Γενικά θέματα
Βρίσκεται το Ισραήλ σε πόλεμο με το Ιράν;
Reuters
Πώς η 7η Οκτωβρίου αλλάζει τη Μέση Ανατολή
Τη στιγμή που ο αριθμός των θυμάτων αυξάνεται, το Ισραήλ κατηγορεί την Τεχεράνη ότι βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις της Χαμάς
Αξιωματούχοι του ισραηλινού στρατού συνέκριναν τη Δευτέρα τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ από τις παλαιστινιακές ισλαμιστικές οργανώσεις Χαμάς και Τζιχάντ με την 11η Σεπτεμβρίου και το Περλ Χάρμπορ.
Στην πραγματικότητα, οι πρόσφατες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή είναι πιο πολύνεκρες σε σχέση με την 11η Σεπτεμβρίου. Περισσότεροι από 1.100 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους και από τις δύο πλευρές.
Επιπλέον, ο παράγοντας του αιφνιδιασμού είναι αναμφισβήτητα μεγαλύτερος συγκριτικά με το Περλ Χάρμπορ.
Casus belli
Ωστόσο, τόσο η 11η Σεπτεμβρίου όσο και το Περλ Χάρμπορ αποτέλεσαν εκτός από αιματηρές επιθέσεις και casus belli που οδήγησαν σε σφοδρές ιστορικές συγκρούσεις.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν έκρυψε από τις πρώτες ώρες μετά την επίθεση πως η χώρα του οδεύει προς «μακρύ και εξαντλητικό πόλεμο». Οι αεροπορικές επιθέσεις που διέταξε στη Γάζα έχουν ήδη εκατοντάδες θύματα Παλαιστινίους.
Θα οδηγήσει η 7η Οκτωβρίου και σε ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή; Το πιο σημαντικό, μπορεί το Ισραήλ να θεωρήσει δικαίως ότι εμπλέκεται σε σκιώδη σύγκρουση με το Ιράν; Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει επιτακτικά η νέα πραγματικότητα στη Μέση Ανατολή.
Η αποστολή του Ιράν στα Ηνωμένα Εθνη ξεκαθάρισε την Κυριακή ότι η Τεχεράνη δεν εμπλέκεται στην επίθεση κατά την οποία 700 Ισραηλινοί σκοτώθηκαν και δεκάδες άλλοι απήχθησαν.
Ωστόσο, η Τεχεράνη έλαβε ξεκάθαρα θέση υπέρ των επιτιθέμενων παλαιστινιακών ισλαμιστικών οργανώσεων Χαμάς και Τζιχάντ. Σε ανακοίνωσή της η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ αναφέρει πως «τα αποφασιστικά μέτρα που έλαβε η Παλαιστίνη αποτελούν απολύτως νόμιμη άμυνα απέναντι σε επτά δεκαετίες καταπιεστικής κατοχής και αποτρόπαιων εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από το παράνομο σιωνιστικό καθεστώς».
Παράλληλα, η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ απέδωσε την «επιτυχία» της επιχείρησης της Χαμάς στο ότι ήταν αιφνιδιαστική, γεγονός που σηματοδοτεί, όπως τόνισε, την «αποτυχία» των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ.
«Προσπαθούν να δικαιολογήσουν την αποτυχία τους και να την αποδώσουν στη δύναμη των μυστικών υπηρεσιών και στον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Ιράν», ανέφερε η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ.
Σε απάντηση στις επιθέσεις της Χαμάς, οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν συγκροτήματα κατοικιών, σήραγγες, ένα τζαμί και σπίτια αξιωματούχων της Χαμάς στη Γάζα, σκοτώνοντας περισσότερους από 400 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων 20 παιδιά.
Ποιος στηρίζει τη Χαμάς
Η πρόσφατη ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση έχει τις ρίζες της στην επί δεκαετίες κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ, στην πολιορκία της Λωρίδας της Γάζας και στη στέρηση της αξιοπρέπειας εκατομμυρίων Παλαιστινίων υπό την κυριαρχία του, επισημαίνει ο αναλυτής Αράς Αζίζι σε άρθρο του στο The Atlantic.
Παρ’ όλα αυτά, το Ιράν έχει αναμειχθεί στο παλαιστινιακό ζήτημα σε τέτοιο βαθμό, ώστε καμία σωστή ανάλυση για την 7η Οκτωβρίου δεν μπορεί να διεξαχθεί αγνοώντας τον ρόλο του.
Η Χαμάς έχει κατά καιρούς λάβει μετρητά και πολιτική υποστήριξη από χώρες όπως η Τουρκία και το Κατάρ.
Ωστόσο, η Τουρκία διατηρεί ταυτόχρονα σχέσεις με το Ισραήλ και το Κατάρ, έχει ενεργήσει στο παρελθόν ως μεσολαβητής και υποστηρίζει επίσημα τη λύση στις σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών.
Μόνο ένα κράτος στον κόσμο, το Ιράν, δεν αρκείται στο να προσφέρει χρήματα στη Χαμάς, αλλά της παρέχει επίσης σημαντική στρατιωτική και πολιτική υποστήριξη. Είναι επίσης το μοναδικό κράτος στον κόσμο που εξακολουθεί να υπόσχεται ότι θα πολεμήσει το Ισραήλ μέχρι την τελική του καταστροφή.
Το αντι-ισραηλινό μέτωπο
Πέραν της υλικής υποστήριξης, η Τεχεράνη προσφέρει στη Χαμάς την ιδιότητα του μέλους στο αντι-ισραηλινό μέτωπο, το οποίο παρατάσσει πλέον τις δυνάμεις του σε ολόκληρη την περιοχή.
Ο Αξονας της Αντίστασης περιλαμβάνει τα μέλη των Χούτι στην Υεμένη, της Χεζμπολάχ στον Λίβανο (ακριβώς στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ), καθώς και ιρακινών και συριακών πολιτοφυλακών, τονίζει ο Αζίζι.
Ο εξοπλισμός των δυνάμεων αυτών από την Τεχεράνη με την προηγμένη πυραυλική τεχνολογία της έχει αλλάξει τον πόλεμο στην περιοχή.
Το Σώμα Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, η πολιτοφυλακή που κατέχει πλέον μεγάλο μέρος της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας στο Ιράν, συντονίζει όλες αυτές τις δυνάμεις μέσω πτέρυγας εξωτερικών επιχειρήσεων, της Δύναμης Κουντς, της οποίας το αποτύπωμα είναι πλέον διακριτό σε όλη την περιοχή, αλλά και σε μέρη πολύ πιο μακρινά, όπως η Παραγουάη και η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.
Ο σχεδιασμός της 7ης Οκτωβρίου
Σημαίνουν όλα αυτά ότι το Ιράν είχε άμεση σχέση με τον σχεδιασμό των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου; Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι είναι «πολύ νωρίς» για τέτοιους ισχυρισμούς.
Ωστόσο, στελέχη της Χαμάς και της Χεζμπολάχ ισχυρίζονται ότι αξιωματούχοι των δυνάμεων του λεγόμενου Αξονα Αντίστασης έδωσαν το «πράσινο φως» για την επίθεση σε συνάντηση στη Βηρυτό την περασμένη Δευτέρα.
Για την επιχείρηση προηγήθηκαν πολύμηνες προετοιμασίες. Η Χαμάς θα ήταν απίθανο να έχει τη δυνατότητα να αιφνιδιάσει την Τεχεράνη με επιχείρηση τέτοιας κλίμακας.
Ο Αλί Χασέμ, Λιβανέζος ανταποκριτής του Al Jazeera, με εξειδίκευση στις περιφερειακές συμμαχίες των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας, σχολίασε πως οι επιθέσεις αποτέλεσαν «πιθανώς απόφαση του Αξονα».
Το ιρανικό καθεστώς δεν έκρυψε την υποστήριξή του στις επιθέσεις. Διοργάνωσε εορτασμούς με πυροτεχνήματα στην πλατεία Παλαιστίνης της Τεχεράνης. Μέλη του Κοινοβουλίου φώναζαν «θάνατος στο Ισραήλ».
Ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, και επί μακρόν πρώην υπουργός Εξωτερικών της χώρας, εξέφρασε επίσης την υποστήριξή του, απευθυνόμενος στους ηγέτες της Χαμάς και της παλαιστινιακής Τζιχάντ: «Αυτή η νικηφόρα επιχείρηση θα διευκολύνει και θα επιταχύνει σίγουρα την κατάρρευση του σιωνιστικού καθεστώτος».
Το τέλος της συμφιλίωσης;
Οι επιθέσεις χαρακτηρίστηκαν αιφνιδιαστικές, επειδή, μεταξύ άλλων, εδώ και μήνες, η τάση στη Μέση Ανατολή ήταν υπέρ της συμφιλίωσης, δια της διπλωματικής οδού και της εξομάλυνσης των σχέσεων.
Το συριακό καθεστώς έγινε εκ νέου δεκτό στον Αραβικό Σύνδεσμο –η Τουρκία είχε προσέγγιση με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Αίγυπτο– και το Ιράν αποκατέστησε τους διπλωματικούς δεσμούς με τη Σαουδική Αραβία.
Στην ετήσια ομιλία του για την «ισλαμική ενότητα» αυτή την εβδομάδα, με την ευκαιρία των γενεθλίων του προφήτη Μωάμεθ, ο Χαμενεΐ εξέφρασε την υποστήριξή του σε αυτή την τάση συμφιλίωσης: «Εάν το Ιράν και χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και η Ιορδανία υιοθετήσουν κοινή θέση σε θεμελιώδη ζητήματα», είπε ο Χαμενεΐ, «οι καταπιεστικές δυνάμεις δεν θα μπορούν να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές τους υποθέσεις ή στην εξωτερική τους πολιτική».
Οι τρεις χώρες που κατονόμασε ο Χαμενεΐ ήταν όλες σύμμαχοι των ΗΠΑ που συνήθως δεν έχουν καλές σχέσεις με το Ιράν – το Κάιρο δεν έχει διπλωματικές σχέσεις με την Τεχεράνη και οι σχέσεις μεταξύ του Ιράν και της Ιορδανίας είναι πολύ περιορισμένες. Και οι δύο διατηρούν σχέσεις με το Ισραήλ εδώ και δεκαετίες, καθώς ήταν οι πρώτες αραβικές χώρες που αναγνώρισαν το εβραϊκό κράτος.
Ωστόσο, στην ίδια ομιλία, ο Χαμενεΐ κατέστησε απόλυτα σαφή τη θέση της Τεχεράνης απέναντι στο Ισραήλ. Ο ανώτατος ηγέτης υποστήριξε ότι το «σιωνιστικό καθεστώς» είναι γεμάτο «μίσος» προς όλους τους γείτονές του και επιδιώκει να κυριαρχήσει στην περιοχή «από τον Νείλο έως τον Ευφράτη».
Στη συνέχεια τόνισε ότι «το σιωνιστικό καθεστώς πεθαίνει» και προειδοποίησε τις χώρες που επιδιώκουν να εξομαλύνουν τους δεσμούς με το Ισραήλ ότι «κάνουν λάθος … ποντάρουν στο άλογο που χάνει».
Το Ισραήλ, είπε, είναι «καρκίνος που θα ξεριζωθεί και θα καταστραφεί από τον λαό της Παλαιστίνης και τις δυνάμεις της αντίστασης στην περιοχή».
Λίγο μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, Παλαιστίνιοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Ισμαήλ Χανίγια της Χαμάς και του Εχσάν Ατάγια της Τζιχάντ, έστειλαν μηνύματα προς τις αραβικές χώρες, οι οποίες επιδιώκουν «εξομάλυνση» με το Ισραήλ, προειδοποιώντας τες να αλλάξουν στάση.
Γιατί το Ιράν θέλει αποσταθεροποίηση
Οι επιθέσεις αποδίδονται από πολλούς σε έκρηξη οργής των Παλαιστινίων εξαιτίας των πολύμηνων προκλήσεων από τον κυβερνητικό συνασπισμό υπό τον Νετανιάχου, με πιο πρόσφατους τους περιορισμούς στο συγκρότημα του τεμένους Αλ Ακσα, του τρίτου ιερότερου τόπου του Ισλάμ.
Ωστόσο, άλλοι κάνουν λόγο για μακροπρόθεσμο στρατηγικό στόχο του Ιράν. Η Τεχεράνη, επιδιώκει τη ματαίωση της προσπάθειας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ, κίνηση που θα εδραίωνε τη θέση της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή – και θα στερούσε από τους Παλαιστινίους τον τελευταίο ισχυρό χορηγό τους.
Ο στόχος του Ιράν είναι η αποσταθεροποίηση ώστε να καταστεί σχεδόν αδύνατο για τη Σαουδική Αραβία να συνάψει τη συμφωνία.
Το Ισραήλ, αντιθέτως, επιδιώκει να «συρρικνώσει» τον αντίκτυπο της παλαιστινιακής σύγκρουσης, σε διπλωματικό επίπεδο, ώστε σταδιακά να καταστεί άνευ σημασίας.
Η κατοχή
Τις επιδιώξεις του Ισραήλ ευνόησαν πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο της οικονομικής διπλωματίας. Η Σαουδική Αραβία, η οικονομία της οποίας αναμένεται να συρρικνωθεί φέτος, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, λόγω της μείωσης της παραγωγής πετρελαίου, αναζήτησε απεγνωσμένα ξένες επενδύσεις, καθώς και «ώθηση» εμπορικών συνεργασιών με το Ισραήλ.
Την ίδια ώρα, το εμπόριο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με το Ισραήλ διπλασιάστηκε σε 2,56 δισ. δολ. το 2022, μετά τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τη χώρα.
Ομως, το Ριάντ διεκδίκησε ταυτόχρονα από τις ΗΠΑ νέες εγγυήσεις ασφαλείας, παρόμοιες, αν όχι βελτιωμένες, σε σχέση με εκείνες που δόθηκαν στο Μπαχρέιν τον Σεπτέμβριο. Επιπλέον, διεκδίκησε πρόσβαση στην πυρηνική ενέργεια, καθώς και πρόοδο ως προς την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων.
Ο Αντονι Μπλίνκεν, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, επρόκειτο να συζητήσει όλα αυτά τα ζητήματα με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν σε περιφερειακή περιοδεία την επόμενη εβδομάδα.
Ωστόσο, μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, η Σαουδική Αραβία μοιάζει να γίνεται πιο δεκτική σε μηνύματα κατά του Ισραήλ.
Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της, μετά τις επιθέσεις, απέφυγε προσεκτικά να καταδικάσει τη Χαμάς.
Αντ’ αυτού υπενθύμισε στους Ισραηλινούς «τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο έκρηξης, ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης κατοχής, της στέρησης των νόμιμων δικαιωμάτων του παλαιστινιακού λαού και των συστηματικών προκλήσεων κατά των ιερών του».
Το Ριάντ δεν άλλαξε πλευρά, καθώς ιστορικά, η ηγεσία του στέλνει πάντα το ίδιο μήνυμα: Δεν αλλάζει στάση απέναντι στο Ισραήλ, όσο οι Παλαιστίνιοι παραμένουν απάτριδες.
Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα με το οποίο καλείται να απαντήσει η ισραηλινή κυβέρνηση. Η επί δεκαετίες αυταπάτη ότι θα μπορούσε να αγνοήσει, να διαχειριστεί ή απλώς να ξεχάσει τη σύγκρουσή του με τους Παλαιστίνιους γείτονές του ήταν σφάλμα υψηλού κόστους.
Η κατοχή της Δυτικής Οχθης επανέρχεται στο προσκήνιο, εμποδίζοντας τις προσπάθειες για διπλωματική και οικονομική πρόοδο της χώρας. Ηταν «φούσκα» που θα έσκαγε, όπως είχαν προειδοποιήσει πολλοί Ισραηλινοί στο παρελθόν.
Το ιρανικό καθεστώς εξοπλίζει τους Παλαιστίνιους, τη στιγμή που το καθεστώς «υποταγής» συνιστά πυορροούσα πληγή. Η Τεχεράνη έχει την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει την κατοχή για να συσπειρώσει τον αραβικό κόσμο κατά του Ισραήλ.
Το «βάρος» του χάους
Ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας συνομίλησε με τον Μπλίνκεν, τον ύπατο εκπρόσωπο της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπορέλ και όλους τους ομολόγους του στον Κόλπο. Πολλοί διπλωμάτες αναγνωρίζουν κατ’ ιδίαν ότι πληρώνουν το τίμημα για το ότι επέτρεψαν η κρίση στη Μέση Ανατολή να πέσει χαμηλά στην ατζέντα τους.
Βραχυπρόθεσμα, η Τουρκία και η Αίγυπτος θα ενεργήσουν ως μεσολαβητές, με το Κάιρο που προετοιμάζει εκλογές σε δύο μήνες, να μην είναι σε θέση να αντέξει το βάρος για το χάος στη Γάζα.
Πλέον, ο στόχος της Χαμάς είναι το να κάνει το Ισραήλ να σκεφτεί καλά την κλίμακα των αντιποίνων του.
Ο εκπρόσωπος της Χαμάς, Αμπού Ουμπάιντα, δήλωσε ότι «ο αριθμός των Ισραηλινών αιχμαλώτων είναι πολλές φορές μεγαλύτερος από εκείνον που ανακοίνωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου», προσθέτοντας πως «ό,τι συμβαίνει στους κατοίκους της Λωρίδας της Γάζας θα συμβεί και σε εκείνους».
Η Χεζμπολάχ έστειλε επίσης μήνυμα μέσω της Αιγύπτου στο Ισραήλ για τις πιθανές συνέπειες μιας ολοκληρωτικής επίθεσης στη Γάζα.
Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους προτρέπουν το Ισραήλ να αποκλιμακώσει, να αναστείλει τη χερσαία επίθεση και να επικεντρωθεί σε μέτρα όπως η διακοπή της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη Γάζα, για να αναγκάσει τη Χαμάς να διαπραγματευτεί.
Στο εσωτερικό του Ισραήλ υπάρχουν επίσης φωνές που καλούν σε ηρεμία, τονίζοντας ότι απαιτείται κυβέρνηση ενότητας που θα επιτρέψει στον Νετανιάχου να τερματίσει την καταστροφική εξάρτησή του από τους ακροδεξιούς εξτρεμιστές με τη βοήθεια των οποίων βρίσκεται στην εξουσία.
Βιώσιμη λύση
Σε κάθε περίπτωση, οι επιθέσεις κατά αθώων πολιτών δεν θα φέρουν τους Παλαιστινίους πιο κοντά στην επίτευξη των στόχων τους. Επτά εκατομμύρια Ισραηλινοί και το κράτος του Ισραήλ δεν πρόκειται να πειστούν με αυτό τον τρόπο να αποσυρθούν.
Κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα του 2000-2005, οι δολοφονίες Ισραηλινών πολιτών από τη Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές παρατάξεις είχαν ως αποτέλεσμα να αποδυναμώσουν το στρατόπεδο του Ισραήλ που τάσσεται υπέρ της ειρήνης και να δημιουργήσουν το έδαφος για την άνοδο της ακροδεξιάς.
Παρομοίως, ούτε οι πολίτες του Ιράν, πολλοί από τους οποίους έχουν εδώ και καιρό εκφράσει την αντίθεσή τους στην αντι-ισραηλινή εμμονή του καθεστώτος και διαμαρτύρονται για την υποστήριξή του στις παλαιστινιακές επιθέσεις, έχουν συμφέρον από μία σύγκρουση με το Ισραήλ.
Εφεδρος ανώτερος αξιωματικός των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, τη στιγμή που έσπευδε στο βόρειο μέτωπο το Σάββατο, δήλωσε στη Haaretz: «Ζούσαμε σε φανταστική πραγματικότητα για χρόνια. Μιλούσε για τις αποτυχίες των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, αλλά μια εξίσου φανταστική πραγματικότητα είναι ότι οι Ισραηλινοί μπορούν να έχουν φυσιολογική ζωή όσο εκατομμύρια Παλαιστίνιοι δεν έχουν. Μπορούμε μόνο να ελπίζουμε ότι οι υπεύθυνοι παράγοντες στην περιοχή και πέρα από αυτήν θα μπορέσουν να επιτύχουν κατάπαυση του πυρός τις επόμενες ημέρες, προτού η πυρκαγιά πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις. Αλλά, μακροπρόθεσμα, η αντιμετώπιση της επιθετικής ατζέντας της Τεχεράνης θα απαιτήσει βιώσιμη λύση στην ίδια την ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση».
Καθημερινή
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Πρώην διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου: «Με αντιμετώπισαν σαν απειλή επειδή επέστρεψα από τη Μόσχα»
Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία...
Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη...
Από τη Σαρία στην Ατομική Ελευθερία; Η Αλλαγή που Συντελείται στη Μέση Ανατολή
Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε...
FT: Πώς υπνοβατούμε προς τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!
Το αεροδρόμιο του Ριάντ κλείνει έπειτα από φονικές πυραυλικές επιθέσεις. Ρωσία – Ουκρανία ανταλλάσσουν πολύνεκρα πλήγματα. Η Πολωνία προειδοποιεί για...
Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας