Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Αποδέσμευση Βρετανικών Εγγράφων για 2000-2002, 30.12.22: Προετοιμάζοντας το «Σχέδιο Ανάν»

Δημοσιεύτηκε στις

Διστακτικός ο ΟΗΕ, απαραίτητη η αμερικανική υποστήριξη, Κληρίδης, «απορριπτικοί» και οι φιλοδοξίες της Τουρκίας…

Φανούλα Αργυρού

Αποδεσμεύθηκαν προχθές Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2022, ορισμένοι πρωθυπουργικοί φάκελοι, που καλύπτουν την πρωθυπουργία του Εργατικού Πρωθυπουργού Τόνι Μπλέαρ για τα έτη 2000-2002.

Μεταξύ αυτών και ένας για την Κύπρο. Αν και περιορισμένες oι σελίδες, είναι αρκούντως ικανοποιητικές (σε συνέχεια των προηγούμενων αποδεσμεύσεων*) στο να μας επιβεβαιώσουν το παρασκήνιο των σχεδίων για την προετοιμασία του βρετανικού σχεδίου λεγόμενου «Σχέδιο Ανάν» (ουσιαστικά συνέχεια των όσων είχαν μέχρι τότε προωθήσει οι Βρετανοί μέσω του ΟΗΕ με τη συμπαράσταση των ΗΠΑ και αφού πέρασαν το ψήφισμα 649/90 με τον Γιώργο Βασιλείου) και πίστευαν η προώθησή του θα ξεκινούσε μέσα του 2001.

Ο φάκελος καλύπτει έγγραφα αναφορικά με τις συνομιλίες για λύση του Κυπριακού, τον 5ο γύρο των συνομιλιών που θα ελάμβαναν χώραν μεταξύ 1-10 Νοεμβρίου 2000, πώς θα χειρίζονταν το θέμα των Βάσεων σε σχέση με την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ., μία επιστολή τού τότε Προέδρου Γλαύκου Κληρίδη προς τον Βρετανό Πρωθυπουργό και μια επιστολή του Ραούφ Ντενκτάς που βρήκαμε σε άλλον φάκελο.

(*Τις προηγούμενες αποδεσμεύσεις, συνέχεια των οποίων είναι οι σημερινές, δημοσιεύσαμε στη «Σημερινή» την 1η Ιανουαρίου 2022 για πρωθυπουργικά έγγραφα για τα έτη 1998-2000 με τίτλο «Ρόμπιν Κουκ: Προτεραιότητα να σταματήσει η παραλαβή των πυραύλων» και πιο πίσω, στις 3 και 10 Ιανουαρίου 2021 με τίτλους «Οι S-300, ο διορισμός Χάνεϊ και οι δολοφονίες Ισαάκ- Σολωμού» και «Οι αποκαλύψεις Sir David Hannay για το «Σχέδιο Ανάν» αντίστοιχα).

«Το έπαθλο ενός συμβιβασμού» και οι «φιλοδοξίες της Τουρκίας»

Στις 26 Σεπτεμβρίου 2000, από τη Βρετανική Αντιπροσωπία στη Νέα Υόρκη εστάλη στο Φόρεϊν Όφις ενημέρωση, με πληροφορίες από τον Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ (Sir David Hannay).

«Θέμα – Κύπρος – 4ος γύρος διαπραγματεύσεων – αξιολόγηση και περίληψη»

«Μεγάλο βήμα προς τα εμπρός αλλά ακόμα έχουμε δρόμο… Σταθερή πρόοδος των Ηνωμένων Εθνών… για μια διευθέτηση αλλά οι Ελληνοκύπριοι αντέδρασαν πολύ αρνητικά στο non-paper για τη διακυβέρνηση. Επόμενο βήμα επίσκεψη Ντε Σότο (de Soto) στην περιοχή αργά τον Οκτώβριο, και θα ακολουθήσει ένας διαπραγματευτικός γύρος τον Νοέμβριο, όπου τα Η.Ε. μάλλον θα καταθέσουν μια ολοκληρωμένη δέσμη ιδεών, που θα καλύπτει όλα τα βασικά θέματα. Από τούδε και στο εξής η ανηφορική πλαγιά γίνεται πιο απότομη, αλλά το έπαθλο ενός συμβιβασμού είναι λιγότερο απόμακρο.Έξυπνα λεφτά, για μια λύση στα μέσα του 2001. Η έκβαση παραμένει αβέβαιη..» (Η έμφαση της γράφουσας).

«From here on the slope upwards gets steeper but the prize of a settlement is less remote. Smart money on a denouement in mid – 2001. Outcome remains uncertain».

(Σημ. Φ.Α.: H αναφορά σε «έξυπνα λεφτά – smart money» είναι αγγλική φράση που έχει μεταφορική έννοια, και εξηγείται ως «θα έβαζα τα λεφτά μου πάνω σ’ αυτό…»).

«Ο τέταρτος γύρος των εκ του σύνεγγυς συνομιλίων έλαβεν χώραν στη Νέα Υόρκη μεταξύ 12-26 Σεπτεμβρίου… Άνοιξε με μια πολύ προσεκτικά γραμμένη από τις ΗΠΑ/ΗΒ/ΗΕ δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ, για το στάτους και πολιτική ισότητα…», έγραφε η ενημέρωση. Και εξηγούσε ότι στην ουσία ήταν μια επανα-συσκευασία (προηγούμενων σχεδίων εννοείται) με τέτοιο τρόπο, που ενεθάρρυνε τους Τούρκους να εγκαταλείψουν την αυξανόμενη αντίδρασή τους να εξασφαλίσουν στάτους αναγνώρισης. «Η οποία συνάντησε μεγάλη αντίδραση από τους Ελληνοκυπρίους… Και χρειάστηκε όλη η ικανότητα του Παπανδρέου να διατηρηθεί η διαδικασία, και όχι για πρώτη φορά ο Κληρίδης υπέκυψε στις άγριες διαθέσεις του καθώς οι συνάδελφοί του στο Εθνικό Συμβούλιο ξεσπάθωσαν με τις ανευθυνότητές τους», συμπλήρωνε το έγγραφο.

«Να ενισχύσουμε Κληρίδη/Παπανδρέου»

Κλείνοντας την ενημέρωση ο υπογράφων αξιωματούχος (Greenstock) τόνισε:

«Ο ρόλος μας, τόσο ως μέλους μικρής κύριας ομάδας που υποστηρίζει τα Ηνωμένα Έθνη (small core group supporting the UN) όσο και ως του κύριου παίχτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την Κύπρο, (as the key EU player on Cyprus)… θα είναι κρίσιμο να κάνουμε σίγουρο ότι οι φιλοδοξίες της Τουρκίας για ένταξη… ενισχυθούν με την υιοθέτηση ενταξιακού Συνεταιρισμού ΕΕ/Τουρκίας πριν από το τέλος του χρόνου με όσο το δυνατόν λιγότερη συσχέτιση με την Κύπρο. Θα είναι εξίσου σημαντικό να χρησιμοποιήσουμε τις διμερείς μας επαφές με όλους τους κύριους παίκτες… και να κάνουμε ό,τι μπορούμε να ενισχύσουμε τους Κληρίδη/Παπανδρέου να διατηρήσουν την αποφασιστικότητά τους στη διαδικασία, η οποία άρχισε να τους βάζει κάτω από μεγάλη εσωτερική πίεση».

(Σημ. Φ.Α.: Φανερή η προτεραιότητα των Βρετανών να εξυπηρετούνταν τα τουρκικά συμφέροντα).

Παπανδρέου: Η αναφορά στον Υπ. Εξωτερικών της Ελλάδας Γιωργάκη Παπανδρέου, ο οποίος υπηρέτησε ως Υπ. Εξωτερικών της Ελλάδας μεταξύ 1999 – 2004 στην κυβέρνηση Κώστα Σημίτη.

Greenstock: Sir Jeremy Quentin Greenstock, Βρετανός Αξιωματούχος στο Φόρεϊν Όφις από το 1969 – 2004. Μόνιμος Αντιπρόσωπος του ΗΒ στα ΗΕ από το 1998 – 2003.

Alvaro de Soto: Περουβιανός διπλωμάτης ο οποίος την 1η Νοεμβρίου 1999 ανέλαβε ως Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ του ΟΗΕ για την Κύπρο, θέση που τερματίστηκε με την απόρριψη του «Σχεδίου Ανάν» στις 24.4.2004.

Πρέπει να έχουν μαζί τους τούς Αμερικανούς, διστακτικός ο ΟΗΕ,Κληρίδης και «απορριπτικοί»

Το non-paper

Στις 26 Οκτωβρίου 2000 βρίσκουμε ότι το Φόρεϊν Όφις έστειλε στο Πρωθυπουργικό Γραφείο ένα σύντομο σημείωμα του Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ σε σχέση με τον 5ο γύρο των εκ του σύνεγγυς συνομιλιών που θα ελάμβαναν χώραν στη Γενεύη μεταξύ 1-10 Νοεμβρίου 2000 και τις προοπτικές για τις εν συνεχεία διαπραγματεύσεις.

Στη συνοδευτική επιστολή του το Φόρεϊν Όφις συνόψισε τα κυριότερα σημεία. Ο Υπ. Εξωτερικών συμφωνούσε με την ανάλυση του Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ και την εισήγηση ότι ο ίδιος (Υπ. Εξωτερικών) και ο Πρωθυπουργός έπρεπε από νωρίς να ξεκαθαρίσουν στις επαφές τους με τα μέλη της εισερχόμενης διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, τη σημασία που απέδιδαν στις προσπάθειες του ΟΗΕ για μια συνολική διευθέτηση στο Κυπριακό. Και τις ελπίδες του ΟΗΕ, ότι θα μπορούσαν να συνεχίσουν να εργάζονται στενά με τους Αμερικανούς γι’ αυτό, και ότι οι Αμερικανοί θα ήταν έτοιμοι να ρίξουν το βάρος τους σε πολιτικό επίπεδο, ειδικά πάνω στην Άγκυρα, όταν ο ΓΓ του ΟΗΕ χρειαζόταν τη βοήθειά τους. Ο Υπ. Εξωτερικών συμφωνούσε (με τον Χάνεϊ) ότι μια δημόσια ένδειξη από νωρίς, από τον νέο Αμερικανό Πρόεδρο για τις διαθέσεις του να σπρώξει για μια διευθέτηση του Κυπριακού τον επόμενο χρόνο, θα βοηθούσε πολύ.

Αναλυτικότερα το σημείωμα του Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ έγραφε ότι ο Ειδικός Σύμβουλος του Γ.Γ. του ΟΗΕ θα έθετε στο τραπέζι ένα non-paper καλύπτοντας τη συνολική προσέγγιση της διευθέτησης (ίσως στις 7 ή 8 Νοεμβρίου). Δεν θα ήταν επίσημη πρόταση, ούτε θα ζητείτο υπογραφή από τα ενδιαφερόμενα μέρη. Όμως, θα ήταν η πρώτη φορά που τα ΗΕ θα έθεταν οτιδήποτε τόσο φιλόδοξο. Θα άρχιζε να προβάλλει σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια και πιο ολοκληρωμένα (από άλλες φορές) αν συμφωνείτο, το σχήμα και περιεχόμενο μιας μελλοντικής διευθέτησης.

«Αμφότεροι Αμερικανοί και εμείς πιέζουμε να κατατεθεί αυτή η ολοκληρωμένη προσέγγιση τώρα. Τα ΗΕ μπορεί να διστάζουν γι’ αυτό (έχουν κρύα πόδια – have cold feet), αλλά αναμένουμε να προχωρήσουν, καθώς ο Πρόεδρος Κλίντον συζήτησε το θέμα με τον Κόφι Ανάν όταν τον είδε τον Σεπτέμβριο…», έγραψε ο Χάνεϊ.

Το non-paper, πρόσθεσε ο Χάνεϊ, θα κάλυπτε όλα τα τέσσερα κύρια θέματα, εδαφικό, αναπροσαρμογές, ασφάλεια, διακυβέρνηση και περιουσίες/πρόσφυγες…

Για τον Γλ. Κληρίδη έγραψε: «Από τον Σεπτέμβριο ο Κληρίδης ξεκίνησε, αν και καθυστερημένα, να υπερασπίζεται και να προωθεί τη διαπραγματευτική διαδικασία και να πολεμά αρκετά ικανοποιητικά εναντίον των ‘‘απορριπτικών’’ μεταξύ των πολιτικών του αντιπάλων. Επίσης, συνεργάζεται στενά με την ελληνική Κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας ότι αμφότεροι είχαν ζημιωθεί, ως αποτέλεσμα των υπερ-αντιδράσεών τους στη δήλωση του Ανάν της 12ης Σεπτεμβρίου. Αναμένουμε τον Παπανδρέου να συνεχίσει να παίζει θετικό ρόλο στο Κυπριακό… αν και η δύναμή του έχει σε κάποιο βαθμό αδυνατίσει λόγω της κριτικής για την επανα-προσεγγιστική πολιτική του προς την Τουρκία… Όμως τα ΗΕ πρέπει να ετοιμάσουν το έδαφος για την επόμενη κύρια κίνηση… την ετοιμασία των συγκεκριμένων νομικών κειμένων που θα περιέχουν τα κύρια συστατικά μέρη μιας διευθέτησης. Το δεύτερο εξάμηνο του 2001… θα είναι η στιγμή να σπρώξουμε για το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων. Το να χάσουμε (τον χρόνο) πέραν αυτού θα έχουμε δύο κύριους αρνητικούς περιορισμούς, την ολοκλήρωση των ενταξιακών Κύπρου/ΕΕ και το τέλος της προεδρίας Κληρίδη το 2003».

Τα τ/κ συμφέροντα

Ολοκληρώνοντας ο Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ έγραψε ότι οι εξωτερικοί παράγοντες συνέχιζαν να συνεργάζονται υποστηρίζοντας τα ΗΕ… το ίδιο και η ΕΕ μέσω των σχέσεών της με την Τουρκία… Και ότι θα ήταν πολύ σημαντικό επίσης να έδειχναν στους Τουρκοκυπρίους ότι θα είχαν μια δίκαιη συμφωνία, που θα ελάμβανε υπόψη τα ειδικά των προβλήματα, όταν και αν μια επα-νενωμένη Κύπρος γινόταν μέλος της ΕΕ. Και πως θα μπορούσαν να επισημάνουν κάτι τέτοιο στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Νίκαια…

Ολοκληρώνοντας ο Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ, τόνισε ότι δεν υπήρχε λόγος ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ να μη συνέχιζε την πολιτική Κλίντον… όμως έπρεπε να κινηθούν γρήγορα για να την παγιώσουν.

{Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας από τις 2 Μαΐου 1997 ήταν ο μ. Ρόμπιν Κουκ (Robin Cook), ο οποίος αντικαταστάθηκε από τον Τζακ Στρο (Jack Straw) στις 8 Ιουνίου 2001-5 Μαΐου 2006. O Αμερικανός Πρόεδρος Bill Clinton (Μπιλ Κλίντον) 1993 – 2001 αντικαταστάθηκε από τον George W. Bush (Τζορτζ Μπους τον νεότερο) 2001-2009}.

Σημ. Φ.Α.: Εδώ ο Χάνεϊ εννοούσε ότι έπρεπε να χρησιμοποιήσουν όσο μπορούσαν τον Γλ. Κληρίδη ενόσω ήταν Πρόεδρος. Υπενθυμίζεται η έκκληση Γλ. Κληρίδη που ακολούθησε, αφού μπήκε στο τραπέζι το «Σχέδιο Ανάν», για παράταση της προεδρίας του για 16 μήνες, αναβάλλοντας τις εκλογές του 2004. Ευελπιστώντας ότι θα κατάφερνε να περάσει το «Σχέδιο Ανάν» (και είχε πει μάλιστα ότι θα προτιμούσε να αποδημήσει εις Κύριον αν δεν περνούσε το σχέδιο), το οποίο τελικά απορρίφθηκε συντριπτικά από το 76% των Ελλήνων στα διπλά δημοψηφίσματα στις 24.4.2004 επί Προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου.

Βρετανικές Βάσεις

Στις 20 Απριλίου 2001 το Φόρεϊν Όφις, διά του Mark Sedwell, έστειλε επιστολή στο Πρωθυπουργικό Γραφείο, στην οποία συνοπτικά εξηγούσε πως σύντομα θα ξεκινούσαν συζητήσεις με την Κύπρο, την Ευρωπαϊκή Κομισιόν και συνέταιρους σ’ αυτήν (ΕΕ), για τις σχέσεις μεταξύ ΗΒ και Κυρίαρχων Περιοχών των Βάσεων και τη Δημοκρατία της Κύπρου, μετά την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ… Όταν το ΗΒ έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, η Συνθήκη της Ρώμης τροποποιήθηκε ούτως ώστε να εξαιρούνται οι «Βρετανικές Κυρίαρχες Περιοχές». «Στην πράξη (έγραψε), έχουν ενσωματωθεί στενά με το πέριξ έδαφος της Κύπρου. Κυπριακές κοινότητες έχουν εισχωρήσει σ’ αυτές και οι ΒΚΠ έχουν εμπορικές επιχειρήσεις».

Εξήγησε ότι το ΗΒ, μέσω δήλωσης που ενσωματώθηκε στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, έδωσε έναν αριθμό από δεσμεύσεις… μεταξύ των οποίων να μη δημιουργηθούν σύνορα ή τελωνεία μεταξύ των περιοχών και να κάνει σίγουρο ότι οι νόμοι της Δημοκρατίας θα ισχύουν όσο το δυνατόν γίνεται και για τους Κύπριους που ζουν στις περιοχές αυτές. Και τόνισε το Φ.Ο.:

«Με την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, για να διατηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, θα πρέπει μάλλον να υιοθετήσουμε το ευρωπαϊκό κεκτημένο με συγκεκριμένες παρεκκλίσεις. Πρέπει να βρούμε μια λύση που μπορούμε να διαπραγματευθούμε με τους Κύπριους, την Κομισιόν και Συνεταίρους, αλλά θα περιορίζει επιπλέον έξοδα στις ΚΠΒ και δεν θα επηρεάζει τις κύριες στρατιωτικές μας δραστηριότητες… π.χ. από την Κομισιόν ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο… Αυτό θα είναι ευαίσθητο θέμα για το ΗΒ. Πρέπει να αποφύγουμε να φανούμε ότι περιπλέκουμε τη διεύρυνση ή την κυπριακή ένταξη… να περιορίσουμε τις παρεκκλίσεις από το κεκτημένο στο ελάχιστο…».

(Ο Mark Sedwell (Μαρκ Σέτγουελ) ήταν Ιδιωτικός Γραμματέας του Υπ. Εξωτερικών Ρόμπιν Κουκ και στη συνέχεια του Τζακ Στρο μέχρι το 2002).

Σημ. Φ.Α.: Sir David Hannay: Βρετανός υπεύθυνος για τις διαπραγματεύσεις, ο οποίος ήταν και ο άνθρωπος του ΗΒ που το 1973 είχε «διευθετήσει» με τους Ευρωπαίους Επιτρόπους όπως εξαιρεθούν οι Βάσεις από την ένταξη του Ηνωμένου Βασιλείου στην τότε ΕΟΚ (Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα) και είχε εξασφαλίσει την αποδοχή των όπως το θέμα των Βάσεων ξεκαθαρίσει όταν και αν θα έκανε η Κύπρος αίτηση και θα γινόταν μέλος. Δεν ήταν καθόλου τυχαίος ο επαναδιορισμός του από τη Συντηρητική Κυβέρνηση τη δεκαετία του 1990, μετά την αφυπηρέτησή του, και που δέχθηκε να συνεχίσει και η Εργατική κυβέρνηση Τόνυ Μπλέαρ που την διαδέχθηκε.

Ο Sir David Hannay στα μέσα του 1990 είχε διοριστεί ως Μόνιμος Αντιπρόσωπος του ΗΒ στον ΟΗΕ (μέχρι το 1995), αντικαθιστώντας τον Sir Crispin Tickell, ο οποίος πέρασε το διαβόητο διζωνικό ψήφισμα 649/90 επί Γ. Βασιλείου. Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι ο Sir Crispin Tickell ήταν ο αξιωματούχος επικεφαλής του Τμήματος Σχεδιασμού του Φόρεϊν Όφις το 1964, όταν ξεκίνησαν 3.1.1964 σχέδιο για ανασύνταξη της ΚΔ σε δύο συνιστώντα κράτη, και σχέδιο πώς να διευκολυνθεί η Τουρκία να εισβάλει στην Κύπρο βλέποντας 10 χρόνια μπροστά, και το οποίο φέρει την υπογραφή του.

Επιστολή Κληρίδη

Στις 17 Μαΐου 2001 ο Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης έστειλε επιστολή στον Βρετανό Πρωθυπουργό Τόνυ Μπλέαρ, ενημερώνοντάς τον για την τότε απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εναντίον της Τουρκίας στην υπόθεση της Διακρατικής Προσφυγής της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας, η οποία εκδόθηκε στις 10 Μαΐου 2001.

Ο Γλ. Κληρίδης τράβηξε την προσοχή του Πρωθυπουργού στο ότι το Δικαστήριο «επαναβεβαίωσε την άποψη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία παρέμενε η μόνη νόμιμη κυβέρνηση στην Κύπρο» και ότι (το δικαστήριο) βρήκε ότι η Τουρκία παραβίασε, και συνεχίζει να παραβιάζει, πολλά άρθρα της Σύμβασης και Πρωτοκόλλων Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην Κύπρο. Και προς τούτο εσώκλεισε και την Ανακοίνωση που εξέδωσε το Δικαστήριο ημερ. 10 Μαΐου 2001. Και ότι οποιαδήποτε διευθέτηση του Κυπριακού σε όλα της τα σημεία θα έπρεπε να είναι συμβατή με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο, τις Συμβάσεις και πρωτόκολλα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπως αυτά ερμηνεύονται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το ευρωπαϊκό κεκτημένο και Διεθνή Νόμο. Και ολοκλήρωσε ο Γλ. Κληρίδης τονίζοντας: «Εκφράζω την ελπίδα ότι μπορούμε να βασιστούμε στην προσωπική σας δέσμευση στο θέμα αυτό».

Το Φόρεϊν Όφις εισηγήθηκε όπως ο Πρωθυπουργός μη δώσει απάντηση στον Γλ. Κληρίδη!

Σημ. Φ.Α.: Ο Γλ. Κληρίδης ήταν ανήσυχος για τα βρετανικά σχέδια, εφόσον γνώριζε τα όσα ετοιμάζονταν. Και στη συνέχεια συνέβαλε και ο ίδιος στη διαμόρφωση του «Σχεδίου Ανάν» (βλέπε Χάνεϊ). Και ο Χάνεϊ χρόνια αργότερα, στις 8 Ιουλίου 2015, σε ομιλία του σε αίθουσα της Βουλής των Κοινοτήτων, με κυνισμό μάς είπε ότι ο «εποικισμός δεν είναι έγκλημα πολέμου», υποστήριξε αγωγό μέσω Τουρκίας, και σε παρατήρηση ότι η δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία καταπατεί τα ανθρώπινα δικαιώματα των Ε/κ προσφύγων, μας είπε να ξεχάσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα και αν επιμένουμε… καλή τύχη (good luck to you). («Σ» 10.7.2015, Φ.Α. «Ο εποικισμός δεν είναι έγκλημα πολέμου» – Αγωγό μέσω Τουρκίας…).

Επιστολή Ρ. Ντενκτάς

Μια μακροσκελή επιστολή ημερ. 21 Φεβρουαρίου 2001 προς τον Βρετανό Πρωθυπουργό έστειλε και ο Ραούφ Ντενκτάς, υποστηρίζοντας το «κράτος» του και ζητώντας από το ΗΒ να μην προχωρήσει η «μονομερής» αίτηση «της διοίκησης των Ε/κ» στην ΕΕ, μέχρι που «οι λαοί», οι Ε/κ και οι Τ/κ της νήσου συμφωνήσουν σε έναν νέο συνεταιρισμό και αποταθούν με κοινή συναίνεση για ένταξη…

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ 1.jpg

Η πρώτη σελίδα της επιστολής Φ.Ο. προς το Πρωθυπουργικό Γραφείο για το χειρισμό τους σε σχέση με τις Βάσεις.

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ 2.jpg

Η δεύτερη σελίδα της επιστολής Φ.Ο. προς το Πρωθυπουργικό Γραφείο για τον χειρισμό τους σε σχέση με της Bάσεις.

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ 3.jpg

Απόσπασμα από την ενημέρωση Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ για την ανάγκη να δρούσαν γρήγορα για την παγίωση της αμερικανικής υποστήριξης.

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ 4.jpg

Η αναφορά Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ για Γλ. Κληρίδη και πώς αντιμετώπιζε τους «απορριπτικούς»…

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ 5.jpg

Απόσπασμα από το έγγραφο Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ για την ανάγκη να δρούσαν γρήγορα, πριν από την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαδικασιών της ΚΔ και πριν από τη λήξη της προεδρίας Κληρίδη… Και ότι έπρεπε επίσης να δείξουν στους Τουρκοκύπριους ότι τα ειδικά των προβλήματα θα λαμβάνονταν υπόψη…

1.1.23 ΕΓΓΡΑΦΟ ΚΥΡΙΟ.jpg

*Κεντρική φωτογραφία: Sir David Hannay (εν ζωή), Robin Cook (απεβίωσε 2005) και Γλ. Κληρίδης (απεβίωσε 2013).

Σημερινή

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός10 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις10 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή