Πού οδηγούνται οι σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας;
Του Henri J. Barkey
Του Henri J. Barkey
Ο χρόνος και το εύρος του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς έχουν φέρει την Τουρκία και τον πρόεδρό της, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια δύσκολη κατάσταση.
Στην αρχή, σοκαρισμένος από τη βία που ασκεί η Χαμάς, ο Ερντογάν προσέγγισε τον Ισραηλινό ομόλογό του, Ισαάκ Χέρτζογκ. Ωστόσο, η δύναμη της δημόσιας υποστήριξης προς τη Χαμάς στην Τουρκία, η κινητοποίηση του ισραηλινού στρατού και η έναρξη της ισραηλινής αεροπορικής επίθεσης στη Λωρίδα της Γάζας τον έκαναν σχεδόν αμέσως να αλλάξει θέση. Ο τόνος της επίκρισής του προς το Ισραήλ για την εκστρατεία του στη Λωρίδα της Γάζας γίνεται σταδιακά πιο έντονος.
Αυτό δεν εμπόδισε τον Ερντογάν από το να επιδιώξει να παίξει ρόλο διαμεσολάβησης· ξεκίνησε πολλές τηλεφωνικές κλήσεις με περιφερειακούς ηγέτες, τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Έλειπε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν. Εν τω μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν ξεκίνησε μια σαρωτική περιοδεία στις περιφερειακές πρωτεύουσες αμέσως μόλις ξέσπασε η κρίση, αναζητώντας τρόπους για να αποτρέψει περαιτέρω επιδείνωση. Φαίνεται να έχει παρακάμψει εσκεμμένα μια επίσκεψη στην Άγκυρα, προτιμώντας να συνομιλήσει τηλεφωνικά με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. Η σχέση Μπάιντεν-Ερντογάν είναι τεταμένη εδώ και αρκετό καιρό. Ο Μπάιντεν, επίσης, έχει περιορίσει τις επαφές του με τον Ερντογάν και δεν ήταν διατεθειμένος να τον προσκαλέσει, για παράδειγμα, για μια κρατική επίσκεψη στην Ουάσιγκτον.
Ο τρέχων πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς έρχεται καθώς η Τουρκία και οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη σε διαμάχη για πολλά ζητήματα. Το πιο κρίσιμο είναι η υποστήριξη της Ουάσιγκτον προς τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF), κυρίως Κούρδους μαχητές που υπήρξαν οι κύριοι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον αγώνα ενάντια στο αυτοαποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος, γνωστό και ως ISIS. Στις 5 Οκτωβρίου, αυτή η διαμάχη έφτασε στο ναδίρ όταν ένα αμερικανικό μαχητικό αεροσκάφος F-16 κατέρριψε ένα τουρκικό drone που έφτασε σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων από τις αμερικανικές δυνάμεις στη βόρεια Συρία.
Ο τουρκικός στρατός διεξάγει πολυάριθμες στρατιωτικές επιχειρήσεις – εδάφους και αέρος κατά των Κούρδων της Συρίας – τις οποίες η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι υπονομεύουν τον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους. Η Τουρκία είναι ανένδοτη στο να χαρακτηρίσει τις δυνάμεις των Κούρδων της Συρίας ως προέκταση του δικού της Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο η Άγκυρα και οι σύμμαχοί της έχουν χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση. Η διαφωνία ΗΠΑ-Τουρκίας σχετικά με το θέμα ανάγεται στην έλευση του Ισλαμικού Κράτους και το σαρωτικό του χτύπημα στη βόρεια Συρία και το Ιράκ το 2014. Ο Ερντογάν απέρριψε το αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα να βοηθήσει στην καταπολέμηση τρομοκρατικών ομάδων, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να συνεργαστούν με τους SDF. Οι αμερικανικές δυνάμεις και οι SDF νίκησαν με επιτυχία το Ισλαμικό Κράτος. Ωστόσο, ελλείψει οποιασδήποτε κρατικής αρχής στη βόρεια Συρία, η Ουάσιγκτον κράτησε περίπου 900 στρατιώτες εκεί και συνεργάστηκε με τις SDF για να περιορίσει το Ισλαμικό Κράτος. Οι SDF διατηρούν επίσης ένα στρατόπεδο, το al-Hol, στο οποίο στεγάζονται περίπου 50.000 άτομα με διάφορους δεσμούς με το Ισλαμικό Κράτος.
Η Τουρκία προσφάτως αγανάκτησε επίσης με τη γλώσσα που χρησιμοποιούσε η κυβέρνηση Μπάιντεν σε δήλωση της 12ης Οκτωβρίου με την οποία ανανεώθηκε η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη βόρεια Συρία. Η διατύπωση της δήλωσης ήταν πανομοιότυπη με εκείνη που εξέδωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ το 2019, αν και δεν προκάλεσε τον ίδιο χλευασμό από την Άγκυρα τότε. Η νέα ανακοίνωση του Λευκού Οίκου ανέφερε: “Η κατάσταση στη Συρία και σε σχέση με τη Συρία, και ειδικότερα οι ενέργειες της κυβέρνησης της Τουρκίας για τη διεξαγωγή στρατιωτικής επίθεσης στη βορειοανατολική Συρία, υπονομεύει την εκστρατεία για την ήττα του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και της Συρίας, ή του ISIS, θέτει σε κίνδυνο αμάχους και περαιτέρω απειλεί να υπονομεύσει την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή και συνεχίζει να αποτελεί μια ασυνήθιστη και εξαιρετική απειλή για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ”.
Οι δύο χώρες έχουν επίσης διαφωνίες σχετικά με την ένταξη της Σουηδίας στον Οργανισμό Βορειοατλαντικής Συνθήκης (ΝΑΤΟ). Ο Ερντογάν εκμεταλλεύτηκε τη διαδικασία επικύρωσης για να υποβάλει μια σειρά από αιτήματα από τη Σουηδία πριν συμφωνήσει να στείλει το ψήφισμα προσχώρησης στο τουρκικό κοινοβούλιο, κάτι που έκανε επίσημα στις 23 Οκτωβρίου. Ενώ η Σουηδία έκανε αρκετές παραχωρήσεις, η επικύρωση από την Τουρκία έχει επισκιαστεί από το αίτημα της Άγκυρας ότι η Ουάσιγκτον της επιτρέπει να αγοράσει νέα F-16 και κιτ εκσυγχρονισμού για τα υπάρχοντα στο απόθεμά της.
Η ισχυρή υποστήριξη της κυβέρνησης Μπάιντεν στο αίτημα συνάντησε σκληρή αντίσταση στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Οι ηγέτες του Κογκρέσου έχουν καταστήσει σαφές ότι η πώληση των F-16 είναι απίθανο να εγκριθεί εκτός εάν η Τουρκία επικυρώσει την ένταξη της Σουηδίας. Στον απόηχο της κρίσιμης δήλωσης της αμερικανικής κυβέρνησης της 12ης Οκτωβρίου, τις προσπάθειες του Κογκρέσου να δημιουργήσει μια σύνδεση με την πώληση των F-16 και τις αυξημένες εντάσεις για τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς, είναι πιθανό το τουρκικό κοινοβούλιο – πιεζόμενο από τον Ερντογάν στα παρασκήνια – θα μπορούσε να καθυστερήσει την επικύρωση της προσχώρησης της Σουηδίας.
Η έναρξη της σύγκρουσης στη Γάζα έχει αποξενώσει περαιτέρω τον Ερντογάν από την Ουάσιγκτον. Αντέδρασε με αγανάκτηση στην ανάπτυξη δύο ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων από τις ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και πρότεινε ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν δουλειά να στείλουν τα αεροπλανοφόρα ή να παίξουν ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση. Υποστήριξε επίσης ότι η παρουσία των αερομεταφορέων παρεμβαίνει στις προσπάθειες της Τουρκίας να επιλύσει την κρίση. Ο λόγος εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν αντανακλά όλο και περισσότερο την αυξανόμενη δυσπιστία προς τη Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ξεκινώντας από την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 στην Τουρκία, για την οποία κατηγορεί την Ουάσιγκτον, έχει επίσης παραπονεθεί ότι οι κακές οικονομικές επιδόσεις της Τουρκίας προκαλούνται από δυτικές (δηλαδή, αμερικανικές) παρεμβάσεις και σαμποτάζ. Ωστόσο, μια ανάλυση των εμπορικών στατιστικών της Τουρκίας θα καταδείξει ότι οι πιο συνεπακόλουθοι εμπορικοί εταίροι της είναι οι δυτικοί. Το 2022, οι ΗΠΑ, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) και δέκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έλαβαν σχεδόν το 43% των τουρκικών εξαγωγών. Το 2021, πέντε χώρες – οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο – αντιπροσώπευαν σχεδόν τα δύο τρίτα των άμεσων ξένων επενδύσεων στην Τουρκία.
Ο Ερντογάν υποστηρίζει εδώ και καιρό τη Χαμάς, επιτρέποντας στους ηγέτες της να διαμένουν στην Τουρκία και να συναντηθούν με την ηγεσία της, ενώ αρνήθηκε να χαρακτηρίσει τις ενέργειες της οργάνωσης ως τρομοκρατία. Η αντίδραση του τουρκικού κοινού, με αφορμή τον Ερντογάν, στην τρέχουσα σύγκρουση στη Γάζα είναι πιθανό να ενισχύσει αυτή τη σχέση. Ωστόσο, παρά τις συμπάθειες του Ερντογάν για τη Χαμάς, γνωρίζει επίσης πολύ καλά ότι μια μεγάλη πυρκαγιά στην περιοχή θα ήταν επιζήμια για όλους, ακόμα και την Τουρκίας. Αυτό εξηγεί το γιατί φέρεται να προειδοποίησε τον Ιρανό ομόλογό του Εμπραχίμ Ραΐσι, για βήματα που θα αύξαναν τις εντάσεις.
Χωρίς να διαφαίνεται τέλος στη σύγκρουση, ο Ερντογάν αντιμετωπίζει επίσης την προοπτική περαιτέρω επιδείνωσης των σχέσεων με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ. Οι διαδηλώσεις στην Τουρκία στόχευσαν τις εγκαταστάσεις των ΗΠΑ – το πιο σημαντικό, τη βάση ραντάρ στο Κιουρετζίκ της Μαλάτιας, στη νοτιοανατολική Τουρκία. Και το αμερικανικό προξενείο στα Άδανα, στη νότια Τουρκία, αναγκάστηκε να κλείσει. Η ρητορική του Ερντογάν απέναντι στις ΗΠΑ ευθύνεται εν μέρει για αυτά τα γεγονότα. Αν και ορισμένοι σχολιαστές υποστήριξαν ότι προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τη Χαμάς, σε μια ομιλία του στις 25 Οκτωβρίου, υποστήριξε κατηγορηματικά ότι η Χαμάς δεν είναι τρομοκρατική οργάνωση αλλά μια ομάδα αγωνιστών της ελευθερίας και “μουτζαχεντίν”, ή ανθρώπων που μάχονται για την πίστη τους. Κάλεσε επίσης όλους τους Τούρκους πολίτες σε μια διαδήλωση της “Μεγάλης Παλαιστίνης” στην Κωνσταντινούπολη, στις 28 Οκτωβρίου.
Ο Ερντογάν θα μπορούσε αρχικά να έχει συμβάλει πολύ στην αναζήτηση συμβιβασμού σε αυτή τη σύγκρουση. Έχει αποφύγει τη μικρή εμπιστοσύνη που μπορεί να του είχε η Ουάσιγκτον με την αυστηρότητα της αντιαμερικανικής γλώσσας του. Φαίνεται να έχει ξεφύγει από τις διαπραγματεύσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Δείτε τη δημοσίευση του πρωτότυπου άρθρου εδώ
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Με επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας γίνονται οι διαδηλώσεις στο Παρίσι όσο και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων κατά της ακρίβειας και της μείωσης της αγοραστικής δύναμης.
Εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων έκανε η αστυνομία, που μέχρι το μεσημέρι προχώρησε σε 166 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές εισέβαλαν και στο λόμπι του δημαρχείου της Μασσαλίας, σπάζοντας την πόρτα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μαθητές λυκείου, αγρότες, ακτιβιστές για το κλίμα και υποστηρικτές του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων».
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Δεκάδες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν από τις πρωινές ώρες στο Παρίσι, όπου η αστυνομική παρουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη, κυρίως κοντά σε εμβληματικά σημεία της πρωτεύουσας, όπως η Λεωφόρος των Ηλυσίων Πεδίων και η Αψίδα του Θριάμβου.
Για το συγκεκριμένο περιστατικό οι αρχές ανακοίνωσαν 21 συλλήψεις, ενώ ακόμη 40 άτομα συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, κυρίως για κατοχή προστατευτικού εξοπλισμού ή απαγορευμένων όπλων.
Επεισόδια σημειώθηκαν και στη Μασσαλία, όπου διαδηλωτές εκτόξευσαν αντικείμενα και οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση δακρυγόνων. Στην ίδια πόλη, ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών.
Νωρίτερα, η κεντρική λεωφόρος Πραντό είχε αποκλειστεί προσωρινά με κάδους απορριμμάτων και πατίνια, προτού η αστυνομία διαλύσει τους συγκεντρωμένους.
Στην πόλη, δεκάδες διαδηλωτές έκαναν έφοδο στο λόμπι του δημαρχείου, στο Παλιό Λιμάνι, σπάζοντας πρώτα την είσοδο και φωνάζοντας «Επανάσταση! Καταλαμβάνουμε τη Βαστίλη!». Οι διαδηλωτές παρέμειναν για λίγη ώρα στον χώρο, προτού απομακρυνθούν από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Στη Λυών, αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να διαλύσουν περίπου 300 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά σε πανεπιστήμιο, σύμφωνα με το AFP.
Παράλληλα, περίπου 40 άτομα επιχείρησαν να διακόψουν την κυκλοφορία σε γέφυρα της πόλης, ενώ άλλοι διαδηλωτές προσπάθησαν να συγκεντρωθούν κοντά σε διυλιστήριο, σύμφωνα με τη νομαρχία.
Στην Τουλούζη, οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν προκειμένου να αποτρέψουν αποκλεισμούς τρένων και ενός κυκλικού κόμβου.
Στη Ρεν της Βρετάνης, περίπου 20 άτομα έστησαν αυτοσχέδιο οδόφραγμα με κάδους απορριμμάτων κοντά σε μεγάλο εμπορικό κέντρο.
Στη Ρουέν της Νορμανδίας, πανεπιστημιακό κτίριο υπέστη ζημιές από φωτιά που εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί και πιθανότατα οφείλεται σε εμπρησμό, σύμφωνα με πηγή κοντά στην έρευνα.
Πάντως, δημοσιογράφοι του AFP διαπίστωσαν ότι αρκετοί από τους αποκλεισμούς που είχαν προαναγγελθεί δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως στον σταθμό διοδίων στη γέφυρα Ιλ ντε Ρε, στις ακτές του Ατλαντικού, και στο Μπορντό.
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και η μείωση της αγοραστικής δύναμης τροφοδοτούν την κοινωνική δυσαρέσκεια στη Γαλλία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επιστροφή υποστηρικτών του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που είχε προκαλέσει μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις το 2018 και το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν.
Το κίνημα, που είχε ξεκινήσει με αφορμή τις αυξήσεις στους φόρους καυσίμων, είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένες διαδηλώσεις, με ορισμένες να συνοδεύονται από σοβαρά επεισόδια, ιδιαίτερα στη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων.
Το νέο κάλεσμα για κινητοποιήσεις περιλαμβάνει αποκλεισμούς κυκλικών κόμβων και στρατηγικών σημείων, ενώ συμπίπτει με τις διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών που πραγματοποιούνται από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με αιτήματα για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Για το Σάββατο είχαν ανακοινωθεί περίπου 1.500 δράσεις, διαδηλώσεις ή αποκλεισμοί σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εσωτερικών, αναμένονταν περίπου 500 προγραμματισμένες δράσεις και περισσότερες από 90 προγραμματισμένες διαδηλώσεις.
Πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων, αστυνομική πηγή είχε εκτιμήσει ότι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν περίπου 150.000 διαδηλωτές εκτός της μητροπολιτικής περιοχής του Παρισιού και άλλοι 40.000 στην πρωτεύουσα.
Ωστόσο, η πραγματική έκταση των διαδηλώσεων παρέμενε δύσκολο να προβλεφθεί, καθώς η σημερινή ημέρα συμπίπτει με την έναρξη των σχολικών διακοπών.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες, απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό, χωρίς προσβολές και βανδαλισμούς.
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται έπειτα από εβδομάδες κοινωνικών εντάσεων, κατά τις οποίες έχουν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί διαδηλωτών και αστυνομικών.
Η γαλλική αστυνομία έχει δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης προηγούμενων διαδηλώσεων, ενώ η αρμόδια υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου διερευνά τουλάχιστον 24 περιπτώσεις καταγγελιών για αστυνομική βία.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις είναι ο τραυματισμός ενός 15χρονου, ο οποίος έχασε το χέρι του όταν εξερράγη στα χέρια του κροτίδα κρότου-λάμψης.
Μετά το περιστατικό, οι αρχές ανέστειλαν τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, ωστόσο ο υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ξανά εφόσον χρειαστεί.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανέφερε ότι περισσότεροι από 900 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των τελευταίων εβδομάδων.
Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται περίπου έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την «Ανυπότακτη Γαλλία» (LFI) της ριζοσπαστικής Αριστεράς ότι υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις. Όμως, το κόμμα αρνείται τις κατηγορίες.
Από την πλευρά του, ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις γνωστότερες προσωπικότητες των «Κίτρινων Γιλέκων», ο οποίος έχασε το ένα του μάτι κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2019, υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις πρέπει να συνεχιστούν.
Στο μεταξύ, συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ήδη καλέσει εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε νέα ημέρα διαδηλώσεων και απεργίας στις 5 Νοεμβρίου.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Το τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
Ρωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
Πακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
Το διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
Καραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
Ξέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
Τί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
Εάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας