Εννέα φορές που ο κινηματογράφος προέβλεψε την επέλαση της ΑΙ
«Η έννοια της Τεχνητής Νοημοσύνης ή των ευφυών μηχανών που απαντούν στους ανθρώπους έχει διερευνηθεί σε διάφορες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου. Μία από τις πρώτες είναι η βωβή ταινία του 1927 “Metropolis”. Το φιλμ παρουσιάζει ένα ρομπότ που ονομάζεται Μαρία, το οποίο δημιουργείται από έναν επιστήμονα για να τον βοηθήσει στα πειράματά του, αλλά τελικά χειραγωγείται από έναν πλούσιο βιομήχανο, ώστε να υποκινήσει μια επανάσταση στην εργατική τάξη. Αν και δεν αναφέρεται ρητά ως “Τεχνητή Νοημοσύνη”, οι προηγμένες ικανότητες της Μαρία και ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρά με τον άνθρωπο, προμήνυαν τη φιλοσοφία των έξυπνων μηχανών που αργότερα θα εξερευνούσαν άλλα κινηματογραφικά πρότζεκτ».
Αυτή ήταν η απάντηση της ανοιχτής πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης ChatGPT όταν τής ζητήσαμε να μας κατατοπίσει σχετικά με το πότε εμφανίστηκε για πρώτη φορά η ιδέα του A.I. ή της «έξυπνης μηχανής» στο σινεμά.
Από το 1927 κι έπειτα, ο κινηματογράφος ασχολήθηκε πολλές φορές με την ιδέα ενός ρομπότ που τα έχει όλα: αντιγράφει συμπεριφορές, μαθαίνει, αποκτά συναισθήματα και μερικές φορές γίνεται απειλητικό για το ανθρώπινο είδος. Κι αυτό, ειδικά όταν η μηχανή αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως ένα ξεχωριστό είδος που είναι ανώτερο από τον άνθρωπο.
Τα ρομπότ που εμφανίστηκαν στο πέρασμα των χρόνων σε παραγωγές, τρόμαξαν αλλά και εντυπωσίασαν τους φίλους του κινηματογράφου, ενώ πολύ συχνές ήταν οι αναφορές και στη σύγχρονη ποπ κουλτούρα. Για παράδειγμα, μηχανές όπως το ρομπότ BB-8 από το Star Wars, το Weebo από το Φλάμπερ και τα προηγμένα ανθρωποειδή Μέκα από το «A.I. Τεχνητή Νοημοσύνη», συνέβαλαν σημαντικά στην καθημερινότητα των εκάστοτε κινηματογραφικών χαρακτήρων.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο κινηματογράφος υπήρξε προφητικός γύρω από μηχανές και τεχνολογικές υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε στην εποχή που ζούμε και έχουν κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη. Υπάρχουν όμως φιλμ όπως το «Επιστροφή στο Μέλλον» και ο «Εξολοθρευτής», που βιάστηκαν να απεικονίσουν έναν κόσμο όπου οι έξυπνες μηχανές δεν έχουν διαμορφώσει ακόμα το 2023 στον βαθμό που παρουσιάζεται.
Παρακάτω, συγκεντρώνουμε ταινίες που μετέφεραν τον θεατή σε μια εναλλακτική πραγματικότητα. Και όχι μόνο αυτό, αλλά παρουσιάζουν το μεταβατικό στάδιο της ανθρωπότητας όταν γνωρίζει τη δύναμη της τεχνολογίας.
The Matrix, 1999
Έχουν περάσει πάνω από δύο δεκαετίες από τότε που οι σκηνοθέτιδες Λάνα και Λίλι Γουατσόφσκι μάς προσκάλεσαν να πάρουμε το κόκκινο χάπι και να εισέλθουμε στο «The Matrix». Η ταινία μας μεταφέρει σε ένα κοντινό μέλλον όπου μηχανές έχουν υποδουλώσει την ανθρωπότητα σε ένα σύστημα εικονικής πραγματικότητας με φόντο εντυπωσιακά εφέ, κάτι που την καθιστά μια ταινία επίκαιρη ακόμα και σήμερα.
Ex. Machina («Από Μηχανής»), 2014
Στην ταινία του Αλεξ Γκάρλαντ, ένας δισεκατομμυριούχος προσκαλεί έναν νεαρό προγραμματιστή να αξιολογήσει ένα θηλυκό ανθρωποειδές ρομπότ με το όνομα Αβα. Στόχος είναι να εξακριβωθεί, εάν αυτό το ρομπότ, που είναι εξοπλισμένο με προηγμένη τεχνολογία, είναι ικανό για ανεξάρτητη σκέψη.
The Terminator («Ο Εξολοθρευτής»), 1984
Ο Εξολοθρευτής είναι μια από τις πιο δημοφιλείς ταινίες επιστημονικής φαντασίας που έχουν γυριστεί ποτέ. Μάλιστα, ίσως και να είναι υπεύθυνη για το ότι έσπειρε τον φόβο στην κοινωνία σχετικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ο στρατιώτης Κάιλ Ρις (Μάικλ Μπιν) πηγαίνει πίσω στο 1984 για να εμποδίσει έναν δολοφόνο-ρομπότ να σκοτώσει μια γυναίκα που θα γεννήσει τη μοναδική ελπίδα του μέλλοντος ενάντια σε μια θανατηφόρα απειλή.
Blade Runner, 1982
Βασισμένο στο μυθιστόρημα του Φίλιπ Κ. Ντικ «Do Androids Dream of Electric Sheep?» από το 1968, στο έπος επιστημονικής φαντασίας του Ρίντλεϊ Σκοτ συνυπάρχουν άνθρωποι αλλά και Τεχνητή Νοημοσύνη. Ανώτερα σε δύναμη και σχεδόν πανομοιότυπα, αυτά τα «ρομπότ» – συνθετικοί άνθρωποι (προϊόντα βιοτεχνολογίας) έχουν περιορισμένη χρονικά λειτουργία, καθώς η διάρκεια της ζωής τους είναι μόνο τέσσερα χρόνια.
Her, 2013
Ο σκηνοθέτης Σπάικ Τζόντζι πήγε τη σχέση μας με τους υπολογιστές ένα βήμα παραπέρα, με την ταινία «Her». Ο Χοακίν Φίνιξ υποδύεται τον Θίοντορ, έναν μοναχικό άνδρα που αναπτύσσει μια τρυφερή σχέση με την εικονική βοηθό του Σαμάνθα (η φωνή ανήκει στην Σκάρλετ Γιόχανσον). Κι ενώ οι δυο τους δεν συναντιούνται ποτέ, μοιράζονται έναν ιδιαίτερο δεσμό θέτοντας το ερώτημα «ποια είναι τα υλικά για μια ουσιώδη και πλήρη συναισθηματική εμπειρία».
2001: A Space Odyssey, 1968
Η καθημερινότητά μας είναι τόσο συνυφασμένη με την τεχνολογία που είναι δύσκολο να «ξεκολλήσουμε» από μια οθόνη υπολογιστή, τάμπλετ, κινητού τηλεφώνου. Ωστόσο, τι συμβαίνει όταν οι «έξυπνοι βοηθοί μας» αποφασίζουν να σταματήσουν να ακολουθούν τις διαταγές μας; Αυτή την ιδέα εξερεύνησε ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ στο αριστούργημά του από το 1968, «2001: A Space Odyssey».
A.I. Artificial Intelligence («A.I. Τεχνητή Νοημοσύνη»), 2001
Λίγες ταινίες εμβαθύνουν στα ερωτήματα που θέτουν οι υπολογιστές όσο το «A.I. Τεχνητή Νοημοσύνη» σε σκηνοθεσία Στίβεν Σπίλμπεργκ. Ο Ντέιβιντ είναι ένα νεαρό αγόρι-ρομπότ που έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει ένα ζευγάρι να αντιμετωπίσει την απώλεια του άρρωστου γιού του. Οταν το βιολογικό τους παιδί αναρρώνει αναπάντεχα, ο Ντέιβιντ σύντομα νιώθει παραμερισμένος και ξεκινά ένα προσωπικό ταξίδι με στόχο να γίνει αληθινός άνθρωπος και να εξασφαλίσει την αγάπη της θετής μητέρας του που τόσο πολύ λαχταρά. Σε όλη τη διάρκεια της ταινίας, ο Σπίλμπεργκ μάς ζητά να αναλογιστούμε τη συλλογική μας ευθύνη όταν πρόκειται για τη δημιουργία τεχνητής ζωής, τα προβλήματα που θα έφερνε και τα ερωτήματα που δεν απαντώνται εύκολα.
Star Wars («Ο Πόλεμος των Αστρων»), 1977
Πριν από 38 χρόνια, ένα ανδροειδές ρομπότ έπαιξε σημαντικό ρόλο στη «διαστημική όπερα» του Τζορτζ Λούκας. Το «golden robot» C-3PO εμφανίζεται σε έντεκα συνολικά ταινίες Star Wars. Στη νέα σειρά ταινιών, το ρομπότ BB-8 συνοδεύει τον Πο Ντάμερον σε αποστολές για την Αντίσταση.
Star Trek: Generations, 1994
Το ανδροειδές Ντέιτα εμφανίστηκε το 1987 στην τηλεοπτική σειρά «Next Generation» και στη συνέχεια σε τέσσερις ταινίες ως ο ανώτερος αξιωματικός στο USS Enterprise. Ο Ντέιτα έχει ενσωματωμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Μοιάζει εμφανισιακά με άνθρωπο, αλλά το δέρμα του είναι λευκό και χλωμό, τα μάτια του κίτρινα.
ΠΗΓΗ: Kathimerini.gr
GEOPOLITICO
Το τουρκοκαταριανό μάθημα του Ισραήλ! Τι γνώριζε η Άγκυρα πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου
Η Άγκυρα παρείχε στη Χαμάς ασφαλές καταφύγιο, χρηματοοικονομικές υποδομές και πολιτική νομιμοποίηση, ενώ αντιτασσόταν σε μια περιφερειακή τάξη που απειλούσε να παρακάμψει την Τουρκία. Αφού η 7η Οκτωβρίου κατέλυσε αυτή την τάξη, το Ισραήλ άρχισε να αντιμετωπίζει την Τουρκία όχι απλώς ως έναν δύσκολο εταίρο, αλλά ως μέρος του στρατηγικού προβλήματος.
Η Τουρκία είχε το κίνητρο, τα μέσα και την ευκαιρία για την 7η Οκτωβρίου
Του Σάι Γκαλ, Israel Hayom
Η Άγκυρα είναι απίθανο να σπεύσει να εγκαταλείψει μια τόσο σημαντική ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Φωτογραφία: AFP, Getty Images.
Δεκαοκτώ ημέρες πριν από την 7η Οκτωβρίου 2023, ο πρώην επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών και ο διάδοχός του κάθονταν μαζί με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Χακάν Φιντάν ήταν πλέον υπουργός Εξωτερικών· ο Ιμπραχίμ Καλίν διηύθυνε τη ΜΙΤ, την εθνική υπηρεσία πληροφοριών της Τουρκίας. Στο τραπέζι βρίσκονταν η ενέργεια, η τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια. Τρία χρόνια νωρίτερα, οι δύο άνδρες είχαν καθίσει δίπλα στον Ερντογάν, μαζί με τον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια — ο Φιντάν τότε διηύθυνε τη ΜΙΤ, ενώ ο Καλίν υπηρετούσε ως εκπρόσωπος του Ερντογάν. Οι φάκελοι της Άγκυρας για το Ισραήλ και τη Χαμάς συναντιούνταν στην κορυφή του τουρκικού κράτους.
Ο φάκελος της Χαμάς είχε επιχειρησιακό χαρακτήρα. Ο Μούσα Ακάρι, βετεράνος των Ταξιαρχιών Κασάμ της Χαμάς, ο οποίος απελευθερώθηκε κατά την ανταλλαγή κρατουμένων για τον Σαλίτ το 2011, αφηγήθηκε ότι ο Ερντογάν έστειλε κυβερνητικό αεροσκάφος για να μεταφέρει τον ίδιο και άλλους εννέα από την Αίγυπτο στην Άγκυρα και δεσμεύθηκε να τους προστατεύει «όπως προστατεύουμε τα δικά μας παιδιά». Οι κυρώσεις του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών προσδιόρισαν τον Ζάχερ Τζαμπαρίν, με έδρα την Τουρκία, ως επικεφαλής των οικονομικών της Χαμάς και σύνδεσμό της με την ιρανική Δύναμη Κουντς, τη Redin Exchange ως δίαυλο διοχέτευσης 10 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ταξιαρχίες και ένα μυστικό επενδυτικό χαρτοφυλάκιο άνω των 500 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο περιλάμβανε τουρκικές εταιρείες και επιχειρησιακά στελέχη. Η Άγκυρα παρείχε επίσης νομική κάλυψη: ο Χανίγια είχε τουρκική υπηκοότητα, περίπου δώδεκα στελέχη της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη είχαν λάβει ή ανέμεναν τουρκικά έγγραφα ταυτότητας, ενώ στοιχεία εμπορικών μητρώων έδειχναν ότι ο χρηματοδότης της Χαμάς Χισάμ Γιούνις Καφίσεχ είχε πολιτογραφηθεί ως Χασμέτ Ασλάν (Haşmet Aslan). Έγγραφο της Χαμάς, που ανακτήθηκε από την κατοικία του Χάμζα Αμπού Σανάμπ, συνεργάτη του ηγέτη της οργάνωσης στη Γάζα Γιαχία Σινουάρ, προέβλεπε πυρήνες, ασφαλή καταλύματα, δολιοφθορές, δολοφονίες και απαγωγές με ορμητήριο το τουρκικό έδαφος.
Δεν είναι εύλογο να θεωρηθεί ότι η ΜΙΤ δεν τα είχε αντιληφθεί. Η υπηρεσία συνδύαζε τη θεσμικά κατοχυρωμένη δυνατότητα δράσης σε ολόκληρο τον τουρκικό κρατικό μηχανισμό με δυνατότητες συλλογής πληροφοριών σημάτων, κυβερνοπληροφοριών, πληροφοριών εξωτερικού και αντικατασκοπείας, καθώς και με άμεση πρόσβαση στον πρόεδρο· είχε ήδη χαρτογραφήσει ιρανικούς πυρήνες και εξαρθρώσει μηχανισμούς χρηματοδότησης του ISIS σε συνεργασία με συμμαχικές υπηρεσίες. Ο Σινουάρ μπορούσε να αποκρύψει το τελικό σχέδιο μάχης χωρίς να αποκρύπτει ολόκληρο τον μηχανισμό. Για να ευσταθεί η εκδοχή της τουρκικής άγνοιας, θα έπρεπε η ΜΙΤ να είχε χαρτογραφήσει το Ιράν και το ISIS, αλλά όχι τη Χαμάς, να είχε συναντηθεί με ηγέτες της Χαμάς χωρίς να χαρτογραφήσει τα δίκτυά τους και να είχε δεχθεί επί χρόνια προειδοποιήσεις από συμμάχους χωρίς να διαμορφώσει δική της εικόνα πληροφοριών.
Ο Ερντογάν έδωσε αργότερα το όνομά της σε αυτή την πολιτική: η Χαμάς δεν ήταν τρομοκρατική οργάνωση, αλλά νόμιμο κίνημα αντίστασης και πολιτικός δρών. Η Άγκυρα είχε ήδη κάνει την καθοριστική επιχειρησιακή επιλογή: ο μηχανισμός της Χαμάς στην Τουρκία δεν θα διαλυόταν ως εχθρική υποδομή. Αυτή η επιλογή προηγήθηκε των όποιων πληροφοριών διέθετε η ΜΙΤ για την τελική επίθεση.
Ο Νετανιάχου και ο Ερντογάν με φόντο έναν χάρτη της Μέσης Ανατολής. Φωτογραφία: Oren Ben Hakoon, AFP.
Στις 9 Σεπτεμβρίου 2023, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ευρωπαίοι εταίροι παρουσίασαν τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος θα συνέδεε την Ινδία με την Ευρώπη μέσω του Κόλπου και του Ισραήλ, παρακάμπτοντας την Τουρκία. Ο Ερντογάν το αντιλήφθηκε αμέσως: «Δεν μπορεί να υπάρξει διάδρομος χωρίς την Τουρκία». Έντεκα ημέρες αργότερα, ο Σαουδάραβας διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δήλωσε ότι η εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ πλησίαζε «κάθε μέρα»· δύο ημέρες μετά, ο Νετανιάχου είπε στα Ηνωμένα Έθνη ότι το Ισραήλ βρισκόταν στο κατώφλι μιας ειρήνης ικανής να μεταμορφώσει τη Μέση Ανατολή.
Από κοινού, αυτές οι εξελίξεις απειλούσαν την ισχύ που αντλούσε η Άγκυρα από τον ρόλο της ως πύλης διέλευσης. Ο IMEC θα μπορούσε να συνδυάσει την κλίμακα της ινδικής οικονομίας, τα κεφάλαια του Κόλπου και την πρόσβαση που προσέφερε το Ισραήλ στην Ευρώπη, υπό αμερικανική αιγίδα και χωρίς την Τουρκία, ενώ η σαουδαραβοϊσραηλινή εξομάλυνση θα αποδυνάμωνε το παλαιστινιακό βέτο στην περιφερειακή ολοκλήρωση. Ένα λειτουργικό παλαιστινιακό κράτος απαιτεί μία ενιαία αρχή, ικανή να κυβερνά, να έχει το μονοπώλιο της ένοπλης ισχύος και να επιβάλλει την εφαρμογή μιας συμφωνίας, και θα περιόριζε ακόμη περισσότερο την τουρκική επιρροή· η Χαμάς διατηρεί τον κατακερματισμό που προσφέρει στην Άγκυρα πρόσβαση στην παλαιστινιακή πολιτική, δυνατότητα άσκησης πίεσης στο Ισραήλ, πεδίο ανταγωνισμού με το Κάιρο, το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι, καθώς και διαμεσολαβητικό ρόλο κάθε φορά που η περιοχή διχάζεται.
Η 7η Οκτωβρίου ανέκοψε και τις δύο αυτές πορείες. Η σαουδαραβοϊσραηλινή εξομάλυνση πάγωσε, ο IMEC έχασε το πολιτικό του θεμέλιο, το παλαιστινιακό βέτο επανεμφανίστηκε και η Άγκυρα επέστρεψε στο διπλωματικό επίκεντρο· μέσα σε δύο εβδομάδες, ο Φιντάν πρότεινε την Τουρκία ως εγγυήτρια μιας ισραηλινοπαλαιστινιακής διευθέτησης. Δεν ήταν απαραίτητο η Τουρκία να επιθυμεί τη σφαγή για να ωφεληθεί από όσα αυτή κατέστρεψε. Στις 20 Οκτωβρίου, ο Φιντάν, έχοντας διευθύνει τη ΜΙΤ επί δεκατρία χρόνια, δήλωσε ότι η Άγκυρα είχε κατανοήσει πως η προπολεμική περιφερειακή αρχιτεκτονική δεν ήταν βιώσιμη και ότι κάποια στιγμή θα ξεσπούσε κρίση. Η Άγκυρα ανέμενε την περιφερειακή ρήξη, γνώριζε τον μηχανισμό της Χαμάς στην Τουρκία και διέθετε τα μέσα για να διεισδύσει σε αυτόν.
Το Ισραήλ γνώριζε τον μηχανισμό της Χαμάς στην Τουρκία, ενώ αποκαθιστούσε πλήρεις διπλωματικές σχέσεις με την Άγκυρα, συναντούσε τον Ερντογάν και ενέτασσε την κυβερνοασφάλεια στη διμερή ατζέντα. Παράλληλα, συντηρούσε τη Χαμάς μέσω της επί χρόνια χρηματοδότησης της Γάζας από το Κατάρ· το Qatargate δημιούργησε αργότερα υποψίες ότι καταριανά χρήματα και επιρροή έφθαναν στον στενό κύκλο του πρωθυπουργού. Η Ιερουσαλήμ πίστευε ότι τα χρήματα, η πρόσβαση και οι μεσάζοντες μπορούσαν να κρατήσουν τη Χαμάς υπό έλεγχο. Αντί γι’ αυτό, η Ντόχα απέκτησε μοχλούς επιρροής, η Άγκυρα διατήρησε τη Χαμάς και η Χαμάς ενίσχυσε τις δυνατότητές της.
Μια κρατική εξεταστική επιτροπή, διορισμένη από τον πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου και όχι από την κυβέρνηση την οποία εξετάζει, θα διερευνήσει αυτή την αρχιτεκτονική που προϋπήρχε της 7ης Οκτωβρίου, όχι απλώς τον φράχτη που παραβιάστηκε, τις προειδοποιήσεις της 6ης Οκτωβρίου ή τις μονάδες που απέτυχαν το επόμενο πρωί. Στο πεδίο της έρευνάς της θα περιλαμβάνονται οι φάκελοι της Τουρκίας και του Κατάρ και τα σημεία στα οποία διασταυρώνονται, η πολιτική διαχείρισης της Χαμάς και όσα γνώριζε το Ισραήλ πριν από την επίθεση. Οι έρευνες της Μοσάντ και της Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών περιλαμβάνουν ήδη διαβαθμισμένα ευρήματα για εξωτερικούς δρώντες και σχέσεις συνεργασίας με άλλες υπηρεσίες· η Επιτροπή θα παραλάβει ένα πολύ ευρύτερο σύνολο στοιχείων.
Το Ισραήλ έμαθε το τουρκοκαταριανό μάθημα με αίμα και πολύ αργά. Πλέον αποκλείει την παρουσία τουρκικών και καταριανών δυνάμεων στη Γάζα και απορρίπτει την Άγκυρα και την Ντόχα ως θεματοφύλακες της μεταπολεμικής τάξης. Οι πρώην οικοδεσπότες της Χαμάς δεν θα εποπτεύσουν το μέλλον της Γάζας.
Το ίδιο μάθημα μεταμόρφωσε τον τουρκικό φάκελο του Ισραήλ. Η συλλογή πληροφοριών για την Τουρκία αυξήθηκε, η Χαμάς με έδρα την Τουρκία εντάχθηκε στον ισραηλινό επιχειρησιακό σχεδιασμό και, τον Δεκέμβριο του 2023, ο Ρόνεν Μπαρ, τότε επικεφαλής της Σιν Μπετ, της ισραηλινής υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας, κατονόμασε τον Λίβανο, το Κατάρ και την Τουρκία ως θέατρα επιχειρήσεων στα οποία το Ισραήλ θα έφθανε στους ηγέτες της Χαμάς. Το πλήγμα στην Ντόχα τον Σεπτέμβριο του 2025 μετέτρεψε το δόγμα σε προηγούμενο. Το καταφύγιο στο εξωτερικό δεν εξασφάλιζε πλέον ασυλία.
Η διευρυμένη συλλογή πληροφοριών αποκάλυψε επίσης τους κινδύνους που ενυπήρχαν στις σχέσεις συνεργασίας της ΜΙΤ με άλλες υπηρεσίες. Το 2025, ο σερ Ρίτσαρντ Μουρ, τότε επικεφαλής της βρετανικής MI6, χαρακτήρισε τον Φιντάν και τον Καλίν «άψογους επαγγελματίες και στενούς φίλους». Αυτή η εγγύτητα αυξάνει την έκθεση σε κίνδυνο όταν οι ιεραρχήσεις των απειλών αποκλίνουν. Ακόμη και η ανάθεση μιας αποστολής συλλογής πληροφοριών αποτελεί πληροφορία: ένα αίτημα συλλογής αποκαλύπτει τους στόχους, τα κενά και τις προτεραιότητες μιας υπηρεσίας. Η ανάθεση στη ΜΙΤ συλλογής πληροφοριών για έναν δρώντα που η Άγκυρα σκοπεύει να διατηρήσει μπορεί να εκθέσει την υπηρεσία που ζητά τις πληροφορίες πριν ακόμη απαντήσει η ΜΙΤ.
Το Ισραήλ μοιράστηκε διαβαθμισμένες πληροφορίες και συγκεκριμένες περιπτώσεις τουρκικών πρακτικών που στρέφονταν εναντίον των συμφερόντων των ίδιων των εταίρων της Τουρκίας. Η ΜΙΤ προειδοποίησε τους Φρουρούς της Επανάστασης του Ιράν για Κούρδους μαχητές που κινούνταν προς το Ιράν· το ίδιο τουρκικό επιχειρησιακό περιβάλλον συνέδεε τη χρηματοδότηση της Χαμάς με το Foxtrot, ένα σουηδικό εγκληματικό δίκτυο που υπηρετούσε τις ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ η New Way Group Global, με έδρα την Τουρκία, υπηρετούσε τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών, την GRU. Η Τουρκία ήταν το σημείο διασταύρωσης. Στις υπηρεσίες που ενημερώθηκαν, οι πρακτικές συνεργασίας έχουν αλλάξει αναλόγως: η συνεργασία με την Άγκυρα και η έκθεση στην Άγκυρα αντιμετωπίζονται πλέον ως ξεχωριστές αποφάσεις, με τις πηγές, τους στόχους και τα αιτήματα συλλογής πληροφοριών να τηρούνται σε διακριτά, στεγανά πεδία.
Το Ισραήλ αντιμετωπίζει πλέον τη Χαμάς και το Ιράν, τη Συρία και την Κύπρο, το Αιγαίο και τη Λιβύη, τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ, τη διπλωματία και τις υπηρεσίες πληροφοριών ως ένα ενιαίο τουρκικό στρατηγικό σύστημα. Στη Συρία, η εκτίμηση μετατράπηκε σε δράση παρεμπόδισης, όταν το Ισραήλ έπληξε αεροπορικές βάσεις που είχε εξετάσει η Άγκυρα, πριν μπορέσει η Τουρκία να τις μετατρέψει σε στρατιωτικό βάθος. Η υπό τουρκική κατοχή βόρεια Κύπρος βρίσκεται στον ίδιο επιχειρησιακό χάρτη: είναι η πλησιέστερη τουρκική πλατφόρμα στρατιωτικών επιχειρήσεων και πληροφοριών προς το θέατρο επιχειρήσεων του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο. Εάν η Άγκυρα χρησιμοποιήσει το κατεχόμενο βόρειο τμήμα ως όπλο, η αποκατάσταση της κυπριακής κυριαρχίας καθίσταται ισραηλινός στόχος ασφαλείας και ο τερματισμός του τουρκικού στρατιωτικού ελέγχου κοινή αποστολή του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η εγγύηση συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ δεν επαναχαράσσει αυτόν τον χάρτη. Η τουρκική υπηκοότητα δεν επεκτείνει την προστασία του ΝΑΤΟ στη Χαμάς και η τουρκική κατοχή δεν επεκτείνει το έδαφος του ΝΑΤΟ στη βόρεια Κύπρο. Το πλήγμα κατά της Χαμάς σε τουρκικό έδαφος αποτελεί επιχειρησιακή επιλογή· η Άγκυρα δεν μπορεί να κατασκευάσει ασυλία υπό την ομπρέλα της Συμμαχίας με τουρκικά διαβατήρια ή τουρκικές σημαίες.
Το αν η ΜΙΤ γνώριζε την ώρα της επίθεσης δεν αποτέλεσε ποτέ το καθοριστικό κριτήριο. Η Τουρκία γνώριζε τη Χαμάς σε επιχειρησιακό επίπεδο· η Ιερουσαλήμ γνώριζε τον μηχανισμό της στην Τουρκία· και η 7η Οκτωβρίου κατέστρεψε την περιφερειακή τάξη, την ανάδυση της οποίας η Άγκυρα είχε κάθε λόγο να αποτρέψει. Το Ισραήλ ανοικοδομεί τώρα αυτή την τάξη μαζί με τους εταίρους του, γύρω από μια αρχιτεκτονική που δεν περνά πλέον από την Άγκυρα.
Διεθνή
Οι Πακιστανοί διαψεύδουν τους Τούρκους για Υεμένη! Αναφορές για στρατιωτική στήριξη της Άγκυρας στο Ριάντ — Το Ισλαμαμπάντ διαψεύδει τα αεροπορικά πλήγματα
Δημοσιεύματα περιγράφουν διεύρυνση της στρατιωτικής στήριξης προς τη Σαουδική Αραβία, εν μέσω επιθέσεων των Χούθι. Τουρκική εφημερίδα αναφέρει αποστολή άνω των 200 στρατιωτικών ειδικών, ενώ το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι μαχητικά του βομβαρδίζουν την Υεμένη.
Η αναζωπύρωση του πολέμου στην Υεμένη θέτει σε δοκιμασία την αμυντική συνεργασία Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, με αναφορές για μεταφορά στρατιωτικών μέσων και προσωπικού προς το σαουδαραβικό έδαφος. Ωστόσο, η έκταση της εμπλοκής κάθε χώρας παραμένει κρίσιμο και αμφισβητούμενο ζήτημα.
Το The Cradle, σε δημοσίευμά του στις 8 Οκτωβρίου, επικαλείται ρεπορτάζ των New York Times, σύμφωνα με το οποίο ανώνυμος ανώτερος Πακιστανός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι μαχητικά της πακιστανικής Πολεμικής Αεροπορίας χρησιμοποιήθηκαν σε πλήγματα κατά της οργάνωσης Ανσαράλλαχ, γνωστής ως Χούθι.
Την ίδια ημέρα, όμως, το πακιστανικό υπουργείο Ενημέρωσης απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό ως «ψευδή και κατασκευασμένο». Όπως μετέδωσε το κρατικό Radio Pakistan, το υπουργείο κάλεσε τα διεθνή μέσα να αποφεύγουν εικασίες για τη χρησιμοποίηση των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων στο πλαίσιο της κοινής αμυντικής συμφωνίας της Μέκκας. Συνεπώς, η συμμετοχή πακιστανικών αεροσκαφών σε βομβαρδισμούς δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως επιβεβαιωμένο γεγονός.
Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του Πακιστάν, Άχμεντ Σαρίφ Τσόντρι, είχε επιβεβαιώσει στο CNN ότι πακιστανικές δυνάμεις βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία. Η δήλωση αυτή αφορά τη στρατιωτική παρουσία στο βασίλειο, χωρίς να επιβεβαιώνει συμμετοχή σε αεροπορικές επιθέσεις κατά της Υεμένης.
Στο τουρκικό σκέλος, η Türkiye Gazetesi υποστηρίζει ότι έχουν μεταφερθεί στη Σαουδική Αραβία περισσότεροι από 200 στρατιωτικοί ειδικοί, μαζί με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και πυραυλικά συστήματα. Η εφημερίδα περιγράφει ένα «μοντέλο Λιβύης»: παροχή τεχνολογικής, τακτικής και επιμελητειακής υποστήριξης στις δυνάμεις που πολεμούν τους Χούθι.
Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι δεν αναμένεται τουρκική επιθετική δράση στην Υεμένη και ότι η ευρύτερη ανάπτυξη δυνάμεων απαιτεί κοινοβουλευτική έγκριση. Επομένως, η αναφορά σε αποστολή ειδικών δεν ταυτίζεται με επιβεβαιωμένη ανάπτυξη τουρκικών μονάδων μάχης στην Υεμένη.
Το Reuters μεταδίδει επίσης, επικαλούμενο δύο αξιωματούχους, ότι η τουρκική συνδρομή αφορά κυρίως αμυντική και τεχνική υποστήριξη.
Προσοχή απαιτεί και η αναφορά σε Σύρους στρατιώτες. Το The Cradle υποστηρίζει ότι εκατοντάδες Σύροι μαχητές έχουν αναπτυχθεί υπέρ της σαουδαραβικής πλευράς. Ωστόσο, το τουρκικό άρθρο στο οποίο παραπέμπει περιγράφει διαφορετικό ισχυρισμό: παρουσία περισσότερων από 400 πρώην στρατιωτικών του καθεστώτος Άσαντ στα μέτωπα της Σαναά και της Ταΐζ, στο πλαίσιο αναφορών για ενίσχυση του στρατοπέδου των Χούθι. Δεν τεκμηριώνει την αποστολή Σύρων στρατιωτών υπέρ του Ριάντ.
Παράλληλα, το Reuters αναφέρει ότι οι Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας, με στόχους αεροδρόμια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Το κίνημα ανακοίνωσε πλήγμα στο αεροδρόμιο του Ριάντ, ενώ η σαουδαραβική πλευρά ανέφερε ζημιές από συντρίμμια αναχαιτισμένου πυραύλου.
Η αλληλουχία επιθέσεων και στρατιωτικών ενισχύσεων αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής εμπλοκής. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η υποστήριξη των συμμάχων του Ριάντ θα περιοριστεί στην προστασία του σαουδαραβικού εδάφους ή θα επεκταθεί σε άμεση συμμετοχή στον πόλεμο της Υεμένης.
GEOPOLITICO
Για ένα Ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα!
Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!
Γράφει ο Νίκος Ταμουρίδης Αντγος (ε.α)-Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ
Η χώρα μας, η Ελλάδα, θα έπρεπε φυσιολογικά να αποτελεί πολιτικό και πολιτιστικό πρότυπο παγκόσμιας εμβέλειας, αξιοποιώντας το όνομα, την γεωπολιτική της αξία, την τεράστια πολιτιστική της κληρονομιά, την ιστορία της, την κλασσική παιδεία, την μοναδική-υπέροχη ελληνική γλώσσα, τις πλουτοπαραγωγικές της πηγές, την ευφυΐα των Ελλήνων, την πολεμική αρετή και την ναυτοσύνη.
Αντιθέτως ζει σε ένα θυελλώδες περιβάλλον κρίσης αξιών, που μετετράπη σε κρίση πρωτίστως πνευματική, αλλά και πολιτική, οικονομική, κοινωνική και εθνική. Ένας πραγματικός ιδιότυπος κατακλυσμός καταπνίγει το Γένος. Μέσα στο έλεος αυτού του καταστροφικού κατακλυσμού, ο Ελληνικός λαός, ως άλλος Νώε, είναι καταδικασμένος αυτός ο ίδιος να κατασκευάσει την κιβωτό του!
Ο Ελληνισμός έχει τεράστια πνευματικά αποθέματα, με τα οποία έχει την δύναμη να αναγεννηθεί και να μεγαλουργήσει ξανά. Αρκεί να ενεργοποιηθεί η κρίσιμη μάζα των αγνών Ελλήνων πατριωτών, οι οποίοι «πνευματικά ελεύθεροι» και ενωμένοι να ορθώσουν ανάστημα και να αναλάβουν τις τύχες του Γένους μας στα χέρια τους.
Απαιτείται όσο ποτέ άλλοτε επιστροφή στις αξίες! Να θυμηθούμε και να πορευτούμε σύμφωνα με τις βασικές ανθρώπινες αρχές.
Αυτό σημαίνει ότι, αρχικά στο εσωτερικό πλαίσιο επιβάλλεται η ανατροπή του σαθρού και ενίοτε προδοτικού πολιτικού κατεστημένου. Απαιτείται ριζική ανανέωση, αλλαγή νοοτροπίας και χάραξη νέας πορείας. Στο πλαίσιο των αναγκαίων κοινωνικών και πολιτικών ισορροπιών απαιτείται μια νέα έκφραση της γνήσιας πολιτικής δημοκρατίας.
Άμεσος πολιτικός στόχος θα πρέπει να είναι η βαθιά και ριζική ανανέωση του δημόσιου βίου, η εισαγωγή ενός νέου πολιτικού ήθους, η αναμόρφωση των λειτουργιών της Πολιτείας με νέο ελληνοκεντρικό Σύνταγμα, θεσμικές αλλαγές και τολμηρές μεταρρυθμίσεις.
Η νέα «πολιτική» θα απορρίπτει τις ολιγαρχίες του σκληρού συντηρητισμού και του αθεϊστικού μαρξιστικού κομμουνισμού και προ παντός την καπηλεία των ιδεών, τον πολιτικό φενακισμό και τον αδίστακτο αμοραλισμό των δημαγωγών και των επαγγελματιών του δήθεν προοδευτισμού. Θα αρνείται τον διαλεκτικό υλισμό και τον αθεϊσμό. Θα στηρίζεται στον ανθρωπισμό, την χριστιανική ηθική και την ελληνική φιλοσοφία του μέτρου και του άριστου.
Προφανής είναι λοιπόν η ανάδειξη νέων πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες θα γαλβανίσουν το αλλοτριωμένο πνεύμα των Ελλήνων και θα διεγείρουν την θύελλα, η οποία θα αλλάξει την πολιτική οπτική τους!
Κάθε νέα πολιτική κίνηση πρέπει να αγκαλιάζει όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, το επάγγελμα και την οικονομική τους κατάσταση. Να είναι αδογμάτιστη, ριζοσπαστική και ανανεωτική. Να υπηρετεί μόνο τα ιδεώδη του Ελληνισμού και να ατενίζει στους θόλους της εθνικής κιβωτού που κατασκεύασε ο Ελληνισμός για την σωτηρία του. Εκεί όπου οι πατέρες μας έστησαν την ελευθερία μαζί με την πίστη και δίπλα τους τοποθέτησαν την ισονομία, την αδελφοσύνη, την αξιοπρέπεια και την αρετή των Ελλήνων.
Στο πλαίσιο της αφύπνισης και της ενεργοποίησης των Ελλήνων πολιτών, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως την άυλη και υλική μας αξεπέραστη κληρονομιά. Από την θαυμάσια πανελλήνια ιστορία μας, θα πάρουμε ως παραδείγματα εκείνες τις στιγμές τις νικηφόρες, τις περίλαμπρες, τις περιλάλητες, τις δοξασμένες, τις απαράμιλλες. Θα τις διδάξουμε στους Έλληνες και στις Ελληνίδες κάθε ηλικίας και με κεντρική ιδέα την ειρήνη θα φτιάξουμε ένα ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα! Μην ξεχνάμε ότι είμαστε ένας πολεμικός λαός, που λατρεύει την ειρήνη!
Η ύψιστη αυτή πρόκληση απευθύνεται στην καρδιά των αγνών Ελλήνων πατριωτών, που μάχονται μεν αλλά μεμονωμένα, οπότε η δυναμική του αγώνα τους εξαντλείται γρήγορα. Από την απόφασή τους θα εξαρτηθεί η πορεία της φιλτάτης πατρίδας μας! Από την ελεύθερη δε πορεία της Ελλάδας μπορεί να προέλθει και η συντριβή των δηλητηριωδών πλοκαμιών της απάνθρωπης και ανώμαλης νέας παγκόσμιας τάξης!
Ας ενώσουμε λοιπόν τις δυνάμεις μας, ας αγωνιστούμε έτσι ώστε η Ελλάδα μας να εξέλθει από τα χαρακώματα της κατάθλιψης, να υψώσει ανάστημα και να μεγαλουργήσει ξανά!
Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας