Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Αντρέας Θεοφάνους: Ήταν εφικτή η Ένωση την περίοδο 1950-1974;

Δημοσιεύτηκε στις

Ανδρέας Θεοφάνους*

15/1/2023

 

Ήταν εφικτή η Ένωση την περίοδο 1950-1974;

Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες 73 χρόνια από το ιστορικό δημοψήφισμα της 15ης Ιανουαρίου του 1950 δια του οποίου η συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων τάχθηκε υπέρ της Ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα. Το αίτημα αυτό ήταν δίκαιο, θεμιτό και αναμενόμενο. Όμως δυστυχώς το διεθνές δίκαιο δεν καθορίζει πάντοτε το πολιτικό γίγνεσθαι ούτε καθοδηγεί τη διεθνή πολιτική. Αντίθετα, η έκβαση των ζητημάτων καθορίζεται εν πολλοίς από τα εμπλεκόμενα συμφέροντα καθώς και το ισοζύγιο δυνάμεων. Αυτό δεν σημαίνει κατ΄ ανάγκη ότι υποτιμούμε τη σημασία του διεθνούς δικαίου.

Σημειώνω συναφώς ότι μετά την εισβολή, την εθνοκάθαρση και την κατοχή του βορείου τμήματος της Κύπρου από την Τουρκία το καλοκαίρι του 1974 το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ παρέπεμψε σε διακοινοτικές συνομιλίες. Έτσι η Τουρκία, εμμέσως πλην σαφώς, κατέστη τρίτο μέρος στη διαμάχη. Πριν από την εισβολή ο ΟΗΕ στήριζε σθεναρά την υπόθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μετά το πραξικόπημα και την εισβολή το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ προσάρμοσε τις θέσεις του ανάλογα όχι με βάση το διεθνές δίκαιο. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης δεν αποκρύβει τη δυσαρέσκειά του επί τούτου. Ενδεικτικά αναφέρω επίσης ότι στις πρόσφατές του Εκθέσεις για ανανέωση της ΟΥΝΦΙΚΥΠ ο ΓΓ του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κρατεί ίσες αποστάσεις από το νόμιμο κράτος και την κατοχική οντότητα, ενώ εν πολλοίς η Τουρκία είναι στο απυρόβλητο.

Επιστρέφοντας στη δεκαετία του 1950 υπογραμμίζεται ότι ο αγώνας της ΕΟΚΑ δεν εκπλήρωσε τους στόχους που είχαν τεθεί ως αποτέλεσμα του ισοζυγίου δυνάμεων και της ρεαλπολιτίκ. Το Σύνταγμα Ζυρίχης και Λονδίνου αντικατόπτριζε το ανισοζύγιο δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο όπου η Ελλάδα δεν ήταν το ισχυρότερο μέρος. Η απογοήτευση που ένοιωθαν οι Έλληνες της Κύπρου ήταν δικαιολογημένη – όχι μόνο η Ένωση δεν επετεύχθη αλλά με βάση το δοτό σύνταγμα οι Τουρκοκύπριοι απέκτησαν υπερβολικά δικαιώματα και προνόμια.

Για τον λόγο αυτό καθώς και επειδή το Σύνταγμα ήταν δυσλειτουργικό ο Πρόεδρος Μακάριος επεδίωξε την τροποποίησή του. Η ελληνική κυβέρνηση συμβούλευσε τον Μακάριο να μην επιχειρήσει οτιδήποτε που θα δημιουργούσε κρίση στην Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο καθώς δεν επιθυμούσε την αντιπαράθεση με την Τουρκία. Υπογραμμίζεται επίσης ότι «ο κίνδυνος εξ ανατολών» δεν αποτελούσε δόγμα για την Ελλάδα πριν το 1974. Αντίθετα οι προτεραιότητες ήταν ο αντικομουνισμός και η προσήλωση στο ΝΑΤΟ.

Στην κρίση που ξέσπασε την περίοδο 1963-64 η κρατική υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας και η εδαφική της ακεραιότητα κινδύνευσαν. Η φιλοσοφία του Σχεδίου Άτσεσον παρέπεμπε σε κάποια μορφή διπλής ένωσης. Σε σχέση με την υποτιθέμενη απώλεια ευκαιρίας για Ένωση στις 20 Αυγούστου του 1964 μπορεί να λεχθεί ότι ο Μακάριος δεν αποδέχθηκε την εισήγηση των Αθηνών για μονομερή κήρυξη της Ένωσης καθώς θεωρούσε ότι η τελική έκβαση θα ήταν η διχοτόμηση. Άλλωστε στη βεβαία περίπτωση κρίσεως οι ΗΠΑ θα μεσολαβούσαν μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για μια συμβιβαστική διευθέτηση.

Πέραν τούτου, πρέπει να ενθυμούμεθα ότι λίγες μέρες προηγουμένως όταν η τουρκική αεροπορία βομβάρδισε την Τηλλυρία σκορπώντας την καταστροφή και τον θάνατο, η ελληνική αεροπορία δεν παρενέβη καθώς η Ελλάδα δεν επιθυμούσε εμπλοκή με την Τουρκία. Τι άλλαξε από τις 8-9 Αυγούστου μέχρι τις 20 Αυγούστου 1974 και θα ήταν δυνατή η ανάληψη πρωτοβουλιών που θα οδηγούσαν στην Ένωση; Είχε μεταβληθεί το ανισοζύγιο δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο; Θεωρώ ότι υπό τις περιστάσεις ήταν εύλογη η ανησυχία του Μακαρίου και της πολιτικής ηγεσίας της Κύπρου και ως εκ τούτου η μη μονομερής κήρυξης της Ενώσεως. Στην πορεία και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου θα συμφωνούσε με τον Μακάριο.

Αναφέρεται συναφώς ότι η Έκθεση του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΓΓ ΟΗΕ Γκάλο Πλάζα (1965) υπογράμμιζε ότι στην Κύπρο δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για ομοσπονδία. Ως εκ τούτου ο Πλάζα προέκρινε μια διευθέτηση στη βάση ενός ενοποιημένου κράτους (integrated state). Η Έκθεση φωτογράφιζε λύση ενιαίου κράτους. Ταυτόχρονα θεωρούσε ότι η Ένωση θα έπρεπε να αποκλειστεί. Αυτός ήταν ένας από τους λόγους που δεν αξιοποιήθηκε η Έκθεση αυτή όσον θα έπρεπε από την κυπριακή κυβέρνηση. Σημειώνεται ότι η τουρκική πλευρά αντέδρασε έντονα στην εν λόγω Έκθεση καθώς απέρριπτε την ομοσπονδία.

Η ελληνική μεραρχία αποσύρθηκε τον Δεκέμβριο του 1967 μετά τα γεγονότα στην Κοφίνου. Και τότε υπήρξε ο κίνδυνος τουρκικής επέμβασης. Μετά από μεσολάβηση των ΗΠΑ η σύγκρουση απεφεύχθη καθώς η Ελλάδα υπαναχώρησε. Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Μακάριος επέμενε και πέτυχε τη διατήρηση της Εθνικής Φρουράς.

Στις διακοινοτικές συνομιλίες που ακολούθησαν μετά την εξαγγελία της πολιτικής του εφικτού ο Μακάριος κατηγορείτο από την Ελλάδα και την Τουρκία ότι ήταν μαξιμαλιστής και ότι θα έπρεπε να επιδείξει ευελιξία για μια τελική διευθέτηση του Κυπριακού. Τη θέση αυτή υιοθετούσαν και διάφοροι κύκλοι στη Λευκωσία. Μάλιστα επιστεύετο ότι θα έπρεπε ο Μακάριος να καταλήξει σε συμφωνία ικανοποιώντας τις απαιτήσεις της τουρκικής πλευράς για ουσιαστική τοπική αυτοδιοίκηση καθώς, ούτως ή άλλως, είχε επέλθει σαφής βελτίωση των Συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου. Παράλληλα όμως ένα μεγάλο μέρος της αντιμακαριακής παράταξης θεωρούσε τον Κύπριο Πρόεδρο ως ανθενωτικό και μειοδότη.

Οι περισσότεροι από αυτούς που συμμετείχαν στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 εναντίον του Μακαρίου θεωρούσαν τον Κύπριο Πρόεδρο ως το εμπόδιο για την Ένωση. Όταν επεκράτησε το πραξικόπημα ξαφνιάστηκαν όταν άκουσαν ότι η πραξικοπηματική κυβέρνηση θα συνέχιζε τις διακοινοτικές συνομιλίες με στόχο ένα ενιαίο κράτος. Όταν η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο αναμένετο η στήριξη από την Ελλάδα. Αυτό όμως δεν έγινε. Η διαμεσολάβηση των ΗΠΑ είχε και πάλιν ως στόχο την αποτροπή ενός ελληνοτουρκικού πολέμου. Η Ελλάδα και πάλιν δεν επενέβη για να αποκρούσει την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Και όταν ο Προεδρεύων Γλαύκος Κληρίδης ζήτησε τη στρατιωτική στήριξη της Ελλάδας στις 14 Αυγούστου 1974 μετά το ναυάγιο των συνομιλιών στη Γενεύη και τη νέα τουρκική επίθεση από θαλάσσης, αέρος και ξηράς ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής απάντησε ότι δεν μπορούσε να ανταποκριθεί λόγω αποστάσεως.

