Αναλύσεις
Το επικίνδυνο δίδυμο Ρωσίας-Τουρκίας και η εθνική μας εθελοτυφλία
Τη μια πίκρα πάνω στην άλλη δέχονται από καιρό οι φίλα προσκείμενοι στη Ρωσία Ελλαδίτες και Ελληνοκύπριοι. Και το χειρότερο είναι ότι κάνουν την πίκρα θυμό εις διπλούν, βλέποντας τον εθνεγέρτη του 1821 ”Μόσκοβο” (Ρωσία) — που ”μιλούσε” (τον καιρό της Τσαρίνας Αικατερίνης) στις καρδιές των υπόδουλων Ελλήνων [”Ακόμα ετούτη η άνοιξη ραγιάδες, ραγιάδες / Τούτο το καλοκαίρι / Ώσπου να ‘ρθεί ο Μόσκοβος (Ρώσος) να φέρει το σεφέρι…(στράτευμα)]” — να στηρίζει σε όλα τα μέτωπα την Τουρκία και να ταυτίζεται με την εθνική τους εθελοτυφλία.
Και μόνο από τα τελευταία συμβάντα να αρχίσουμε, κοντά στην Πύλα της Κύπρου, με ”πρωταγωνιστές” τους επιτιθέμενους κατά μονίμων μελών του ΟΗΕ (UNFICYP (ΟΥΝΦΙΚΥΠ) Τουρκοκύπριους εθνικιστές (”Γκρίζους Λύκους” του Ερντογανικού καθεστώτος στο ψευδοκράτος), θα αναγνωρίσουμε πως η παρατεταμένη ρωσική σιωπή σαν πρώτη αντίδραση στις αιματηρές επιθέσεις τους (που συνιστούν κατάφωρη παραβίαση του status quo στην ”Πράσινη Γραμμή”), ήταν μια αρνητική έκπληξη,
Αρνητική έκπληξη που προστέθηκε στα προηγούμενα δείγματα ευθυγράμμισης της Ρωσίας με τα τουρκικά συμφέροντα, έστω κι αν ήταν οφθαλομανές απ’ την πρώτη στιγμή ότι — στην περίπτωση των γεγονότων στην ”νεκρή ζώνη”– το άδικο το επωμίζονταν οι Τουρκοκύπριοι οι οποίοι επιχείρησαν να διαμορφώσουν τετελεσμένα σε βάρος των Ελληνοκυπρίων.
Η πανούργα Τουρκία τέχνας κατεργάζεται, γιατί εν προκειμένω ήταν αυτή ο ιθύνων νους της παράνομης κατασκευής του οδικού άξονα σύνδεσης Άρσου-Πύλας (μετά τις εργασίες στο Ταξίμ και τα Βαρώσια) για εμπορικούς και στρατιωτικούς λόγους.
Λόγους που αποσκοπούν στο πλεονέκτημα των τουρκικών δυνάμεων σε περίπτωση νέας εισβολής ή στην αποσταθεροποίηση της Κυπριακής Δημοκρατίας (την οποία αρνείται να αναγνωρίσει ως τώρα η Τουρκία και γι’ αυτό την αποκαλεί ”Ελληνοκυπριακή Διοίκηση”) δια της εδαφικής επέκτασης της ”ΤΔΒΚ” μέσω υφαρπαγής και οικειοποίησης της ”νεκρής ζώνης”.
Κάτι που πολλαπλασιάζει το θράσος Τουρκοκυπρίων πολιτών και αυτοδιοικητικών οι οποίοι ρέπουν προς την παρανομία (βλ. απειλές του Τουρκοκύπριου δημάρχου της κατεχόμενης Περγάμου προς την Ειρηνευτική Δύναμη των ΗΕ στην Κύπρο: ”Αν δεν φύγουν τα οχήματά σας, θα τα συντρίψουμε”).
Για όλα αυτά φυσικά είχε πλήρη ενημέρωση η Ρωσία, η οποία έφτασε στο σημείο να αποδείξει την πίστη της στη σύμμαχο Τουρκία μέσα στις αίθουσες του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου επί 40 και πλέον χρόνια καταψήφιζε την τουρκική παρουσία στην Κύπρο και υπερψήφιζε την άμεση απομάκρυνση των τουρκικών στρατευμάτων από το νησί, όπως και την επίλυση του Κυπριακού με βάση τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Έφτασε στο σημείο, δια του μονίμου εκπροσώπου της στα Ηνωμένα Έθνη (διπλωμάτη V. Nebenzya), να μπλοκάρει τη δήλωση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για καταδίκη των τουρκικών επιθέσεων εναντίον των ειρηνευτών του στην Κύπρο, με τη δικαιολογία ότι έκρινε το ζήτημα ως μη… επείγον!!! Έτσι έγινε το μόνο μόνιμο μέλος του ΣΑ του ΟΗΕ που δεν καταδίκασε τις προκλήσεις και επιθέσεις των εκπροσώπων του ψευδοκράτους κατά των κυανόκρανων στην ”Πράσινη Γραμμή”…
Για την εκ βάθρων αλλαγή της Εξωτερικής πολιτικής της, που είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με τα συμφέροντα του Ελληνισμού, έδωσε πρόωρα δείγματα η Ρωσία όταν — μετά την τουρκική κατάρριψη του ρωσικού Su-24M/83 το 2015 — ακολούθησε σε χρόνο ρεκόρ η συμφιλίωσή της με την Τουρκία.
Συμφιλίωση που επισφραγίστηκε στο διάβα του χρόνου με στρατηγική συμμαχία και πιστοποίησε τη στροφή 180 μοιρών της πολιτικής της, η οποία τροχοδρομούσε πλέον στις ράγες μιας οπορτουνιστικής λογικής με απτά δείγματα ρωσοτουρκικής συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα, κόντρα στα συμφέροντα του Ελληνισμού.
Δείγματα όπως η ντροπιαστική δήλωση στον ραδιοφωνικό σταθμό Avtoradio του εκπροσώπου του Πούτιν Ντμίτρι Πεσκόφ το καλοκαίρι του ’20 ότι είναι εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί (ύποπτο σημάδι υπόγειων συνεννοήσεων Πούτιν-Ερντογάν-Πατριάρχη Κύριλλου, προκειμένου να αλλάξει χέρια το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης και να πάει συνωμοτικά στο ”ξανθό γένος” μετά τον θάνατο του Έλληνα Οικουμενικού Πατριάρχη).
Όπως ο τίτλος άρθρου το ’22 Ρώσου πολιτικού αναλυτή διεθνών σχέσεων (του Πετρ Μακεντόντσεφ), ο οποίος — στην ιστοσελίδα Eurasia Daily — δήλωνε καθαρά ότι, εξαιτίας της εχθρικής στάσης της Ελλάδας προς την Ρωσία στο Ουκρανικό, η Ρωσία δεν θα εμποδίσει τα σχέδια της Τουρκίας κατά της Ελλάδας και της Κύπρου.
Όπως η αποθέωση από την Ρωσία (δια της ρωσικής πρεσβείας στην Άγκυρα) του Κεμάλ Ατατούρκ, ανήμερα της Γενοκτονίας των Ποντίων (”Τιμούμε με σεβασμό τον Μεγάλο Ηγέτη Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ”).
Όπως η πρόσφατη σχετικά απόφαση της Ρωσίας (την οποία βιάστηκε να χαιρετίσει ο ηγέτης του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ) ”να αρχίσει να παρέχει προξενικές υπηρεσίες στο βόρειο (κατεχόμενο) κομμάτι της Κύπρου”, σύμφωνα με τα όσα έγραψε ο ανταποκριτής στην Αθήνα της γερμανικής Tageszeitung (δημοσιογράφος Ferry Batzoglou) επικαλούμενος σχετική δήλωση του Ρώσου πρέσβη στη Λευκωσία, με την υποσημείωση ότι αυτό δεν συνεπάγεται αναγνώριση της παράνομης ”ΤΔΒΚ”.
Κάτι που έκανε μέχρι τώρα μόνο η Τουρκία (σ.σ: Η ισλαμική Τουρκία είναι η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που δεν χαρακτήρισε ”μη φιλικό κράτος” η ορθόδοξη Ρωσία).
Με δεδομένα αυτά και έχοντας νωπά στην μνήμη μας τα αιχμηρά λόγια του εκπροσώπου του κυβερνώντος ΑΚΡ της Τουρκίας (Ομέρ Τσελίκ) για… ανθρωπιστικές προθέσεις των (εξαγριωμένων) Τουρκοκυπρίων κατά των κυανόκρανων του ΟΗΕ (παρανομία που καταδίκασε καθυστερημένα, τελικά, η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα σε σχετική ερώτηση του ΚΥΠΕ), οδηγούμαι στα εξής συμπεράσματα, χωρίς να παραβλέπω τους ιστορικούς, ιδεολογικούς ή προσωπικούς λόγους που συνδέουν ένα τμήμα της ελλαδικής και ελληνοκυπριακής κοινωνίας με τη Ρωσία.
Λόγους που κάνουν αρκετούς ”Ρωσόφιλους” Έλληνες να τρέφουν αισθήματα ακόμα γι’ αυτήν (ίσως από αντίδραση στο αντίπαλο δέος, την Αμερική, η οποία επωμίζεται βαριές ευθύνες για την μη παρεμπόδιση του ”Αττίλα” το ’74, την ατιμωρησία της Τουρκίας με την παράνομη διατήρηση δυνάμεων κατοχής στο νησί και τη μη λύση του Κυπριακού), αρνούμενοι να ταυτίσουν την άνανδρη και παράνομη πράξη εισβολής της στην Ουκρανία με εκείνην του Τούρκου εισβολέα στην Κύπρο πριν από 49 χρόνια.
Ωστόσο το ”δια ταύτα” των συμπερασμάτων για τη ρωσική συμπεριφορά απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο, τους διαψεύδει και καθιστά αδήριτη την ανάγκη να αφήσουμε κατά μέρος τις αυταπάτες για Ρώσους, Αμερικανούς και Ευρωπαίους ”σωτήρες” και να αγωνιστούμε για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων μας σε Θράκη–Αιγαίο και Κύπρο στηριζόμενοι αποκλειστικά στις δυνάμεις του Ελληνισμού, τμήμα του οποίου είναι η Κύπρος.
Η Κύπρος, η ”Μικρή Ελλάδα της ψυχής και της ιστορίας μας”, όπως είχα γράψει σε παλαιότερο άρθρο μου. Η νοτιότερη κοιτίδα Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία έχουμε ιστορική, εθνική και ηθική υποχρέωση οι Έλληνες να προστατέψουμε από τις βουλιμικές διαθέσεις της Τουρκίας που ονειρεύεται να την κάνει δική της.
Και το ονειρεύεται αυτό, γιατί επί μισό αιώνα σχεδόν μένει ατιμώρητη (δεν υποχρεώθηκε ποτέ επιχειρησιακά από τους Διεθνείς Οργανισμούς [ΟΗΕ, ΝΑΤΟ, ΕΕ] ο στρατός κατοχής της στην Κύπρο να την εγκαταλείψει, ώστε να απελευθερωθει το παράνομα αποκτηθέν τμήμα της. Κι αυτό, χάρη στα συμφέροντα των Μεγάλων (Αμερικανών, Βρετανών, Γερμανών).
Των Μεγάλων που όχι μόνο κατάπιαν αμάσητο το έγκλημα του Αττίλα 1&2 στην Κύπρο το ’74 (με αποτέλεσμα την παράνομη στρατιωτική παρουσία της μέχρι τώρα στο υπό κατοχή 37% της βόρειας Κύπρου), αλλά την κανακεύουν κι από πάνω. Την κανακεύουν, για να μην φύγει από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία και πέσει ολοκληρωτικά στην αγκαλιά της Ρωσίας.
Ο χρόνος τρέχοντας έχει κάνει ήδη δυσκολότερη από ποτέ την απόδοση δικαιοσύνης στην Κύπρο, ενώ η διαχρονικά κατευναστική στάση των Ελλήνων πρωθυπουργών (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) δεν επέτρεψε μέχρι τώρα την ενεργοποίηση του ΔΕΑΧ (Δόγμα Ενιαίου Αμυντικού χώρου, ομπρέλα Άμυνας πάνω από Θράκη-Αιγαίο-Κύπρο), ώστε να διασφαλιστεί στρατιωτικά, αμυντικά, αυτή.
Στο ενδιάμεσο διάστημα, εντωμεταξύ, η Τουρκία (με τις πλάτες της Ρωσίας που την ενισχύει ποικιλοτρόπως εξοπλιστικά) — βλέποντας την απάθεια και την ποντιοπιλατική στάση των Δυτικών για την τύχη της Κύπρου και την έμφοβη ελληνική Εξωτερική πολιτική η οποία τελεί υπό την απειλή του casus belli απ’ το ’95 — έχει εδραιώσει την παρουσία της εκεί με στρατιωτικές βάσεις στα Κατεχόμενα (Λευκόνοικο – Μπογάζι – Καρπασία).
Αν τώρα σε αυτά προσθέσουμε την αταλάντευτη στρατηγική συμμαχία Τουρκίας-Ρωσίας, το πιθανό ενδεχόμενο να πάρει η πρώτη (μιας και παίζει σε δύο ταμπλό) τα αμερικανικά F-16 (με τη δική μας έγκριση λόγω… πολιτικής αβελτηρίας) και το πλεονέκτημά της να έχει στο έδαφός της κοντά στην Κύπρο βάσεις-κλειδιά (Ιντσιρλίκ, Νταλαμάν, Μπαλικεσίρ) για αποστολές τουρκικών μαχητικών και ανεφοδιασμό των δυνάμεών της στην Κύπρο, τότε θα συνειδητοποιήσουμε τον κίνδυνο που διατρέχουν η Μεγαλόνησος και τα νησιά του Αιγαίου.
Και τα μεν τελευταία, μετά την εξοπλιστική μας ενίσχυση με Rafale και Belharra. έχουμε τη δυνατότητα να τα προστατέψουμε όποτε χρειαστεί. Την Κύπρο όμως όχι. Γι’ αυτό, και πριν να δούμε να εφαρμόζεται σε αυτήν ό,τι προοιωνίζεται (παρά τις διαψεύσεις από τον ΓΓ της Συμμαχίας) για την Ουκρανία (βλ. δήλωση του συνεργάτη του Γενς Στόλτενμπεργκ στο ΝΑΤΟ, Στιάν Γένσεν: ”Η Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ εάν συμφωνήσει να παραχωρήσει”), ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ:
Πέρα από δυναμικές διπλωματικές πρωτοβουλίες που πρέπει να αναπτύξουν από κοινού Ελλάδα και Κύπρος, για να αναθερμάνουν το κλίμα για δίκαιη λύση του Κυπριακού ζητήματος, να μεριμνήσει η Ελλάδα για αποστολή ελληνικής Μοίρας αεροσκαφών στην Κύπρο (η ΕΛΔΥΚ δεν αρκεί, προφανώς), ώστε να υπάρξει αντίσταση και από αέρος στο ενδεχόμενο επιχείρησης αεροπορικού και ναυτικού αποκλεισμού της Κύπρου από τους Τούρκους, με ταυτόχρονη τουρκική εισβολή στο ελεύθερο τμήμα της.
Κρινιώ Καλογερίδου
GEOPOLITICO
Εξελίξεις μετά τις εκλογές
Ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», παρουσιάζει τις εκτιμήσεις του για την επόμενη ημέρα στη Μέση Ανατολή και ασκεί σφοδρή κριτική στην ευρωπαϊκή πολιτική για την Ουκρανία.
Στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου τοποθετεί το κρίσιμο ορόσημο για τις επόμενες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής. Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», συνέδεσε την αντιπαράθεση με το Ιράν, την ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας και τις προσπάθειες συνεννόησης με τη Ρωσία με το πολιτικό και ενεργειακό κόστος στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, άσκησε σφοδρή κριτική στην ευρωπαϊκή στάση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία και προειδοποίησε ότι η Αθήνα πρέπει να εξετάσει τις συνέπειες των αμερικανικών εξελίξεων για την αντιπαράθεση με την Τουρκία.
Πρώτα οι εκλογές, μετά οι κινήσεις απέναντι στο Ιράν
Κατά την εκτίμηση του Αϋφαντή, προτεραιότητα του Αμερικανού προέδρου είναι να περιορίσει τις εκλογικές απώλειες και, εφόσον είναι δυνατόν, να διατηρήσει τον έλεγχο της Γερουσίας. Μια συμφωνία με το Ιράν πριν από την κάλπη, υποστήριξε, θα τον εξέθετε σε σφοδρή κριτική από τους πολιτικούς του αντιπάλους.
Ο πρέσβης ε.τ. προέβλεψε ότι μετά τις εκλογές ενδέχεται να ακολουθήσει ένα νέο κύμα βομβαρδισμών και στη συνέχεια προσπάθεια συμφωνίας με την Τεχεράνη. Στο σενάριο που περιέγραψε, ο Τραμπ θα επιχειρήσει πρώτα να εμφανίσει στρατιωτική επιτυχία και κατόπιν να περάσει στη διαπραγμάτευση.
Στόχος, σύμφωνα με την ανάλυσή του, είναι να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να αποκατασταθεί η ελεύθερη ροή πετρελαίου, χωρίς νέες καταστροφές στις ενεργειακές εγκαταστάσεις που θα ακύρωναν το οικονομικό όφελος.
Για την ιρανική πλευρά, εκτίμησε ότι προετοιμάζεται ώστε να αντέξει νέα πλήγματα και να υποχρεώσει τον αντίπαλο να μοιράσει τις δυνάμεις του. Έτσι εξήγησε και το δίλημμα που, κατά τον ίδιο, αντιμετωπίζει η Ουάσιγκτον: αν θα διαθέσει πυρομαχικά μεγάλου βεληνεκούς εναντίον των Χούθι ή αν θα τα διατηρήσει για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία και τα όρια της αμερικανικής προστασίας
Ο Αϋφαντής υποστήριξε ότι η στάση του Τραμπ απέναντι στη Σαουδική Αραβία καθορίζεται πρωτίστως από τις εσωτερικές πολιτικές ανάγκες του και την αποφυγή νέας αύξησης στις τιμές των καυσίμων.
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αποτίμησή του για τη στρατιωτική επάρκεια του Ριάντ. Κατά την άποψή του, τα πλήγματα των Χούθι ανέδειξαν την αδυναμία της Σαουδικής Αραβίας να αναπτύξει αποτελεσματικές χερσαίες δυνάμεις στο απαιτητικό πεδίο της Υεμένης.
Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι αναζητεί δυνάμεις από τη Συρία, αναφερόμενος σε Σύρους τζιχαντιστές και μισθοφορικά σχήματα που συνέδεσε με την Τουρκία. Αντιπαρέβαλε αυτή την εικόνα με το πλεονέκτημα των Χούθι, οι οποίοι γνωρίζουν το ορεινό έδαφος στο οποίο επιχειρούν.
Ο Πούτιν ως μεσολαβητής και το πετρέλαιο ως κλειδί
Στην ανάλυση του πρέσβη ε.τ., η προσπάθεια συνεννόησης Τραμπ–Πούτιν συνδέεται και με την αναζήτηση διεξόδου στην αντιπαράθεση με το Ιράν.
Ο ίδιος ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε ρωσική μεσολάβηση και ότι ο Πούτιν παρουσίασε τις προτάσεις της ιρανικής ηγεσίας ως βάση συζήτησης. Θεώρησε ότι η ανάγκη σταθεροποίησης της πετρελαϊκής αγοράς δημιουργεί ισχυρό κίνητρο για συμφωνία.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι εξελίξεις θα επηρεάσουν τη διαμάχη διαδοχής στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ανάμεσα στον Τζέι Ντι Βανς και τον Μάρκο Ρούμπιο. Όπως υποστήριξε, αυτή θα αποκτήσει ιδεολογικό και προγραμματικό περιεχόμενο γύρω από τον ρόλο που πρέπει να διαδραματίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στον κόσμο.
Σφοδρή επίθεση στην ευρωπαϊκή πολιτική
Το πιο αιχμηρό τμήμα της παρέμβασής του αφορούσε την Ευρώπη. Ο Αϋφαντής υποστήριξε ότι ευρωπαϊκές ηγεσίες επιχειρούν να επηρεάσουν την αμερικανική προεκλογική αναμέτρηση μέσω της ουκρανικής δράσης κατά ρωσικών ενεργειακών στόχων.
Σύμφωνα με τη δική του ερμηνεία, τα πλήγματα αυτά αυξάνουν τις ενεργειακές πιέσεις και το κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές και αγρότες, επιβαρύνοντας πολιτικά τον Τραμπ. Πρόκειται για την εκτίμηση που διατύπωσε στην εκπομπή, αποδίδοντας συγκεκριμένη πολιτική σκοπιμότητα στην ευρωπαϊκή στάση.
«Η Ευρώπη πολεμάει μέχρι του τελευταίου Ουκρανού», ανέφερε χαρακτηριστικά, κατηγορώντας τις ευρωπαϊκές ηγεσίες ότι παρεμποδίζουν τις προσπάθειες συνεννόησης Ουάσιγκτον–Μόσχας και χρησιμοποιούν την Ουκρανία ως εργαλείο αυτής της πολιτικής.
Οι κοινωνίες πληρώνουν τον λογαριασμό
Ο πρέσβης ε.τ. συνέδεσε επίσης τις κοινωνικές αντιδράσεις στην Ευρώπη με την άνιση κατανομή του ενεργειακού και οικονομικού κόστους. Χρησιμοποίησε τη διατύπωση «Η Ευρώπη έχει έναν εμφύλιο πόλεμο μεταξύ της», περιγράφοντας με αυτή την έκφραση τις εσωτερικές κοινωνικές συγκρούσεις.
Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή τοποθέτηση, χαρακτήρισε τη βία μέρος της πολιτικής διαδικασίας και υποστήριξε ότι μπορεί να αποτελεί και «δημοκρατικό δικαίωμα των διαδηλωτών». Διευκρίνισε ότι δεν είναι υπέρ της βίας, αλλά απέδωσε τις αντιδράσεις σε κρατικές πολιτικές που, κατά τον ίδιο, στερούν κοινωνικές προοπτικές και υποβαθμίζουν βασικές παροχές. Η θέση αυτή αποτέλεσε δική του πολιτική αξιολόγηση.
Το μήνυμα προς την Αθήνα για την Τουρκία
Κλείνοντας, ο Αϋφαντής έφερε τη συζήτηση στα ελληνικά συμφέροντα. Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει ανοικτό μέτωπο διπλωματικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία, το οποίο μπορεί να αποκτήσει και διάσταση στο πεδίο.
«Οι Τούρκοι κάθε τόσο μας το υπενθυμίζουν αυτό», επισήμανε.
Γι’ αυτό, υποστήριξε, οι αμερικανικές εκλογές πρέπει να αξιολογηθούν και ως παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τα ελληνοτουρκικά. Το ζήτημα για την Αθήνα είναι πού θα στραφεί η προσοχή της αμερικανικής ηγεσίας μετά την κάλπη και ποιες συνέπειες θα έχει αυτή η επιλογή για τα ανοικτά ελληνικά μέτωπα.
Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε την ελληνική στάση απέναντι στη Ρωσία ως συμμετοχή σε πόλεμο, αποδίδοντας αυτή την περιγραφή και σε τοποθέτηση του πρωθυπουργού.
GEOPOLITICO
Από το predator στην παγκόσμια τεχνολογική μετάλλαξη του αυταρχισμού
Η πρόκληση για τις σύγχρονες δημοκρατίες δεν είναι, συνεπώς, η απόρριψη της τεχνολογικής προόδου, αλλά η ουσιαστική υπαγωγή της τεχνολογικής διάστασης στις επιταγές του κράτους δικαίου.
Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός (ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου)
Η ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών έχει αναδιαμορφώσει ριζικά τις δυνατότητες άσκησης κρατικής εξουσίας, δημιουργώντας καινοφανείς μηχανισμούς συλλογής πληροφοριών, παρακολούθησης και κοινωνικού ελέγχου. Η τεχνολογική πρόοδος, παρά την καθοριστική συμβολή της στην ασφάλεια και στην αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους για τις ατομικές ελευθερίες και τη δημοκρατική διακυβέρνηση.
Αυτή ακριβώς τη διάσταση αναδεικνύει η έκθεση της Privacy International, με τίτλο «Η αυταρχική χρήση της τεχνολογίας: Μια διεθνής έκθεση» (“The authoritarian use of technology: A global report”), που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2026, καταγράφοντας τις αυταρχικές πρακτικές αξιοποίησης προηγμένων τεχνολογιών επιτήρησης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η βασική διαπίστωση της μελέτης είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική: η αυταρχική χρήση της τεχνολογίας δεν αποτελεί αποκλειστικό γνώρισμα ανελεύθερων καθεστώτων, αλλά εκδηλώνεται και σε κράτη με εδραιωμένους δημοκρατικούς θεσμούς. Η έκθεση εισάγει την έννοια της «αυταρχικής χρήσης της τεχνολογίας (“authoritarian use of technology”), περιγράφοντας πρακτικές οι οποίες υπερβαίνουν τη μεμονωμένη παράνομη παρακολούθηση και οδηγούν σε συστημική υπονόμευση του κράτους δικαίου, περιορισμό της πολιτικής συμμετοχής και κανονικοποίηση της επιτήρησης. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η νομιμότητα ενός τεχνολογικού μέσου, αλλά ο σκοπός της χρήσης του, η έκτασή της και οι πραγματικές συνέπειές της για τη δημοκρατική κοινωνία.
Η μελέτη εξετάζει πέντε βασικές κατηγορίες τεχνολογιών: τη βιομετρική αναγνώριση προσώπου (σ. 11–32), την εξαγωγή δεδομένων από κινητά τηλέφωνα (σ. 33–48), τα κατασκοπευτικά λογισμικά (σ. 49–70), τη συστηματική παρακολούθηση κοινωνικών δικτύων (σ. 71–85) και τη μαζική υποκλοπή επικοινωνιών (σ. 86–95). Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι η δυνατότητα συγκέντρωσης και συσχέτισης εξαιρετικά μεγάλου όγκου πληροφοριών, επιτρέποντας την ανασύσταση προσωπικών σχέσεων, πολιτικών δράσεων και καθημερινών συμπεριφορών.
Η βιομετρική αναγνώριση προσώπου συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα μετατροπής του δημόσιου χώρου σε περιβάλλον διαρκούς επιτήρησης. Στη Βραζιλία, το πρόγραμμα Smart Sampa στο Σάο Πάολο περιλαμβάνει περίπου 25.000 κάμερες, καλύπτοντας μια μητροπολιτική περιοχή εκατομμυρίων κατοίκων. Στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφεται η διευρυνόμενη χρήση αντίστοιχων συστημάτων από αστυνομικές αρχές, ενώ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη εξετάζεται η αξιοποίησή τους για την ταυτοποίηση και τον έλεγχο μετακινήσεων Παλαιστινίων. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση τους κατά τη διάρκεια πολιτικών συγκεντρώσεων, όπως καταγράφεται στην Ουγγαρία και στη Ρωσία.
Εξίσου προβληματική είναι η εξαγωγή δεδομένων από κινητά τηλέφωνα, καθώς επιτρέπει την πρόσβαση σε μηνύματα, φωτογραφίες, επαφές, γεωγραφικά στίγματα και άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες. Η έκθεση αναδεικνύει τη χρήση σχετικών τεχνολογιών, μεταξύ άλλων της εταιρείας Cellebrite εναντίον δημοσιογράφων και πολιτικών ακτιβιστών. Στη Σερβία καταγράφηκε η αξιοποίηση εργαλείων ψηφιακής εγκληματολογίας σε συνδυασμό με το κατασκοπευτικό λογισμικό NoviSpy, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο δικαστική απόφαση του 2022 έκρινε παράνομη τη γενικευμένη κατάσχεση και εξέταση κινητών τηλεφώνων αιτούντων άσυλο. Οι περιπτώσεις αυτές αποκαλύπτουν πώς τεχνολογίες που αναπτύσσονται για τη διερεύνηση εγκλημάτων μπορούν να μετατρέπονται σε μέσα δυσανάλογης επέμβασης στην ιδιωτική ζωή.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα προηγμένα κατασκοπευτικά λογισμικά, όπως τα Pegasus και Predator, τα οποία επιτρέπουν την κρυφή διείσδυση σε ηλεκτρονικές συσκευές και την πρόσβαση ακόμη και στις πλέον προσωπικές επικοινωνίες. Η έκθεση παρουσιάζει εκτεταμένες υποθέσεις παρακολούθησης δημοσιογράφων, αντιπολιτευόμενων και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στην Πολωνία αποκαλύφθηκε ότι το Pegasus χρησιμοποιήθηκε εναντίον 578 προσώπων την περίοδο 2017-2022, ενώ στην Αίγυπτο τεκμηριώθηκε η στοχοποίηση του αντιπολιτευόμενου Ahmed Eltantawy με Predator μετά την ανακοίνωση της πρόθεσής του να διεκδικήσει την προεδρία. Ανάλογες πρακτικές καταγράφονται στο Ελ Σαλβαδόρ, στο Μεξικό, στο Σουδάν και στα κράτη του Περσικού Κόλπου. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διακρατική διάσταση της ψηφιακής καταστολής, καθώς κυβερνήσεις μπορούν να παρακολουθούν αντιφρονούντες ακόμη και όταν αυτοί βρίσκονται σε ξένα κράτη.
Στο ευρωπαϊκό αυτό πλαίσιο εντάσσεται και η Ελλάδα (σ. 55), με την έκθεση να αναφέρεται ρητώς στο σκάνδαλο του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, η ελληνική Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εντόπισε τουλάχιστον 87 πρόσωπα που είχαν στοχοποιηθεί με απόπειρες παραβίασης των συσκευών τους, μεταξύ των οποίων υπουργοί, ανώτατοι στρατιωτικοί και επικριτές της εξουσίας. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι 27 από τα συγκεκριμένα πρόσωπα βρίσκονταν παράλληλα υπό συμβατική παρακολούθηση της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.
Η Privacy International εκτιμά ότι αυτή η επικάλυψη δημιουργεί ισχυρές ενδείξεις συντονισμού ή κοινής στόχευσης μεταξύ των εμπλεκομένων στο κατασκοπευτικό λογισμικό και του κρατικού μηχανισμού ασφαλείας. Η έκθεση μνημονεύει επίσης τις παραιτήσεις που ακολούθησαν και την ποινική διερεύνηση της υπόθεσης. Η ελληνική περίπτωση αναδεικνύει, επομένως, κρίσιμα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του θεσμικού ελέγχου των υπηρεσιών πληροφοριών, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Μια διαφορετική αλλά εξίσου ανησυχητική διάσταση αποτελεί η παρακολούθηση των κοινωνικών δικτύων (SOCMINT). Η συστηματική συλλογή και αλγοριθμική ανάλυση διαδικτυακών δημοσιεύσεων επιτρέπει την καταγραφή πολιτικών πεποιθήσεων, την ταυτοποίηση συμμετεχόντων σε κινητοποιήσεις και τη χαρτογράφηση κοινωνικών δικτύων. Η έκθεση εξετάζει τις αμερικανικές πρακτικές ελέγχου κοινωνικών δικτύων αιτούντων φοιτητικές θεωρήσεις εισόδου, καθώς και τις συλλήψεις πολιτών στην Τουρκία μετά τις κινητοποιήσεις για τον Εκρέμ Ιμάμογλου το 2025, οι οποίες συνδέθηκαν και με διαδικτυακές αναρτήσεις. Αντίστοιχες πρακτικές καταγράφονται στην Κολομβία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το γεγονός ότι μια πληροφορία είναι δημόσια προσβάσιμη δεν συνεπάγεται, κατά τη μελέτη, ανεπιφύλακτη νομιμοποίηση της συστηματικής κρατικής επεξεργασίας της.
Τέλος, εξετάζεται η μαζική υποκλοπή επικοινωνιών, μέσω πρόσβασης σε τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, αυτοματοποιημένης συλλογής δεδομένων και συστημάτων όπως οι συσκευές υποκλοπής αναγνωριστικών κινητής τηλεφωνίας (IMSI catchers). Στη Βενεζουέλα παρατίθενται στοιχεία για υποκλοπές επικοινωνιών περισσότερων από 1,58 εκατομμύρια συνδρομητών κατά το 2021. Στη Λιβύη, η προμήθεια προηγμένων συστημάτων παρακολούθησης από τη γαλλική εταιρεία Amesys στο καθεστώς Καντάφι αποτέλεσε αντικείμενο δικαστικών ερευνών για ενδεχόμενη συνέργεια σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι υποθέσεις αυτές αναδεικνύουν και την ευθύνη των ιδιωτικών επιχειρήσεων που εμπορεύονται τεχνολογίες επιτήρησης.
Από νομική άποψη, ο πυρήνας της προβληματικής εντοπίζεται στη σχέση μεταξύ κρατικής ασφάλειας και θεμελιωδών δικαιωμάτων. Η προστασία της ιδιωτικής ζωής, της ελευθερίας της έκφρασης και του συνέρχεσθαι απαιτούν κάθε επέμβαση να διαθέτει επαρκή νόμιμη βάση και να υπόκειται στις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.
Η Privacy International προτείνει την απαγόρευση της ζωντανής αναγνώρισης προσώπου σε δημόσιους χώρους και της μαζικής υποκλοπής επικοινωνιών, ενώ για άλλες τεχνολογίες αξιώνει αυστηρούς περιορισμούς, προηγούμενη ανεξάρτητη δικαστική άδεια, διαφάνεια, εποπτεία και αποτελεσματικά ένδικα βοηθήματα.
Το βαθύτερο συμπέρασμα της μελέτης υπερβαίνει, ωστόσο, το ζήτημα της νομιμότητας μεμονωμένων παρακολουθήσεων. Η συστηματική επιτήρηση δημιουργεί ένα ευρύτερο αποτρεπτικό αποτέλεσμα (“chilling effect”), καθώς η γνώση ή ακόμη και η υποψία παρακολούθησης μπορεί να οδηγεί τους πολίτες σε αυτολογοκρισία, αποχή από πολιτικές δραστηριότητες και περιορισμό της δημόσιας κριτικής. Η τεχνολογία καθίσταται έτσι δυνητικά μηχανισμός προληπτικής πειθάρχησης της κοινωνίας, χωρίς να απαιτείται πάντοτε η άμεση άσκηση καταστολής.
Η πρόκληση για τις σύγχρονες δημοκρατίες δεν είναι, συνεπώς, η απόρριψη της τεχνολογικής προόδου, αλλά η ουσιαστική υπαγωγή της τεχνολογικής διάστασης στις επιταγές του κράτους δικαίου. Διότι όταν οι δυνατότητες παρακολούθησης διευρύνονται ταχύτερα από τους θεσμούς που τις ελέγχουν, η ίδια η τεχνολογία κινδυνεύει να μετατραπεί από μέσο προστασίας της κοινωνίας σε όργανο περιορισμού της ελευθερίας της. Και τότε το διακύβευμα δεν αφορά απλώς το απόρρητο των επικοινωνιών, αλλά την ποιότητα της δημοκρατίας και τα πραγματικά όρια της κρατικής εξουσίας.
GEOPOLITICO
Ενεργειακή σύγκρουση στην Ανατολική Μεσόγειο – Στο επίκεντρο Ελλάδα, Τουρκία και GSI
Στη νέα εκπομπή «Direct News», ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναλύει το παρασκήνιο γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο και το Great Sea Interconnector, τις τουρκικές αντιδράσεις και τις πληροφορίες για αμερικανική στήριξη στον ελληνικό ενεργειακό σχεδιασμό.
Στο επίκεντρο ενός σύνθετου γεωπολιτικού και ενεργειακού ανταγωνισμού βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς η προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου και της ηλεκτρικής διασύνδεσης Great Sea Interconnector προκαλεί έντονες αντιδράσεις και αναδιατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στη νέα εκπομπή «Direct News», ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει πληροφορίες και αναλύσεις για τις πιέσεις που, όπως υποστηρίζει, ασκούνται με στόχο να περιοριστεί ο ενεργειακός ρόλος της χώρας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων σχετικά με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και πρόσωπα που συνδέονται με τον ενεργειακό σχεδιασμό Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Σύμφωνα με την εκπομπή, πίσω από τη δημόσια αντιπαράθεση βρίσκεται μια ευρύτερη σύγκρουση επιχειρηματικών και γεωπολιτικών συμφερόντων για τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρομών προς την Ευρώπη. Διατυπώνεται, μάλιστα, ο ισχυρισμός ότι συμφέροντα τα οποία επιδίωκαν την ενεργειακή αναβάθμιση της Τουρκίας επιχειρούν να πλήξουν τον ελληνικό σχεδιασμό. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί παρουσιάζονται ως πληροφορίες και εκτιμήσεις της εκπομπής και χρειάζονται ανεξάρτητη επιβεβαίωση.
Η Ελλάδα φιλοδοξεί να εδραιωθεί ως βασική πύλη εισόδου φυσικού αερίου και αμερικανικού LNG προς την ευρωπαϊκή ενδοχώρα. Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί κομβικό τμήμα αυτού του σχεδιασμού, καθώς συνδέει τις ελληνικές ενεργειακές υποδομές με τις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.
Παράλληλα, το Great Sea Interconnector αποκτά ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ εμφανίζεται στην εκπομπή ως πεδίο άμεσης ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης. Διπλωματικές πηγές που επικαλείται το «Direct News» υποστηρίζουν ότι η Αθήνα είναι αποφασισμένη να επανεκκινήσει το έργο και ότι η Ουάσιγκτον τοποθετείται θετικά απέναντι στην υλοποίησή του.
Την ίδια στιγμή, στην Τουρκία εντείνονται οι αντιδράσεις. Τουρκικές πολιτικές και αναλυτικές φωνές συνδέουν το καλώδιο με τις διεκδικήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ επαναφέρουν απειλητική ρητορική τόσο για το GSI όσο και για το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Κατά την εκπομπή, το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων νοτίως και ανατολικά της Κρήτης παραμένει στην ελληνική πολιτική και διπλωματική ατζέντα. Μια τέτοια κίνηση θα επηρέαζε καθοριστικά τις ισορροπίες στην περιοχή, χωρίς ωστόσο να παρουσιάζεται στους υπότιτλους επίσημη κυβερνητική απόφαση ή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Νέα δεδομένα δημιουργεί και η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Τουρκικά μέσα εστιάζουν στην απόκτηση των F-35, στα Rafale και στα αναβαθμισμένα F-16 Viper, επιχειρώντας να υπολογίσουν τη νέα επιχειρησιακή ισορροπία στο Αιγαίο. Η σχετική συζήτηση συνοδεύεται από σενάρια για τις δυνατότητες των ελληνικών αεροσκαφών, τα οποία προκαλούν εμφανή ανησυχία στην τουρκική δημόσια σφαίρα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται, επίσης, στην εμβάθυνση των σχέσεων Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας. Η αμυντική συνεργασία, οι επενδύσεις και οι ενεργειακές συνδέσεις συνθέτουν έναν νέο στρατηγικό χάρτη, ο οποίος περιορίζει την ικανότητα της Άγκυρας να εμφανίζεται ως ο μοναδικός περιφερειακός κόμβος.
Το βασικό συμπέρασμα της εκπομπής είναι σαφές: το GSI δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο τοποθέτησης καλωδίου. Μαζί με τον Κάθετο Διάδρομο, αποτελεί δοκιμασία της δυνατότητας της Ελλάδας να υλοποιεί κυριαρχικές και στρατηγικές επιλογές, να ενισχύει τον περιφερειακό της ρόλο και να προστατεύει μεγάλα έργα από εξωτερικές πιέσεις.
Η ενεργειακή σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου αλλάζει γρήγορα. Το ερώτημα είναι εάν η Αθήνα θα κινηθεί εγκαίρως, μετατρέποντας τις διεθνείς συνεργασίες και τα ενεργειακά σχέδια σε πραγματικά γεωπολιτικά τετελεσμένα.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας