Διεθνή
Σημαντικό ρεπορτάζ στη Σημερινή! “Η πύλη της Πύλας: Αστυνομικές διαστάσεις & το Κοκκινοχωριάτικο Ζήτημα”
Υβριδικές τακτικές επέκτασης με ζαπτιέδες αντί μεχμετζίκ – Το σενάριο ομηρείας των Κοκκινοχωρίων μέσω Πύλας – Τι λέγεται σε κύκλους της περιοχής για ενίσχυση άμυνας και ασφάλειας στην ακριτική περιοχή.
Γράφει ο Δρ Λάμπρος Γ. Καούλλας*
Ηελεύθερη Αμμοχώστος έχει ταυτιστεί με τα Κοκκινοχώρια, καθώς είναι η μόνη περιοχή της επαρχίας που δεν καταλήφθηκε από τον τουρκικό στρατό κατοχής το 1974. Για να πάει κάποιος όμως στα Κοκκινοχώρια από τον Αυτοκινητόδρομο Α3, πρέπει να περάσει από έδαφος της κοινότητας Πύλας, δηλαδή από την ελεύθερη Κύπρο στην Ουδέτερη Ζώνη και μετά στις Βρετανικές Βάσεις για να ξαναπεράσει σε έδαφος υπό τον έλεγχο της ΚΔ.
Τα Κοκκινοχώρια αποτελούνται από χωριά των επαρχιών Αμμοχώστου και Λάρνακας. Ωστόσο, από το 1974, η αστυνόμευση όλων υπάγεται στη δικαιοδοσία της Αστυνομικής Διεύθυνσης Επαρχίας Αμμοχώστου, που εδρεύει προσωρινά στο Παραλίμνι. Μαζί με το γεγονός ότι η 7η Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία Πεζικού της Εθνικής Φρουράς, που εδρεύει στο Λιοπέτρι, καλύπτει την ίδια περιοχή, προσδίδεται στον νοτιοανατολικότερο χερσαίο γεωγραφικό χώρο της Κύπρου μια ιδιαίτερη, ενιαία ταυτότητα ασφάλειας και άμυνας.
Η Πύλα ως «πύλη πολλαπλών διαστάσεων»
Ενδιαφέρον είναι πως, σύμφωνα με κάποιες εκδοχές που αναφέρονται στην επίσημη ιστοσελίδα του Κοινοτικού Συμβουλίου (pyla.com.cy), το όνομα «Πύλα» μπορεί να προκύπτει όντως από τη λέξη «πύλη» ή «πύλαι» και αποτελεί μιαν από τις αρχαιότερες ελληνικές περιοχές της Κύπρου. Σε άλλες εποχές, θεωρείται ο οικισμός απ’ όπου εισέρχεται κάποιος στην πεδιάδα της Μεσαορίας από τη Λάρνακα.
Η Πύλα είναι ένας εξαιρετικής σημασίας και πολιτικού συμβολισμού χώρος και της προσδίδονται χαρακτηριστικά «πύλης», ιδιαίτερα μετά την εισβολή και κατοχή του 1974:
- Πύλη προς Κοκκινοχώρια: Από την Πύλα κάποιος εισέρχεται στα Κοκκινοχώρια – πρώτα σε αυτά που βρίσκονται εντός των Ανατολικών Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας-Αγίου Νικολάου, που καλύπτουν περιοχές και της επαρχίας Λάρνακας, κι έπειτα στην ελεύθερη Αμμόχωστο.
- Πύλη Τετραπλού Σημείου Επαφής: Η Πύλα αποτελεί σημείο άμεσης επαφής τεσσάρων γεωγραφικών περιοχών, όπου ασκείται κυριαρχία (αναγνωρισμένη ή μη, διαφιλονικούμενη ή όχι). Είναι το σημείο όπου προς βορρά υπάρχει η τουρκική κατοχή, προς ανατολάς οι Βρετανικές Βάσεις, προς δυσμάς η Νεκρή Ζώνη και προς νότο οι ελεύθερες περιοχές.
- Πύλη Επαναπροσέγγισης: Πριν από τη διάνοιξη των οδοφραγμάτων, το γεγονός ότι η Πύλα ήταν το τελευταίο μεικτό χωριό της Κύπρου, που βρισκόταν εντός της Νεκρής Ζώνης, την κατέστησε εμβληματικό χώρο για τη διεξαγωγή δικοινοτικών προγραμμάτων επαναπροσέγγισης με την ελπίδα πως αυτές οι επαφές θα συνέτειναν στην άμβλυνση των κατοχικών επιδιώξεων, αφού διευκόλυναν τις κοινωνικές επαφές Ελλήνων και Τούρκων της Κύπρου. Ταυτόχρονα, όμως, υπήρχε και παράνομη και εγκληματική διαστηριότητα, όπως λαθρεμπόριο, λαθρομετανάστευση, τζόγος και φυγοδικία.

Πύλα & η ιδιαίτερη πολιτική γεωγραφία των Κοκκινοχωρίων
Τα πρόσφατα γεγονότα, σε συνάρτηση με τις πραγματικότητες επί του εδάφους μετά το 1974, καθιστούν την Πύλα ως το τελευταίο σημείο του υπόλοιπου ενιαίου χώρου της ελεύθερης Κύπρου προς τη γεωγραφική περιοχή των Κοκκινοχωρίων. Η τελευταία, αποκόπτεται από την υπόλοιπη ελεύθερη Κύπρο λόγω των Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας-Αγίου Νικολάου στα δυτικά και των κατεχομένων στα βόρεια.
Μια ιδιαιτερότητα της περιοχής είναι ότι η, ελεγχόμενη από την UNFICYP, «Νεκρή Ζώνη» υφίσταται μόνο ανατολικά της ΒΒ Αγίου Νικολάου μέχρι τη θαλάσσια περιοχή του Κάππαρη στο Παραλίμνι. Δυτικά της ΒΒ Αγίου Νικολάου, τις ελεύθερες περιοχές «χωρίζει» από τα κατεχόμενα ο δρόμος Δασακίου Άχνας-Αγίου Κενδέα-Βρυσούλλων (παλαιός δρόμος Λάρνακας-Αμμοχώστου), που ενώνει τις ΒΒ Δεκέλειας και Αγίου Νικολάου (βόρεια του Αυγόρου και του Φρενάρους), ο οποίος θεωρείται έδαφος υπό τη δικαιοδοσία τους. Σε αυτό το σημείο μεταξύ κατοχικού στρατού και Εθνικής Φρουράς δεν παρεμβάλλονται δυνάμεις της UNFICYP, και ο δρόμος δεν αστυνομεύεται από την UNPOL αλλά από την SBA Police.

Αστυνομικές προκλήσεις & εκβιασμός δημιουργίας νέου τύπου οδοφράγματος
Υπεύθυνη για την αστυνόμευση στην Πύλα είναι η UNPOL (United Nations Police), που αποτελεί το αστυνομικό απόσπασμα της Ειρηνευτικής Δύναμης. Η Πύλα ως «τετραπλό σημείο επαφής» έχει κοινοτικό έδαφός της που αστυνομεύεται από την κατοχική «αστυνομία» του τουρκοκυπριακού αποσχιστικού καθεστώτος, το αστυνομικό απόσπασμα UNPOL στην κατοικημένη της περιοχή, την SBA Police των Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας και την Αστυνομία Κύπρου στις ελεύθερες περιοχές.
Η κατάσταση που διαμορφώνεται στην Πύλα θα επιτρέπει την είσοδο στις ελεγχόμενες από την Κυπριακή Δημοκρατία περιοχές χωρίς έλεγχο από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Το κέντρο της Πύλας βρίσκεται στη Νεκρή Ζώνη (ΝΖ), άρα αστυνομεύεται από την UNPOL. Η είσοδος στην Πύλα από τις ελεύθερες περιοχές γίνεται απρόσκοπτα, χωρίς οδοφράγματα ή έλεγχο, είτε από την UNPOL/UNFICYP, είτε από την Αστυνομία Κύπρου ή την Εθνική Φρουρά. Εξάλλου, αφού θεωρείται έδαφος της ΚΔ, πολιτικά θα ήταν λανθασμένη κίνηση. Το έδαφος, όμως, της Πύλας που προσπαθεί να «γκριζάρει» η τουρκική κατοχή (το οποίο γίνεται σταδιακά από το 1975 με το Φυλάκιο ΤΚ15, καθώς και άλλες κινήσεις εντός του χωριού, όπως το «ιδιωτικό στρατιωτικό φυλάκιο» που αποκάλυψε ο «Φιλελεύθερος», 22/08/2023) και να παρουσιάσει ως έδαφος του παράνομου τουρκοκυπριακού αποσχιστικού καθεστώτος, βρίσκεται εξολοκλήρου εντός της ΝΖ. Κατά το παρελθόν έχουν συμβεί πολλά τέτοια περιστατικά, με περιοχές της ΝΖ να περνούν στα χέρια της κατοχής, φέτα-φέτα. Σε καμία, όμως, περίπτωση δεν πέρασε οικισμός ή περιοχή με ενεργό πληθυσμό. Εάν εκβιαστεί και υλοποιηθεί η κατασκευή του δρόμου Άρσους-Πύλας, τότε θα σημαίνει πως για πρώτη φορά από τον καιρό της εισβολής του 1974, σε μια κατοικημένη περιοχή που θεωρείται γενικά ελεύθερες περιοχές, θα υπάρχει απευθείας πρόσβαση από τα κατεχομένα, με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό από πλευράς διακίνησης ανθρώπων και προϊόντων, μεταξύ αυτών και λαθροδιακίνησης και λαθρεμπορίου. Η Κυπριακή Δημοκρατία πώς θα ασκήσει μετά έλεγχο για το πώς θα περνά μετά την Πύλα κάποιος στις ελεύθερες περιοχές; Μια επιλογή, ίσως, εκ των πραγμάτων, να δημιουργηθεί νέο σημείο ελέγχου στο νότιο όριο της ΝΖ προς τη Λάρνακα. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε συμβολικά, στον τρόπο που παρουσιάζουν οι Τούρκοι τα πράγματα, θα φανεί πως τα «σύνορα» της ΚΔ είναι νότια της Πύλας.
Ο εκβιασμός έχει, φαίνεται, και άμεση οικονομική διάσταση (είτε υπάρχει και η στρατιωτική είτε όχι). Με έναν νέο δρόμο μέσω Πύλας, απευθείας ελεγχόμενο από το ψευδοκράτος, θα αυξηθεί κατακόρυφα η διοχέτευση τουριστών από το Αεροδρόμιο Λάρνακας στις κατεχόμενες περιοχές που έχουν αναπτυχθεί τουριστικά, χωρίς την καθυστέρηση που υφίστανται από τους ελέγχους στο βρετανικό οδόφραγμα Περγάμους. Εάν δε δοθούν και οικονομικά κίνητρα με πρόσβαση σε πρατήρια βενζίνης και πολυκαταστήματα, τότε θα αποτελεί οικονομικό πόλο έλξης και για πολίτες της ΚΔ και άλλους διαμένοντες στην ευρύτερη ελεύθερη περιοχή, που αναζητούν φθηνά προϊόντα και δεν σκοτίζονται για το άδικο της υπόθεσης.

Υβριδικές τακτικές επέκτασης: Ζαφτιέδες αντί μεχμετζίκ
Σε μιαν από τις σκηνές της συμπλοκής με τους στρατιωτικούς των βρετανικών και σλοβακικών αποσπασμάτων της UNFICYP (SigmaLive, «Καρέ καρέ το άγριο ξύλο μεταξύ Τ/κ και μελών ΟΥΝΦΙΚΥΠ στην Πύλα», 23/08/2023), παρατηρούμε τα εξής: Στην αρχή, μπροστά-μπροστά, βρίσκονται Τούρκοι ή/και Τουρκοκύπριοι με πολιτική περιβολή, άρα δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει ή να ισχυριστεί ότι δεν είναι «απλοί πολίτες της ΤΔΒΚ και εργαζόμενοι». Αυτοί πιέζουν και προκαλούν τους ειρηνευτές για να κάνουν πίσω, αυτοί στέκονται στις γραμμές τους, και στο τέλος οι «Τ/κ πολίτες» ξεκινούν να τους ξυλοκοπούν, τραυματίζοντας ορισμένους. Αμέσως, παρεμβάλλονται μεταξύ των δύο ομάδων οι ψευδοαστυνομικοί, ο όχλος ησυχάζει αμέσως. Αναλαμβάνουν πλέον οι ψευδοαστυνομικοί και συνεχίζει με συγκατάβαση και ευγένεια πλέον το σπρώξιμο των ειρηνευτών, οι οποίοι ανακουφισμένοι (;) που δεν τρώνε ξύλο, συνεχίζουν να υποχωρούν, συμμορφούμενοι στα ένστολα «όργανα της τάξης» της κατοχής! Παράλληλα, ξεκινούν τις μηχανές τους και οι μπουλντόζες.
Με τη χρήση «ψύχραιμων αστυνομικών» αντί «άγριων στρατιωτικών» περνά πιο εύκολα η εικόνα της «επιβολής της τάξης» αντί της «βίαιης κατάκτησης» και εμπεδώνεται συμβολικά η ιδέα πως η «Πράσινη Γραμμή» αποτελεί «σύνορο», για το οποίο υπεύθυνα είναι τα Σώματα Ασφαλείας. Θυμίζουμε πως τον Μάρτιο του 2020, με τακτική παρόμοια με αυτή στην Πύλα, Τουρκοκύπριοι ψευδοαστυνομικοί έσπρωξαν τους ειρηνευτές αστυνομικούς προς το οδόφραγμα της Οδού Λήδρας, θεωρώντας πως τα «σύνορα» του αποσχιστικού καθεστώτος ξεκινούν σε άλλο σημείο εντός της ΝΖ («SigmaLive», 10/03/2020). (Βεβαίως, δεν ήταν τόσο «ψύχραιμοι» οι Τουρκοκύπριοι «αστυνομικοί» που συμμετείχαν στο λιντσάρισμα του Τάσου Ισαάκ στη Νεκρή Ζώνη της Δερύνειας τον Αύγουστο του 1996).

Γι’ αυτό, όπως είχαμε αναλύσει παλαιότερα με αφορμή τον ξυλοδαρμό εθνοφρουρού από ακροαριστερούς στο οδόφραγμα της Λήδρας, και την αξίωση ορισμένων κύκλων για πλήρη απόσυρση της ΕΦ από την Πράσινη Γραμμή, κάτι τέτοιο θα ήταν πολιτικά επισφαλές καθώς θα δημιουργούσε την εικόνα «Συνοριοφυλακής», αν έμενε μόνο η Αστυνομία («Σημερινή», «Γιατί δεν (πρέπει να) υπάρχει ‘‘Συνοριοφυλακή’’ στα οδοφράγματα», 08/03/2020). Γι’ αυτό επιμένουμε πως πρέπει επίσης να αποφευχθεί πάση θυσία η χρήση του όρου «οριοφύλακες» και «Οριοφυλακή» για το σώμα Συμβασιούχων Ειδικών Αστυνομικών που συστάθηκε πρόσφατα για το θέμα της λαθρομετανάστευσης, και στα καθήκοντά τους περιλαμβάνεται η περιπολική κάλυψη και επιτήρηση πιθανών σημείων διέλευσης από την «Πράσινη Γραμμή» προς τις ελεύθερες περιοχές.

Υπόσκαψη Ψηφίσματος 186 μέσω απαίτησης για SoFA
Τα τελευταία τρία χρόνια, και αφού Τουρκία και ψευδοκράτος υιοθετούν πλέον ανοιχτά την ιδέα των «δύο κρατών», χωρίς τη μεσολάβηση λύσεων ομοσπονδίας ή συνομοσπονδίας που προέβλεπαν «συνιστώντα κρατίδια» (βλ. «Σημερινή», «Κάναμε “μακροχρόνιο” για να αποφύγουμε τον Μακροχρόνιο», 01/11/2020), ξεκίνησαν αναπτύξεις γης και σε εδάφη που θα εντάσσονταν στο «ελληνοκυπριακό συνιστών κρατίδιο» σε περίπτωση λύσης, καθώς και σε έδαφος εντός της Ουδετέρας Ζώνης. Στη δεύτερη περίπτωση, ανταγωνίζονται ανοιχτά την Ειρηνευτική Δύναμη (περιστατικά Λήδρας, Δένειας, ΣΟΠΑΖ, Σπίτφαϊρ, Τσιετίνκαγια, Δερύνειας και τώρα Πύλας).
Από τον Νοέμβριο του 2020, η πίεση προς την UNFICYP είναι για την υπογραφή ξεχωριστής συμφωνίας SoFA (Status of Forces Agreement). Αυτό θα υποσκάψει το Ψήφισμα 186 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Μαρτίου του 1964, με το οποίο βρίσκεται στην Κύπρο. Στο ίδιο Ψήφισμα αναγνωρίζεται η τότε κυβέρνηση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου ως νόμιμη, παρά την εθελούσια μαζική αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων από τον κρατικό μηχανισμό και την κήρυξη αποσχιστικής οντότητας εντός των θυλάκων, στρατιωτικά και αστυνομικά ελεγχόμενης από την TMT και την Τουρκία (βλ. Εθνική Φρουρά & Ιστορία. «Πρώιμη Διεθνής Αστυνόμευση στη Νέα Παγκόσμια Τάξη: Η Περίπτωση της UNCIVPOL της UNFICYP, 1964», τ. 42, 2019).

Το Κοκκινοχωριάτικο Ζήτημα & οι περιφερειακές δυνάμεις στην Αν. Μεσόγειο
Το ζήτημα των Κοκκινοχωρίων μπορεί να θεωρηθεί και ως διακριτό «υπο-ζήτημα» του ευρύτερου Κυπριακού Ζητήματος. Η ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου θεωρείται «ακριτική» περιοχή, όχι μόνο λόγω γεωγραφίας των Κοκκινοχωρίων, αλλά και λόγω της απομόνωσής της από τις υπόλοιπες περιοχές, όπου ασκεί έλεγχο η Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς παρεμβάλλεται από δυσμάς η Βρετανική Βάση Δεκέλειας και από βορρά η Βρετανική Βάση Αγίου Νικολάου και ο τουρκικός στρατός κατοχής. Αυτό το ιδιότυπο καθεστώς άμυνας και ασφάλειας των Κοκκινοχωρίων τα καθιστά ως εν δυνάμει αχίλλειο πτέρνα της ελεύθερης Κύπρου.
Πριν από λίγα χρόνια, πολιτική πηγή έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για σενάριο «ομηρείας των Κοκκινοχωρίων» με αστραπιαία κίνηση των κατοχικών δυνάμεων. Το σενάριο υποστήριζε πως χωρίς να ανοίξει μύτη, οι Τούρκοι θα απέκοπταν τα Κοκκινοχώρια από την υπόλοιπη Κύπρο και θα έσερναν υπό κατάσταση πανικού τη Λευκωσία σε συνομιλίες, εκμαιεύοντας αστραπιαία άγνωστα ανταλλάγματα για άμεση άρση της ομηρείας. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την κατάληψη του σημείου του Αυτοκινητόδρομου Α3 Λάρνακας – Αγίας Νάπας, ο οποίος περνά από τα Κοκκινοχώρια στις Βρετανικές Βάσεις, στο μικρό σημείο που περνά από την Πύλα. Το σημείο αυτό βρίσκεται εντός της Νεκρής Ζώνης, ανατολικά των εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου UCLan.
Το πιο πάνω σενάριο (με ή χωρίς αποκοπή Αραδίππου-Λάρνακας, με τις υποδομές και τα αεροδρόμια/λιμάνια ή/και τον αυτοκινητόδρομο Λευκωσίας-Λάρνακας), το οποίο αναλύει με λεπτομέρεια ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης (βλ. «Σημερινή», «Απειλούν λιμάνι, αεροδρόμιο και προσδοκούν σε κίνηση ματ», 27/08/2023) για κάποιους κρίνεται αυτήν ακριβώς τη στιγμή ως απομακρυσμένο. Όχι απίθανο, αλλά απομακρυσμένο, τουλάχιστον μέχρι την υλοποίηση άλλων σταδίων σαλαμοποίησης. Αυτά όμως που συμβαίνουν αυτόν τον καιρό σίγουρα ενισχύουν αυτήν την πορεία. Ένα αντάλλαγμα που θα μπορούσαν να ζητήσουν, είναι όχι την αναγνώριση της λεγόμενης «ΤΔΒΚ» από τη Λευκωσία, αλλά τον εκβιασμό της UNFICYP και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για υπογραφή συμφωνίας SoFA ως προϋπόθεση για απαγκίστρωση και επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση.
Τα σενάρια είναι πολλά, αλλά πάντα είναι καλό να υπάρχει προετοιμασία για αντιμετώπιση καταστάσεων, με στόχο, προφανώς, να μη δοκιμαστεί καν να υλοποιηθούν.
Εξάλλου, συμβαίνουν και άλλα περιστατικά που ενισχύουν τους φόβους για πολιτικο-διπλωματικό, οικονομικό και μάλλον και στρατιωτικό στραγγαλισμό των Κοκκινοχωρίων, όπως:
α) Η ανοικοδόμηση παράνομης μαρίνας στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, με στρατιωτικές δυνατότητες (βλ. «Σημερινή», «Εγκληματική αμέλεια για την Αμμόχωστο και ευρωπαϊκό μοντέλο συμβίωσης», 20/08/2023).
β) Η ανοικοδόμηση οικισμού στην κατεχόμενη Κάτω Δερύνεια, σε περιοχή που εφάπτεται της Νεκρής Ζώνης και πολύ κοντά στο Οδόφραγμα Δερύνειας (βλ. Σίγμα TV, «Νέα τετελεσμένα: Ανέγερση 1.192 διαμερισμάτων στην κατεχόμενη Δερύνεια», 14/06/2023).
γ) Η αυξανόμενη λαθρομετανάστευση στην περιοχή, ιδιαίτερα από τη θαλάσσια περιοχή του Κάβο Γκρέκο.
Τα γεγονότα στην Πύλα, είτε συνδέονται με το σενάριο ομηρείας των Κοκκινοχωρίων είτε έχουν ως πρώτιστο στόχο το οικονομικό όφελος, έχουν αυξήσει την εγρήγορση στην περιοχή.
Υπάρχει έντονη συζήτηση και κινητικότητα αυτές τις μέρες και, όπως λέγεται σε κύκλους των Κοκκινοχωρίων, είναι ενδεχομένως ώρα να καλέσουν οι τοπικοί άρχοντες και παράγοντες τη Λευκωσία όπως -πέραν της περαιτέρω ενίσχυσης της 7ης Ταξιαρχίας της ΕΦ και της Αστυνομικής Διεύθυνσης Επαρχίας Αμμοχώστου- να συμβάλει και μέσω της κυπριακής διπλωματίας στην ενίσχυση του προφίλ άμυνας και ασφάλειας της ακριτικής περιοχής, με την πρόσκληση για συνδρομή των συμμαχικών δυνάμεων με τις οποίες υπάρχουν διμερείς και τριμερείς συνεργασίες.
Για παράδειγμα, θα μπορούσε να υπάρχει μόνιμη παρουσία του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με του Ισραήλ, της Γαλλίας και της Αιγύπτου, στην ανατολική ακτή Παραλιμνίου – Δερύνειας και στη νότια ακτή Αγίας Νάπας – Σωτήρας – Λιοπετρίου – Ξυλοφάγου.
Η Μαρίνα Αγίας Νάπας είναι ήδη σε θέση να φιλοξενήσει σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού και στεγάζει κλιμάκιο της Λιμενικής & Ναυτικής Αστυνομίας (βλ. SigmaLive, «ΠΝ στη Μαρίνα Αγίας Νάπας- Πολιτική & αμυντική αναβάθμιση ελ. Αμμοχώστου», 22/05/2020). Οικοδομείται, επίσης, η Μαρίνα Παραλιμνίου που αναμένεται να έχει τις ίδιες δυνατότητες.
Άλλες πρωτοβουλίες είναι η στρατιωτική συνεκπαίδευση και η αστυνομική συνεργασία και στα χερσαία εδάφη των Κοκκινοχωρίων, καθώς και η εκμετάλλευση και αναβάθμιση των στρατιωτικών υποδομών που υπάρχουν στην περιοχή.
Άλλωστε, αν τα Κοκκινοχώρια δεν είχαν τη γεωπολιτική αξία που έχουν ως το νοτιοανατολικότερο χερσαίο άκρο της Κύπρου, του Ελληνισμού και της Ευρώπης, με το Ακρωτήρι του Κάβο Γκρέκο στο κέντρο της Μέσης Ανατολής, δεν θα τύγχαναν στρατιωτικής και πολιτικής αξιοποίησης για δεκαετίες από Γαλλία, ΗΠΑ και Βρετανία (βλ. «Σημερινή», «Οι 7 μυστηριώδεις κεραίες του Κάβο Γκρέκο και η γεωπολιτική προβολή της Γαλλίας», 31/01/2021).
Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια κρίσιμη περιοχή για την παγκόσμια οικονομία λόγω Σουέζ, των πολλών FIR των χωρών της περιοχής, αλλά και των ενεργειακών κόμβων. Μια δύναμη από ελληνικές και περιφερειακές δυνάμεις, με έδρα την ξηρά και τη θάλασσα των Κοκκινοχωρίων, θα μπορούσε να στηρίξει και να ενισχύσει, αν χρειαστεί, ακόμα και την αποστολή της UNFICYP, που αυτήν τη στιγμή δέχεται την πίεση του τουρκικού κατοχικού στρατού.
* Διευθυντής EEC, Πανεπιστήμιο Λεμεσού
(δημοσιεύθηκε στη «Σημερινή της Κυριακής», 27/08/2023, στήλη «Άμυνας & Ασφάλειας Αφηγήματα»)
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