Δυστυχώς η Κύπρος υπέστη τεράστια καταστροφή ως αποτέλεσμα ενδογενών και εξωγενών παραγόντων. Και ακόμα δεν έχουμε δει το τέλος της κυπριακής τραγωδίας. Πέραν τούτου, υπογραμμίζεται ότι ενώ ο στόχος της Ενώσεως την περίοδο 1950-1974 δεν ήταν εφικτός λόγω του ανισοζυγίου δυνάμεων εις βάρος της Ελλάδος, ο στόχος της ολοκλήρωσης της κυπριακής ανεξαρτησίας ήταν εφικτός. Η έκβαση αυτή ήταν σαφώς υπέρτερη από την υφιστάμενη κατάσταση η οποία εξελίχθηκε μετά το ολέθριο πραξικόπημα της ξενοκίνητης Χούντας του Ιωαννίδη και όχι από τη δήθεν μη πραγματοποίηση της Ένωσης τον Αύγουστο του 1964. Είναι σημαντικό να μαθαίνουμε από την ιστορία για να αποφύγουμε νέα λάθη. Στη σημερινή κρίσιμη συγκυρία οφείλουμε να προχωρήσουμε με τη μέγιστη δυνατή ενότητα, σοβαρότητα καθώς και με διεκδικητικό πραγματισμό.

* Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους είναι Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων καθώς και του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κίνδυνος βαριάς εθνικής ήττας

Η τουρκική απαίτηση για συνεννόηση με την Άγκυρα, η γαλλοτουρκική αμυντική συνεργασία και οι δηλώσεις Μητσοτάκη και Ρούμπιο στο επίκεντρο της εκπομπής της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026.

Δημοσιεύτηκε

στις

Το διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου ξεπερνά την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου και αγγίζει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.

Αυτή ήταν η κεντρική προειδοποίηση του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026, στην οποία άσκησε έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και εξέτασε τι σημαίνουν στην πράξη η γαλλική συμμετοχή και η αμερικανική στήριξη στο καλώδιο.

Ο αναλυτής υποστήριξε ότι, εάν η Τουρκία κατορθώσει να επιβάλει τις αξιώσεις της στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και πέρα από τα χωρικά ύδατα των νησιών, οι συνέπειες θα επεκταθούν στο Αιγαίο. Κατά την εκτίμησή του, η αποδοχή της τουρκικής λογικής για την Κρήτη μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων και άλλων ελληνικών νησιών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.

Η απαίτηση της Άγκυρας πίσω από τη λέξη «συντονισμός»

Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε σε άρθρο του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet, το οποίο ο Καλεντερίδης παρουσίασε και σχολίασε εκτενώς και μπορείτε να το διαβάσετε στο Geopolitico.

Σύμφωνα με το κείμενο που ανέγνωσε, η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να μην αντιτίθεται γενικά στην πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων, θέτει όμως ως προϋπόθεση τη διπλωματική επικοινωνία του κράτους της σημαίας του πλοίου με την Άγκυρα για εργασίες σε περιοχές που η ίδια χαρακτηρίζει ως «τουρκική θαλάσσια δικαιοδοσία».

Για τον Καλεντερίδη, αυτή ακριβώς η διατύπωση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε αποδεκτό πλαίσιο συνεννόησης. Έτσι, μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως τεχνικός «συντονισμός» μπορεί, κατά την ανάλυσή του, να αποκτήσει πολιτικό βάρος αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας.

Ο ίδιος απέρριψε την ανάγκη τουρκικής άδειας για το συγκεκριμένο έργο και επέμεινε ότι η Αθήνα οφείλει να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της στην περιοχή που συνδέει με την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.

Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα

Το προηγούμενο που επικαλείται ο τουρκικός Τύπος

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο καλώδιο οπτικών ινών Blue Raman. Στο άρθρο που παρουσιάστηκε, ο Σεντίρ επικαλείται προηγούμενη ιταλοτουρκική συνεννόηση, το 2023, ως παράδειγμα της διαδικασίας που επιθυμεί η Άγκυρα.

Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για τη χρησιμοποίηση ενός τέτοιου προηγουμένου, αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν είχε εξετάσει την ακριβή διαδρομή του καλωδίου και δεν ήταν βέβαιος για τη σύνδεσή της με την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Το ερώτημα που έθεσε αφορά την ελληνική αντίδραση: πώς αντιμετωπίζονται συνεννοήσεις τρίτων χωρών με την Τουρκία, όταν η Άγκυρα τις επικαλείται για να ενισχύσει διεκδικήσεις που η Ελλάδα απορρίπτει;

«Να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα»

Ο αναλυτής ζήτησε να τεθεί το θέμα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας έκτακτη σύνοδο κορυφής. Το επιχείρημά του ήταν ότι ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο χρηματοδοτείται από την ΕΕ, χρειάζεται αντίστοιχη πολιτική στήριξη όταν παρεμποδίζεται.

«Ελάτε εδώ να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα», ήταν η χαρακτηριστική διατύπωση με την οποία περιέγραψε τη στάση που θεωρεί ότι πρέπει να υιοθετήσει η Αθήνα απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους.

Παράλληλα, επέκρινε την προσδοκία ότι η γαλλική συμμετοχή αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές πιέσεις. Κατά την άποψή του, η ευθύνη υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της εθνικότητας του επενδυτή ή της σημαίας του πλοίου που εκτελεί τις εργασίες.

Η Γαλλία έχει και δικά της συμφέροντα

Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσίασε αναφορές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Τουρκίας–Γαλλίας. Oι προβλέψεις του περιλαμβάνουν διαβουλεύσεις για θέματα ασφάλειας, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αεράμυνα, κοινή εκπαίδευση και επαφές στην αμυντική βιομηχανία.

Ο Καλεντερίδης χρησιμοποίησε αυτές τις αναφορές για να υπογραμμίσει ότι το Παρίσι διατηρεί δικές του σχέσεις και συμφέροντα με την Άγκυρα. Συνεπώς, εκτίμησε, οι ελληνικές αγορές γαλλικών οπλικών συστημάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ότι κάθε γαλλική απόφαση θα ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές επιδιώξεις.

Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι θα υποδεχθεί θετικά την ολοκλήρωση του έργου, εφόσον γίνει χωρίς να κατοχυρώσει η Τουρκία οποιοδήποτε κυριαρχικό δικαίωμα στις επίμαχες περιοχές. Το κριτήριο που έθεσε είναι το αποτέλεσμα και οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσει το καλώδιο.

Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή

Το «πιστεύω» Μητσοτάκη και οι επιφυλάξεις Καλεντερίδη

Σχολιάζοντας τη συνέντευξη του πρωθυπουργού στον Άρη Πορτοσάλτε, ο Καλεντερίδης στάθηκε στη δήλωση:

«Πιστεύω ότι υπάρχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το καλώδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα».

Ο αναλυτής έκρινε ότι η διατύπωση «πιστεύω» δεν συνιστά τη σαφή διαβεβαίωση που απαιτεί η σοβαρότητα του ζητήματος. Ζήτησε συγκεκριμένες εγγυήσεις για το πλαίσιο υλοποίησης, αντί μιας γενικής έκφρασης αισιοδοξίας.

Στην εκπομπή μεταφέρθηκαν επίσης οι πρωθυπουργικές αναφορές στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου, στην ευρωπαϊκή επιδότηση άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ και στη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.

Για τον Καλεντερίδη, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιος υπερασπίζεται στην πράξη τα ελληνικά δικαιώματα και με ποιους όρους θα συνεχιστούν οι εργασίες.

Μητσοτάκης: Το καλώδιο θα προχωρήσει χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα – Μηνύματα σε Τουρκία, ΗΠΑ και Ισραήλ

Ρούμπιο: Στήριξη στο έργο και «λεπτές ισορροπίες»

Εκτενής ήταν και ο σχολιασμός των δηλώσεων του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τόσο στη συνέντευξη Τύπου όσο και στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά.

Ο Καλεντερίδης αναγνώρισε τις αναφορές του Ρούμπιο στην ενεργειακή ασφάλεια, στη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού και στη σημασία της Ελλάδας ως εταίρου. Εστίασε, όμως, στις επισημάνσεις για «λεπτές ισορροπίες», εμπλοκή άλλων χωρών και ανάγκη αθόρυβης διπλωματικής διαχείρισης.

Ο Αμερικανός υπουργός, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, δεν κατονόμασε τις χώρες αυτές. Ο Καλεντερίδης ερμήνευσε την αναφορά ως μήνυμα που αφορά την Τουρκία και προειδοποίησε ότι η αμερικανική επιδίωξη αποφυγής μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης δεν εγγυάται αυτομάτως την προάσπιση των ελληνικών θέσεων.

«Όταν τηρείς ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον επιτιθέμενο και τον αμυνόμενο, στην ουσία στηρίζεις τον επιτιθέμενο», υπογράμμισε.

Επικαλούμενος την κρίση των Ιμίων ως ιστορικό παραλληλισμό, εξέφρασε τον φόβο ότι η αποτροπή της κλιμάκωσης μπορεί να επιδιωχθεί μέσω συμβιβασμών εις βάρος της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για την προειδοποίηση του αναλυτή σχετικά με το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διαχείρισης.

Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;

Ιράν: Στρατιωτικά σχέδια και πολιτικός δισταγμός

Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Καλεντερίδης παρουσίασε διεθνή δημοσιεύματα για σχεδιασμούς νέων αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και για τη δήλωση Τραμπ ότι δεν θα προηγηθεί επίθεση των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.

Μεταφέροντας πληροφορίες που απέδωσε στους New York Times, αναφέρθηκε σε σχέδιο σύντομης αλλά σφοδρής επιχείρησης, με στόχους πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενεργειακές εγκαταστάσεις και δομές διοίκησης.

Τόνισε τις δυσκολίες που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που παρουσίασε, δημιουργούν η βελτίωση των ιρανικών τακτικών και η πίεση στα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων. Παράλληλα, συνέδεσε τις δηλώσεις περί επίθεσης ή αναβολής της με τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.

Η εκτίμησή του ήταν ότι η στρατιωτική προετοιμασία δεν προδικάζει την απόφαση για πόλεμο, όσο συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες.

Ουκρανία: Οι διαπραγματεύσεις και οι ενεργειακές επιδιώξεις

Στο κλείσιμο, παρουσίασε πληροφορίες που απέδωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο για σχεδιαζόμενες συνομιλίες στο Μαϊάμι μεταξύ Αμερικανών απεσταλμένων, Ουκρανών διαπραγματευτών και Ευρωπαίων αξιωματούχων.

Αναφέρθηκε επίσης σε ουκρανικά πλήγματα στη ρωσική ενδοχώρα και στις αμερικανικές ενεργειακές επιδιώξεις στην Ευρώπη. Κατά την ερμηνεία του, οι προσπάθειες τερματισμού του πολέμου συνδέονται και με επιχειρηματικά συμφέροντα που διαμορφώνουν τις επιλογές της Ουάσιγκτον.

Επιστρέφοντας στο ελληνικό ζήτημα, υπογράμμισε ότι το καλώδιο αποτελεί δοκιμασία για την αξιοπιστία της χώρας. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη απώλεια δικαιωμάτων ανατολικά της Κρήτης θα συνιστούσε βαριά εθνική ήττα: η Ελλάδα, όπως είπε, έχει υπογράψει μια επώδυνη συμφωνία με την Αίγυπτο και οφείλει να μπορεί να την υποστηρίξει στην πράξη.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Εγκολφόπουλος: Το έμμεσο μήνυμα Ρούμπιο στην Άγκυρα

Μπορεί η Τουρκία να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ; Ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμά ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει τη δύναμη να ανατρέψει έργα που υπηρετούν ευρύτερα περιφερειακά και δυτικά συμφέροντα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν μπορεί να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, όταν αυτή εξυπηρετεί ευρύτερα περιφερειακά και δυτικά συμφέροντα, διατύπωσε ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική».

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι η απουσία ευθείας αναφοράς στην Άγκυρα δεν σημαίνει απουσία μηνύματος προς την τουρκική ηγεσία.

«Δεν έχει τη δύναμη η Τουρκία να παρεμποδίσει αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας το καλώδιο με τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής.

Το έμμεσο μήνυμα προς την Άγκυρα

Ο κ. Εγκολφόπουλος ξεχώρισε δύο σημεία από τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών: την ανάγκη εναλλακτικών οδών μεταφοράς ενέργειας και την αντίθεση στην παρεμπόδιση ενεργειακών διαδρομών που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.

Κατά τη δική του ανάγνωση, το δεύτερο σημείο αποτελεί έμμεση προειδοποίηση προς την Τουρκία. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι οι προσωπικές σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν περιόριζαν το περιθώριο μιας δημόσιας, ευθείας τοποθέτησης του Ρούμπιο εναντίον της Άγκυρας.

Επέμεινε, ωστόσο, ότι η ουσία βρίσκεται στα συμφέροντα που συγκλίνουν γύρω από τα ενεργειακά έργα. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία θα δυσκολευτεί να επιβάλει τις επιδιώξεις της εφόσον βρεθεί απέναντι σε ένα πλέγμα συμφερόντων που περιλαμβάνει το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το καλώδιο και η συζήτηση για τον EastMed

Ο ναύαρχος ε.α. ενέταξε την ηλεκτρική διασύνδεση στην ευρύτερη συζήτηση για τη μεταφορά ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη. Αναφέρθηκε στον EastMed, εκτιμώντας ότι η αναζήτηση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών επαναφέρει τη σημασία τέτοιων σχεδιασμών.

Απέδωσε τη μη υλοποίηση του αγωγού στις οικονομικές παραμέτρους που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, δεν δικαιολογούσαν τότε το κόστος κατασκευής. Παράλληλα, περιέγραψε πιθανούς σχεδιασμούς για την αξιοποίηση σαουδαραβικού φυσικού αερίου και τη μεταφορά πετρελαίου από το βόρειο Ιράκ προς τη Μεσόγειο.

Οι αναφορές αυτές αφορούσαν προοπτικές και σενάρια που παρουσίασε ο ίδιος. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Τουρκία δεν αποτελεί μονόδρομο για την έξοδο της ενέργειας προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

«Με τι θα διασπάσει την Ασπίδα του Αχιλλέα;»

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ελληνική στρατιωτική ισχύ, αμφισβητώντας την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλει τετελεσμένα χάρη στον όγκο της αμυντικής της παραγωγής.

Υποστήριξε ότι η αξιολόγηση των τουρκικών δυνατοτήτων πρέπει να γίνεται με βάση την πραγματική αποτελεσματικότητα των συστημάτων και τις απαιτήσεις μιας σύγκρουσης. Στο πλαίσιο αυτό, εκτίμησε ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει ποιοτικά πλεονεκτήματα μέσω των εξοπλιστικών επιλογών της.

Κεντρική θέση στην επιχειρηματολογία του είχε η «Ασπίδα του Αχιλλέα», την οποία περιέγραψε ως σύστημα διασύνδεσης διαφορετικών μέσων σε ενιαία αεράμυνα.

«Πώς θα τη διασπάσει αυτή η Τουρκία; Με τι θα τη διασπάσει;», διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στους τουρκικούς στρατιωτικούς υπολογισμούς.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στον σχεδιασμό συμμετέχουν Έλληνες αξιωματικοί και 19 ελληνικές εταιρείες. Εκτίμησε επίσης ότι η αμερικανική συνδρομή για την ολοκλήρωση του συστήματος αποτελεί αντικείμενο των επαφών του υπουργού Εθνικής Άμυνας.

Οι ελληνικοί Patriot και η Σαουδική Αραβία

Αναφερόμενος στη συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις πραγματικές δυνατότητες στρατιωτικής υποστήριξης που μπορούν να προσφέρουν η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ.

Στάθηκε ιδιαίτερα στην ελληνική παρουσία με Patriot στη Σαουδική Αραβία. Υποστήριξε ότι η προστασία κρίσιμων υποδομών και προσωπικού αναδεικνύει έναν ελληνικό ρόλο ασφάλειας που συχνά υποτιμάται στη δημόσια συζήτηση.

Προχώρησε μάλιστα στην εκτίμηση ότι ενδεχόμενη παρουσία Τούρκων τεχνικών συμβούλων θα μπορούσε να επωφελείται από την προστασία των ελληνικών συστημάτων αεράμυνας.

Η συνεργασία με τη Φλόριντα και το μεταναστευτικό

Ο κ. Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συνεργασία με τη Φλόριντα, δίνοντας έμφαση στην τεχνογνωσία επιτήρησης και αντιμετώπισης μεταναστευτικών ροών.

Κατά την άποψή του, η σημασία της βρίσκεται στην αξιοποίηση τεχνολογίας και εμπειρίας από τις ελληνικές υπηρεσίες και το Λιμενικό. Συνέδεσε επίσης την έμφαση του Ρούμπιο στο μεταναστευτικό με τη διάσταση της ασφάλειας στη Μεσόγειο.

«Εμείς κάνουμε τη δουλειά μας»

Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να εστιάζει στην ανάπτυξη των δικών της δυνατοτήτων και των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Συνέδεσε τον ενεργειακό της ρόλο, τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου και το ενδιαφέρον επενδυτών με την εικόνα μιας χώρας που, κατά την εκτίμησή του, αποκτά μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος.

«Εμείς κάνουμε τη δουλειά μας», τόνισε. Η κεντρική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η ελληνική αποτροπή και τα συγκλίνοντα συμφέροντα γύρω από τα ενεργειακά έργα περιορίζουν τα περιθώρια της Άγκυρας να μετατρέψει τις απειλές της σε πράξεις.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Πνύκα στο επίκεντρο της Δύσης – Τα μηνύματα Ρούμπιο και οι τουρκικές αντιδράσεις

Το GSI μπαίνει στην κρίσιμη φάση; Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, στην εκπομπή «Direct News», παρουσιάζει τις πληροφορίες του για αμερικανική στήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και αναμενόμενη NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών. Στο επίκεντρο η θέση ότι η Αθήνα δεν θα ζητήσει άδεια από την Τουρκία και η ανάγκη να μετατραπούν οι διπλωματικές δεσμεύσεις σε πράξεις.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η επανέναρξη των ερευνών για το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου αναδεικνύεται στο πρώτο ουσιαστικό τεστ μετά την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι υπάρχει αμερικανική δέσμευση υπέρ του Great Sea Interconnector, προανήγγειλε την έκδοση NAVTEX και τόνισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την υλοποίηση του έργου.

Στην εκπομπή συνέδεσε τις εξελίξεις γύρω από το GSI με την ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, τις ενεργειακές έρευνες και την ενίσχυση των σχέσεων με το Ισραήλ και την Ινδία. Παράλληλα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις πληροφορίες περί διεύρυνσης της αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας.

Ο Μουντζουρούλιας επέμεινε ότι οι αναφορές του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στη διπλωματία που διεξάγεται μακριά από τη δημοσιότητα δεν συνιστούν υπαναχώρηση από τη στήριξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Κατά τη δική του ανάγνωση, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει μια κρίση στην περιοχή, υποστηρίζοντας παράλληλα το έργο.

Επικαλούμενος πληροφορίες του Directus και ενημέρωση από την ελληνική πλευρά, ανέφερε ότι η έκδοση NAVTEX αναμένεται τις επόμενες ημέρες. Πρόσθεσε πως η εμπλοκή γαλλικών εταιρειών, με αναφορά στη Meridiam, δημιουργεί πρόσθετη πίεση για να προχωρήσουν οι εργασίες, καθώς υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα και συμβατικές δεσμεύσεις.

Το κεντρικό του μήνυμα, πάντως, ήταν ότι η στήριξη των συμμάχων χρειάζεται να συνοδεύεται από ελληνική αποφασιστικότητα. «Όλα είναι θέμα πολιτικής βούλησης», υπογράμμισε, ζητώντας από την Αθήνα να αναλάβει η ίδια την ευθύνη προάσπισης των συμφερόντων της.

Στο αμυντικό σκέλος, παρουσίασε ένα πλαίσιο ελληνοαμερικανικής συνεργασίας που αποτίμησε σε περίπου 4 δισ., συνδέοντάς το με την αναβάθμιση των F-16 Block 50, την υποστήριξη των μαχητικών και των ελικοπτέρων Romeo και Black Hawk, καθώς και με την απόκτηση νέων όπλων.

Αναφέρθηκε σε Harpoon, StormBreaker, AIM-120D και AIM-260 ως συστήματα που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τις ελληνικές δυνατότητες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι για το σκέλος των πυραυλικών συστημάτων μιλά για συμφωνία και όχι για ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις.

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη μακροχρόνια τεχνική και εφοδιαστική υποστήριξη. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της αποτροπής προϋποθέτει υψηλή επιχειρησιακή διαθεσιμότητα. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την προοπτική απόκτησης τεθωρακισμένων Stryker, αφήνοντας ανοικτά τον αριθμό και τις εκδόσεις τους.

Σχολιάζοντας τη συνέντευξη Ρούμπιο στην «Καθημερινή», ο παρουσιαστής στάθηκε στα εμπόδια που συνδέονται με την κατοχή των ρωσικών S-400 από την Τουρκία. Κατά την εκτίμησή του, οι νομοθετικοί περιορισμοί δυσκολεύουν καθοριστικά την παράδοση F-35 στην Άγκυρα, παρά την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να βρεθεί λύση.

Ο Μουντζουρούλιας ερμήνευσε τις αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου ως ένδειξη ανησυχίας για τις ελληνοαμερικανικές επαφές. Παρουσίασε επίσης πληροφορίες του για προσπάθεια φιλοτουρκικών κύκλων στην Ουάσιγκτον να ματαιώσουν την επίσκεψη Ρούμπιο ή να τη συνδέσουν με παράλληλη μετάβαση στην Τουρκία.

Εκτενής ήταν η αναφορά στην ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα, την οποία χαρακτήρισε μανιφέστο για το μέλλον της Δύσης. Παρουσιάζοντας σχόλια αμερικανικών και ισραηλινών μέσων, υποστήριξε ότι η επιλογή της Αθήνας και οι αναφορές στην αρχαία Ελλάδα προσέδωσαν στη χώρα ισχυρή πολιτική και πολιτισμική προβολή.

Στη δική του ανάλυση, η ομιλία συνδέει την εθνική ταυτότητα, την ιστορική μνήμη και την ισχύ, ενώ μεταφέρει μηνύματα προς την Ευρώπη. Παράλληλα, ανέδειξε τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ως σημαντικό στοιχείο της περιφερειακής στρατηγικής που περιγράφει.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκε ακόμη η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον νέο πρέσβη της Ινδίας, με έμφαση στην προοπτική εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας. Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και δυνατότητες συνεργασίας στα drones, στον ηλεκτρονικό πόλεμο, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις ναυτικές τεχνολογίες. Χαρακτήρισε την προσέγγιση Αθήνας–Νέου Δελχί αντίβαρο στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν.

Στα ενεργειακά, περιέγραψε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που περιλαμβάνει το GSI, τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου και την κινητικότητα στον Πρίνο. Αναφέρθηκε επίσης σε σχεδιαζόμενη ερευνητική γεώτρηση στο Block 2, δυτικά της Κέρκυρας, το 2027, και σε εκτιμήσεις για σημαντικό δυναμικό φυσικού αερίου. Πρόκειται για προσδοκίες που, όπως προκύπτει και από την παρουσίασή του, μένει να δοκιμαστούν μέσω των ερευνών.

Ο παρουσιαστής σχολίασε δημοσιεύματα για πακιστανική εμπλοκή στον πόλεμο της Υεμένης και σενάρια αποστολής συριακών δυνάμεων, αναφέροντας παράλληλα τις διαψεύσεις των εμπλεκόμενων πλευρών. Παρουσίασε ακόμη ισραηλινή αρθρογραφία με καταγγελίες για τουρκική υποστήριξη προς τη Χαμάς και σύνδεση της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου με την υπονόμευση του διαδρόμου IMEC. Οι αναφορές αυτές μεταφέρθηκαν ως ισχυρισμοί και ερμηνείες της συγκεκριμένης αρθρογραφίας.

Στην υπόλοιπη θεματολογία περιλήφθηκαν σενάρια για τον Nord Stream, η παρέμβαση εκπροσώπου των Πομάκων σε διάσκεψη του ΟΑΣΕ κατά της επιβολής τουρκικής ταυτότητας και η κριτική του Μουντζουρούλια προς τον Αλέξη Τσίπρα για αναφορά του στο GSI ως καλώδιο τηλεπικοινωνιών.

Η εκπομπή έκλεισε με αιχμηρή τοποθέτηση για τη Γαλλία. Επικαλούμενος ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε ανησυχία για συνεργασία Άγκυρας–Παρισιού σε πληροφορίες, κοινές ασκήσεις και βιομηχανικά προγράμματα. Υποστήριξε ότι η Αθήνα οφείλει να συνδέσει τις μελλοντικές αμυντικές προμήθειες από τη Γαλλία με τη στάση της απέναντι στην Τουρκία, προτείνοντας να τεθεί ξεκάθαρα το ζήτημα στις διμερείς επαφές.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO20 λεπτά πριν

Σάλος στις ΗΠΑ με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ! Η πρώτη αντίδραση Τραμπ για τα 100.000 δολάρια και οι σοβαρές καταγγελίες

Διαστάσεις αποκτά στην Ουάσιγκτον η υπόθεση που αφορά την Αμερικανίδα πρέσβη στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μετά το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της...

GEOPOLITICO50 λεπτά πριν

Κίνδυνος βαριάς εθνικής ήττας

Η τουρκική απαίτηση για συνεννόηση με την Άγκυρα, η γαλλοτουρκική αμυντική συνεργασία και οι δηλώσεις Μητσοτάκη και Ρούμπιο στο επίκεντρο...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Εγκολφόπουλος: Το έμμεσο μήνυμα Ρούμπιο στην Άγκυρα

Μπορεί η Τουρκία να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ; Ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμά...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Η Πνύκα στο επίκεντρο της Δύσης – Τα μηνύματα Ρούμπιο και οι τουρκικές αντιδράσεις

Το GSI μπαίνει στην κρίσιμη φάση; Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, στην εκπομπή «Direct News», παρουσιάζει τις πληροφορίες του για αμερικανική στήριξη...

Απόψεις3 ώρες πριν

Η «υποταγή» της Ευρώπης και η Κύπρος

Η παρακμή δεν ανατρέπεται με υποταγή, αλλά με ανάληψη ευθύνης από τους σκεπτόμενους πολίτες που αποτελούν την διαχρονική σωτηρία των...

Δημοφιλή