Ακολουθήστε μας

Απόψεις

Σε περίπτωση βιβλικής καταστροφής, η ΚΔ έχει ή δεν έχει σχέδιο έκτακτης εκκένωσης;

Δημοσιεύτηκε στις

Ο Γολγοθάς που περνάει η Ρόδος θέτει σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Κυπριακή Δημοκρατία και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην οποία ανήκουν και τα δύο αυτά κυρίαρχα κράτη

Εξοχότατε κύριε Πρόεδρε,

Σας γράφω στον απόηχο των πρόσφατων καταστροφικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, της κατ’ εξακολούθηση αποτυχίας του ελληνικού κράτους στην καταπολέμηση των πυρκαγιών, των καταφανών ελλείψεων του συστήματος συντονισμού έκτακτης ανάγκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της χαώδους εκκένωσης 30.000 και πλέον τουριστών και κατοίκων της Ρόδου. Και γράφοντας αυτά δεν ασκώ καμία κριτική κατά των γενναίων πιλότων, πυροσβεστών και άλλων δημοσίων υπαλλήλων που ρίσκαραν τη ζωή τους για να σώσουν άλλους σε εγγενώς επισφαλείς συνθήκες.

Ο Γολγοθάς που περνάει η Ρόδος θέτει σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) και για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), στην οποία ανήκουν και τα δύο αυτά κυρίαρχα κράτη. Ίσως το πιο σημαντικό ερώτημα είναι αυτό στον τίτλο αυτής της ανοιχτής επιστολής. Σε περίπτωση βιβλικής καταστροφής, η ΚΔ έχει ή δεν έχει σχέδιο έκτακτης εκκένωσης; Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Βασίζεται στο αναπόφευκτο γεγονός ότι, όπως τη Ρόδο, η ΚΔ είναι προικισμένη με μια τεράστια τουριστική βιομηχανία, που προσελκύει εκατομμύρια τουρίστες ετησίως, αλλά βρίσκεται σε μιαν από τις πιο επικίνδυνες περιοχές στον κόσμο – στην Ανατολική Μεσόγειο και δίπλα από την Τουρκία.

Κατ’ αρχάς, από τον καιρό του Νώε, η Ανατολική Μεσόγειος έχει γίνει συνώνυμη με τη βιβλική καταστροφή. Όσον αφορά την ΚΔ σήμερα, επιβιώνει καθημερινώς με το ενδεχόμενο μιας νέας τουρκικής εισβολής, μιας τρομοκρατικής επίθεσης, μιας ανεξέλεγκτης πυρκαγιάς ή μιας αυτο-προκαλούμενης καταστροφής όπως τη θανατηφόρα έκρηξη στο Μαρί το 2011, για την οποία ευθυνόταν η κυβέρνηση του τότε Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια.

Σε λίγους μήνες, όπως πάνε τα πράγματα, η ΚΔ θα συνυπάρχει με μια νέα αλλά τρομακτική πιθανότητα – ότι, στο άψε σβήσε, θα αντιμετωπίσει πυρηνικό ατύχημα ή άλλη μορφή πυρηνικής καταστροφής, που θα προέρχεται από τον γιγάντιο Πυρηνικό Σταθμό Άκιουγιου. Αυτό το τερατούργημα βρίσκεται στη νότια ακτή της Τουρκίας, μόνο 80 με 85 χιλιόμετρα βόρεια των παραλιών της κατεχόμενης Επαρχίας Κερύνειας, περίπου 110 χιλιόμετρα βόρεια της ημι-κατεχόμενης Λευκωσίας, περίπου 135 χιλιόμετρα βόρεια της Λάρνακας, περίπου 170 χιλιόμετρα βόρεια της Λεμεσού και περίπου 185 χιλιόμετρα βόρεια της Πάφου.

Υπό τον έλεγχο της Ρωσικής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ROSATOM), υπό το πλαίσιο της διμερούς Τουρκο-Ρωσικής Συμφωνίας της 10ης Ιανουαρίου 2010 και υπό την αιγίδα των Προέδρων Ερντογάν και Πούτιν, ολοκληρώνεται στο Άκιουγιου η κατασκευή του πρώτου από τέσσερεις πυρηνικούς αντιδραστήρες. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, αναμένεται ότι η πρώτη μονάδα του Πυρηνικού Σταθμού Άκιουγιου θα τεθεί σε λειτουργία το 2023 και ότι οι άλλες μονάδες θα τεθούν σε λειτουργία, μια-μια, ώς το τέλος του 2026. Εν αναμονή αυτών των επικείμενων εξελίξεων, πυρηνικό καύσιμο έχει ήδη παραδοθεί στο Άκιουγιου.

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, αναμένεται ότι η πρώτη μονάδα του Πυρηνικού Σταθμού Άκιουγιου θα τεθεί σε λειτουργία το 2023 και ότι οι άλλες μονάδες θα τεθούν σε λειτουργία, μια-μια, ώς το τέλος του 2026, ενώ, με το πέρασμα του χρόνου, η ΚΔ θα αντιμετωπίσει παρόμοιους πυρηνικούς κινδύνους και από άλλες πηγές στη γειτονιά της

Με το πέρασμα του χρόνου, η ΚΔ θα αντιμετωπίσει παρόμοιους πυρηνικούς κινδύνους από άλλες πηγές στη γειτονιά της. Αυτοί περιλαμβάνουν τους τρεις πυρηνικούς αντιδραστήρες που η ROSATOM κατασκευάζει στον Πυρηνικό Σταθμό El-Dabaa στη βόρεια ακτή της Αιγύπτου, στα νοτιοανατολικά της Ιεράπετρας της Κρήτης και στα νοτιοδυτικά της Πάφου της Κύπρου. Προβλέπεται επίσης και ένας τέταρτος πυρηνικός αντιδραστήρας. Στις 20 Ιουλίου 2022 η κατασκευή του Πυρηνικού Σταθμού El-Dabaa ξεκίνησε επισήμως και αναμένεται ότι οι τέσσερεις πυρηνικοί αντιδραστήρες θα τεθούν σε λειτουργία, ένας-ένας, στα επερχόμενα χρόνια.

Λεπτομέρειες για τα προγράμματα πυρηνικής ενέργειας της Τουρκίας και της Αιγύπτου έχουν δημοσιευθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας στο https://cnpp.iaea.org/countryprofiles/Turkey/Turkey.htm και https://cnpp.iaea.org/countryprofiles/Egypt/Egypt.htm αντίστοιχα. Για το Άκιουγιου, πρόσθετες λεπτομέρειες και ανησυχίες παρουσιάζονται σε ακαδημαϊκό μου άρθρο: ‘‘The Akkuyu Nuclear Power Plantin Turkey: Some Causes for Concern’’, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 25 (3), 2023, 340-377, https://doi.org/10.1080/19448953.2022.2143855.

ακκιουγιου.jpg

 

Η ΚΔ έχει «σχέδια πρόληψης, ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης, αντίδρασης, εκκένωσης, επικοινωνίας, συντονισμού και ούτω καθεξής»;

Από τις 15 Αυγούστου 2021, όταν η «Σημερινή» δημοσίευσε μιαν ανοιχτή επιστολή μου, στην οποία έθεσα δώδεκα ερωτήματα σχετικά με την πυρηνικοποίηση της Τουρκίας, η Προεδρία της ΚΔ αποφεύγει να απαντήσει. Έστειλα τα δώδεκα ερωτήματά μου στον τότε Πρόεδρο, Νίκο Αναστασιάδη, μέσω του Προεδρικού Μεγάρου, στις 27 Οκτωβρίου 2021 και μετέπειτα στις 3 Ιανουαρίου, 24 Ιουνίου, 24 Αυγούστου και 31 Οκτωβρίου 2022. Έχοντας κατά νουν την πραγματική πιθανότητα ότι, αργά ή γρήγορα, η ΚΔ μπορεί να αντιμετωπίσει μια πυρηνική καταστροφή στο κατώφλι της, τα δώδεκα ερωτήματά μου επικεντρώθηκαν, μεταξύ άλλων σχετικών ζητημάτων, στο αν η ΚΔ έχει «σχέδια πρόληψης, ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης, αντίδρασης, εκκένωσης, επικοινωνίας, συντονισμού και ούτω καθεξής» (η ανοιχτή επιστολή μου της 15ης Αυγούστου 2021 βρίσκεται στο https://simerini.sigmalive.com/article/2021/8/15/uparkhoun-skhedia-prolepses-kai-antimetopises-opoiasdepote-purenikes-katastrophes-sto-akiougiou/).

Παρά το γεγονός ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της ΚΔ μού έστειλε δισέλιδη επιστολή, με ημερομηνία 11 Ιανουάριου 2023,που είχε κάποια σχέση με ένα από τα δώδεκα ερωτήματα, όλα ουσιαστικά παρέμειναν αναπάντητα από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη.

Στις 17 Μαΐου 2023, ο ιστότοπος της «Σημερινής» δημοσίευσε νέα ανοιχτή επιστολή μου, υπό τον τίτλο «Οι επικείμενες πυρηνικές απειλές στο κατώφλι της Κυπριακής Δημοκρατίας». Αυτή απευθυνότανε σε εσάς ως νέο Πρόεδρο (δείτε στο https://simerini.sigmalive.com/article/2023/5/17/oi-epikeimenes-purenikes-apeiles-sto-katophli-tes-kupriakes-demokratias/). Την ίδια μέρα, την έστειλα σε εσάς ηλεκτρονικά, και πάλι μέσω του Προεδρικού Μεγάρου.

Στις 26 Μαΐου 2023 έλαβα email από στέλεχος του Γραφείου της Υφυπουργού παρά τω Προέδρω, στην οποία με ευχαρίστησε για την αποστολή του ηλεκτρονικού μου μηνύματος με ημερομηνία 17 Μαΐου 2023 και με επιβεβαίωσε ότι «το περιεχόμενό του … θα μελετηθεί». Από τότε, όμως, έχουν περάσει δυο μήνες και ακόμη περιμένω να λάβω απαντήσεις σε δώδεκα ερωτήματα υψίστης σημασίας, που έθεσα για πρώτη φορά στη «Σημερινή» στις 15 Αυγούστου 2021. Μήπως η Προεδρία έχει κάτι να κρύψει; Εάν ναι, τι; Εάν όχι, μπορείτε να απαντήσετε χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση;

Η πιθανότητα μιας εκκένωσης σε περίπτωση πυρηνικής καταστροφής

Λαμβάνοντας υπόψη τόσο την απροθυμία της Προεδρίας της ΚΔ να δώσει απαντήσεις στα δώδεκα ερωτήματα που της έθεσα όσο και τις απροκάλυπτες αποτυχίες του ελληνικού κράτους εν όψει των πυρκαγιών στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 2023, αξίζει τον κόπο να επαναλάβω ορισμένα από αυτά που έγραψα στην ανοιχτή επιστολή μου της 15ης Αυγούστου 2021, στο πλαίσιο των τότε πρόσφατων καταστροφικών πυρκαγιών στην ΚΔ, Τουρκία και Ελλάδα, ειδικά στην Εύβοια:

«Έχω γράψει αυτήν την ανοιχτή επιστολή στον απόηχο των ύποπτων, καταστροφικών και θανατηφόρων πυρκαγιών που ξέσπασαν στην Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) στις αρχές του Ιουλίου, στην Τουρκία στα τέλη του Ιουλίου και στην Ελλάδα στις αρχές του Αυγούστου του 2021.

»Συνολικά, αυτές οι πυρκαγιές όχι μόνο προκάλεσαν ανυπολόγιστες ζημιές, αλλά υπογράμμισαν την εγγενή ευπάθεια της Ανατολικής Μεσογείου να υποστεί βιβλική καταστροφή, λόγω ακραίων φαινομένων. Τούτου λεχθέντος, η κάθε κόλαση φωτιάς εξέθεσε και κάτι άλλο: το γνωστό γεγονός ότι οι κρατικοί μηχανισμοί στην ΚΔ, Τουρκία και Ελλάδα δεν λειτουργούν σωστά. Σε καθένα από αυτά τα τρία κυρίαρχα κράτη, η απέραντη επέκταση των καιόμενων περιοχών οφείλεται, εν μέρει, στις εμφανείς ανεπάρκειες και ίσως στις αμέλειες των κρατικών μηχανισμών να προετοιμαστούν συνετά, να συντονιστούν ορθά και να αντιδράσουν αποτελεσματικά. …

»Στις 30 Απριλίου 1986, τέσσερεις ημέρες μετά την πυρηνική καταστροφή στο Τσέρνομπιλ, το Φόρεϊν Όφις του Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ) επιβεβαίωσε ότι ‘‘για λόγους ασφαλείας, είναι σωστό να μεταφέρουμε τους ανθρώπους μας [δηλ. τους πολίτες του ΗΒ] από το Κίεβο και το Μινσκ, μια περιοχή με ακτίνα περίπου 200 μίλια [δηλ. 322 χιλιόμετρα] από το Τσέρνομπιλ» (Πηγή: Hansard, House of Lords Debates, 30 April 1986, Column 270).

»Έχοντας κατά νουν αυτό το σοφό προηγούμενο, ήταν μάλλον λογικό το ακόλουθο σχόλιο του Προέδρου του Ινστιτούτου Κύπρου, Δρος Κώστα Ν. Παπανικόλα, σε συνέντευξη το 2018: ‘‘Οι μελέτες έχουν δείξει ότι σοβαρό ατύχημα στο Άκιουγιου, αντίστοιχο λ.χ. αυτού της Φουκουσίμα [στην Ιαπωνία το 2011], θα απαιτούσε ίσως και εκκένωση της Κύπρου, καθότι βρίσκεται στην πρώτη ζώνη επικινδυνότητας. Το ρίσκο επιφανειακής συγκέντρωσης, εναπόθεσης και ανθρώπινης έκθεσης στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι σχετικά μεγάλο, λόγω των επικρατούντων βόρειων και δυτικών ανέμων που επηρεάζουν κυρίως την Κύπρο. Το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό [και] πρέπει να πάρει τη δέουσα προσοχή…’’» (Πηγή: www.cyi.ac.cy/images/cyi_in_news/2018/FYI_-_OMM_-_AKKOUYIOU_NUCLEAR_STATION_-_02.05.2018.pdf)».

Τα δώδεκα αναπάντητα ερωτήματα

Τα είχα όλα αυτά στο μυαλό μου όταν έθεσα τα δώδεκα ερωτήματα που δημοσιεύτηκαν στη «Σημερινή» στις 15 Αυγούστου 2021, ορισμένα από τα οποία αντανακλούν το θέμα της εκκένωσης. Τα αναπαράγω παρακάτω:

«(1) Στο πλαίσιο της [32ης σελίδας της] «Έκθεσης για τη Διαχείριση των Κινδύνων των Καταστροφών στην ΚΔ» [που δημοσιεύτηκε στα Αγγλικά τον Οκτώβριο του 2020 από το Υπουργείο Εσωτερικών της ΚΔ και από την Πολιτική Άμυνα Κύπρου], πώς μπορεί η Κυβέρνηση της ΚΔ να μην έχει «καμία πληροφορία» για έναν τεράστιο, υπό κατασκευήν, πυρηνικό σταθμό στο κατώφλι της [δηλ. τον Πυρηνικό Σταθμό Άκιουγιου];

»(2) Τι πραγματικά σημαίνει η ομολογία [στην 32η σελίδα της προσφερόμενης Έκθεσης] ότι ‘‘δεν υπάρχουν… σχέδια αντιμετώπισης πυρηνικού ατυχήματος στην περιοχή’’; Σημαίνει ότι στην ΚΔ δεν υπάρχουν προετοιμασμένα σχέδια πρόληψης, ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης, αντίδρασης, εκκένωσης, επικοινωνίας, συντονισμού και ούτω καθεξής; Εάν ναι, πώς εξηγούνται αυτές οι απαράδεκτες παραλείψεις; Εάν όχι, πού βρίσκονται όλα αυτά τα σχέδια; Έχουν δημοσιευτεί και έχουν χρησιμοποιηθεί, π.χ., για σκοπούς διαφώτισης και εκπαίδευσης; [αυτή η Έκθεση έχει αρχειοθετηθεί στο www.moi.gov.cy/moi/cd/cd.nsf/All/FCD20FA31F355927C22586A2003D6152/$file/2020%20DRM%20REPORT.pdf?OpenElement]

»(3) Από τη στιγμή που θα ενεργοποιηθεί ο πυρηνικός σταθμός στο Άκιουγιου το 2023, θα προκύψουν διάφοροι υφέρποντες κίνδυνοι που, στο πέρασμα του χρόνου, θα υποσκάψουν τη δημόσια υγεία, την ατμόσφαιρα, την άγρια φύση (πανίδα και χλωρίδα), τη γεωργία, την τροφική αλυσίδα, τις πηγές νερού, τους υδατοφράκτες, την αλιεία, τη θάλασσα, τα δάση και το ευρύτερο περιβάλλον της ΚΔ και της ΕΕ; Εάν ναι, υπάρχουν σχέδια της ΚΔ και της ΕΕ για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση τέτοιων κινδύνων; Εάν όχι, γιατί όχι;

»(4) Εάν ξεσπάσει οποιαδήποτε πυρηνική καταστροφή στο Άκιουγιου και ακολουθήσει συγκάλυψη, όπως έγινε μετά τις εκρήξεις στο Τσέρνομπιλ το 1986, πώς θα το μάθουν οι Αρχές της ΚΔ και της ΕΕ;

»(5) Σε σχέση με το ‘‘Ειδικό Εθνικό Σχέδιο ‘ΗΛΕΚΤΡΑ’ για Ετοιμότητα και Απόκριση σε έκτακτα Ραδιολογικά ή Πυρηνικά Περιστατικά’’, το οποίο δημοσιεύθηκε το 2015 από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών στη Λευκωσία, γιατί αποτελείται μόνο από 11 σελίδες; Γιατί δεν κάνει καμία ρητή αναφορά στο Άκιουγιου, στην Τουρκία και στα εδάφη της ΚΔ υπό συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή; Έχοντας υπόψη αυτές τις παραλείψεις, αυτό το Σχέδιο θα συμπληρωθεί και θα επεκταθεί; (Το Σχέδιο βρίσκεται στον ιστότοπο του Υπουργείου Εργασίας στο www.mlsi.gov.cy/mlsi/dli/dliup.nsf/All/471F975896630272C2257F3800233E02?OpenDocument).

»(6) Εάν ξεσπάσει οποιαδήποτε πυρηνική καταστροφή στο Άκιουγιου, οι κάτοικοι της ΚΔ θα γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν και τι δεν πρέπει να κάνουν για να προστατευτούν; Έχουν λάβει οδηγίες οι πολίτες και οι υπηρεσίες πρώτης απόκρισης της ΚΔ; Έχουν λάβει οδηγίες τα νοσοκομεία, ιατρεία, λιμάνια, αεροδρόμια, στρατόπεδα, υπουργεία, δημαρχεία, δικαστήρια, σχολεία, πανεπιστήμια, καταστήματα, εργοστάσια, ξενοδοχεία, αγροκτήματα και τα υπόλοιπα ιδιωτικά και δημόσια όργανα της ΚΔ; Ο λαός της ΚΔ εκπαιδεύεται ανάλογα, όπως εκπαιδεύεται ο λαός της Λιθουανίας, λόγω του πυρηνικού σταθμού στη διπλανή Λευκορωσία (και όπως περιγράφεται στο www.rsc.lt/index.php/pageid/524); Εάν ναι, πώς; Εάν όχι, γιατί όχι και πότε θα αρχίσει μια οργανωμένη εκστρατεία με τριπλό στόχο τη διαφώτιση, την εκπαίδευση και την προετοιμασία;

»(7) Εάν οποιαδήποτε πυρηνική καταστροφή οδηγήσει στην απελευθέρωση επικίνδυνων ποσοτήτων ραδιενέργειας, ειδικά αν ο άνεμος φυσάει από τα βόρεια, θα πραγματοποιηθούν οργανωμένες εκκενώσεις όλων των ατόμων που θα βρίσκονται στα μη κατεχόμενα νότια εδάφη της ΚΔ, στα κατεχόμενα βόρεια εδάφη της ΚΔ, στη ‘‘νεκρή ζώνη’’ και στις βρετανικές ‘‘βάσεις’’; Εάν ναι, τέτοιες εκκενώσεις θα είναι εθελοντικές ή υποχρεωτικές; Εάν όχι, οι κάτοικοι της νήσου Κύπρου θα αφεθούν στο έλεος του Θεού, όπως έμειναν στο έλεος του Θεού τόσα άτομα, σε τόσα χωριά στην Εύβοια και σε άλλα σημεία της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών στις αρχές του Αυγούστου του 2021;

»(8) Εάν πραγματοποιηθούν εκκενώσεις μετά από οποιαδήποτε πυρηνική καταστροφή, πώς και με ποια αεροπορικά και θαλάσσια μέσα θα διαφύγει ο κόσμος; Πού θα καταλήξουν όλα τα άτομα που θα ξεριζωθούν; Για πόσον καιρό θα παραμείνουν στην ξενιτιά; Σε τέτοιες πρωτόγνωρες συνθήκες, πώς θα επιβιώσει, πώς θα κυβερνηθεί και πώς θα προστατευτεί η ήδη ημικατεχόμενη ΚΔ;

»(9) Σε περίπτωση πυρηνικής καταστροφής, υπάρχουν προετοιμασμένα σχέδια και προκαθορισμένοι συντονισμοί (ι) μεταξύ της ΚΔ, της ΕΕ και της Τουρκίας ως κατοχικής δύναμης στον βορρά της ΚΔ, δήθεν ‘‘εγγυήτριας δύναμης’’ της ΚΔ και υποψήφιας χώρας για ένταξη στην ΕΕ, (ιι) μεταξύ της ΕΕ, της ΚΔ, της Ελλάδας ως ‘‘εγγυήτριας δύναμης’’ και των υπόλοιπων 25 κρατών μελών της ΕΕ, και (ιιι) μεταξύ του ΟΗΕ, της ΕΕ, της ΚΔ και των μη μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του ΗΒ, αποικιακού ηγεμόνα στις ‘‘βάσεις’’ και ‘‘εγγυήτριας δύναμης’’ της ΚΔ; Εάν ναι, αυτά τα σχέδια έχουν δημοσιευτεί; Εάν όχι, γιατί όχι και πότε θα προετοιμαστούν προτού δημοσιευτούν;

»(10) Με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια, η κυβέρνηση της ΚΔ έχει (ι) δημιουργήσει επίσημες ιστοσελίδες όπως αυτές της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ (π.χ. στο http://web.archive.org/web/20180417192817/www.remm.nlm.gov/nuclearaccident.htm), (ιι) επίσημο κανάλι στο Youtube και (ιιι) άλλα μέσα επικοινωνίας, π.χ., επίσημο λογαριασμό στο Twitter; Εάν ναι, πού βρίσκονται; Εάν όχι, γιατί όχι και πότε θα δημιουργηθούν;

»(11) Η Κυβέρνηση της ΚΔ και η ΕΕ τι γνωρίζουν για τα υποπτευόμενα σχέδια της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνικά όπλα παράλληλα με την απόκτηση της πυρηνικής ενέργειας; Μπορεί να αποτραπεί ένα τέτοιο αποτέλεσμα; Εάν ναι, πώς; Εάν όχι, γιατί όχι;

»(12) Η ΚΔ έχει θέσει το ζήτημα της πυρηνικοποίησης της Τουρκίας στον ΟΗΕ, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της ΕΕ, στην Κοινοπολιτεία και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς; Εάν ναι, πότε και με ποια αποτελέσματα; Εάν όχι, γιατί όχι και πότε θα θέσει αυτό το φλέγον ζήτημα;».

Αναμένω τις απαντήσεις σας, που σκοπεύω να δημοσιεύσωπρος όφελος της διαφάνειας, της διαφώτισης και της ευαισθητοποίησης του κοινού.

 

Με εκτίμηση,

Κλέαρχος Κ. Κυριακίδης

*Οι απόψεις του είναι προσωπικές

 

 

 

 

………………..

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΚΛΕΑΡΧΟΥ Α. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΤΟ ΑΚΙΟΥΓΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2018

 

ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΑΡΘΡΑ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΑΝ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΓΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟ ΟΜΟΤΙΜΟΥΣ

 

Klearchos A. Kyriakides, ‘The Akkuyu Nuclear Power Plant in Turkey: Some Causes for Concern’, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 25 (3), 2023, 340-377, www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/19448953.2022.2143855 and https://doi.org/10.1080/19448953.2022.2143855

 

Klearchos A. Kyriakides, ‘Syria, Sarin and Cyprus: An Open Letter to the Prime Minister of the United Kingdom’, Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 20 (3), 2020, 372-414, www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19448953.2020.1739879 and https://doi.org/10.1080/19448953.2020.1739879Το Άκιουγιου αναφέρεται στιςσελίδες 387-388, 396, 399, 408 (Endnote 83) and 409 (Endnotes 86 and 93)

 

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ

 

Klearchos A. Kyriakides, ‘Syria, Sarin and Cyprus: An Open Letter to the Prime Minister of the United Kingdom’, 9 May 2018, http://forum.agora-dialogue.com/wp-content/uploads/2018/05/Open-Letter-to-the-UK-PM-Tereas-May-dated-9-May-2018-Klearchos.pdf and https://forum.agora-dialogue.com/2018/05/09/syria-sarin-and-cyprus-an-open-letter-to-the-right-honourable-theresa-may-mp-the-prime-minister-of-the-united-kingdom/Το Άκιουγιου αναφέρεται στιςσελίδες 20, 21 και 35-36.

 

ΑΡΘΡΑ ΠΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΑΝ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Οι επικείμενες πυρηνικές απειλές στο κατώφλι της Κυπριακής Δημοκρατίας’, Σημερινή της Κυριακής, 14 Μαΐου 2023 και ηλεκτρονικά στις 17 Μαΐου 2023, https://simerini.sigmalive.com/article/2023/1/31/o-purenikos-stathmos-akiougiou-kai-e-purenikopoiese-tes-euruteres-m-anatoles/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Ο Πυρηνικός Σταθμός Άκιουγιου και η πυρηνικοποίηση της Ευρύτερης Μ. Ανατολής’, Σημερινή της Κυριακής, 30 Ιανουαρίου 2023 και ηλεκτρονικά στις 31 Ιανουαρίου 2023, https://simerini.sigmalive.com/article/2023/1/31/o-purenikos-stathmos-akiougiou-kai-e-purenikopoiese-tes-euruteres-m-anatoles/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Καθώς ολοκληρώνεται ο ρωσοτουρκικός πυρηνικός σταθμός στο Άκιουγιου, γιατί επικρατεί κρατική σιωπή στη Λευκωσία; Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας’, Σημερινή της Κυριακής, 23 Οκτωβρίου 2022 και ηλεκτρονικά στις 26 Οκτωβρίου 2022, https://simerini.sigmalive.com/article/2022/10/26/kathos-olokleronetai-o-rosotourkikos-purenikos-stathmos-sto-akiougiou-giati-epikratei-kratike-siope-ste-leukosia/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Η ρωσοτουρκική πυρηνική συμμαχία και η συνεχιζόμενη κυπριακή κρατική σιωπή: Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας’, 21 Αυγούστου 2022 και ηλεκτρονικά στις 24 Αυγούστου 2022 https://simerini.sigmalive.com/article/2022/8/24/e-rosotourkike-purenike-summakhia-kai-e-sunekhizomene-kupriake-kratike-siope/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Οι αναπάντητες επιστολές και ερωτήσεις για τον πυρηνικό σταθμό στο Άκιουγιου: Ανοιχτή επιστολή παραπόνων προς τους Προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΚΔ.’, Σημερινή της Κυριακής, 2 Ιανουαρίου 2022 και ηλεκτρονικά στις 3 Ιανουαρίου 2022,https://simerini.sigmalive.com/article/2022/1/3/oi-anapantetes-epistoles-kai-eroteseis-gia-ton-pureniko-stathmo-sto-akiougiou/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Υπάρχουν σχέδια πρόληψης και αντιμετώπισης οποιασδήποτε πυρηνικής καταστροφής στο Άκιουγιου; Ανοιχτή επιστολή προς τους Προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της ΚΔ’, Σημερινή της Κυριακής, 15 Αυγούστου 2021, https://simerini.sigmalive.com/article/2021/8/15/uparkhoun-skhedia-prolepses-kai-antimetopises-opoiasdepote-purenikes-katastrophes-sto-akiougiou/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Η ρωσοτουρκική τελετή στο Άκιουγιου και τα πυρηνικά διδάγματα της Φουκουσίμα’, Σημερινή της Κυριακής, 21 Μαρτίου 2021 και ηλεκτρονικά στις 22 Μαρτίου 2021, https://simerini.sigmalive.com/article/2021/3/22/e-rosotourkike-telete-sto-akiougiou-kai-ta-purenika-didagmata-tes-phoukousima/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Ένας σεισμός, δύο εκρήξεις και τρία ερωτήματα για την πυρηνικοποίηση της Τουρκίας’, Σημερινή της Κυριακής, 28 Φεβρουαρίου 2021 και ηλεκτρονικά στις 1 Μαρτίου 2021, https://simerini.sigmalive.com/article/2021/3/1/enas-seismos-duo-ekrexeis-kai-tria-erotemata-gia-ten-purenikopoiese-tes-tourkias/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Η νεκρική σιγή εν όψει των αναδυόμενων πυρηνικών κινδύνων στο Άκιουγιου’, Σημερινή της Κυριακής, 20 Σεπτεμβρίου 2020, https://simerini.sigmalive.com/article/2020/9/20/e-nekrike-sige-en-opsei-ton-anaduomenon-purenikon-kindunon-sto-akiougiou/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Οι εκρήξεις στη Βηρυτό προοιωνίζονται μια μελλοντική καταστροφή στο Άκιουγιου;’, Σημερινή της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2020 και ηλεκτρονικά στιςΑυγούστου 2020, https://simerini.sigmalive.com/article/2020/8/9/oi-ekrexeis-ste-beruto-prooionizontai-mia-mellontike-katastrophe-sto-akiougiou/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Η πυρηνική απειλή ως «Δαμόκλειος σπάθη» επάνω από την Κύπρο’, Σημερινή της Κυριακής, 23 Φεβρουαρίου 2020, https://simerini.sigmalive.com/article/2020/2/23/e-purenike-apeile-os-damokleios-spathe-epano-apo-ten-kupro/

 

Κλέαρχος Α. Κυριακίδης, ‘Ο τουρκικός πυρηνικός σταθμός στο Akkuyu απειλεί την ΚΔ;Αφιερωμένο στη Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Τσέρνομπιλ’, Σημερινή της Κυριακής, 28 Απριλίου 2019, www.sigmalive.com/simerini/politics/565160/o-tourkikos-pyrinikos-stathmos-sto-akkuyu-apeilei-tin-kd

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Απόψεις

Nord Stream: Η δίκη στο Αμβούργο, οι πολιτικές αντιδράσεις στη Γερμανία και το κόστος της στήριξης προς την Ουκρανία

Δημοσιεύτηκε

στις

Η έναρξη της δίκης για τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, ενώ στο εσωτερικό της Γερμανίας εντείνονται οι διαφωνίες για τη συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς το Κίεβο.

Στις 14 Οκτωβρίου ξεκίνησε στο Αμβούργο η δίκη του Σέρχι Κουζνέτσοφ, πρώην αξιωματικού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, ο οποίος κατηγορείται για συμμετοχή στην επιχείρηση δολιοφθοράς που προκάλεσε τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream τον Σεπτέμβριο του 2022. Η γερμανική εισαγγελία αποδίδει στον κατηγορούμενο ρόλο στον σχεδιασμό και στην εκτέλεση της επίθεσης, ενώ αναβάθμισε τις κατηγορίες σε εγκλήματα πολέμου.

Ο ίδιος ομολόγησε ότι ενήργησε με κρατικές εντολές, «ό,τι έκανα, το έκανα κατόπιν εντολών», μετέφερε ο συνήγορός του. Το Κίεβο αρνείται την εμπλοκή του στην καταστροφή των αγωγών. Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα για τη Γερμανία, καθώς οι Nord Stream αποτελούσαν κρίσιμη υποδομή για τη μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Η καταστροφή τους επιβάρυνε το ήδη σύνθετο ενεργειακό περιβάλλον. Το ερώτημα που επανέρχεται είναι κατά πόσο η εξέλιξη της δικαστικής έρευνας θα επηρεάσει τις σχέσεις Βερολίνου–Κιέβου και τη γερμανική πολιτική απέναντι στον πόλεμο.

Η εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση και η οικονομική πίεση

Την ίδια ημέρα, στη Σαξονία-Άνχαλτ, το AfD και το BSW προώθησαν από κοινού πρόταση με τίτλο «Ειρηνευτικές συνομιλίες αντί επέκτασης του πολέμου στην Ουκρανία». Οι δύο πολιτικές δυνάμεις ζητούν άμεση κατάπαυση του πυρός, έναρξη διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία, άρση των οικονομικών κυρώσεων και τερματισμό της στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας προς την Ουκρανία, με εξαίρεση την ανθρωπιστική συνδρομή.

Η απόφαση έχει πολιτικό χαρακτήρα, καθώς η εξωτερική πολιτική και οι παραδόσεις όπλων δεν αποτελούν αρμοδιότητα ενός κρατιδίου. Αναδεικνύει, ωστόσο, την αυξανόμενη αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Γερμανίας για τη στρατηγική που ακολουθεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς επιμένει ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας αποτελεί ζήτημα ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η συζήτηση διεξάγεται ενώ τα γερμανικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν αυξημένες οικονομικές πιέσεις και το Βερολίνο προωθεί μεταρρυθμίσεις στην ιδιωτική συνταξιοδότηση. Στις 16 Οκτωβρίου, η ομοσπονδιακή βουλή (Bundestag) εξέτασε και ψήφισε το νομοσχέδιο για το πρόγραμμα Frühstartrente, το οποίο προβλέπει κρατική εισφορά 10 ευρώ τον μήνα για την ιδιωτική συνταξιοδοτική αποταμίευση παιδιών από την ηλικία των έξι ετών. Η παράλληλη συζήτηση για τις κοινωνικές δαπάνες και τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας τροφοδοτεί την πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με τις προτεραιότητες του κρατικού προϋπολογισμού, την στιγμή που η Γερμανία έχει έλλειμα 34δις για φέτος.

Το χρηματοδοτικό βάρος για την Ευρώπη

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ζητήσει πρόσθετους πόρους για το 2027, εκτιμώντας ότι απαιτούνται επιπλέον 70 δισ. ευρώ. Το αίτημα αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διατηρήσει τη σημερινή κλίμακα στήριξης χωρίς να περιορίσει άλλες δημοσιονομικές προτεραιότητες, όπως η κοινωνική πολιτική, η εκπαίδευση και οι επενδύσεις.

Παράλληλα, οι δημόσιες διαφωνίες μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού προέδρου για την πορεία του πολέμου εντείνουν την αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική δυτική υποστήριξη. Οι καταγγελίες για διαφθορά στην Ουκρανία ενισχύουν, επίσης, τις φωνές που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο της διάθεσης των χρημάτων.

Η δίκη για το Nord Stream, έχει ήδη αναδείξει ένα ευρύτερο πολιτικό δίλημμα: πώς θα συνδυάσει η Γερμανία και η Ευρώπη την ενεργειακή τους ασφάλεια, τη στήριξη της Ουκρανίας και τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής, ενώ οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες του πολέμου εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες;

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πρώην διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου: «Με αντιμετώπισαν σαν απειλή επειδή επέστρεψα από τη Μόσχα»

Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία να με υποβάλουν σε μια παρεμβατική εξέταση για να αξιολογήσουν αν σχεδίαζα μια «εχθρική πράξη» εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου. Ένας αστυνομικός με πλησίασε και με έθεσε αμέσως υπό κράτηση, αφού τον ενημέρωσα ότι είχα παρευρεθεί σε ένα συνέδριο στη Ρωσία για να συζητήσω για τη γεωπολιτική. Δεν μου εξηγήθηκε γιατί κρατούμουν, παρά μόνο ότι ήθελε να μου κάνει «μερικές ερωτήσεις». Παράδοξα, επεσήμανε ότι οι «αντιτρομοκρατικές» εξουσίες που χρησιμοποιούσε «δεν είναι τόσο τρομακτικές όσο ακούγονται».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Βρετανία καταστέλλει ακόμα πιο σκληρά τους επικριτές που θεωρούν ότι η δυτική εξωτερική πολιτική υπήρξε μια καταστροφική αποτυχία. Πλησιάζουμε ταχέως στο σημείο όπου η έκφραση μιας εναλλακτικής άποψης μπορεί να σε οδηγήσει στη φυλακή.  Το βράδυ της 2ας Οκτωβρίου, κατά την έξοδό μου από πτήση από τη Μόσχα μέσω Κωνσταντινούπολης, προσήχθην από τη βρετανική αντιτρομοκρατική αστυνομία για τρεις ώρες βάσει του Νόμου περί Αντιτρομοκρατίας και Ασφάλειας Συνόρων του 2026. Δεν είχα κανένα δικαίωμα σιωπής, το πρόσωπο και τα υπάρχοντά μου υποβλήθηκαν σε εξονυχιστική έρευνα, έδωσα δακτυλικά αποτυπώματα και δείγμα DNA, ενώ μου ζητήθηκε να παραδώσω τις ηλεκτρονικές μου συσκευές και να παράσχω τους κωδικούς πρόσβασης, διαφορετικά θα αντιμετώπιζα σύλληψη.

Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία να με υποβάλουν σε μια παρεμβατική εξέταση για να αξιολογήσουν αν σχεδίαζα μια «εχθρική πράξη» εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ένας αστυνομικός με πλησίασε και με έθεσε αμέσως υπό κράτηση, αφού τον ενημέρωσα ότι είχα παρευρεθεί σε ένα συνέδριο στη Ρωσία για να συζητήσω για τη γεωπολιτική. Δεν μου εξηγήθηκε γιατί κρατούμουν, παρά μόνο ότι ήθελε να μου κάνει «μερικές ερωτήσεις». Παράδοξα, επεσήμανε ότι οι «αντιτρομοκρατικές» εξουσίες που χρησιμοποιούσε «δεν είναι τόσο τρομακτικές όσο ακούγονται».

Είχα παρευρεθεί στο Διεθνές Συνέδριο της Λέσχης Συζητήσεων Βαλντάι στην περιοχή της Μόσχας από τις 27 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης της κεντρικής ομιλίας του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Συμμετείχα μετά από πρόσκληση της Λέσχης Βαλντάι, η οποία κάλυψε τα εισιτήρια και τη διαμονή μου, όπως είθισται για τους ξένους προσκεκλημένους σε τέτοια διεθνή συνέδρια.

Η Λέσχη Βαλντάι, που ιδρύθηκε το 2004, είναι πρωτίστως μια συνάντηση ακαδημαϊκών από όλο τον κόσμο. Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σε αυτήν συμμετείχαν ένας πρώην επικεφαλής της MI6, ο πρώην Βρετανός Πρέσβης στη Ρωσία Σερ Τόνι Μπρέντον και η Φιόνα Χιλ.

Η Βαλντάι έχει βρεθεί στο στόχαστρο της βρετανικής κυβέρνησης. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, πλήθος δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών έλαβαν επιστολές από το Υπουργείο Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου (Home Office), με τις οποίες καλούνταν να εγγραφούν στο Μητρώο Εγγραφής Ξένης Επιρροής, εάν «κατευθύνονται να διεξαγάγουν σχετικές δραστηριότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο ως μέρος μιας συμφωνίας με μια ξένη δύναμη». Η μη συμμόρφωση με το καθεστώς αυτό θεωρείται ποινικό αδίκημα.

Η Βρετανίδα δημοσιογράφος Μαίρη Ντετζέβσκι, η οποία ήταν διευθύντρια του γραφείου των Times στη Μόσχα τη δεκαετία του 1990, είναι η πιο πρόσφατη που έλαβε μια τέτοια επιστολή ως δημόσια καταγεγραμμένη συνεργάτης της Λέσχης Συζητήσεων Βαλντάι, αν και δεν έχει παρευρεθεί από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος. Η ιδέα ότι αν παρευρεθείς σε ένα ακαδημαϊκό συνέδριο κατευθύνεσαι από μια ξένη δύναμη είναι προφανώς παράλογη. Παρόλα αυτά, και δεδομένων των προφανών κινδύνων, πάλεψα με το δίλημμα αν έπρεπε να αποδεχτώ την πρόσκληση από τη Βαλντάι και να πραγματοποιήσω την πρώτη μου επίσκεψη στη Ρωσία από τότε που έφυγα οδικώς από τη χώρα αυτή τον Φεβρουάριο του 2019, στο τέλος της τετραμισάμιση ετών διπλωματικής μου αποστολής εκεί.

Ο κύριος ρόλος μου τότε ήταν ως Οικονομικός Σύμβουλος, υπεύθυνος μεταξύ άλλων για την πολιτική των κυρώσεων. Μετά την επιστροφή μου στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενέκρινα περίπου 1.000 κυρώσεις κατά Ρώσων, συμπεριλαμβανομένων και αυτών μετά την ξεσπάσματα του πολέμου.

Είχα κάποιες ανησυχίες ότι ο ρόλος μου στις κυρώσεις ενδεχομένως να μου δημιουργούσε προβλήματα μόλις βρισκόμουν εντός της Ρωσίας (πράγματι, υποβλήθηκα σε μια εξαιρετικά στρεσογόνα κράτηση και ανακρίσεις διάρκειας τεσσάρων και μισής ωρών από την FSB κατά την άφιξή μου στη Μόσχα).

Ο Σερ Τόνι Μπρέντον, με τον οποίο είχα συμβουλευτεί, μου πρότεινε να παρευρεθώ, λέγοντας ότι η Βαλντάι ήταν μια «εξαιρετική εκδήλωση». Κατόπιν συμβουλής του, ενημέρωσα το Βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών, τονίζοντας τη δέσμευσή μου να τηρήσω τις υποχρεώσεις μου βάσει του Νόμου περί Κρατικών Μυστικών (Official Secrets Act) πριν αναχωρήσω για τη Μόσχα. Αυτό περιλάμβανε την επιβεβαίωση ότι, ενώ η Βαλντάι είχε πληρώσει για τις πτήσεις μου, δεν είχα λάβει καμία πληρωμή για τη συμμετοχή μου.

Υπηρέτησα ως Βρετανός διπλωμάτης για 24 χρόνια και λαμβάνω σοβαρά υπόψη τις συνεχείς δεσμεύσεις μου να διαφυλάξω τα μυστικά στα οποία είχα πρόσβαση κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Η υπόνοια ότι μπορεί να σχεδίαζα μια εχθρική πράξη εναντίον της Βρετανίας είναι προσβλητική και εσφαλμένη. Ωστόσο, από τη συνταξιοδότησή μου το 2023, υπήρξα οξύς επικριτής της κατεύθυνσης της εξωτερικής πολιτικής του Ηνωμένου Βασιλείου προς τη Ρωσία, ιδιαίτερα της απομάκρυνσης από τη διπλωματία προς όφελος του πολέμου.

Προφυλάξεις που είχα λάβει, αν και σημαντικές και απαραίτητες, αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για να αποτρέψουν την κράτησή μου με λιγότερα δικαιώματα από ό,τι αν είχα συλληφθεί επίσημα και μου είχαν απαγγελθεί κατηγορίες. Είμαι της άποψης ότι παράγοντες των υπηρεσιών ασφαλείας στο Λονδίνο είχαν εγκρίνει την ενέργεια εναντίον μου εκ των προτέρων. Πράγματι, ο αναλυτής ρωσικών θεμάτων Μαρκ Γκαλεότι άφησε να εννοηθεί στο podcast του ότι το σύστημα «έστελνε ένα μήνυμα» ενεργώντας με αυτόν τον τρόπο.

Η κράτησή μου αποτελεί την πιο πρόσφατη κλιμάκωση στον πόλεμο του βρετανικού κράτους κατά της ελευθερίας του λόγου. Όλο και περισσότερο, οι άνθρωποι που μιλούν δημόσια ενάντια στους «παντοτινούς πολέμους» (forever wars) — όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά και στη Μέση Ανατολή και αλλού — αντιμετωπίζονται ως απειλή για την εθνική ασφάλεια που πρέπει να κατασταλεί.

Οι κρατήσεις σε αεροδρόμια είναι, φυσικά, ένα βήμα πριν από την πλήρη φυλάκιση, αλλά αυτό το μοτίβο εκφοβισμού εξαπλώνεται τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Ο Βρετανός συντηρητικός ακαδημαϊκός και συγγραφέας Τζον Λάφλαντ προσήχθη σε αεροδρόμιο για μία ώρα το 2022. Ο εκλιπών Ρόμπερτ Σκιντέλσκι, μέλος της Βουλής των Λόρδων και διακεκριμένος Βρετανός οικονομoλόγος, καθώς και ο ερευνητής δημοσιογράφος Κιτ Κλάρενμπεργκ, υποβλήθηκαν σε πιο μακροσκελείς και αυστηρές κρατήσεις το 2023. Στον Κλάρενμπεργκ δεν έχει επιστραφεί ακόμη μια κάρτα μνήμης SD που κατασχέθηκε τότε.

Ο καθηγητής Ρίτσαρντ Σάκουα, Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κεντ, κρατήθηκε για τρεις ώρες στο Χίθροου το 2025· έκτοτε μπορέσε να επιστρέψει στη Ρωσία μόνο μετά από παρέμβαση του δικηγόρου του. Ο Τζορτζ Σάμουελι, ένας ουγγρικής καταγωγής Βρετανός πολιτικός αναλυτής, προσήχθη τον Μάρτιο του 2026.

Το 2023, ο Κρεγκ Μάρεϊ, πρώην Βρετανός πρέσβης στο Ουζμπεκιστάν, προσήχθη για μία ώρα στο αεροδρόμιο της Γλασκώβης βάσει των αυστηρότερων διατάξεων του Νόμου περί Τρομοκρατίας του 2000, ο οποίος αφορά δραστηριότητες σχετικές με τη διάπραξη, την προετοιμασία και την υποκίνηση τρομοκρατικών πράξεων. Το τηλέφωνό του δεν του επιστράφηκε στη συνέχεια.

Ο ερευνητής δημοσιογράφος Ρίτσαρντ Μέντχερστ συνελήφθη επειδή έκανε δηλώσεις υποστήριξης προς μια απαγορευμένη φιλοπαλαιστινιακή οργάνωση και κρατήθηκε για 24 ώρες πριν από την αποφυλάκισή του. Στη συνέχεια, το σπίτι και το γραφείο του στην Αυστρία δέχθηκαν έφοδο τον Φεβρουάριο του 2025 και κατηγορήθηκε για συμμετοχή στη Χαμάς. Μέχρι σήμερα δεν έχουν απαγγελθεί κατηγορίες εναντίον του.

Ευρύτερα, στη Βρετανία, η ομάδα Palestine Action έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική οργάνωση μετά από ευρείες διαμαρτυρίες ενάντια στις σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου από το ισραηλινό κράτος στη Γάζα. Ηλικιωμένοι άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων επιζώντων του Ολοκαυτώματος, έχουν συλληφθεί σε διαδηλώσεις της Palestine Action για το «έγκλημα» ότι κρατούσαν χαρτονένια πανό.

Η πρακτική της κράτησης στα αεροδρόμια χωρίς να υπάρχει υπόνοια είναι ασυνήθιστη στα ευρωπαϊκά κράτη, αν και χρησιμοποιούνται εναλλακτικές, πιο ύπουλες μορφές καταστολής της ελευθερίας του λόγου. Ο πρώην αξιωματικός των ελβετικών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών και συγγραφέας Ζακ Μπον παραμένει στις Βρυξέλλες, αποκλεισμένος από το τραπεζικό σύστημα (de-banked) και ανίκανος να ταξιδέψει στην πατρίδα του, έχοντας υποστεί κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση για «φιλορωσική προπαγάνδα».

Την περασμένη εβδομάδα, ο ρωσικής καταγωγής δημοσιογράφος και πρώην ρεπόρτερ του BBC Λεονίντ Ραγκόζιν ανακηρύχθηκε persona non grata από τη Λετονία, όπου ζούσε από την απαρχή της κρίσης στην Ουκρανία. Έχοντας ασκήσει κριτική στην κατεύθυνση της δυτικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία, υπήρξε επίσης τακτικός επικριτής του Πούτιν και χαρακτήρισε την εισβολή στην Ουκρανία το 2022 ως «εγκληματική και παράλογη».

Αυτό το μοτίβο καταστολής της ελευθερίας του λόγου στη Βρετανία και ευρύτερα στην Ευρώπη διογκώνεται. Φοβάμαι ότι όσο γίνεται πιο προφανές ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν μπορεί να κερδηθεί από τη Δύση και ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να παραμείνει στο απυρόβλητο από τη διεθνή κατακραυγή για τις ενέργειές του στην Παλαιστίνη, οι ενέργειες του βρετανικού κράτους ενδέχεται να γίνουν ακόμη πιο σκληρές.

Φτάνουμε στο σημείο όπου το να εκφράσεις μια άποψη για την επικίνδυνη κατάσταση των εξωτερικών πολέμων της Δύσης μπορεί να σε οδηγήσει στη φυλακή.

Πίστευα ότι ήμουν προσεκτικός ενημερώνοντας τη βρετανική κυβέρνηση πριν από τη μοναδική μου επίσκεψη στη Ρωσία από το 2019. Εάν το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται στο σημείο όπου πρώην διπλωμάτες μπορούν να κρατούνται και να κατάσχεται προσωρινά η περιουσία τους, τότε κανένας δεν είναι ασφαλής από το μακρύ χέρι του νομικού πολέμου (lawfare).

Με την επιστροφή μου από τη Βαλντάι, έγραψα ξανά στο Υπουργείο Εξωτερικών, προσφέροντας να τους ενημερώσω πλήρως για τα στοιχεία που συνέλεξα όσο βρισκόμουν στη Ρωσία. Μέχρι σήμερα, δεν έχουν απαντήσει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Από τη Σαρία στην Ατομική Ελευθερία; Η Αλλαγή που Συντελείται στη Μέση Ανατολή

Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε σημαντικές χώρες, προκειμένου να κατανοήσω γιατί οι πολίτες υιοθετούν τις αξίες που υιοθετούν και να παρακολουθήσω τις μεταβολές αυτών των αξιών. Σε διαφορετικό βαθμό, οι ερωτηθέντες στις χώρες αυτές —την Αίγυπτο, το Ιράν, το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία— εξέφρασαν μια αυξανόμενη προτίμηση προς τις φιλελεύθερες αξίες, ακόμη και όταν οι κυβερνώντες τους προσπαθούσαν να καταστείλουν τις λαϊκές απαιτήσεις για δημοκρατική αλλαγή.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η ιδέα ότι η Μέση Ανατολή γίνεται πιο φιλελεύθερη μπορεί να ακούγεται αντίθετη προς τη διαίσθηση. Σχεδόν πριν από 50 χρόνια, μια επανάσταση στο Ιράν κατεδάφισε την κοσμική τάξη της χώρας και εγκαθίδρυσε ένα απολυταρχικό κληρικό καθεστώς, θεμελιωμένο στον σιιτικό φονταμενταλισμό, του οποίου η πολεμική ιαχή ήταν «Θάνατος στην Αμερική». Έκτοτε, η περιοχή έχει αποτελέσει εκκολαπτήριο πολυάριθμων τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, εξεγερτικών κινημάτων που είναι προσηλωμένα σε μια αυταρχική θεοκρατία, καθώς και καταπιεστικών καθεστώτων που υποτάσσουν τις γυναίκες, συντρίβουν την ελευθερία της έκφρασης και περιθωριοποιούν τις μειονότητες.

Στο σημείο αυτό, θα μπορούσε να φαίνεται εύκολο να καταλήξει κανείς στο συμπέρασμα ότι οι κοινωνίες της Μέσης Ανατολής ενδιαφέρονται απλώς λιγότερο για τον φιλελευθερισμό —ότι διέπονται από ένα θεμελιωδώς διαφορετικό, περισσότερο προσανατολισμένο στη θρησκεία «καθεστώς αλήθειας», όπως διακήρυξε ο φιλόσοφος Μισέλ Φουκώ το 1978, αναφερόμενος στην εξέγερση στο Ιράν. Σύμφωνα με αυτήν την αντίληψη, ένα σύστημα διακυβέρνησης στο οποίο οι φονταμενταλιστές διεκδικούν την εξουσία να ορίζουν την πίστη όπως οι ίδιοι κρίνουν κατάλληλο —υποτάσσοντας την ατομική ελευθερία στις θρησκευτικές επιταγές, προωθώντας την ανδρική υπεροχή και επιβάλλοντας περιοριστικούς ενδυματολογικούς κανόνες στις γυναίκες— θα διαφοροποιεί για πάντα την περιοχή από τη Δύση.

Ωστόσο, αυτή η εκτίμηση συγχέει τις συνέπειες της κυριαρχίας με τις αιτίες της. Κάτω από την εδραίωση του αυταρχισμού, εξελίσσεται μια διαφορετική ιστορία. Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε σημαντικές χώρες, προκειμένου να κατανοήσω γιατί οι πολίτες υιοθετούν τις αξίες που υιοθετούν και να παρακολουθήσω τις μεταβολές αυτών των αξιών. Σε διαφορετικό βαθμό, οι ερωτηθέντες στις χώρες αυτές —την Αίγυπτο, το Ιράν, το Ιράκ, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία— εξέφρασαν μια αυξανόμενη προτίμηση προς τις φιλελεύθερες αξίες, ακόμη και όταν οι κυβερνώντες τους προσπαθούσαν να καταστείλουν τις λαϊκές απαιτήσεις για δημοκρατική αλλαγή. (Εστιάσαμε σε αυτές τις χώρες επειδή το μέγεθος και η πολιτική τους σημασία τις καθιστούσαν κατάλληλες περιπτώσεις για τον έλεγχο κοινωνιολογικών θεωριών.)

Η έρευνα έθεσε στους συμμετέχοντες ερωτήματα σχετικά με ένα ευρύ φάσμα αξιών. Ωστόσο, επιδιώξαμε να καταγράψουμε τη στάση τους απέναντι στις φιλελεύθερες αξίες μέσω 15 ερωτήσεων που κάλυπταν τρεις διαστάσεις: τον εκφραστικό ατομικισμό, την ισότητα των φύλων και την κοσμική πολιτική.
Ο εκφραστικός ατομικισμός μετρήθηκε με βάση την προτίμηση στον γάμο από αγάπη αντί της γονικής έγκρισης, την ανεξαρτησία και τη φαντασία —αντί της υπακοής και της θρησκευτικής πίστης— ως επιθυμητά χαρακτηριστικά στα παιδιά, καθώς και το δικαίωμα των γυναικών να ντύνονται όπως επιθυμούν.
Οι απόψεις για την ισότητα των φύλων διερευνήθηκαν μέσω ερωτήσεων σχετικά με την πολυγαμία, την υπακοή της συζύγου και την προτεραιότητα που δίνεται στους άνδρες στην πολιτική, στην αγορά εργασίας και στην εκπαίδευση.

Οι αντιλήψεις για την κοσμική πολιτική αξιολογήθηκαν μέσω ερωτημάτων σχετικά με τον διαχωρισμό της θρησκείας από την πολιτική, τη διακυβέρνηση δυτικού τύπου, την ισλαμική διακυβέρνηση και τον νόμο της σαρία.
Στη συνέχεια, συνδυάσαμε τις απαντήσεις για να δημιουργήσουμε έναν «δείκτη φιλελευθερισμού», με βαθμολογία από το 1 έως το 4 για κάθε πληθυσμό σε κάθε έρευνα. Οι υψηλότερες βαθμολογίες υποδήλωναν μεγαλύτερη υποστήριξη προς τον φιλελευθερισμό.
Οι δείκτες αυτοί κατέδειξαν σημαντική αύξηση του φιλελευθερισμού, αν και το μέγεθος της μεταβολής διέφερε ανάλογα με τον τομέα και τη χώρα. Η υποστήριξη προς την ισλαμική διακυβέρνηση και τη σαρία μειώθηκε γενικά σε ολόκληρη την περιοχή.

Μεταξύ των Ιρανών, αυξάνεται η απαίτηση για διαχωρισμό της θρησκείας από την πολιτική, για ισότητα των φύλων και για ελευθερία στην ένδυση. Αυτές οι μεταβαλλόμενες αξίες έχουν μεταφραστεί σε πολιτική δράση, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» του 2022 και τις πανεθνικές διαδηλώσεις του 2025–2026, κατά τη διάρκεια των οποίων, σύμφωνα με αναφορές, δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Στην Αίγυπτο, το ποσοστό των ερωτηθέντων που θεωρούσαν ότι η ισλαμική διακυβέρνηση είναι «πολύ καλή» μειώθηκε από 25% το 2011 σε 16% το 2020. Το ποσοστό όσων θεωρούσαν ότι ο νόμος της σαρία είναι «πολύ σημαντικός» υποχώρησε από 28% σε 18%.
Μεταξύ των Ιρακινών ερωτηθέντων, το ποσοστό όσων υποστήριζαν έντονα την ισλαμική διακυβέρνηση και τον νόμο της σαρία μειώθηκε, αντίστοιχα, από 30% και 34% το 2004 σε 15% και 14% το 2011.

foreignaffairs.com

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Απόψεις10 λεπτά πριν

Nord Stream: Η δίκη στο Αμβούργο, οι πολιτικές αντιδράσεις στη Γερμανία και το κόστος της στήριξης προς την Ουκρανία

Η έναρξη της δίκης για τις εκρήξεις στους αγωγούς Nord Stream επαναφέρει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Αφρική: Ινδία και Ιαπωνία κυνηγούν τα ορυκτά του μέλλοντος!

Αυτό περιλαμβάνει και το κατά πόσο η ιαπωνική δέσμευση για επενδύσεις ύψους 10 τρισεκατομμυρίων γεν (68 δισεκατομμύρια δολάρια) μέσα σε...

Διεθνή2 ώρες πριν

Αποκαλύψεις για την τηλεφωνική αντιπαράθεση Νετανιάχου – αλ-Σαρέχ: Το τελεσίγραφο για τη Σουεΐδα και οι ισραηλινές επιδρομές στη Δαμασκό

Διαρροές που αποδίδονται στα ισραηλινά μέσα i24NEWS και Channel 12 φέρονται να αποκαλύπτουν το περιεχόμενο μιας έντονης συνομιλίας μεταξύ του...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Ελληνικά Ναυπηγεία: Το Σχέδιο των 7 Αξόνων για 12.000 Θέσεις Εργασίας και Ισότιμο Ρόλο στην ΕΕ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ) υιοθέτησε ομόφωνα την πρόταση του Προέδρου της ΕΕΝ κ. Πάνου Ξενοκώστα σχετικά...

Αναλύσεις4 ώρες πριν

Πρώην διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου: «Με αντιμετώπισαν σαν απειλή επειδή επέστρεψα από τη Μόσχα»

Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία...

Δημοφιλή