Γενικά θέματα
Πού θα οδηγήσει η μάχη δημοκρατίας και ολοκληρωτισμού
Οι νέες “Βαϊμάρες”
Του Andreas Kluth
Οι αυταρχικές μορφές διακυβέρνησης βρίσκονται σε άνοδο παγκοσμίως. Αλλά και η δημοκρατική αντίσταση αυξάνεται. Ποια πλευρά θα κερδίσει σε αυτή τη διελκυστίνδα και ποιο είναι το διακύβευμα;
Δεν μπορώ να σκεφτώ καλύτερο μέρος για να συλλογιστώ τα συγκεκριμένα ερωτήματα από το κέντρο του Βερολίνου, ούτε καλύτερο συνοδοιπόρο για να το πράξω από τον Timothy O’Brien, διευθυντή σύνταξης του Bloomberg Opinion. Τις προάλλες, περπατούσαμε από το Ράιχσταγκ – όπου γεννήθηκε και “κάηκε” η Δημοκρατία της Βαϊμάρης – μέχρι το σημείο του καταφυγίου όπου αυτοκτόνησε ο Αδόλφος Χίτλερ και το γειτονικό Μνημείο του Ολοκαυτώματος.
Χρησιμοποιείστε εδώ το δικό σας λεξιλόγιο. Η αυταρχική διακυβέρνηση είναι βασικά όρος συνώνυμος της απολυταρχίας και μπορεί να οδηγήσει σε δεσποτισμό, τυραννία, δικτατορία και τελικά σε φασισμό και ολοκληρωτισμό. Η δημοκρατία, εν τω μεταξύ, σημαίνει πολύ περισσότερα από την τακτική διεξαγωγή εκλογών. Προϋποθέτει επίσης πολλούς άλλους φιλελεύθερους, πλουραλιστικούς και συνταγματικούς θεσμούς οι οποίοι ελέγχουν και εξισορροπούν τη δύναμη ακατάλληλων ισχυρών ανδρών.
Σχίσμα
Η μάχη αυτή δεν είναι ρητά μεταξύ “αριστερών” και “δεξιών” – μπορεί κανείς να συναντήσει αυταρχισμό και στα δύο άκρα του πολιτικού φάσματος. Αντίθετα, περιγράφει την αιώνια πόλωση μεταξύ αυτού που ο φιλόσοφος Karl Popper αποκαλούσε ανοικτές και κλειστές κοινωνίες και τελικά μεταξύ ελευθερίας και δουλοπαροικίας. Και αυτές τις μέρες, μια περιστασιακή ματιά στην περιστρεφόμενη σφαίρα στη βιβλιοθήκη σας δείχνει ότι το ρήγμα διατρέχει όλες τις ηπείρους, εκτός – προς το παρόν – από την Ανταρκτική.
Σκεφτείτε το Ισραήλ τις τελευταίες εβδομάδες. Γεννημένη ως απάντηση σε έναν ολοκληρωτισμό – αυτόν του Τρίτου Ράιχ και του Ολοκαυτώματος, που ο Tim κι εγώ ξαναεπισκεπτόμασταν συμβολικά – η χώρα είναι μια περήφανη δημοκρατία. Ακόμη κι εκεί, όμως, ένας λαϊκιστής ηγέτης και επίδοξος αυταρχικός κυβερνήτης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει πλησιάσει επικίνδυνα στο να καταστρέψει έναν από τους θεσμούς ο οποίος θεωρείται παγκοσμίως – τουλάχιστον από τότε που ο Μοντεσκιέ υποστήριξε τη διάκριση των εξουσιών – προϋπόθεση για την ελευθερία: τα ανεξάρτητα δικαστήρια.
Παρόμοια ρεύματα προκαλούν, όπως αποκαλεί το φαινόμενο η δεξαμενή σκέψης Freedom House, δημοκρατική “οπισθοδρόμηση” ή “παρακμή” σε άλλα μέρη του κόσμου. Σε ορισμένες χώρες, η διολίσθηση μοιάζει αναστρέψιμη. Η Πολωνία και η Βραζιλία, καθώς και οι ΗΠΑ από τις 6 Ιανουαρίου 2021, ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία. Σε άλλες χώρες – όπως η Τουρκία, το Περού ή η Ουγγαρία – η διολίσθηση αυτή είναι πιο απότομη. Και σε ορισμένες χώρες, όπως η Μπουρκίνα Φάσο μετά από δύο διαδοχικά πραξικοπήματα, η δημοκρατία μπορεί και να έχει χρεοκοπήσει εντελώς, όπως είχε συμβεί κάποτε στη Γερμανία της Βαϊμάρης.
Αλλού, η ελευθερία δεν βρίσκεται καν στο μενού της πρόσφατης ιστορικής μνήμης. Η Βόρεια Κορέα και το Ιράν κυβερνώνται από δεσποτικά καθεστώτα. Η Ρωσία στην πραγματικότητα έχει μετατραπεί σε φασιστική από τότε που ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επιτέθηκε στην Ουκρανία και κινητοποίησε ολόκληρη την κοινωνία του για έναν γενοκτονικό επιθετικό πόλεμο. Η Κίνα φαντάζει όλο και περισσότερο ολοκληρωτική, με την οργουελική υποδομή επιτήρησής του πληθυσμού της, καθώς και με τον εγκλεισμό και την “επανεκπαίδευση” μιας ολόκληρης εθνοτικής ομάδας, των Ουιγούρων.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι περιλαμβάνει μόνον ζόφο. Ενώ 35 χώρες έγιναν πιο αυταρχικές πέρυσι, σύμφωνα με το Freedom House, σχεδόν άλλες τόσες – 34 – έγιναν πιο δημοκρατικές, μεταξύ των οποίων η Κολομβία και το Λεσότο. Στο θεοκρατικό Ιράν, οι άνθρωποι – και ιδιαίτερα οι γυναίκες – έχουν διαδηλώσει γενναία για τις ελευθερίες τους, συμπεριλαμβανομένου του απλού δικαιώματος να δείχνουν δημόσια τα μαλλιά τους. Το πιο ενθαρρυντικό είναι ότι η ισραηλινή κοινωνία έχει ξεσηκωθεί ενάντια στην προτεινόμενη μεταρρύθμιση του Νετανιάχου – και, προς το παρόν, την έχει σταματήσει.
Εδώ, λοιπόν, βρίσκονται μερικά από τα θέματα που “αποστάξαμε” ο Tim και εγώ κατά τη διάρκεια του περιπάτου μας στο Βερολίνο. Το πρώτο είναι μια υπενθύμιση ότι τα ιστορικά διδάγματα δεν είναι ποτέ αμβλύα, ούτε πάντα διακριτικά. Κανείς δεν είναι ακριβώς όπως ο Χίτλερ, επομένως θα πρέπει να αποφεύγουμε το “ναζιστικό πορνό” και το “κιτς του Φύρερ”. Η απειλή σήμερα ή αύριο δεν θα προέλθει από έναν άντρα με μουστάκι-οδοντόβουρτσα. Θα εξακολουθεί ωστόσο να προέρχεται από κάποιον άλλον άντρα – ή γυναίκα.
Οι νέες “Βαϊμάρες”
Στεκόμενοι μπροστά στο Ράιχσταγκ, κοιτάξαμε το μπαλκόνι από το οποίο ανακηρύχθηκε μια γερμανική δημοκρατία στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Για περίπου 14 χρόνια, αυτό το κτίριο στέγαζε, τότε, το κοινοβούλιο το οποίο αντιπροσώπευε μια δημοκρατία που ήταν ιδιαίτερα ζωηρή για μικρό χρονικό διάστημα, πριν μετατραπεί σε δυσλειτουργική και χαοτική – και στη συνέχεια καταρρεύσει. Για τους Αμερικανούς, τους Βραζιλιάνους, τους Ούγγρους, τους Ισραηλινούς και άλλα έθνη σήμερα, αυτή η περίοδος – η δεκαετία του 1920 και οι αρχές της δεκαετίας του 1930 – είναι η πιο αρμόζουσα προς εξέταση.
Ένας επιφανειακός παραλληλισμός είναι ότι η Γερμανία πριν από έναν αιώνα έζησε διαδοχικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός υπερπληθωρισμού και – το πιο σημαντικό – ενός αποπληθωρισμού. Θα μπορούσατε να τις συγκρίνετε με την χρηματοοικονομική μας κρίση το 2008 και με όλη την αναταραχή που ακολούθησε, συμπεριλαμβανομένης της πανδημίας.
Η πιο άμεση ομοιότητα είναι ότι η κοινωνία της Βαϊμάρης, όπως η Αμερική και άλλες χώρες σήμερα, ήταν υπερπολωμένη. Λόγω των διαφορετικών εκλογικών συστημάτων, αυτό έλαβε τη μορφή του κατακερματισμού – ενός πολλαπλασιασμού του αριθμού των κομμάτων – στη Βαϊμάρη, ενώ έχει μετατραπεί σε ένα κάθετο δίπολο-σχίσμα στις ΗΠΑ. Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις, ο κάθετος διαχωρισμός διέλυσε την ενότητα του έθνους σε διακριτά εχθρικά στρατόπεδα – κομμουνιστές και άλλοι “κόκκινοι” εναντίον μοναρχικών, εθνικιστών και ναζί τότε. Δημοκρατικοί, προοδευτικοί και “woke” ενάντια σε Ρεπουμπλικανούς, συντηρητικούς και MAGA σήμερα. Και μια άτυχη πληθώρα πραγματιστών ή μετριοπαθών κεντρώων ήταν τότε και βρίσκονται παγιδευμένοι και σήμερα ανάμεσα σε αυτά τα δύο μέτωπα.
Δεν υπάρχει τίποτε κακό στην πολιτική διαφωνία σαν τέτοια. Στην πραγματικότητα, η διαμάχη – υπό τον όρο ότι παραμένει σε πολιτισμένο πλαίσιο – είναι εκείνο που κάνει τη δημοκρατία και τον πλουραλισμό να ευδοκιμούν. Το πρόβλημα τότε, όπως και τώρα, είναι ότι και άλλα συστατικά ρίχτηκαν και ρίχνονται στο μείγμα.
Το “Μεγάλο Ψέμα”
Το ένα ήταν η διάδοση – με την υποβοήθηση των μέσων ενημέρωσης της εποχής – των θεωριών συνωμοσίας και η αντίστοιχη υποτίμηση της αντικειμενικότητας και της αλήθειας ως προτύπων. Παραδόξως, μερικές από εκείνες τις θεωρίες συνωμοσίας μοιράζονται ακόμη και σκέλη αφηγηματικού DNA με τις σημερινές, ιδίως τα αντισημιτικά “τροπάρια” στη Γερμανία της Βαϊμάρης με τις ονειροφαντασίες του σημερινού QAnon. Οι αυταρχικοί ηγέτες προωθούν μια τέτοιου είδους διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Ο Πούτιν, με το μυαλό του εκπαιδευμένο στην KGB, πέρασε χρόνια εκπαιδεύοντας τους Ρώσους να πιστεύουν, όπως το θέτει ένας ειδικός, ότι “τίποτα δεν είναι αλήθεια και όλα είναι πιθανά”.
Ένας άλλος παράγοντας ήταν η άνοδος του λαϊκισμού. Αυτός δεν αποτελεί ιδεολογία, αλλά ένα στυλ πολιτικοποίησης το οποίο απευθύνεται στη δυσαρέσκεια (σε αντίθεση με ελπίδες ή ιδανικά) στον πληθυσμό. Ο στόχος του λαϊκιστή είναι να ενεργοποιήσει όχλους που θα τον (ή, σπανιότερα, θα ΤΗΝ) ωθήσουν στην εξουσία. Τότε, οι λαϊκιστές συνελάμβαναν τον εξευτελισμό των γερμανικών εδαφικών απωλειών ή των πολεμικών αποζημιώσεων μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σήμερα μπορεί να “παίζουν” προπαγανδιστικά, ας πούμε, με τη “σφαγή της Αμερικής”.
Επειδή ο λαϊκισμός πλαισιώνει την πολιτική του μορφή ως μια πάλη του τύπου “εμείς ή αυτοί”, χρειάζεται να ορίσει εχθρούς, ξένους και εσωτερικούς. Στην επιδίωξη, ωστόσο, της εξουσίας, η τελευταία κατηγορία είναι πιο ισχυρή. Οι συμπατριώτες οι οποίοι θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως θεμιτή αντιπολίτευση απεικονίζονται αντίθετα ως προδότες. Η βία εισχωρεί στην πολιτική, πρώτα υποσυνείδητα, μετά ρητορικά και τελικά σωματικά, όταν τραμπούκοι – Μελανοχίτωνες, Proud Boys ή ό,τι έχει ο καθένας – την ασκούν στους δρόμους.
Σε αυτό το κλίμα, βολεύει να είναι κανείς αδίστακτος και όχι πολιτισμένος. Σταδιακά, οι ψηφοφόροι συνηθίζουν να σπάνε τα ταμπού – όπως κατά την πρώτη δεκαετία της τρέχουσας “βασιλείας” του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία – μέχρι που να μουδιάσουν. Τελικά, ένας λαϊκιστής θεωρεί ότι η στιγμή είναι κατάλληλη να περάσει από τα πολλά μικρά ψέματα σε ένα Μεγάλο Ψέμα.
Ο συγκεκριμένος όρος – Big Lie – προέρχεται από το “Mein Kampf” του Χίτλερ. Σε εκείνο το βιβλίο, που γράφτηκε στη φυλακή μετά το πρώτο του αποτυχημένο πραξικόπημα, θεώρησε ότι ένα ψέμα θα μπορούσε να είναι τόσο κολοσσιαίο που κανείς δεν θα πίστευε ότι κάποιος “θα μπορούσε να έχει την αναίδεια να διαστρεβλώσει την αλήθεια τόσο ωμά”. Από αυτή τη διορατικότητα ξεπήδησε το δικό του Μεγάλο Ψέμα, το οποίο ήταν ότι η Γερμανία δεν έχασε ποτέ τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πεδίο της μάχης, αλλά ότι οι εγχώριοι προδότες – εβραίοι, σοσιαλιστές και άλλες ομάδες τις οποίες μισούσε – τής έδωσαν μια “πισώπλατη μαχαιριά”.
Τα Μεγάλα Ψέματα σήμερα είναι πολλά. Ο Πούτιν αντιστρέφει την πραγματικότητα ισχυριζόμενος ότι οι Ουκρανοί είναι ναζί σατανιστές και, μαζί με τους υποτιθέμενους “χειριστές” τους στη Δύση, είναι τελικά επιτιθέμενοι και όχι θύματα. Ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ – ο οποίος παραπέμφθηκε σε δίκη αυτή την εβδομάδα για μια άσχετη υπόθεση – εξακολουθεί να ισχυρίζεται ψευδώς ότι του “έκλεψαν” τις εκλογές του 2020.
Το πέρασμα στους Φύρερ
Το τελευταίο συστατικό στη διαφθορά της δημοκρατίας είναι η εξατομίκευση. Κάθε αυταρχικός ηγέτης – από τον Μουσολίνι, τον Χίτλερ, τον Στάλιν και τον Μάο μέχρι τον Πούτιν, τον Σι Τζινπίνγκ, τον Όρμπαν και τον Τραμπ – προσπαθεί να ανακατευθύνει την έκφραση πίστης. Αν κάποτε ήταν προς μια σημαία, χώρα, δημοκρατία ή σύνταγμα, εκτρέπεται στην πορεία προς τον ηγέτη, τον Φύρερ ή τον Ντούτσε. Ανησυχητικό είναι ότι μια τέτοια εξατομίκευση έχει υπάρξει βασική τάση στα πολιτικά κόμματα τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Πώς, λοιπόν, πεθαίνουν οι δημοκρατίες; Μάλλον όπως χρεοκοπούσαν οι χαρακτήρες του Έρνεστ Χέμινγουεϊ: σταδιακά και μετά ξαφνικά. Και ποτέ δεν ξέρεις εκ των προτέρων πότε πλησιάζει η ώρα. Ο Χίτλερ προσπάθησε να τοποθετήσει τον εαυτό του στην εξουσία το 1923, ωστόσο απέτυχε. Ο Τραμπ πίεσε τον όχλο του να καταλάβει το Καπιτώλιο των ΗΠΑ στις 6 Ιανουαρίου 2021, ωστόσο απέτυχε. Ο Χίτλερ προσπάθησε ξανά το 1933 και τα κατάφερε.
Εκείνη τη χρονιά, έγινε καγκελάριος με την ανοχή ορισμένων ελίτ οι οποίες δεν τον έπαιρναν στα σοβαρά. Τον επόμενο μήνα, εμπρηστές έβαλαν φωτιά στο Ράιχσταγκ. Μέχρι σήμερα, δεν είναι γνωστό τι πραγματικά συνέβη. Εκείνο που είναι ξεκάθαρο είναι ότι ο Χίτλερ κατηγόρησε αμέσως – και τελικά εκτέλεσε – έναν Ολλανδό κομμουνιστή, στη συνέχεια εξάλειψε τους εγχώριους εχθρούς του και, τον επόμενο μήνα, στηρίχτηκε στο κοινοβούλιο, το οποίο ψήφισε ουσιαστικά την αυτοκατάργησή του ως σώματος, με έναν νόμο ο οποίος έδινε στον Φύρερ δικτατορικές εξουσίες.
Μια ενδιαφέρουσα υποσημείωση είναι ότι ο Χίτλερ δεν μπήκε ποτέ στον κόπο να καταργήσει το σύνταγμα της Βαϊμάρης – στα χαρτιά, παρέμεινε νόμος μέχρι το 1945. Ο δικτάτορας απλώς το αγνόησε, γνωρίζοντας ότι οι Γερμανοί ορκίζονταν πια προσωπική πίστη στον ίδιο και όχι σε ένα ανενεργό έγγραφο. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ο Tim και εγώ περάσαμε μπροστά από μερικές από τις υπενθυμίσεις, λίγα μόλις λεπτά από το Ράιχσταγκ: ένα μνημείο του Ολοκαυτώματος για τους δολοφονημένους Ρομά και Σίντι, ένα άλλο για τους εβραίους. Κοντά στο σημείο βρίσκεται ακόμη ένα, για τα ομοφυλόφιλα θύματα του Χίτλερ.
Ανάταση και μνήμη
Η ιστορία του περιπάτου μας έχει ένα κάπως ανατατικό τέλος. Στη δεκαετία του 1990, μια πρόσφατα επανενωμένη Γερμανία, με μια πολύ πιο σταθερή δημοκρατία, μετέφερε την πρωτεύουσά της από τη Βόννη πίσω στο Βερολίνο και το κοινοβούλιο της ξανά στο κτίριο του Ράιχσταγκ. Ένας Βρετανός αρχιτέκτονας, ο Norman Foster, επιλέχθηκε για να του δώσει μια νέα εμφάνιση. Το οικοδόμημα είχε παραμείνει στη ναφθαλίνη για δεκαετίες. Οι εργάτες έπρεπε να ξεκολλήσουν γύψους και επενδύσεις. Και ξαφνικά, το παρελθόν αναδύθηκε ξανά, όπως άλλωστε συνηθίζει.
Εκεί, στους τοίχους δεν υπήρχαν μόνον οι τρύπες από τις σφαίρες που άφησαν οι Σοβιετικοί στρατιώτες όταν κατέλαβαν το κτίριο τον Απρίλιο του 1945, αλλά και τα κυριλλικά γκράφιτι στα οποία προχώρησαν. Άλλοι έγραφαν τα ονόματά τους, άλλοι για το ταξίδι τους ως εκεί, άλλοι βωμολοχίες.
Ξέσπασε τότε μια συζήτηση σχετικά με το τι έπρεπε να γίνει με αυτές τις υπενθυμίσεις της “ώρας μηδέν” της Γερμανίας – της ήττας και της ντροπής της – ακριβώς στην έδρα της νέας δημοκρατίας της. Τελικά, αποφασίστηκε όχι μόνο να διατηρηθούν τα γκράφιτι, αλλά να ενσωματωθούν στην εικόνα του κτιρίου και να αναδειχθούν. Σήμερα, τα μέλη της Bundestag περνούν δίπλα τους όταν μπαίνουν στην ολομέλεια για να ψηφίσουν.
Συνειδητοποιεί κάθε Γερμανός πολιτικός τη λεπτή προτροπή διά μέσου της αρχιτεκτονικής; Πιθανώς όχι. Η Γερμανία, όπως και άλλες δυτικές δημοκρατίες, έχει για άλλη μια φορά λαϊκιστές στην ακροδεξιά και στην άκρα αριστερά της, καθισμένους στην αίθουσα. Ωστόσο, η προειδοποίηση είναι εκεί, ψιθυρίζοντας σε όλους όσους έχουν αφτιά να την ακούσουν: συνέβη εδώ και μπορεί να συμβεί οπουδήποτε. Επομένως, κάνετε εκείνο που σας αναλογεί για να διασφαλίσετε ότι δεν θα ξανασυμβεί ποτέ.
Πηγή: BloombergOpinion
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για...
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την...
Καλεντερίδης: Η Ουκρανία στο έλεος του «διακόπτη» – Το μάθημα για την ελληνική άμυνα
Οι περιορισμοί στις δορυφορικές υπηρεσίες, η πίεση του Τραμπ στον Ζελένσκι και η ανάγκη για εγχώρια αμυντική παραγωγή στο επίκεντρο...
Ποιος είναι σκληρότερος; Η Προεκλογική μάχη Νετανιάχου – Άιζενκοτ
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, κορυφαίος Ισραηλινός πολιτικός που ελπίζει να ανατρέψει τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στις εκλογές στα τέλη αυτού του...
Από την Τουρκία τα 60 νέα λεωφορεία των ΜΑΤ!
Ερωτήματα για την προμήθεια 60 λεωφορείων Mercedes-Benz που, σύμφωνα με δημοσίευμα, κατασκευάζονται στην Τουρκία και προορίζονται για τις ειδικές μονάδες...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας