Αιχμηρή κριτική στη στάση του Μάρκο Ρούμπιο απέναντι στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρέσβης ε.τ. Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος, μιλώντας στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου. Υποστήριξε ότι η Αθήνα πρέπει να επιμείνει στην υλοποίηση του έργου στη βάση των δικαιωμάτων της, ενώ έθεσε ζητήματα για την υπόθεση Γκίλφοϊλ, την Κύπρο και τις ελληνικές στρατιωτικές αποστολές στο εξωτερικό.

Ο έμπειρος διπλωμάτης αντιμετώπισε με επιφυλακτικότητα την αποτίμηση της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών ως ελληνικής διπλωματικής επιτυχίας. Παρότι χαρακτήρισε θετική κίνηση την επίσκεψη στην Ελλάδα χωρίς αντίστοιχη μετάβαση στην Τουρκία, εκτίμησε ότι αυτό δεν συνεπάγεται ιδιαίτερη ενόχληση της Άγκυρας, επικαλούμενος τις αμερικανοτουρκικές επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Το καλώδιο και η απάντηση «βρείτε τα μεταξύ σας»

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η απάντηση Ρούμπιο για την ηλεκτρική διασύνδεση και η αναφορά του σε ευαίσθητα ζητήματα που απαιτούν διπλωματικό χειρισμό. Ο Χρυσανθόπουλος ερμήνευσε τη στάση αυτή ως προτροπή προς τις εμπλεκόμενες πλευρές να τα βρουν μεταξύ τους, χωρίς σαφή αμερικανική στήριξη της ελληνικής θέσης.

«Τίποτα δεν κερδίζουμε. Τίποτα δεν κερδίζουμε από αυτό», είπε χαρακτηριστικά, απαντώντας στο ερώτημα της Βασιλικής Πολίτου για το όφελος που αποκομίζει η Ελλάδα από τη συγκεκριμένη τοποθέτηση.

Κατά τον ίδιο, ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα έπρεπε να είχε διατυπώσει καθαρά την πρόθεση της Ελλάδας να προχωρήσει το έργο, επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η θέση του ήταν ότι η ελληνική πλευρά οφείλει να υπερασπιστεί έμπρακτα τα δικαιώματα που επικαλείται.

«Η δουλειά είναι του ελληνικού κράτους»

Σχολιάζοντας τη συζήτηση γύρω από τη Nexans, ο πρέσβης ε.τ. χαρακτήρισε σωστή την τοποθέτηση της γαλλικής εταιρείας, όπως αυτή παρουσιάστηκε στη συνέντευξη. Έδωσε, ωστόσο, έμφαση στην ευθύνη των κυβερνήσεων Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας να επιμείνουν στην υλοποίηση της διασύνδεσης.

«Η δουλειά δεν είναι της γαλλικής εταιρείας, είναι του ελληνικού κράτους», υπογράμμισε. Με αυτή τη διατύπωση απάντησε στον προβληματισμό που έθεσε η δημοσιογράφος για το ενδεχόμενο να αναλάβει μια ιδιωτική εταιρεία χειρισμούς με πολιτικές συνέπειες για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Να ζητηθούν εξηγήσεις για την υπόθεση Γκίλφοϊλ

Ο Χρυσανθόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα και στο δημοσίευμα της Wall Street Journal για δηλώσεις που αποδόθηκαν στην Αμερικανίδα πρέσβη Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Υποστήριξε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε εξαρχής να την είχε καλέσει για εξηγήσεις και να είχε ζητήσει προσωπική, δημόσια διάψευση.

Κατά την άποψή του, μια διάψευση μέσω δικηγόρου δεν επαρκεί για να κλείσει πολιτικά το ζήτημα. Χαρακτήρισε προσβολή για την Ελλάδα την εκκρεμότητα που, όπως εκτίμησε, εξακολουθεί να υπάρχει και επέκρινε την αντίδραση Ρούμπιο στη σχετική ερώτηση.

Κύπρος: Προτεραιότητα η αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων

Ο πρέσβης ε.τ. δήλωσε ότι δεν τον καλύπτει μια γενική αναφορά στην επανένωση της Κύπρου. Όπως τόνισε, πρέπει να αναδεικνύονται η κατοχή, η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και ο συνεχιζόμενος εποικισμός.

Για τον Χρυσανθόπουλο, το πρώτο ζητούμενο είναι η απελευθέρωση του νησιού και η απομάκρυνση των κατοχικών δυνάμεων. Γι’ αυτό και αντιμετώπισε τις γενικές διατυπώσεις περί επανένωσης ως ανεπαρκείς, εφόσον δεν συνοδεύονται από αναφορά στον πυρήνα του προβλήματος.

Ορμούζ και Patriot: Κριτήριο οι ελληνικές ανάγκες

Για το ενδεχόμενο αποστολής ελληνικού πολεμικού πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, ο Χρυσανθόπουλος δέχθηκε ότι θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η παρουσία ενός πλοίου για την προστασία της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας. Έθεσε, όμως, περιορισμένο πλαίσιο στην αποστολή, επισημαίνοντας τις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού στην Ελλάδα.

Παράλληλα, ζήτησε την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία. Υποστήριξε ότι η σαουδαραβική πλευρά δεν έχει εκπληρώσει οικονομικές και συμβατικές υποχρεώσεις που συνδέονται με την αποστολή, περιλαμβανομένων εξόδων του προσωπικού. Στη βάση αυτής της καταγγελίας, επέκρινε την παράταση της παραμονής τους και υποστήριξε ότι το ΚΥΣΕΑ θα έπρεπε να είχε αποφασίσει την απόσυρσή τους.

Πρόταση για επαναπροσέγγιση με τη Μόσχα

Ο πρώην πρέσβης εισηγήθηκε ακόμη την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσία, θεωρώντας ότι η επίσκεψη Ρούμπιο προσέφερε ευκαιρία να γνωστοποιηθεί μια τέτοια ελληνική πρόθεση. «Θα το ανακοινώσει, όχι να πάρει άδεια», είπε, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή του, θα έπρεπε να κινηθεί η Αθήνα.

Σχολίασε επίσης επικριτικά τις αναφορές του Αμερικανού υπουργού στο Ιράν κατά την ομιλία στην Πνύκα, τονίζοντας την ιστορική και πολιτισμική διαδρομή της αρχαίας Περσίας. Τέλος, εξέφρασε επιφυλάξεις για τη συμφωνία συνεργασίας με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα, δηλώνοντας ότι θα προτιμούσε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ.

Τον κίνδυνο η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου να προχωρήσει μέσα από μια διευθέτηση που θα αφήνει άθικτες τις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή της Κάσου ανέδειξε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, Ιωάννης Μπαλτζώης, στην παρέμβασή του στη Θεσσαλία Τηλεόραση.

Μιλώντας στον δημοσιογράφο Δημήτρη Κολλάτο, άσκησε έντονη κριτική στους ελληνικούς διπλωματικούς χειρισμούς, εξέφρασε ανησυχία για την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας και συνέδεσε τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με τα συμφέροντα του Ισραήλ. Παράλληλα, διατύπωσε την εκτίμηση ότι η αμερικανική στρατιωτική κινητικότητα στη Μέση Ανατολή μπορεί να προμηνύει νέα σύγκρουση με το Ιράν.

Το πιο αιχμηρό σημείο της τοποθέτησής του αφορούσε την πόντιση του καλωδίου. Ο κ. Μπαλτζώης περιέγραψε ένα πιθανό σενάριο στο οποίο τουρκικά και ελληνικά πολεμικά πλοία θα αναπτυχθούν στην περιοχή, θα δημιουργηθεί ένταση και στη συνέχεια θα υπάρξει παρέμβαση τρίτων, με τη Γαλλία να διαδραματίζει ρόλο στη διευθέτηση.

Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα θα μπορούσε τότε να εμφανίσει την απομάκρυνση των πλοίων της ως κίνηση υπέρ της ειρήνης, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι είχε ενημερωθεί και ότι είχε καταγράψει εμπράκτως τις διεκδικήσεις της. Με αυτόν τον τρόπο, προειδοποίησε, η συνέχιση του έργου δεν θα σήμαινε αυτομάτως και ακύρωση της τουρκικής αμφισβήτησης.

«Άρα παραμένει το γκριζάρισμα της περιοχής της Κάσου», ανέφερε χαρακτηριστικά, αποτυπώνοντας την ανησυχία του για το πολιτικό αποτύπωμα μιας τέτοιας εξέλιξης. Το σενάριο αυτό παρουσιάστηκε ως δική του εκτίμηση για τον πιθανό τρόπο διαχείρισης της κρίσης.

Στο ίδιο πλαίσιο επέκρινε τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, για την παρουσίαση των προηγούμενων εξελίξεων στην Κάσο. Επικαλούμενος τοποθέτηση του Άγγελου Συρίγου, υποστήριξε ότι είχε υπάρξει ελληνική υποχώρηση και αμφισβήτησε την εξήγηση πως οι εργασίες είχαν απλώς ολοκληρωθεί.

Σκληρή ήταν και η απάντησή του στο ερώτημα για τη γαλλική στάση απέναντι στην προοπτική διάθεσης πυραύλων Meteor στην Τουρκία. «Δεν φταίει ο Μακρόν. Εμείς φταίμε», είπε, αποδίδοντας την ευθύνη στην ελληνική πλευρά για την ανεπαρκή, κατά την άποψή του, εξασφάλιση των ελληνικών συμφερόντων στο πλαίσιο της συνεργασίας με το Παρίσι.

Αναφερόμενος στους Meteor, τόνισε τη σημασία τους ως όπλων αέρος–αέρος μεγάλου βεληνεκούς. Εξήγησε ότι η δυνατότητα προσβολής ενός αντιπάλου από μεγάλη απόσταση αποτελεί σοβαρό πλεονέκτημα στην αεροπορική μάχη. Η συζήτηση επικεντρώθηκε, έτσι, στις επιπτώσεις που θα είχε για την ελληνική αποτροπή η απόκτηση αντίστοιχων δυνατοτήτων από την τουρκική αεροπορία.

Για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εκτίμησε ότι θα επιδιώξει να παραμείνει στην εξουσία, αναζητώντας είτε αλλαγή των συνταγματικών περιορισμών είτε μια διαδρομή μέσω πρόωρων εκλογών. Στη συζήτηση τέθηκε το ενδεχόμενο μιας κρίσης με την Ελλάδα ως μέσου πολιτικής κινητοποίησης στο εσωτερικό της Τουρκίας, με τον ίδιο να συμμερίζεται την ανησυχία. Πρόκειται για πρόβλεψη σχετικά με την πιθανή συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας.

Ιδιαίτερο βάρος έδωσε και στον Μάρκο Ρούμπιο. Αναφερόμενος στην επίσκεψη στην Ελλάδα, η οποία κατά τον χρόνο της συζήτησης αναμενόταν, υπογράμμισε την πολιτική σημασία της παρουσίας του και τη βαρύτητα των τοποθετήσεών του. Θύμισε επίσης τη συνεργασία του με τον Μπομπ Μενέντεζ σε ζητήματα που αφορούν την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ τον παρουσίασε ως πρόσωπο με ισχυρές προοπτικές στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Στο μέτωπο του Ιράν, ο κ. Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η συγκέντρωση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων μπορεί να προετοιμάζει επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας. Τοποθέτησε το πιθανό χρονικό παράθυρο στον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο, μετά τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, και δεν απέκλεισε περιορισμένες χερσαίες ή αεροποβατικές επιχειρήσεις εναντίον συγκεκριμένων στρατηγικών στόχων.

Διευκρίνισε ότι δεν αναφερόταν σε κατάληψη ολόκληρου του Ιράν, αλλά σε επιχειρήσεις με συγκεκριμένους αντικειμενικούς σκοπούς, στις οποίες θεωρεί πιθανή και τη συμμετοχή του Ισραήλ. Η πρόβλεψη αυτή διατυπώθηκε ως προσωπική στρατιωτική εκτίμηση. Στη συζήτηση επισημάνθηκε και ο κίνδυνος μιας νέας ενεργειακής αναταραχής, με επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου και στο κόστος ζωής.

Κλείνοντας, επανήλθε στην Ανατολική Μεσόγειο, επικαλούμενος ανάλυση της Jerusalem Post για τις επιπτώσεις του τουρκολιβυκού μνημονίου στις θαλάσσιες οδούς του Ισραήλ. Όπως μετέφερε, η τουρκική επιδίωξη δημιουργίας ενός διαδρόμου έως τη Λιβύη, παρακάμπτοντας ελληνικά νησιά όπως η Κρήτη και η Ρόδος, αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια των ισραηλινών εμπορικών και εφοδιαστικών διαδρομών.

Για τον ίδιο, η ελληνική θέση ότι το μνημόνιο είναι παράνομο δεν αρκεί για να εμποδίσει την Τουρκία να το χρησιμοποιεί ως εργαλείο πίεσης. «Παράγει και ξαναπαράγει», είπε, αναφερόμενος στις πρακτικές συνέπειες της τουρκικής πολιτικής και στις παρεμβάσεις κατά της πόντισης του καλωδίου. Εκτίμησε, τέλος, ότι τα συμφέροντα του Ισραήλ μπορεί να οδηγήσουν σε ενεργότερη αντίδραση απέναντι στις τουρκικές επιδιώξεις.

Μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι σύγχρονες δημοκρατίες, την υποχώρηση της κανονιστικής ισχύος του Δικαίου και την αποδυνάμωση των θεσμικών εγγυήσεων προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, θέτει στο επίκεντρο της νέας επιστημονικής του μελέτης ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπης Παυλόπουλος.

Η μελέτη, υπό τον τίτλο «Η αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου», κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Νομική Βιβλιοθήκη» και επιχειρεί να φωτίσει τους παράγοντες που υπονομεύουν τη δυνατότητα των κανόνων δικαίου να ρυθμίζουν αποτελεσματικά την κοινωνική, οικονομική και πολιτική πραγματικότητα.

Βασικός άξονας του έργου είναι η θέση ότι η κρίση της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας συνδέεται άμεσα με την εξασθένηση του Κράτους Δικαίου και της Αρχής της Νομιμότητας, δηλαδή των θεσμικών αντιβάρων που προορίζονται να αποτρέπουν την αυθαιρεσία της εξουσίας.

Η παρακμή της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και ο κίνδυνος της κρατικής αυθαιρεσίας

Σύμφωνα με την προβληματική που αναπτύσσεται στη μελέτη, η εποχή μας χαρακτηρίζεται από επικίνδυνα φαινόμενα παρακμής της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και των θεσμών της.

Μία από τις βασικότερες αιτίες εντοπίζεται στην αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου, γεγονός που επηρεάζει τόσο την αποτελεσματικότητα του Κράτους Δικαίου όσο και την ουσιαστική εφαρμογή της Αρχής της Νομιμότητας.

Οι δύο αυτές θεμελιώδεις αρχές αποτελούν κρίσιμα θεσμικά αντίβαρα απέναντι σε κάθε μορφή αυθαιρεσίας, ιδιαίτερα όταν αυτή προέρχεται από το ίδιο το κράτος και στρέφεται εναντίον των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η ανάλυση του Προκόπη Παυλόπουλου θέτει, επομένως, ένα ζήτημα που υπερβαίνει τα στενά όρια της νομικής επιστήμης: κατά πόσο μπορούν οι δημοκρατικοί θεσμοί να λειτουργούν αποτελεσματικά όταν οι κανόνες δικαίου αδυνατούν να ανταποκριθούν στις μεταβολές της σύγχρονης πραγματικότητας.

Οικονομική παγκοσμιοποίηση και τεχνολογική επανάσταση

Ιδιαίτερη θέση στη μελέτη κατέχει η διερεύνηση της επίδρασης δύο μεγάλων εξελίξεων της σύγχρονης εποχής: της Οικονομικής Παγκοσμιοποίησης και της Τεχνολογικής Επανάστασης.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εξετάζει τον ρόλο τους στην αποδυνάμωση της ρυθμιστικής ισχύος του Κανόνα Δικαίου, αναζητώντας απαντήσεις για τη δυνατότητα των υφιστάμενων νομικών μηχανισμών να παρακολουθούν και να ρυθμίζουν τις νέες συνθήκες.

Η προβληματική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε έναν κόσμο όπου οι οικονομικές δραστηριότητες αναπτύσσονται σε υπερεθνικό επίπεδο, ενώ η τεχνολογική πρόοδος μεταβάλλει με ταχύτητα τις κοινωνικές σχέσεις και τις δυνατότητες άσκησης εξουσίας.

Το κεντρικό ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν το Δίκαιο διαθέτει την απαιτούμενη προσαρμοστικότητα ώστε να διατηρήσει τον κανονιστικό του ρόλο ή εάν οι σύγχρονες εξελίξεις περιορίζουν την αποτελεσματικότητά του.

Η Νομική συναντά τη Φυσική: Θεσμικός Νόμος και Φυσικός Νόμος

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα πτυχή της μελέτης αφορά τη σύγκριση μεταξύ Θεσμικού Νόμου και Φυσικού Νόμου.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος επιχειρεί μια διεπιστημονική προσέγγιση, εξετάζοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές ανάμεσα στους νόμους που διέπουν την ανθρώπινη κοινωνία και στους νόμους που περιγράφουν τα φαινόμενα του φυσικού κόσμου.

Πρόκειται για δύο διαφορετικά επιστημονικά πεδία, τα οποία ωστόσο μπορούν να προσφέρουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα μέσα από τη συγκριτική τους προσέγγιση.

Η Νομική Επιστήμη ασχολείται με κανόνες που θεσπίζονται και εφαρμόζονται στο πλαίσιο της οργανωμένης κοινωνίας, ενώ η Φυσική Επιστήμη διερευνά τις σχέσεις και τις κανονικότητες που διέπουν τον φυσικό κόσμο.

Η μελέτη αναζητεί τι μπορεί να προσφέρει η συστηματική σύγκριση αυτών των δύο εννοιών στη βαθύτερη κατανόηση της φύσης και της λειτουργίας του Κανόνα Δικαίου.

Από τον κυβισμό στη μουσική αντίστιξη: Μια διαφορετική ερμηνεία του Δικαίου

Ακόμη πιο πρωτότυπη εμφανίζεται η προσέγγιση που επιχειρεί να συνδέσει τη Νομική Επιστήμη με την Τέχνη.

Συγκεκριμένα, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας διερευνά πώς οι μέθοδοι του κυβισμού στη ζωγραφική και της αντίστιξης στη μουσική μπορούν να συμβάλουν θετικά στη μελέτη των μεθόδων ερμηνείας του Κανόνα Δικαίου.

Η επιλογή των δύο καλλιτεχνικών πεδίων παρουσιάζει ιδιαίτερο θεωρητικό ενδιαφέρον.

Ο κυβισμός συνδέεται με την προσέγγιση ενός αντικειμένου μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες, ενώ η μουσική αντίστιξη βασίζεται στη συνύπαρξη και αλληλεπίδραση διακριτών μελωδικών γραμμών.

Η διερεύνηση πιθανών αναλογιών με τις μεθόδους νομικής ερμηνείας προσφέρει ένα διαφορετικό πλαίσιο προβληματισμού για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζονται σύνθετα νομικά ζητήματα.

Η συγκεκριμένη θεματική αποτελεί μέρος της ευρύτερης προσπάθειας του συγγραφέα να αξιοποιήσει τη διεπιστημονική σκέψη στην εξέταση των σύγχρονων προβλημάτων του Δικαίου.

Η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο επίκεντρο

Πέρα από τις επιμέρους επιστημονικές προσεγγίσεις, το κεντρικό διακύβευμα της μελέτης παραμένει η προστασία του ανθρώπου και των δικαιωμάτων του απέναντι στην αυθαιρεσία.

Η αποδυνάμωση του Κανόνα Δικαίου δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα θεωρητικής ή νομοτεχνικής σημασίας, αλλά ως πρόβλημα που επηρεάζει την ίδια τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών.

Η αποτελεσματικότητα των κανόνων δικαίου, η τήρηση της νομιμότητας και η ύπαρξη ισχυρών θεσμικών αντιβάρων συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα περιορισμού της εξουσίας και διασφάλισης των θεμελιωδών ελευθεριών.

Μέσα από αυτή την οπτική, η νέα μελέτη του Προκόπη Παυλόπουλου επιδιώκει να συμβάλει στον επιστημονικό και δημόσιο διάλογο για τις σύγχρονες προκλήσεις της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.

Ένα διεπιστημονικό έργο για το μέλλον του Κράτους Δικαίου

Η νέα έκδοση της «Νομικής Βιβλιοθήκης» επιχειρεί να προσεγγίσει ένα σύνθετο θεσμικό ζήτημα αξιοποιώντας εργαλεία και μεθόδους από διαφορετικές επιστήμες.

Η Νομική συνδυάζεται με την Οικονομία, την Τεχνολογία και τη Φυσική, ενώ παράλληλα αναζητούνται δημιουργικές συνδέσεις με τη ζωγραφική και τη μουσική.

Με αυτή τη μεθοδολογική επιλογή, ο Προκόπης Παυλόπουλος επιχειρεί να εξηγήσει γιατί η ρυθμιστική ισχύς του Κανόνα Δικαίου δοκιμάζεται στη σύγχρονη εποχή και ποιες επιστημονικές προσεγγίσεις μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος.

Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται είναι θεμελιώδες για το μέλλον των δημοκρατικών κοινωνιών: πώς μπορεί να διατηρηθεί ισχυρό το Κράτος Δικαίου σε μια εποχή κατά την οποία η παγκοσμιοποίηση και η τεχνολογική πρόοδος μεταβάλλουν διαρκώς τους όρους άσκησης της εξουσίας;