Δημοσιεύματα στον τουρκικό φιλοκυβερνητικό Τύπο επαναφέρουν στο προσκήνιο σενάρια για την υπέρβαση ενός εκ των σοβαρότερων εμποδίων στις σχέσεις Άγκυρας και Ουάσιγκτον, προσεγγίζοντας το ζήτημα των ρωσικών συστημάτων S-400 ως τεχνικό πρόβλημα επιδεκτικό διαπραγμάτευσης και όχι ως αμετάκλητο αδιέξοδο.

Ειδικότερα, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Μιλιέτ (Milliyet), η «διπλωματία των ηγετών» σε συνδυασμό με τη μεταβαλλόμενη γεωπολιτική συγκυρία, έχουν επισπεύσει τις διαδικασίες αναζήτησης λύσης. Στόχος παραμένει η άρση των κυρώσεων που απορρέουν από τον νόμο CAATSA και η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Αποτροπή χωρίς χρήση

Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η προοπτική μιας τεχνικής διευθέτησης που προβλέπει τη διατήρηση των συστοιχιών S-400 με απενεργοποιημένα τα ραντάρ, προκειμένου να ξεπεραστούν οι αμερικανικές ενστάσεις. Η τουρκική πλευρά φέρεται να εστιάζει στην κατοχή του οπλικού συστήματος και όχι στην επιχειρησιακή του χρήση, επιδιώκοντας έναν συμβιβασμό που θα επιτρέψει την πολιτική επαναπροσέγγιση χωρίς να απαιτούνται υποχωρήσεις που θα εξέθεταν την κυβέρνηση στο εσωτερικό.

Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, η ανησυχία δεν εστιάζεται τόσο στους εκτοξευτές πυραύλων, όσο στα συστήματα ραντάρ, καθώς θεωρείται ότι αυτά δύνανται να συλλέξουν ευαίσθητα δεδομένα σχετικά με το ίχνος των αεροσκαφών F-35.

Η Άγκυρα επαναφέρει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μία ήδη «ζεσταμένη» φόρμουλα η οποία στο παρελθόν δεν είχε ικανοποιήσει την αμερικανική πλευρά, επιχειρώντας παράλληλα να συνδέσει τις εξελίξεις με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Η αναφορά σε δεύτερη θητεία και η διπλωματική κινητικότητα προβάλλονται ως παράγοντες που αναβαθμίζουν τη στρατηγική σημασία της περιοχής, διαμορφώνοντας ευνοϊκότερες συνθήκες για αμοιβαίους συμβιβασμούς.

Την τραγική κατάληξη της 23χρονης Ρομπίνα Αμινιάν, η οποία έχασε τη ζωή της κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων που σαρώνουν το Ιράν, επιβεβαιώνουν οι αναφορές. Μη κυβερνητικές οργανώσεις καταγγέλλουν πως οι δυνάμεις καταστολής έδρασαν εναντίον της από κοντινή απόσταση και χτυπώντας την πισώπλατα.

Η θανούσα ήταν αρμενικής καταγωγής και φοιτούσε στο Τμήμα Υφασματολογίας και Σχεδίου Μόδας του Τεχνικού Πανεπιστημίου Shariati, ενώ η καταγωγή της ήταν από την περιοχή Νοουντεσέ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η «Hengaw» για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, οργανισμός που εδρεύει στη Νορβηγία, οι συνθήκες του θανάτου εγείρουν σοβαρά ερωτήματα.

Ειδικότερα, βάσει των στοιχείων της ΜΚΟ, οι ιρανικές αρχές φέρονται να αρνήθηκαν σε πρώτο χρόνο την παράδοση της σορού στους συγγενείς της νεαρής γυναίκας.

Εν συνεχεία, κατόπιν πιέσεων και υπό αυστηρούς περιορισμούς ασφαλείας, η οικογένεια κατόρθωσε να παραλάβει τη σορό. Ωστόσο, οι αρχές απαγόρευσαν την τέλεση ταφής ή την εκδήλωση πένθους στην οικία των στενών συγγενών στην πόλη Μαριβάν.

Η Αμινιάν έχει αναδειχθεί σε σύμβολο αντίστασης, με την κοινή γνώμη να της αποδίδει τον χαρακτηρισμό της νέας «Μαχσά Αμινί», παραπέμποντας στην Ιρανή κουρδικής καταγωγής που συνελήφθη λόγω της μη χρήσης μαντίλας και απεβίωσε υπό κράτηση το 2022.

Ρεκόρ απωλειών για τις δυνάμεις ασφαλείας στην τρέχουσα εξέγερση

Ο αριθμός των απωλειών στις τάξεις των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας κατά την τρέχουσα εξέγερση υπερβαίνει κάθε προηγούμενο καταγεγραμμένο περιστατικό σε ανάλογες περιόδους ταραχών. Σύμφωνα με αναφορές που μεταδόθηκαν στις 11 Ιανουαρίου, τουλάχιστον 114 μέλη των σωμάτων ασφαλείας —προερχόμενα από τη Διοίκηση Επιβολής του Νόμου (LEC), τους Basij και το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC)— έχουν χάσει τη ζωή τους από τις 28 Δεκεμβρίου.

Ποιοι είναι οι βασικοί μηχανισμοί καταστολής

Βάσει σχετικών αναλύσεων, η LEC λειτουργεί ως ο κεντρικός πυλώνας εσωτερικής ασφάλειας, έχοντας την ευθύνη για την καθημερινή αστυνόμευση και την τήρηση της δημόσιας τάξης. Από την άλλη πλευρά, οι Basij, ως παραστρατιωτική οργάνωση, εστιάζουν κυρίως στη διάδοση της ιδεολογίας, την καταστολή και την άμυνα. Ταυτόχρονα, το καθεστώς έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης, αν και παραμένει αδιευκρίνιστο εάν το σύνολο των απωλειών που καταγράφονται για το IRGC αφορά αποκλειστικά μονάδες ξηράς.

Οι επαρχίες με τις περισσότερες απώλειες

Δημοσιεύματα από ιρανικές πηγές υποδεικνύουν ότι η Επαρχία Ισφαχάν σημειώνει τον μεγαλύτερο αριθμό νεκρών στελεχών της LEC και του IRGC (30), με την Επαρχία Γκαζβίν να έπεται με 9 νεκρούς από τους Basij και το IRGC. Τα διαθέσιμα στοιχεία φανερώνουν έντονη δράση σε συγκεκριμένες ζώνες, γεγονός που συμβαδίζει με πρόσφατες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με μετακινήσεις και αναπτύξεις δυνάμεων στο Κερμανσάχ και στο Δυτικό Αζερμπαϊτζάν.

Πιθανή υποεκτίμηση των πραγματικών αριθμών

Αναλυτές εκτιμούν πως ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι πιθανότατα υψηλότερος από αυτόν που παρουσιάζουν τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, έχουν αναφερθεί περιστατικά τραυματισμών και θανάτων στελεχών ασφαλείας σε περιοχές όπως η Επαρχία Τεχεράνης, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται στον επίσημο απολογισμό.

Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια του κινήματος Mahsa Amini (2022–2023) είχαν σκοτωθεί περισσότερα από 70 στελέχη των δυνάμεων ασφαλείας, αριθμός που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ο υψηλότερος σε κύμα διαδηλώσεων. Η παρούσα εξέγερση φαίνεται πλέον να ξεπερνά εκείνο το αιματηρό προηγούμενο, αναδεικνύοντας την ένταση και τη διάρκεια της πίεσης που δέχεται το καθεστώς.

Η πρόεδρος του Μεξικού  Κλαούντια Σέινμπαουμ Πάρδο γνωστοποίησε ότι είχε μια «καλή συζήτηση» με τον Αμερικανό ομόλογό της, Ντόναλντ Τραμπ με την ατζέντα της συζήτησης να επικεντρώνεται σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας.

Σύμφωνα με τη σχετική ανάρτησή της, οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για θέματα ασφαλείας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας. Επιπροσθέτως, η συνομιλία κάλυψε τις κοινές προσπάθειες με στόχο την καταπολέμηση των παράνομων δραστηριοτήτων, καθώς επίσης και τη συνεργασία στους κρίσιμους τομείς που αφορούν το εμπόριο και τις επενδύσεις.

Την Κυριακή, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε επικοινωνία με τον Μεξικανό ομόλογό του. Αντικείμενο της συζήτησης ήταν η επιτακτική ανάγκη για ισχυρότερη συνεργασία με στόχο την εξάρθρωση των βίαιων ναρκοτρομοκρατικών δικτύων και την πάταξη της παρανομίας, όπως δήλωσε επισήμως ο εκπρόσωπος Τύπου, Τόμι Πίγκοτ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε συνέντευξή του προ ημερών, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποστήριξε πως τα καρτέλ κυβερνούν ουσιαστικά το Μεξικό, ενώ προανήγγειλε πως αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα πλήξουν χερσαίους στόχους στο πλαίσιο της μάχης κατά της διακίνησης ναρκωτικών. Πρόκειται για την πιο πρόσφατη σε μια σειρά κλιμακούμενων απειλών περί ανάπτυξης αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για την καταπολέμηση των καρτέλ ναρκωτικών εντός της χώρας.

Η Μεξικανή πρόεδρος αναφέρει στην ανάρτησή της «η σύμπραξη και η συνεργασία σε ένα πλαίσιο αμοιβαίου σεβασμού αποδίδουν πάντα αποτελέσματα».