελληνικών ανατολικών νησιών (Λήμνος → Ρόδος) δεν υπάρχει – repetita juvant – τουρκική υφαλοκρηπίδα, αλλά απλά και μόνο ο όγκος μιας γεωλογικής και γεωγραφικής ακτής που “σκεπάζει” σε φάρδος μερικών μιλίων την ελληνική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου που είναι από κάτω.
Κι αυτήν την κατάσταση σε τίποτα δεν αλλάζει το δήθεν επιχείρημα/αυταπάτη των Τούρκων (που είναι εξάλλου και το μοναδικό δήθεν “βασικό” τους!) ότι «η Ελλάδα, ο βυθός του Αιγαίου και η χερσόνησος της Ανατολίας (Μ. Ασίας) ανήκουν στο ίδιο Αλπικό γεωσυγκλινές (Alpine geosyncline)» οπότε, κατά τη γνώμη τους, «ο βυθός του Αιγαίου αποτελεί «φυσική προέκταση» της χερσονήσου της Ανατολίας(!) και τα νησιά είναι απλά «εξογκώματα» αυτής της προέκτασης»!
- Η τουρκική επίκληση του Αλπικού γεωσυγκλινούς ως επιχείρημα υπέρ της άποψής τους καταρρίπτεται παταγωδώς από τα βασικά, εκ των ουκ άνευ,
αποτελέσματα των επιστημονικών ερευνών των πλέον έγκυρων γεωλόγων όπως εκτίθενται εναργώς στις σελ. 83-84 από τον Μιχάλη Σταυρινό στο βιβλίο του Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο:
«Ο τρόπος δημιουργίας του Αλπικού γεωσυγκλινούς (γεωλογική ζώνη) και τα γεωλογικά φαινόμενα που μεσολαβούν για τον σχηματισμό του (βύθισμα της ζώνης, υποχωρήσεις στρωμάτων κάτω από πιέσεις και δημιουργία ρωγμών και διπλωμάτων, ανυψώσεις και συγκρούσεις), διαψεύδουν από μόνα τους ισχυρισμούς των Τούρκων μια που τα φαινόμενα αυτά προκαλούν «σπασίματα» του φλοιού της γης και γεωλογικές διακοπές της «φυσικής προέκτασης», παρά ενότητα του «γεωσυγκλινούς χώρου».
«Το γεγονός ότι η Ελλάδα, ο βυθός του Αιγαίου και η χερσόνησος της Ανατολίας ανήκουν στο ίδιο γεωσυγκλινές δεν αμφισβητείται από τη στιγμή που αυτό δεν αντικρούει την ύπαρξη των τριών τεκτονικών φαινομένων για τα οποία γίνεται λόγος πιο πάνω. Αντίθετα, τα πιο πάνω φαινόμενα μπορούν τέλεια να στηρίξουν της ύπαρξη αυτού του γεωσυγκλινούς για τους εξής λόγους:
Πρώτο, η ύπαρξη ενός κοινού γεωσυγκλινούς δεν στηρίζει από μόνη της τη γεωλογική συνέχεια μεταξύ εδαφών στις αντίθετες πλευρές»(οι υπογραμμίσεις του γράφοντος το παρόν). «Αντίθετα, η ύπαρξη αυτού του γεωσυγκλινούς στηρίζει μάλλον διακοπή της γεωλογικής συνέχειας μεταξύ των δύο πλευρών της κεντρικής του ζώνης (οι υπογραμμίσεις του γράφοντος το παρόν).
Ακόμα, η δημιουργία αυτού του γεωσυγκλινούς άρχισε την ίδια γεωλογική εποχή – την Μιόκαινο – κατά την οποία η περιοχή του Αιγαίου όπως και η κεντρική Τουρκία υπέστησαν εκτεταμένες εκτοπίσεις και κατακρημνίσεις που θρυμμάτισαν την περιοχή σε μικρές «λεκάνες». Απ’ αυτή τη χρονική «σύμπτωση» και τη γεωλογική συνέχεια μεταξύ των πιο πάνω τριών τεκτονικών φαινομένων και του παρόντος, μπορεί να υποστηριχθεί ότι αυτό το τελευταίο φαινόμενο (η δημιουργία του γεωσυγκλινούς) υπήρξε αποτέλεσμα των πρώτων δηλαδή οριζόντιων κινήσεων των ηπείρων και των συμπιέσεων από τις συγκρούσεις μεταξύ τους.
Παραπέρα, το γεγονός ότι η ελληνική στεριά μαζί με το Αιγαίο ανήκουν στο ίδιο τεκτονικό φύλλο, ενώ η Τουρκία σε άλλο, δεν διαγράφεται από την ύπαρξη αυτού του κοινού γεωσυγκλινούς. Να σημειωθεί επίσης ότι στο ίδιο Αλπικό γεωσυγκλινές ανήκουν πολλές ευρωπαϊκές και ασιατικές χώρες, παρόλο ότι ανήκουν σε πολλά διαφορετικά φύλλα, ΚΑΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΕΙ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΕΠΕΙΔΗ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΓΕΩΣΥΓΚΛΙΝΗ ΖΩΝΗ!»4 (υπογραμμίσεις, κεφαλαία, θαυμαστικό και έντονη γραφή από τον γράφοντα το παρόν).
Εκείνο που είναι ξεκάθαρο, και το αναφέρει ο D. W. Bowett στο έργο του, «είναι ότι για όσο αφορά την Ελλάδα και την υφαλοκρηπίδα της το κριτήριο «”φυσική προέκταση” δεν περιορίζεται μόνο στις ηπειρωτικές ακτές, αλλά αναφέρεται και στα νησιά, μια που δικαιούνται τη δική τους “φυσική προέκταση” η οποία υπάρχει σαν φυσικό γεγονός».
Επομένως είναι αναγκαίο να επανεπιβεβαιωθεί το αξίωμα, ή η αρχή, ότι «η απόδοση υφαλοκρηπίδας σε μια συγκεκριμένη εδαφική περιοχή προέρχεται όχι τόσο από κάποιο θεσμό ενός νομικού δικαιώματος όσο βασικά από το ίδιο το γεωλογικό γεγονός της ενότητας (συνέχειας) μεταξύ στεριάς και υφαλοκρηπίδας. Κατά συνέπεια, αν υπάρχει γεωλογική συνέχεια μεταξύ ενός νησιού και μιας υφαλοκρηπίδας – σαν φυσικό γεγονός – τότε η υφαλοκρηπίδα μπορεί να θεωρείται ότι ανήκει στο νησί ακριβώς όπως θα ανήκε και σε οποιαδήποτε στεριά»(D. W. Bowett, The Legal Regime of Islands in International Law, New York, 1979).
- Ετούτων και όσων άλλων έως εδώ δοθέντων, τελικά και συμπερασματικά, και μιά για πάντα, η βαρύνουσα επιστημονική θέση αναφορικά με την «κατάσταση» στο Αιγαίο είναι η ακόλουθη:
Α) «η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου αποτελεί μια αδιάκοπη ενότητα, όπως φαίνεται από την γεωμορφολογία του χώρου, την γεωλογία του βυθού, το ομοιόμορφο βάθος στο μεγαλύτερο μέρος του και τέλος από την έλλειψη πραγματικά μεγάλων χαραδρών (τάφρων) που να διακόπτουν την “φυσική συνέχεια” του βυθού του Αιγαίου», και
Β) «με αδιάσειστα στοιχεία αποδεικνύεται ότι ολόκληρη η περιοχή του Αιγαίου αποτελεί “φυσική προέκταση” της ελληνικής στεριάς και ότι τα ελληνικά από κυριαρχικής και εθνολογικής πλευράς νησιά αποτελούν “εξογκώματα” αυτής της “φυσικής προέκτασης” και όχι της Τουρκίας, όπως υποστηρίζουν οι Τούρκοι»(εν γνώσει τους λανθασμένα και παράνομα, προσθέτουμε εμείς).
Ως εκ τούτου, αυτή πρέπει να είναι και η επίσημη πολιτική θέση όλων των ελληνικών κυβερνήσεων, ακριβώς επειδή βασίζεται σε απολύτως σαφή και ακριβή επιστημονικά δεδομένα και κατηγορηματικές και ακριβείς περιγραφές επιφανών ξένων γεωλόγων.
Η ίδια αυτή θέση είναι και εκείνη την οποία οι ελληνικές κυβερνήσεις πρέπει να κοινοποιήσουν διεθνώς σε ΕΕ και ΟΗΕ ώστε όλα τα κράτη να γνωρίζουν τα αληθή στοιχεία ύπαρξης της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, η οποία βεβαίως “συμπαρασύρει” και εκείνη της ΑΟΖ, μιας και ΑΟΖ = υφαλοκρηπίδα και το αντίστροφο.
Η διεθνής κοινοποίηση είναι απολύτως απαραίτητη για την δικαίωση και εφαρμογή, όπου και όταν δει, των ελληνικών όχι μόνο νομικών αλλά και γεωλογικών δικαιωμάτων κυριαρχίας ενάντια στον σφετερισμό που επιχειρείται μέσω των σαθρών τουρκικών “δήθεν συμπερασμάτων”, τα οποία ποτέ η Ελλάδα δεν αντέκρουσε και γι’ αυτό είναι και εκείνα που οι ξένοι κυβερνώντες γνωρίζουν αγνοώντας την αληθινή πραγματικότητα “επί του εδάφους “!
Την γεωλογική και γεωμορφολογική κατάσταση στο Αιγαίο κανείς ξένος κυβερνών δεν μπήκε ποτέ στον κόπο να μάθει. Μέγας καιρός είναι να την γνωρίσουν και καιρός είναι επίσης το βιβλίο Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού όχι μόνο να επανεκδοθεί στα ελληνικά ως έχει, αλλά και να μεταφραστεί στις κυριότερες γλώσσες της Ευρώπης για όλα τα μέλη της ΕΕ και του ΟΗΕ.
Μετά από όλα ετούτα. είναι ηλίου φαεινότερο πως ο σωστότερος τίτλος του παρόντος κειμένου ασφαλώς δεν μπορεί παρά να είναι Η ελληνική υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου.
Κρεσέντσιο Σαντζίλιο
Ελληνιστής
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
* Όλες οι σημειώσεις ανήκουν βεβαίως στο ίδιο βιβλίο του Μιχάλη Χρ. Σταυρινού Το πρόβλημα της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.
1) “The Undersea”, N. C. Flemming, Cassel-London, 1977, κεφάλαιο 1 The Ocean Floor, σελ. 29. Κατά τα άλλα, η επιβεβαίωση της θεωρίας των τεκτονικών φύλλων στα οποία χωρίζεται ο φλοιός της Γης τεκμηριώνεται σε πλήθος συγγραμμάτων διακεκριμένων γεωλόγων, εκ των οποίων ενδεικτικά το έργο του Smiley J. Charles, Plate Tectonics-Assenssments and Reassenssments, USA, 1974, σελ.148 και το έργο των Xavier Le Pichon/Jean Francheteau/Jeran Bonnin, Plate Tectonics, Amsterdam, σελ. 82-83.
2) M.W. Mc Elhinny, Paleomagnetics Poles and Plates Tectonics, Cambridge, 1973.
3) Αυτή είναι και η βασική άποψη αρκετών γεωλόγων, όπως οι A. E. M. Nairn, W.H. Kanes κι όπως επίσης της New Encyclopedia Brittanica, 15η έκδοση, τόμος 1, σελ. 122-123.
4) Λ.χ. το Ευρασιατικό φύλλο, το Αδριατικό φύλλο, εκείνο του Ιράν και, μερικώς, το Αραβικό.
……………………………………………………………………………………………….
GEOPOLITICO
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα κρίνει την αποφασιστικότητα της Αθήνας – Προβληματισμός για τους Meteor στην Τουρκία
Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ως κρίσιμη δοκιμασία για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν οι τουρκικές απειλές για το έργο, η αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι πληροφορίες για πιθανή γαλλική συναίνεση στην αποδέσμευση πυραύλων Meteor προς την Άγκυρα.
Η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει τις συμμαχίες, τις ενεργειακές υποδομές και τους εξοπλισμούς της σε πραγματική γεωπολιτική ισχύ. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», κατά την οποία συνέδεσε τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με το ζήτημα της πολιτικής βούλησης στην Αθήνα.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η αναβάθμιση της χώρας στον αμερικανικό σχεδιασμό δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες. Ωστόσο, η αξιοποίησή τους προϋποθέτει αποφασιστικότητα απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές επιχειρούν να επιβάλουν περιορισμούς στην υλοποίηση έργων όπως ο Great Sea Interconnector.
Το GSI και η απαίτηση της Άγκυρας για «άδεια»
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην τουρκική αρθρογραφία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Ο δημοσιογράφος παρουσίασε δημοσιεύματα που, όπως ανέφερε, συνοδεύουν την απαίτηση για προηγούμενη τουρκική έγκριση με απειλές σύγκρουσης.
Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την κατασκευή ενός ενεργειακού έργου στην αποδοχή των δικών της θαλάσσιων διεκδικήσεων. Η επιδίωξη να ζητηθεί τουρκική άδεια, υποστήριξε, αποσκοπεί στη δημιουργία προηγουμένου που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις τοποθετήσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί περί «τουρκικής υφαλοκρηπίδας» και ενός άξονα Αθήνας–Λευκωσίας–Ιερουσαλήμ που δήθεν επιδιώκει την περικύκλωση της Τουρκίας.
Ο Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε αυτή τη ρητορική μέρος μιας προσπάθειας άσκησης ψυχολογικής πίεσης. Όπως εξήγησε, στόχος είναι να καλλιεργηθεί στην ελληνική πολιτική ηγεσία και στην κοινή γνώμη η αντίληψη ότι η συνέχιση του έργου συνεπάγεται αναπόφευκτα πολεμική αναμέτρηση.
Απέναντι σε αυτή την τακτική ζήτησε σαφή ελληνική στάση και, εφόσον απαιτηθεί, παρουσία ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων για την προστασία των εργασιών. Το ουσιαστικό ερώτημα, κατά τον ίδιο, είναι πώς θα ενεργήσει η Αθήνα απέναντι στην απόπειρα επιβολής τουρκικού ελέγχου.
Η αναφορά στη διάψευση της Nexans
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επιστολή της Nexans προς την «Καθημερινή», την οποία παρουσίασε ως διάψευση δημοσιεύματος για επαφές της εταιρείας με τις τουρκικές αρχές.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε στην εκπομπή, η γαλλική εταιρεία ξεκαθάρισε ότι δεν είχε πραγματοποιήσει και δεν σχεδίαζε τέτοιες επαφές, ενώ ο συντονισμός της γινόταν με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Ο Μουντζουρούλιας απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη τοποθέτηση, καθώς, όπως υποστήριξε, δημοσιεύματα για αναζήτηση τουρκικής έγκρισης δημιουργούν εντυπώσεις γύρω από τον ρόλο της Άγκυρας στο έργο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στον τρόπο διαχείρισης των σχετικών πληροφοριών, επιμένοντας στην ανάγκη διασταύρωσης των πηγών.
Προβληματισμός για τη γαλλική στάση και τους Meteor
Ένα δεύτερο κεντρικό θέμα ήταν η στάση της Γαλλίας απέναντι στην Τουρκία. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πληροφορίες που απέδωσε σε ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη στο enikos.gr, σύμφωνα με τις οποίες το Παρίσι εξετάζει θετικά την αποδέσμευση πυραύλων Meteor για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι πρόκειται για πληροφορίες που αναμένουν περαιτέρω επιβεβαίωση ή διάψευση. Επισήμανε, ωστόσο, ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε σοβαρό προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς οι Meteor αποτελούν σημαντικό στοιχείο του ποιοτικού πλεονεκτήματος των ελληνικών Rafale.
Συνέδεσε το ζήτημα με την ευρύτερη προσέγγιση Γαλλίας–Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία και με το τουρκικό ενδιαφέρον για το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T.
Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική πλευρά χρειάζεται να αξιολογεί τις συμμαχίες με βάση τις συγκεκριμένες αποφάσεις των εταίρων της. Η στενή αμυντική σχέση με τη Γαλλία, υποστήριξε, δεν αναιρεί την επίδραση των βιομηχανικών και οικονομικών συμφερόντων στις επιλογές του Παρισιού.
Οι ΗΠΑ, τα νέα όπλα και ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας
Στην εκπομπή εξετάστηκε επίσης η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, την οποία ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε ως σημαντικό σταθμό για την ελληνοαμερικανική συνεργασία.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η ατζέντα συνδέεται τόσο με το πρόγραμμα των F-35 όσο και με το ελληνικό ενδιαφέρον για προηγμένα όπλα που θα ενισχύσουν τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Αναφέρθηκε σε πυραύλους αέρος–αέρος, όπλα κρούσης μεγάλης εμβέλειας, αντιπλοϊκούς πυραύλους και κατευθυνόμενα πυρομαχικά. Παρουσίασε τις σχετικές επιλογές ως αντικείμενο ελληνικού ενδιαφέροντος και συζητήσεων, δίνοντας έμφαση στη σημασία του οπλισμού που συνοδεύει την απόκτηση και την αναβάθμιση των μαχητικών.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ενδιαφέρον για τροχοφόρα τεθωρακισμένα Stryker, συνδέοντάς το με τις ανάγκες κινητικότητας και προστασίας του πεζικού.
Στο ενεργειακό σκέλος, περιέγραψε την Ελλάδα ως δυνητικό κόμβο για τη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Ο Κάθετος Διάδρομος, οι υποδομές LNG, η Αλεξανδρούπολη, η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο και οι έρευνες υδρογονανθράκων αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες της επιχειρηματολογίας του.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, υπογράμμισε, μπορεί να αποκτήσει μόνιμη στρατηγική αξία εφόσον συνοδευτεί από υποδομές, επενδύσεις και συνεπή σχεδιασμό.
Εγχώρια αμυντική παραγωγή και ενίσχυση του στόλου
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε και στην ανάγκη ανάπτυξης ελληνικών αμυντικών συστημάτων, με ιδιαίτερη αναφορά στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παρουσίασε τον «Κένταυρο», τον «Υπερίωνα», τον «Τηλέμαχο» και τον «Τεύκρο» ως στοιχεία μιας ευρύτερης ελληνικής προσπάθειας στον τομέα της επιτήρησης και της αντιμετώπισης drones. Κατά τον ίδιο, η χώρα διαθέτει επιστημονικό δυναμικό και τεχνογνωσία, αλλά χρειάζεται να ξεπεράσει διοικητικά εμπόδια και καθυστερήσεις.
Στο ναυτικό σκέλος αναφέρθηκε στις φρεγάτες FDI, στον εκσυγχρονισμό των MEKO, στις επιλογές για τις πυραυλακάτους και στις συζητήσεις με την Ιταλία για ναρκοθηρευτικά. Έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη διασύνδεση αισθητήρων, ηλεκτρονικών συστημάτων και όπλων, ώστε οι μονάδες να λειτουργούν αποτελεσματικότερα απέναντι σε σύνθετες απειλές.
Συμμαχίες με εγρήγορση και πολιτική βούληση
Η εκπομπή επεκτάθηκε στις σχέσεις ΗΠΑ–Κύπρου, στη συνεργασία της Λευκωσίας με τη Σερβία και στις περιφερειακές κινήσεις της Τουρκίας. Ο δημοσιογράφος αντιμετώπισε θετικά την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, διατηρώντας παράλληλα επιφυλάξεις για την πάγια επιδίωξη της Ουάσιγκτον να κρατά ισορροπίες.
Αντίστοιχα, αμφισβήτησε την παρουσίαση της συνεργασίας Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν ως «ισλαμικού ΝΑΤΟ». Κατά την εκτίμησή του, η πραγματική έκταση των δεσμεύσεων και η προθυμία στρατιωτικής εμπλοκής θα κρίνουν την ουσία αυτών των σχημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του αφορούσε την ελληνική στάση: οι εξοπλισμοί και οι συμμαχίες αποκτούν αποτρεπτική αξία όταν συνοδεύονται από σαφή πρόθεση υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων. Στην περίπτωση του GSI, υποστήριξε, η Αθήνα καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι οι τουρκικές απειλές δεν μπορούν να καθορίζουν τις αποφάσεις της.
GEOPOLITICO
Αϋφαντής–Μαρτζούκος: Το καλώδιο, η Τουρκία και το μεγάλο ερώτημα της συμμαχικής συνδρομής
Ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και ο αντιναύαρχος ε.α. και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Βασίλειος Μαρτζούκος αναλύουν στο ΑΡΤ τις κρίσιμες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου και την ατζέντα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Στα κρίσιμα ζητήματα που ανοίγουν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου, στην επικείμενη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αλλά και στα πραγματικά όρια των αμυντικών συμμαχιών της Ελλάδας αναφέρθηκαν ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και ο αντιναύαρχος ε.α. και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Βασίλειος Μαρτζούκος, σε παρέμβασή τους στο ΑΡΤ.
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεών τους ήταν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει την ασφάλειά της στην προσδοκία ότι, σε περίπτωση κρίσης με την Τουρκία, οι σύμμαχοι θα εμφανιστούν αυτομάτως στο πεδίο. Αντίθετα, όπως υπογράμμισαν από διαφορετικές αφετηρίες, η χώρα πρέπει να διαθέτει δική της ισχύ, ξεκάθαρη στρατηγική και συγκεκριμένους στόχους στις επαφές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αϋφαντής: Τι θα ζητήσει η Αθήνα από τον Ρούμπιο;
Ο Γιώργος Αϋφαντής εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στις προσδοκίες που καλλιεργούνται γύρω από την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί επισήμως η πλήρης ημερήσια διάταξη των συνομιλιών.
Κατά την εκτίμησή του, σημαντικό μέρος του αμερικανικού ενδιαφέροντος αφορά την προώθηση αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Ο πρέσβης ε.τ. έθεσε, ωστόσο, ως βασικό ζήτημα όχι το τι θα ζητήσει η Ουάσιγκτον από την Αθήνα, αλλά τι θα απαιτήσει η ελληνική πλευρά ως αντάλλαγμα της στρατηγικής σχέσης με τις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο έβαλε την τουρκική στάση απέναντι στην πόντιση του καλωδίου και γενικότερα στις θαλάσσιες ζώνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αθήνα θα πρέπει να επιδιώξει μία ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση του Ρούμπιο από ελληνικό έδαφος απέναντι στην Άγκυρα και ειδικότερα απέναντι στη χρήση στρατιωτικής πίεσης για την προβολή τουρκικών διεκδικήσεων.
Ο Αϋφαντής αναφέρθηκε επίσης στις τουρκικές θέσεις για τα ελληνικά νησιά, την αποστρατιωτικοποίηση και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα έχει καταθέσει τις σχετικές θέσεις της ακόμη και σε έγγραφα προς τον ΟΗΕ.
Για τον ίδιο, συνεπώς, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα πάρει σαφή θέση για τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
Μαρτζούκος: Ενέργεια, άμυνα και οικονομία στην ατζέντα
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος εκτίμησε ότι η επίσκεψη Ρούμπιο θα κινηθεί κυρίως σε τρεις άξονες: ενέργεια, άμυνα και οικονομία.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν υπερβολικές προσδοκίες για θεαματική μεταβολή της αμερικανικής στάσης στα ελληνοτουρκικά, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ παραδοσιακά επιδιώκουν να διατηρούν ισορροπίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Υπογράμμισε όμως ότι ο ίδιος ο Ρούμπιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο, τις Συμφωνίες του Αβραάμ και το σχήμα στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, κάτι που, όπως είπε, η Αθήνα οφείλει να αξιοποιήσει.
Στον ενεργειακό τομέα, ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, στις έρευνες στο Ιόνιο και κυρίως στο ηλεκτρικό καλώδιο, για το οποίο θεωρεί σημαντικό να υπάρξει ισχυρή αμερικανική τοποθέτηση.
Τα F-35 και το κρίσιμο θέμα των όπλων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Μαρτζούκος στα F-35, τονίζοντας ότι η απόκτηση μιας προηγμένης πλατφόρμας δεν αρκεί από μόνη της.
Όπως επισήμανε, κρίσιμο είναι με ποια οπλικά συστήματα θα συνοδευθούν τα αεροσκάφη, εκτιμώντας ότι στις ελληνοαμερικανικές συνομιλίες πρέπει να τεθεί το ζήτημα των όπλων που θα μπορεί να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία, ιδιαίτερα στον τομέα αέρος-αέρος.
Έθεσε επίσης στην εξίσωση την ασφάλεια λιμένων και αεροδρομίων, την περαιτέρω αναβάθμιση της Σούδας και το ενδεχόμενο διεύρυνσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα.
«Στο πεδίο δεν πρέπει να περιμένουμε άλλους να πολεμήσουν για εμάς»
Ιδιαίτερα καθαρός ήταν ο Μαρτζούκος όταν τέθηκε το ερώτημα τι θα συνέβαινε σε περίπτωση θερμού επεισοδίου με την Τουρκία.
«Η ιστορία μας λέει ότι δεν θα την έχουμε», σημείωσε αναφερόμενος στην πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής συμμετοχής συμμάχων δίπλα στις ελληνικές δυνάμεις.
Διευκρίνισε ότι μπορεί να υπάρξει διπλωματική, πολιτική ή εφοδιαστική υποστήριξη, αλλά εμφανίστηκε εξαιρετικά επιφυλακτικός απέναντι στην προσδοκία ότι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις θα πολεμήσουν αυτομάτως στο πλευρό της Ελλάδας.
Για το Ισραήλ τόνισε ότι Ελλάδα και Ισραήλ διαθέτουν αμυντική συνεργασία και όχι συνθήκη αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, ενώ προειδοποίησε ότι κάθε στρατηγική σχέση πρέπει να στηρίζεται στην αμοιβαιότητα και στα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Αϋφαντής: «Βοηθούν αυτόν που μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του»
Στο ίδιο ζήτημα ο Γιώργος Αϋφαντής προχώρησε ένα βήμα παραπέρα.
Υποστήριξε ότι ακόμη και όταν υπάρχει συμφωνία αμυντικής συνδρομής, αυτή πρέπει να στηρίζεται σε πραγματικά αμοιβαία συμφέροντα και να προσδιορίζει με σαφήνεια τι θεωρείται επίθεση και με ποιον τρόπο ενεργοποιείται η βοήθεια.
Αναφερόμενος στην ελληνογαλλική συμφωνία, εκτίμησε ότι παραμένουν «γκρίζες περιοχές» ως προς τον τρόπο εφαρμογής της στρατιωτικής συνδρομής.
Το κρισιμότερο, όμως, μήνυμα του πρώην διπλωμάτη ήταν άλλο: οι συμμαχίες λειτουργούν αποτελεσματικά όταν το κράτος που δέχεται επίθεση δείχνει ότι είναι αποφασισμένο να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Κατά τον Αϋφαντή, κανένας σύμμαχος δεν θα θελήσει να εμπλακεί σε μια υπόθεση που θεωρεί εκ των προτέρων χαμένη. Αντίθετα, η Ελλάδα πρέπει να εκπέμπει την εικόνα ότι διαθέτει την πολιτική και στρατιωτική βούληση να αποκρούσει μια επίθεση και, εφόσον απαιτηθεί, να κλιμακώσει.
Όπως το συνόψισε χαρακτηριστικά: «Βοηθάνε κάποιον που μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του».
Τα τρία μέτωπα που απαιτούν προσοχή
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος προσδιόρισε τρεις περιοχές στις οποίες, κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να έχει στραμμένη την προσοχή της το επόμενο διάστημα:
την εξέλιξη γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» και την πιθανή προσπάθεια εφαρμογής της στην πράξη, την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου και τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Ιδιαίτερα για την Κύπρο, υπογράμμισε ότι αποτελεί ζωτικό ελληνικό εθνικό συμφέρον και δεν πρέπει να μένει εκτός της συνολικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία.
«Η επιφύλαξη για τα 12 μίλια κρατά δεκαετίες»
Ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε, τέλος, και στο δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Κατά την άποψή του, η επί δεκαετίες θέση ότι η χώρα «επιφυλάσσεται να ασκήσει το δικαίωμά της όταν κρίνει κατάλληλο» πρέπει κάποια στιγμή να μετατραπεί σε συγκεκριμένη εθνική στρατηγική και χρονοδιάγραμμα.
Για να συμβεί αυτό, όπως υποστήριξε, απαιτείται συνολική ενίσχυση της εθνικής ισχύος: στο διπλωματικό, νομικό και στρατιωτικό επίπεδο, στους εξοπλισμούς, στις Ένοπλες Δυνάμεις αλλά και στο φρόνημα της κοινωνίας.
Η συζήτηση Αϋφαντή και Μαρτζούκου κατέληξε έτσι σε ένα κεντρικό συμπέρασμα: οι συμμαχίες είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εθνική ισχύ και την αποφασιστικότητα μιας χώρας να υπερασπιστεί η ίδια τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Άμυνα
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.
Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.
«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»
Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.
Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.
Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.
«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.
Η κόκκινη γραμμή των Meteor
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.
Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:
«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».
Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:
Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;
«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.
Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.
Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.
«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.
Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.
Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.
Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.
Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.
Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:
«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».
Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.
Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:
- πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
- νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
- υποστήριξη ελληνικών F-16,
- υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
- καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.
Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.
«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»
Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.
«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:
«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».
Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
Drones και νέος τρόπος πολέμου
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.
Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.
Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα κρίνει την αποφασιστικότητα της Αθήνας – Προβληματισμός για τους Meteor στην Τουρκία
Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ως κρίσιμη δοκιμασία για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή...
Αϋφαντής–Μαρτζούκος: Το καλώδιο, η Τουρκία και το μεγάλο ερώτημα της συμμαχικής συνδρομής
Ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και ο αντιναύαρχος ε.α. και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Βασίλειος Μαρτζούκος αναλύουν στο ΑΡΤ τις κρίσιμες...
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις...
Συμπτώματα Παρακμής…
Η Τουρκία διεκδικεί ξανά πρόσβαση στη δυτική αμυντική αγορά, ενώ η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει τους εξοπλισμούς και τις συμμαχίες...
Επιπτώσεις συνεχών παρατάσεων επαναφοράς ελέγχου εσωτερικών συνόρων στη λειτουργία του Σένγκεν
Οι διαδοχικές παρατάσεις των γερμανικών συνοριακών ελέγχων δοκιμάζουν στην πράξη την ελεύθερη κυκλοφορία στον χώρο Σένγκεν. Με το Βερολίνο να...
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας