Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Τζορτζ Ιωαννίδης, ο “αόρατος πράκτωρ” της CIA – Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά

Δημοσιεύτηκε στις

Η ιστορία του Ελληνα πράκτορα της CIA που ήξερε τον δολοφόνο του Κένεντι

Η ιστορία του Ελληνα πράκτορα που ήξερε τον δολοφόνο του Αμερικανού προέδρου, προτού φθάσει στη γενέτειρά του, την Αθήνα, για να συμμετάσχει στις μηχανορραφίες της CIA

Πέμπτη 15 Ιουλίου 1965: Ο 43χρονος Ελληνοαμερικανός αξιωματούχος της CIA, Τζορτζ Ιωαννίδης, βρίσκεται στο περιστύλιο του ελληνικού Κοινοβουλίου στην Αθήνα και συνοµιλεί µε βουλευτές της Ενωσης Κέντρου, που λίγο αργότερα θα αποστατήσουν για να υποστηρίξουν την κυβέρνηση του Γεωργίου Αθανασιάδη-Νόβα.

Πέμπτη 15 ∆εκεµβρίου 2022: Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν διατηρεί άκρως απόρρητα 44 αρχεία για τον Τζορτζ Ιωαννίδη, τα οποία εικάζεται ότι φωτίζουν τον ρόλο του, όχι στα γεγονότα της Αποστασίας στην Ελλάδα, αλλά στη δολοφονία του Τζον Κένεντι στο Ντάλας στις 22 Νοεμβρίου 1963. Πρόκειται για αρχεία που παραμένουν μυστικά έπειτα από 59 χρόνια(!), πρώτα με απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ το 2017 και στη συνέχεια με αποφάσεις του Μπάιντεν το 2021 και το 2022.

Ο Ιωαννίδης, νεκρός από το 1990, είναι σήμερα πιο ζωντανός από ποτέ. Λίγοι άνθρωποι και ακόμη λιγότεροι μυστικοί πράκτορες μπορούν να ελπίζουν σε μια τόσο… μυστηριώδη υστεροφημία. Ποιος ήταν ο Τζορτζ Ιωαννίδης και ποιος ήταν ο πραγματικός του ρόλος στη δολοφονία του Κένεντι, στην Αποστασία του ’65 και στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 στην Ελλάδα; Οι απαντήσεις μόλις τώρα αρχίζουν να σχηματίζονται.

Η «Κ» μίλησε με τον Τζέφερσον Μόρλεϊ, πρώην δημοσιογράφο της Washington Post και συγγραφέα ειδικευμένο στην έρευνα για τη δολοφονία Κένεντι. Ο Μόρλεϊ, που υπογράφει μεταξύ άλλων και το βιβλίο «CIA & JFK: The Secret Assassination Files» («Η CIA και ο Κένεντι: τα μυστικά αρχεία της δολοφονίας») είναι αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Μαίρη Φέρελ (Mary Ferrell Foundation). Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οργάνωση που έχει στόχο τη μελέτη των εγγράφων σχετικών με τη δολοφονία του Κένεντι. Το Ιδρυμα έχει κινηθεί δικαστικά ενάντια στην αμερικανική κυβέρνηση, ζητώντας την αποκάλυψη όλων των αρχείων. Σε αυτή την προσφυγή επισημαίνεται ότι τα επίμαχα αρχεία για τον Ιωαννίδη (αλλά και άλλα για τα οποία θα γράψουμε παρακάτω) δεν δόθηκαν ποτέ από τη CIA στη «Συλλογή Κένεντι» των εθνικών αρχείων των ΗΠΑ.

Ο Τζέφερσον Μόρλεϊ δεν γνώρισε προσωπικά τον Ιωαννίδη. «Γνώρισα ανθρώπους που συνεργάστηκαν μαζί του. Δεν ήξερα ποιος ήταν παρά μόνο το 1998, οκτώ χρόνια μετά τον θάνατό του. Εψαχνα για να βρω επί δυο χρόνια τον άνθρωπο που έκανε τη δουλειά αυτή και μόνο όταν βρήκα το όνομά του έμαθα ότι πέθανε το 1990. Μίλησα με ανθρώπους στη CIA, αλλά και με πρόσωπα της ευρύτερης οικογένειάς του. Με τη γυναίκα του, που πέθανε μετά από αυτόν, είχαν τρία παιδιά που τώρα ζουν στις ΗΠΑ. Είχε αδελφούς και αδελφές που μένουν στο Χιούστον του Τέξας».

Ο Μόρλεϊ υποψιάζεται τι περιέχουν τα αρχεία που διατηρεί μυστικά ο Μπάιντεν. Εξηγεί πρώτα ότι τα έγγραφα αυτά καλύπτονται από τον νομικό ορισμό των εγγράφων που σχετίζονται με τη δολοφονία Κένεντι, εφόσον ο ομογενής πράκτορας έδρασε στο Μαϊάμι και τη Νέα Ορλεάνη πριν και μετά τη δολοφονία. «Κατά τη γνώμη μου τα έγγραφα αυτά επιβεβαιώνουν ότι υπήρχαν ανώτατα στελέχη της CIA, του Ιωαννίδη συμπεριλαμβανομένου, που γνώριζαν τον Οσβαλντ. Κι αυτό, αν αποκαλυφθεί, είναι επικίνδυνο για τη CIA γιατί η επίσημη γραμμή από το 1963 είναι ότι η υπηρεσία δεν γνώριζε τίποτα για τον Οσβαλντ. Πολλά έχουν αλλάξει από τότε, αλλά μια οριστική αποκάλυψη θα πλήξει την αξιοπιστία της CIA».

Γνώριζε η CIA τον Οσβαλντ πριν από τη δολοφονία του Κένεντι; Και τι έκανε ακριβώς ο Ιωαννίδης στο Μαϊάμι; Ας υπενθυμίσουμε πρώτα κάποια στοιχεία για τον Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ. Ο πατέρας του, Ρόμπερτ, ήταν μακρινός εξάδελφος του Θεόδωρου Ρούσβελτ, προέδρου των ΗΠΑ (1901-1909). Πέθανε από καρδιακή προσβολή δυο μήνες πριν γεννηθεί ο γιος του. Ο μικρός Λι Χάρβεϊ μεγάλωσε με τη μητέρα του στο Ντάλας. Ηταν ένα παιδί που συχνά κλεινόταν στον εαυτό του και το έσκαγε από το σχολείο. Στα 17 του, το 1956, κατατάχθηκε πεζοναύτης. Είχε ύψος 1,73 και ζύγιζε 61 κιλά. Είχε καστανοπράσινα μάτια και καστανά μαλλιά. Στον στρατό ήταν ατίθασος και μέτριος στη σκοποβολή. Μια μέρα πυροβόλησε τον εαυτό του κατά λάθος στον αγκώνα. Λίγο πριν κλείσει τα 20, το 1959, πήγε στη Σοβιετική Ενωση και έζησε στο Μινσκ. Παντρεύτηκε τη Μαρίνα Προυσάκοβα, ο πατριός της οποίας ήταν συνταγματάρχης στο σοβιετικό υπουργείο Εσωτερικών. Απέκτησαν μια κόρη και μετακόμισαν τον Οκτώβριο του 1962 στο Ντάλας όπου γεννήθηκε η δεύτερη κόρη τους. Ολα αυτά υπήρχαν στον φάκελό του. Πριν από μερικά χρόνια αποκαλύφθηκε ότι η CIA παρακολουθούσε τον Οσβαλντ από την πρώτη μέρα που έφυγε για τη Σοβιετική Ενωση.

Τζορτζ Ιωαννίδης: Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά-1

Τζορτζ Ιωαννίδης: Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά-2

Το απόρρητο

Ο Μόρλεϊ και το Ινστιτούτο Μαίρη Φέρελ δεν έχουν ζητήσει μόνο τον αποχαρακτηρισμό των «αρχείων Τζορτζ Ιωαννίδη», αλλά και όλων των εγγράφων που αναφέρονται στη δράση του πράκτορα αντικατασκοπείας της CIA Μπερτς Ο’ Νιλ (Birch D O’ Neal). Ηταν εκείνος που κρατούσε τον φάκελο του Οσβαλντ από τον Νοέμβριο του 1959 έως τον Νοέμβριο του 1963. Οπως εξηγεί ο Μόρλεϊ, όταν ο Οσβαλντ διέφυγε στη Σοβιετική Ενωση τον Οκτώβριο του 1959, ο Ο’ Νιλ δεν άνοιξε ένα «αρχείο 201» που ήταν η κλασική επιλογή της CIA για όσους αυτομολούσαν σε κομμουνιστικά κράτη, αλλά ένα αρχείο που φυλασσόταν στο Γραφείο Ασφαλείας της CIA – Office of Security (OS). Στο «αρχείο 201» είχαν πρόσβαση όσοι διέθεταν κάρτα εισόδου στα κεντρικά γραφεία της CIA στο Λάνγκλεϊ. Στο Γραφείο Ασφαλείας, όμως, η πρόσβαση ήταν πολύ δύσκολη.

Επικεφαλής της αντικατασκοπείας της CIA (και επικεφαλής αυτού του γραφείου) από το 1954 έως το 1974 ήταν ο Τζέιμς Ανγκλετον (James Angleton – 1917-1987). Η δουλειά του ήταν να κατασκοπεύει τους κατασκόπους για να ανακαλύπτει ποιοι κατάσκοποι της CIA ήταν «διπλοί», δηλαδή ποιοι ήταν ταυτόχρονα πράκτορες των Σοβιετικών. Ενα από τα τεχνάσματά του εκείνη την εποχή ήταν να προσέχει ποιοι κατάσκοποι της CIA έρχονταν στο γραφείο του και ρωτούσαν για τον φάκελο του Οσβαλντ. Υπέθετε ότι οι Ρώσοι θα ήθελαν να μάθουν αν ο Οσβαλντ αυτομόλησε πραγματικά ή αν ήταν άνθρωπος της CIA και ότι θα έβαζαν τους «δικούς» τους μέσα στο Λάνγκλεϊ να το ψάξουν! Ο φάκελος Οσβαλντ ήταν ένα δόλωμα για τους «διπλούς»!

O Ο’ Νιλ ήταν το δεξί χέρι του Ανγκλετον σε αυτή τη δουλειά. Οι δυο τους χειρίζονταν τον φάκελο Οσβαλντ. Μήπως λοιπόν ο Οσβαλντ ήταν «δικός τους»; Μήπως εκείνοι καθοδήγησαν τον Οσβαλντ να «αυτομολήσει» στη Σοβιετική Ενωση για να χτίσει προφίλ κομμουνιστή, έτσι ώστε να είναι χρήσιμος αργότερα σε «μαύρες επιχειρήσεις» της υπηρεσίας, δηλαδή σε καθοδηγούμενα σαμποτάζ από τη CIA για τα οποία η ευθύνη θα αποδιδόταν στους εχθρούς των ΗΠΑ; Πάντως, όταν επέστρεψε από τη Σοβιετική Ενωση συνέχισε τη ζωή του χωρίς κυρώσεις, χωρίς εμπόδια και χωρίς ενοχλήσεις.

Τζορτζ Ιωαννίδης: Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά-3

Η διαδρομή

Ποιος είναι ο ρόλος του Ιωαννίδη σε όλα αυτά; Ο Ιωαννίδης γεννήθηκε στις 5 Ιουλίου 1922 στην Αθήνα. Η οικογένειά του μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1923. Σπούδασε στο City College και στη συνέχεια στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Σεν Τζονς (St. John’s). Πριν μετακομίσει στην Ουάσιγκτον, το 1949, εργάστηκε στην ελληνική ομογενειακή εφημερίδα National Herald. Από το 1949 έως το 1950 δούλεψε στο Γραφείο Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον. Το 1950 μπήκε στη CIA. Το 1956 μετατίθεται στην Αθήνα και προάγεται σε αξιωματικό επιχειρήσεων (Operation Officer). Εργάζεται στην πρεσβεία της Αθήνας με στρατιωτικό «κάλυμμα», δηλαδή εμφανιζόταν ως μέλος του υποστηρικτικού προσωπικού της πρεσβείας, ως δικηγόρος για θέματα του αμερικανικού στρατού.

Το 1962 μετατίθεται στο Μαϊάμι. Μετά το φιάσκο με την αποτυχημένη αμερικανική επιχείρηση κατά του Κάστρο στον Κόλπο των Χοίρων της Κούβας, απομακρύνθηκε ο αρχηγός της CIA Τζον Αλεν Ντάλες και ανέλαβε στη θέση του ο –έως τότε υπαρχηγός του– Ντικ Χελμς, ο οποίος άρχισε τις εκκαθαρίσεις. Μεταξύ άλλων, άλλαξε το προσωπικό στο ευαίσθητο πόστο του σταθμού της CIA στο Μαϊάμι και όρισε τον Ιωαννίδη επικεφαλής των επιχειρήσεων ψυχολογικού πολέμου. Ο Ιωαννίδης υπηρέτησε στο Μαϊάμι έως το 1964, όταν μετατέθηκε ξανά στην Αθήνα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διατηρεί άκρως απόρρητα 44 αρχεία για τον Τζορτζ Ιωαννίδη, τα οποία εικάζεται ότι φωτίζουν τον ρόλο του, όχι στα γεγονότα της Αποστασίας, αλλά στη δολοφονία του Τζον Κένεντι.

Στο Μαϊάμι ο Ιωαννίδης είχε 24 άτομα προσωπικό, άλλους 24 συνεργαζόμενους, σχεδόν 2 εκατ. δολάρια προϋπολογισμό (τεράστιο ποσό για την εποχή) και διαχειριζόταν ένα απόρρητο πρόγραμμα ψυχολογικού πολέμου που αφορούσε την Κούβα. Μεταξύ άλλων, υποστήριζε και καθοδηγούσε με τους πράκτορές του μια οργάνωση Κουβανών φοιτητών που ονομαζόταν Directorio Revolucionario Estudiantil (Επαναστατικό Φοιτητικό Διευθυντήριο) και ανέπτυσσαν δράση κατά του Κάστρο. Πλήρωνε τους επικεφαλής με 25.000 δολάρια τον μήνα. Ο Οσβαλντ ήλθε σε επαφή με αυτούς τους φοιτητές λιγότερο από 4 μήνες πριν από τη δολοφονία του Κένεντι.

Ο Μόρλεϊ λέει στην «Κ» ότι πριν από την 1η Αυγούστου 1963 ο Οσβαλντ δεν είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ζήτημα της Κούβας. Μόλις ο Ιωαννίδης ανέλαβε επικεφαλής των επιχειρήσεων ψυχολογικού πολέμου στον σταθμό της CIA στο Μαϊάμι, ο Οσβαλντ πήγε στο Μαϊάμι και άρχισε να παριστάνει τον φίλο των Κουβανών φοιτητών που αντιστρατεύονταν τον Κάστρο και τους διαχειριζόταν ο Ιωαννίδης. Στη συνέχεια πηγαίνει στη Νέα Ορλεάνη και μοιράζει φυλλάδια υπέρ του Κάστρο. Κουβανοί αντιφρονούντες φοιτητές αντιπαρατίθενται μαζί του. Κατηγορείται για διατάραξη της κοινής ησυχίας, πηγαίνει στο δικαστήριο, μια κάμερα τον ακολουθεί στους δρόμους και συμμετέχει σε ραδιοφωνική εκπομπή όπου ο ίδιος μιλάει υπέρ του Κάστρο απέναντι σε έναν Κουβανό φοιτητή, που ήταν γιος δικαστή στην προ-Κάστρο Αβάνα του Μπατίστα.

«Ολα αυτά γίνονται τον πρώτο μήνα που ο Ιωαννίδης αναλαμβάνει τη διαχείριση της Επαναστατικής Ομάδας των Κουβανών φοιτητών κατά του Κάστρο στο Μαϊάμι», επισημαίνει ο Μόρλεϊ. «Ολα αυτά είναι σύμπτωση; Κάποιοι επιμένουν ότι ήταν σύμπτωση. Ομως, υπάρχει η πιθανότητα η CIA να οργάνωσε τα πάντα. Τι είπε ο Ιωαννίδης μετά τη δολοφονία; Τι κατέγραψε για την επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων του και του Οσβαλντ; Πολλά χρήματα άλλαζαν χέρια. Η CIA κρατάει λογαριασμούς για τα χρήματα που χρησιμοποιεί και καταγράφει τα πάντα. Κι όμως, δεν κατέγραψε το εξής: ότι ο Οσβαλντ είχε επαφές με ανθρώπους του Ιωαννίδη και μετά σκότωσε τον πρόεδρο. Θα δούμε λοιπόν μήπως στα έγγραφα που παραμένουν μυστικά καταγράφεται κάποια επιχείρηση, η οποία ήταν προσεκτικά διαχωρισμένη σε διαφορετικά τμήματα».

Μήπως ο Οσβαλντ ήταν απλά ένας σατανικός τύπος που ξεγέλασε τη CIA; «Κάποιοι φίλοι μου πιστεύουν ακριβώς αυτό, αλλά για εμένα εκείνο που διαφαίνεται είναι ότι οργανώθηκε μια επιχείρηση με τέτοιον τρόπο ώστε στη συνέχεια να μπορεί να διαψευστεί με λογικά επιχειρήματα. Για τη CIA η απάντηση στο τι πραγματικά συνέβη είναι η επιλογή ανάμεσα στον καρκίνο και την καρδιακή προσβολή. Είναι η CIA τόσο ανίκανη ώστε δεν μπόρεσε να αποτρέψει τη δολοφονία του Κένεντι από έναν πρώην πεζοναύτη που παρακολουθούσε στενά ή ήταν η CIA εκείνη που οργάνωσε την επιχείρηση;». Ο Μόρλεϊ πιστεύει ότι ισχύει το δεύτερο, ότι η CIA οργάνωσε μια ψεύτικη διένεξη ανάμεσα στους Κουβανούς φοιτητές που έλεγχε και τον Οσβαλντ, για να χτιστεί το προφίλ του Οσβαλντ, που ήδη ήταν «σεσημασμένος φιλοσοβιετικός», ως οπαδός του Κάστρο. Προσθέτει ότι ο Ιωαννίδης εργαζόταν στο νότιο Μαϊάμι και ζούσε με την οικογένειά του σε ένα σπίτι κοντά στον σταθμό της CIA, αλλά η υπηρεσία διέθετε γι’ αυτόν δεύτερο σπίτι στη Νέα Ορλεάνη. Τα έγγραφα που αφορούν τις μετακινήσεις του Ιωαννίδη το 1963 μεταξύ Μαϊάμι και Νέας Ορλεάνης παραμένουν απόρρητα.

Ο Οσβαλντ δεν περιορίστηκε στο Μαϊάμι και τη Νέα Ορλεάνη. Ενάμισι μήνα πριν από τη δολοφονία του Κένεντι πήγε στην Πόλη του Μεξικού, επισκέφθηκε το κουβανικό προξενείο, αλλά και την πρεσβεία της Σοβιετικής Ενωσης. Και τίθεται το ερώτημα: ήταν ένας παρορμητικός κομμουνιστής που παράτησε γυναίκα και παιδιά στο Ντάλας για να ζήσει ως Λόρδος Μπάιρον της Κούβας ή πήγε καθοδηγούμενος για να χτίσει ακόμη καλύτερα το ψεύτικο κομμουνιστικό προφίλ του;

Τζορτζ Ιωαννίδης: Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά-4
Ο Τζέφερσον Μόρλεϊ, πρώην δημοσιογράφος της Washington Post, είναι αντιπρόεδρος του Ιδρύματος Μαίρη Φέρελ – κορυφαία οργάνωση σε ό,τι αφορά τη μελέτη εγγράφων για τη δολοφονία Κένεντι.

Στο Μεξικό

Στην Πόλη του Μεξικού τον παρακολουθούσε στενά ο σταθμός της CIA. «Υπήρχε ηλεκτρονική παρακολούθηση του κουβανικού προξενείου στην Πόλη του Μεξικού από τη CIA κι ακόμη μέχρι σήμερα πολλές λεπτομέρειες για το πώς γινόταν η παρακολούθηση παραμένουν μυστικές», λέει ο Μόρλεϊ. «Οι ΗΠΑ είχαν μεγάλο ενδιαφέρον για το κουβανικό προξενείο γιατί δεν ήθελαν οι υποστηρικτές της επανάστασης να πηγαίνουν στην Κούβα μέσω Μεξικού και μετά να επιστρέφουν στην Αμερική και να λένε τι καλά που είναι όλα στην Κούβα. Ηθελαν να τους εμποδίζουν να πηγαίνουν. Κι έτσι η CIA και το FBI παρακολουθούσαν στενά το κουβανικό προξενείο. Ο Οσβαλντ λοιπόν πήγε ακριβώς εκεί που παρακολουθούσε τα πάντα η CIA».

Ο επικεφαλής του σταθμού της CIA στο Νέο Μεξικό ήταν ο Γουόλτερ Σκοτ, που αμέσως έστειλε σήμα στα κεντρικά: «Ποιος είναι αυτός ο Οσβαλντ;». Το τηλεγράφημα πήγε απευθείας στον επικεφαλής του γραφείου αντικατασκοπείας της CIA, Τζέιμς Ανγκλετον. Το ίδιο τηλεγράφημα, με ημερομηνία 10 Οκτωβρίου 1963, λαμβάνεται και από τον Τομ Καραμεσίνη, τον κορυφαίο Ελληνοαμερικανό αξιωματούχο της CIA που ήταν ο πιο έμπιστος, το δεξί χέρι του διευθυντή της Υπηρεσίας, Ντικ Χελμς. Πολυπράγμων ο ομογενής Καραμεσίνης. Ας υπενθυμίσουμε εδώ ότι το 1967 ανέλαβε επικεφαλής των επιχειρήσεων της CIA για όλο τον κόσμο και ανάμεσα στα «παράσημα» που έλαβε είναι και οι ευθύνες που του αποδόθηκαν για το πραξικόπημα στην Αθήνα και το πραξικόπημα στη Χιλή. Το συμπέρασμα είναι ότι πολλά κορυφαία στελέχη της CIA γνωρίζουν τον Οσβαλντ! Από τη γεμάτη πράκτορες της CIA Πόλη του Μεξικού, ο Οσβαλντ επιστρέφει ανενόχλητος και κυκλοφορεί άνετα στο Ντάλας.

«Και η CIA τι κάνει; Τίποτα. Σε μένα όλο αυτό μοιάζει με επιχείρηση», λέει ο Μόρλεϊ. «Και το απόγευμα της δολοφονίας οι Κουβανοί φοιτητές τηλεφωνούν στον Ιωαννίδη και του λένε ότι γνωρίζουν τον δολοφόνο! Οτι έχουν έγγραφα γι’ αυτόν και ότι θέλουν να μιλήσουν δημόσια. Ο Ιωαννίδης τους λέει να περιμένουν μία ώρα και να μιλήσουν. Και έτσι έκαναν. Ετσι εμπεδώθηκε στην κοινή γνώμη ότι ο δολοφόνος ήταν ένας μαρξιστής, οπαδός του Κάστρο!»

Η ερμηνεία του Μόρλεϊ είναι πολύ ελκυστική, αλλά τον ρωτώ γιατί αποκλείει το ενδεχόμενο η δολοφονία του Κένεντι να ήταν μια μαύρη επιχείρηση των Σοβιετικών. Ο Οσβαλντ πήγε στη Μόσχα το 1959 και επέστρεψε στην Αμερική το 1962. Μήπως οι Ρώσοι «έστησαν τον Οσβαλντ»; Μήπως ο Οσβαλντ ήταν «διπλός» και ξεγέλασε τη CIA; «Κάνετε μια ερώτηση σκεπτόμενος ανάποδα, σαν να είστε στην αντικατασκοπεία. Ρωτάτε δηλαδή μήπως οι Σοβιετικοί “γύρισαν” έναν δικό μας και τον έστρεψαν εναντίον μας. Η απάντησή μου είναι, πρώτον ότι ο αρχηγός της αντικατασκοπείας της CIA, o Ανγκλετον, δεν έκανε ποτέ κάποια σχετική έρευνα. Ηταν μεγάλος αντικομμουνιστής. Θα μπορούσε να την κάνει. Εντάξει, ίσως δεν την έκανε γιατί μπορεί να ήταν ενοχλημένος που την πάτησε η υπηρεσία του. Πάντως, δεν την έκανε. Δεύτερον, όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ενωση το 1990 και πρώην πράκτορες της KGB άρχισαν να μιλάνε, κανένας δεν βγήκε να πει μια ιστορία όπως αυτή, ότι η KGB σκότωσε τον Κένεντι».

Ισως το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ότι πέρασαν πολλά χρόνια μέχρι να συμπληρωθεί το παζλ μέσα στο οποίο κορυφαία στελέχη της CIA αποκαλύπτονται ότι γνώριζαν τη δράση και τις κινήσεις του Οσβαλντ πριν από τη δολοφονία του Κένεντι. Τα πρώτα στοιχεία για τον Ιωαννίδη αποκαλύφθηκαν το 1998, οκτώ χρόνια μετά τον θάνατό του. Σήμερα γνωρίζοντας όλα αυτά μπορούμε να σκεφτούμε ότι αμέσως μετά τη δολοφονία του Κένεντι κανένα από τα στελέχη που φαίνεται ότι γνώριζαν τον Οσβαλντ δεν έχασε τη θέση του, αλλά αντίθετα πήραν όλοι προαγωγές. Πώς γίνεται να μη φορτώθηκαν ευθύνες έστω για την αβλεψία τους και αντίθετα να επιβραβεύτηκαν;

Το 1978, έναν χρόνο πριν αφυπηρετήσει με το τιμητικό μετάλλιο της υπηρεσίας, ο Ιωαννίδης ορίστηκε από τη CIA ως σύνδεσμος με την Ειδική Επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων για την δολοφονία Κένεντι. Ο προφανής σκοπός ήταν να ελέγχει τη ροή των εγγράφων προς τους πολιτικούς κάποιος που η CIA μπορούσε να εμπιστευθεί. Ο Μόρλεϊ επισημαίνει πως «όταν ο Ιωαννίδης εμφανίστηκε στην επιτροπή και ρωτήθηκε μεταξύ άλλων «ποιος ήταν ο επικεφαλής που χειριζόταν τους Κουβανούς φοιτητές στο Μαϊάμι;» απάντησε ότι θα το κοιτάξει και θα απαντήσει σε επόμενη συνάντηση. Δεν απάντησε ποτέ».

Τζορτζ Ιωαννίδης: Από τη δολοφονία Κένεντι, στα Ιουλιανά-5

Στην Αθήνα

Το 1964 ο Ιωαννίδης επιστρέφει στην Αθήνα, όπου παραμένει για δύο «γύρους» (δηλαδή για δύο διετίες). Ηταν ήδη στενός φίλος του Τζον Φατσέα, υπεύθυνου του σταθμού της CIA στην Αθήνα για τις ηλεκτρονικές παρακολουθήσεις και την εκπαίδευση των ΛΟΚ (έως το 1966). Ο Φατσέας ήταν ο σύνδεσμος της CIA με τις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες. Ο Ιωαννίδης ήταν επίσης φίλος του πράκτορα Τζορτζ Στίβενς, αλλά και του Στίβεν Μίλτον, πράκτορα και αργότερα υπεύθυνου επιχειρήσεων του σταθμού Αθηνών (1967-1968). Φατσέας και Στίβενς είχαν φιλική σχέση με τον μετέπειτα δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο, ο οποίος διατηρούσε επαφές με τις ξένες μυστικές υπηρεσίες από τα τέλη της δεκαετίας του ’40. Συνέβαλε και ο Τζορτζ Ιωαννίδης στο ελληνικό πραξικόπημα; «Δεν γνωρίζω αν ο Τζορτζ Ιωαννίδης είχε φιλική σχέση με τον Παπαδόπουλο, αλλά οι φίλοι του, Φατσέας, Στίβενς και Μίλτον είχαν άριστες σχέσεις με τον Παπαδόπουλο και άλλα στελέχη της χούντας».

Ο Ιωαννίδης δεν είχε περάσει απαρατήρητος στην Αθήνα του ’65. Στο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά «Ο βιασμός της Ελληνικής Δημοκρατίας» (Εστία) αναφέρεται ότι «ο Ιωαννίδης συνήθιζε να παρακολουθεί συχνά από τον εξώστη της Βουλής τις θυελλώδεις συζητήσεις και ψηφοφορίες. Μετά το τέλος τους κυκλοφορούσε στους διαδρόμους και συζητούσε με βουλευτές όλων των αποχρώσεων» (σελ. 186-187). Ο Μόρλεϊ μιλώντας στην «Κ» το λέει με τον δικό του τρόπο: «Ο Τζορτζ Ιωαννίδης λάδωνε μέλη του Κοινοβουλίου για να ρίξει τον Παπανδρέου. Ανησυχούσε ήδη από το 1964 για την ανάληψη της εξουσίας από την Ενωση Κέντρου και για τις κινήσεις της Αριστεράς στην Ελλάδα». Εκείνες τις καλοκαιρινές μέρες του ’65 κανείς δεν μπορούσε να υποψιαστεί πως ό,τι κι αν έκανε στην Αθήνα ήταν «παιχνιδάκι» σε σχέση με όσα μπορεί να έκανε δυο χρόνια πριν στο Μαϊάμι, που ακόμη και σήμερα, πρώτα με παρέμβαση Τραμπ και πρόσφατα με παρέμβαση Μπάιντεν, παραμένουν άκρως απόρρητα.

Πηγή: Καθημερινή

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ

Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.

Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.

Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.

«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.

Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις11 λεπτά πριν

Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;

Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...

Απόψεις27 λεπτά πριν

Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα

Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...

Αναλύσεις42 λεπτά πριν

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...

Άμυνα2 ώρες πριν

Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»

Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...

Δημοφιλή