Οι εκλογές της 14ης Μαΐου στην Τουρκία μετά από δυο δεκαετίες παντοκρατορίας Ερντογάν είναι κομβικές για την μελλοντική πορεία της χώρας, καθώς το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την εσωτερική σταθερότητα και την αντιμετώπιση διαλυτικών διχαστικών φαινομένων που υπονομεύουν τη συνοχή, αλλά και στον διεθνή προσανατολισμό της ο οποίος επηρεάζει την περιφερειακή σταθερότητα και σφραγίζει την ίδια την φυσιογνωμία της Τουρκίας.
Η αγωνία όλων είναι η διαχείριση της επόμενης ημέρας των εκλογών καθώς με την ανάδειξη νέου προέδρου στις 14 Μαΐου ή στην επαναληπτική εκλογή, η Τουρκία θα έχει να αντιμετωπίσει, είτε την ανατροπή ενός καθεστώτος που επί μια εικοσαετία άπλωσε βαθιά τις ρίζες σε κάθε θεσμό και κάθε κοινωνική η οικονομική δομή, είτε το καθεστώς αυτό ενισχυμένο με ενδεχόμενη επανεκλογή Ερντογάν, θα συνεχίσει ανενόχλητο την αυταρχική στροφή, επιχειρώντας να εξαφανίσει και να συρρικνώσει τις αντιτιθέμενες φωνές.
Η βαθιά πόλωση και τα διχαστικά μηνύματα των δυο αντιπάλων στις προεδρικές εκλογές έχουν διαχυθεί βαθιά στην τουρκική κοινωνία η οποία περισσότερο από κάθε άλλη φορά φαίνεται διχοτομημένη, και είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλέψει κανείς πως θα μπορέσει αυτό το χάσμα να γεφυρωθεί μετά τις προεδρικές εκλογές.
Ήδη οι συζητήσεις περί ενδεχόμενης νοθείας, περί παρέμβασης των ξένων δυνάμεων και όλα όσα προβάλλονται στην προεκλογική διαδικασία φυτεύουν τον σπόρο της αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων είτε από την πλευρά Κιλιντσάρογλου που δικαιολογημένα φοβούνται επιχείρηση αλλοίωσης της ψήφου από ένα αδίστακτο καθεστώς, αλλά και από την πλευρά Ερντογάν που θα επιχειρήσει να αποδώσει τυχόν ήττα του σε επικράτηση των «ξένων ιμπεριαλιστών των «τρομοκρατών» και του λόμπι των επιτοκίων».
Αυτή η κατάσταση απονομιμοποιεί εκ προοιμίου τον νέο πρόεδρο που θα αναδειχθεί από τις κάλπες κάνοντας ακόμη πιο δύσκολο το έργο μιας εθνικής συμφιλίωσης.
Ο Ερντογάν έχει ήδη φτιάξει το αφήγημα της επόμενης ημέρας προκειμένου να περιορίσει την αντιπολίτευση, συνδέοντας ευθέως τον Κιλιτσάρογλου με το «όρος Καντιλ»(με το ΠΚΚ δηλαδή) και με τα ξένα συμφέροντα που τον στηρίζουν ελπίζοντας να χαλιναγωγήσουν την Τουρκία και να μην της επιτρέψουν να αναδειχθεί σε περιφερειακή δύναμη. Το γεγονός μάλιστα ότι το φιλοκουρδικό κόμμα HDP στηρίζει τον κ.Κιλιντσάρογλου, φορτώνει ακόμη περισσότερο την ατζέντα καθώς μια οριακή νίκη του υποψήφιου της αντιπολίτευσης θα αποδοθεί από τον Ερντογάν στην στήριξη των «τρομοκρατών» του ΠΚΚ.
Μια νίκη του Ερντογάν μετά από τόσες δημοσκοπήσεις που έδειχναν προβάδισμα του υποψήφιου της Αντιπολίτευσης θα αμφισβητηθεί αυτομάτως και θα αποδοθεί στην παρέμβαση του βαθέως ερντογανικού κράτους…
Το μεγάλο ερώτημα βεβαίως είναι το πως η ανάδειξη νέου προέδρου στην Τουρκία θα επηρεάσει τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της κάτι που συνδέεται ευθέως και με την εσωτερική κατάσταση που θα διαμορφωθεί στην χώρα την επομένη των εκλογών.
Ο Ερντογάν παίζει δυνατά το χαρτί που είχε από την αρχή στα χέρια του και το οποίο τσαλάκωσε αρκετά η τραγωδία των σεισμών. Υπόσχεται ότι με την νίκη του θα ανοίξει ο δρόμος για τον «Αιώνα της Τουρκίας» και αυτό προϋποθέτει διατήρηση ή και διεύρυνση των αποστάσεων από την Δύση, πιο «ανεξάρτητη» πολιτική στην διεθνή σκηνή, κατοχύρωση ρόλου ισχυρής περιφερειακής δύναμης και φυσικά διατήρηση των καλών σχέσεων με την Μόσχα.
Ο ιδιότυπος «εθνικιστικός ισλαμικός λαϊκισμός» που διαμορφώθηκε ως μοντέλο από τον Τ. Ερντογάν θα συνεχίσει να είναι ο μπούσουλας της χώρας.
Η προσπάθεια κατευνασμού των Αράβων στην οποία οδηγήθηκε κυρίως λόγω της ανάγκης της τουρκικής οικονομίας από άμεσες επενδύσεις, θα συνεχισθεί μέχρις ότου προκύψει αναπόφευκτα άλλο πεδίο περιφερειακής αντιπαράθεσης με την Σ. Αραβία ή την Αίγυπτο. Με το Ισραήλ η εξομάλυνση θα ακολουθεί το δύσβατο μονοπάτι που στρώνει το Παλαιστινιακό καθώς ο κ. Ερντογάν δεν θα σταματήσει να εμφανίζεται ως ο προστάτης των παλαιστινίων και να κλείνει το μάτι στα συνθήματα για «απελευθέρωση» της Ιερουσαλήμ.
Σε ό,τι αφορά την Δύση, είναι προφανές ότι η Ε.Ε. όσο κι αν χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία κ.α. στηρίζουν την Τουρκία, μια ακόμη διολίσθηση σε αυταρχισμό και προβολή μιας αυτόνομης και συγκρουόμενης με τις ευρωπαϊκές επιλογές τουρκική εξωτερική πολιτική, θα διατηρήσουν τα μεγάλα εμπόδια για την ανάπτυξη των ευρωτουρκικών σχέσεων. Όσο για τις ΗΠΑ, θα είναι ακόμη πιο δύσκολο το restart των σχέσεων, πολύ περισσότερο μάλιστα εάν ο κ. Μπάιντεν επιδιώξει και κατορθώσει να επανεκλεγεί στην προεδρία των ΗΠΑ.
Ο Ερντογάν θα επιδιώξει να παζαρέψει την ειδική σχέση με την Δύση, αλλά δεν υπάρχει πια απόθεμα εμπιστοσύνης για μια τέτοια «διαπραγμάτευση».
Ο Κιλιτσάρογλου δεν έχει άλλη επιλογή από το να ισορροπήσει μεταξύ του «μεγαλείου» του «Αιώνα της Τουρκίας» που προβάλει ο Ερντογάν και της αποκατάστασης των σχέσεων με την Δύση, στην οποία θα αναζητήσει στήριγμα απέναντι στο καθεστώς Ερντογάν το οποίο θα προσπαθεί να τον υπονομεύσει σε κάθε βήμα του. Θα πρόκειται για μια αντιστροφή της ιστορίας των αρχών της πρώτης δεκαετίας του αιώνα όταν ο Ερντογάν έχοντας μόλις κερδίσει τις πρώτες εκλογές αναζητούσε στήριξη από την Δύση προκειμένου να αντιμετωπίσει το κεμαλικό κατεστημένο…
Ο αντίπαλος του Ερντογάν πάντως μπορεί να υπόσχεται και να εφαρμόσει ένα πιο δημοκρατικό μοντέλο διακυβέρνησης που θα προσφέρει επιχειρήματα στους υποστηρικτές της Τουρκίας, θα παραμείνει όμως στην σχέση με την Ρωσία για λόγους όχι μόνο γεωπολιτικούς αλλά και καθαρά οικονομικούς… Απαλλάσσοντας την χώρα του από τα βαρίδια της διακυβέρνησης Ερντογάν θα είναι πιο εύκολο να αποκαταστήσει της σχέσεις με την Συρία, την Αίγυπτο και τις χώρες του Κόλπου και να αναζητήσει νέα συνεννόηση με το Ισραήλ. Αν και στο θέμα των S400 οι αξιωματούχοι του CHP δηλώνουν ότι δεν θα επιστραφούν στην Ρωσία, εκφράζουν αισιοδοξία ότι μέσα στο νέο κλίμα που θα δημιουργηθεί με την Ουάσιγκτον θα ξεπερασθεί και το πρόβλημα της αγοράς των F-16 αλλά και των F-35 και θα μπουν βάσεις για πιο στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η «μητέρα των μαχών» στις 14 Μαΐου δεν κρίνει απλώς μια πιθανή ομαλή εναλλαγή εξουσίας σε ένα δημοκρατικό πολίτευμα. Κρίνει τον γενικό προσανατολισμό και την μελλοντική ταυτότητα μιας μεγάλης χώρας, με κοινοβουλευτική παράδοση μεν αλλά συνηθισμένης σε πραξικοπήματα, σε εκτροπές, σε αυταρχικές πρακτικές. Και αυτό μεγαλώνει την αγωνία για την διαχείριση της επόμενης ημέρας…
(*Θα ακολουθήσει επόμενο άρθρο για το πως οι εκλογές επηρεάζουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την Ανατολική Μεσόγειο)
Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό.
Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων).
Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας).
Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
