Διεθνή
Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ένας ακόμη Φιλέλληνας
Έρχεται στην Ελλάδα ως φίλος, γείτονας, σύμμαχος ή ως αντίπαλος των συμφερόντων του Ελληνισμού
Του Δημητρίου Καρατζίδη ⃰
Στις 7 Δεκεμβρίου έρχεται στην Αθήνα τελικώς για ολιγόωρη επίσκεψη ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το ερώτημα όμως που θα έπρεπε να μας απασχολεί είναι εάν έρχεται στην Ελλάδα ως φίλος, γείτονας, σύμμαχος ή ως αντίπαλος των συμφερόντων του Ελληνισμού. Η θέση μου είναι ότι εκών άκων, ο Ερντογάν είναι φίλος των Ελλήνων. Φίλος όχι ένεκα οικογενειακής καταγωγής ή άλλου λόγου, αλλά εξαιτίας ακριβώς της πολιτικής που εφαρμόζει έναντι των Ελλήνων.
Στη συνέχεια θα αναλύσω τους λόγους, για τους οποίους εκτιμώ ότι ο Ερντογάν είναι φίλος της ελληνικής κοινωνίας και των απανταχού Ελλήνων, ξεκινώντας από την επεκτατική πολιτική που εφαρμόζει, και με την οποία τείνει να επιτύχει δυο πάρα πολύ θετικά αποτελέσματα για τα συμφέροντα του Ελληνισμού.
Το πρώτο αποτέλεσμα είναι η αφύπνιση της ελληνικής Κοινωνίας από τον λήθαργο στον οποίο έχει πέσει, ένεκα κυρίως του εφησυχασμού που σκόπιμα καλλιεργεί το ελληνικό πολιτικό σύστημα υποβοηθούμενο από ορισμένους ιδιοτελείς ακαδημαϊκούς, δημοσιογραφικούς και ιδρυματικούς κύκλους, καθώς και από μια μικρή ομάδα αφελών «παπαγάλων», οι οποίοι προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να νοιώθουμε ότι κινδυνεύουμε από την πολιτική των Τούρκων. Τουναντίον, θα πρέπει να αισθανόμαστε ασφαλείς και να μην είμαστε «μοναχοφάηδες», γιατί η Τουρκία παρά την επιθετική ρητορική της είναι μια φιλική σύμμαχος χώρα με την οποία μπορούμε να συνεργαστούμε με σκοπό το κοινό όφελος των δυο κρατών.
Αποσιωπούν όμως οι παραπάνω ιδιοτελείς, αλλά και οι αφελείς προπαγανδιστές το γεγονός ότι ο Ερντογάν έρχεται στην Αθήνα έχοντας στις «αποσκευές» του τις επιθετικές ενέργειες, καθώς και τις παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος των συμφερόντων του Ελληνισμού. Είτε τις επαναλάβει μεγαλοφώνως εντός ελληνικού εδάφους για να τις ακούσουμε και να τις κατανοήσουμε καλύτερα όλοι μας, είτε τις εκθέσει στους αρμόδιους φορείς του ελληνικού πολιτικού συστήματος ή ακόμη και εάν δεν τις εμφανίσει καν, εμείς γνωρίζουμε ότι συνεχίζουν να παραμένουν σε ισχύ. Οι κυριότερες από τις επιθετικές ενέργειες και τις διακηρυγμένες και καταφανώς παράνομες διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος μας είναι οι παρακάτω:
- Συνεχίζοντας την κατοχή του 37% της Κύπρου, ένεκα της παράνομης εισβολής του 1974, αποσκοπεί στην αναγνώριση μιας ανυπόστατης κατοχικής οντότητας («ΤΔΒΚ»), ως «ανεξάρτητου κράτους», παραβιάζει συστηματικά την Κυπριακή ΑΟΖ, συνεχίζει τον εποικισμό των κατεχομένων κλπ. Στρατηγικός της στόχος αποτελεί σε πρώτο χρόνο η πολιτική ομηρία της Κύπρου και μακροπρόθεσμα η τουρκοποίηση της νήσου.
- Ο διωγμός των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης.
- Η βίαιη φυγή των Ελλήνων από την Ίμβρο και την Τένεδο.
- Η από το 1995 σε ισχύ, κατόπιν εξουσιοδότησης της τουρκικής Βουλής, «αφορμή πολέμου» (Casus Belli), εφόσον η Ελλάδα εφαρμόσει τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου για το Δίκαιο της θάλασσας, που υιοθετήθηκαν το 1982 στη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας («UNCLOS 1982») και επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια η Τουρκία έχει βεβαίως εφαρμόσει τις πρόνοιες της UNCLOS 1982 στον Εύξεινο Πόντο και την Ανατολική Μεσόγειο, όπου και έχει αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ναυτικά μίλια.
- Δόγμα γαλάζιας πατρίδας
Από το 2006 ανώτατοι αξιωματικοί του τουρκικού πολεμικού ναυτικού υιοθετούν και χρησιμοποιούν τον όρο «Γαλάζια Πατρίδα» για να υποδηλώσουν την ανάγκη η Τουρκία να διεκδικήσει και να υπερασπιστεί μια μεγάλη σε εύρος Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), αμφισβητώντας την ελληνική κυριαρχία και τα ελληνικά και κυπριακά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στα πλαίσια της επιδίωξης εφαρμογής στη πράξη του παραπάνω «δόγματος», η Τουρκία πραγματοποίησε το 2019 τη μεγάλη ναυτική άσκηση «Mavi Vatan 2019» στον Εύξεινο Πόντο, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Τουρκολιβυκό σύμφωνο θαλάσσης (Τουρκολιβυκό μνημόνιο)
Το Μνημόνιο Συμφωνίας σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου του 2019 από τον Ερντογάν και τον Σαράτζ. Το Μνημόνιο αγνοεί παντελώς την ύπαρξη των νησιών της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου, του Καστελόριζου, και της Ρόδου μεταξύ των ακτών της Τουρκίας και της Λιβύης.
- Η θεωρία περί «γκρίζων ζωνών»
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία αμφισβητείται η ελληνική κυριαρχία σε νησιά του Αιγαίου, ακόμη και σε κατοικημένα, καθώς και η αμφισβήτηση των θαλασσίων συνόρων.
- Η απαίτηση για αποστρατικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου.
- Η τροποποίηση της Συνθήκης της Λωζάνης.
- Ο Νέο-οθωμανισμός.
- Τα «σύνορα της καρδιάς» του Ερντογάν.
- Ο τουρκικός αιώνας του Ερντογάν.
- Το ανύπαρκτο ζήτημα του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και της θρησκευτικής ελευθερίας που θέτει για τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης και τη μουσουλμανική κοινότητα της Ρόδου.
- Διεκδικήσεις σε βάρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας συνεχιζομένων από το 1973.
- Διεκδικήσεις σε βάρος του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου συνεχιζομένων από το 1975, μέσω επαναλαμβανόμενων παραβιάσεων από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη.
- Αμφισβήτηση των αρμοδιοτήτων εντός του FIR Αθηνών που ασκεί η Ελλάδα σύμφωνα με τις αποφάσεις του ICAO και η συνεχής άρνησή της να συμμορφωθεί στους κανόνες εναέριας κυκλοφορίας μέσω επιλαμβανόμενων παραβάσεών τους.
- Αμφισβήτηση των αρμοδιοτήτων της Ελλάδας εντός της περιοχής ευθύνης για έρευνα και διάσωση.
- Το ζήτημα του Προσφυγικό και της Παράνομης Μετανάστευσης.
- Κλπ.
Το δεύτερο αποτέλεσμα που θα επιτύχει τελικά ο Ερντογάν με την υπερφίαλη πολιτική του είναι να οδηγήσει την ίδια την Τουρκία προς μια επικίνδυνη και αδιέξοδη ατραπό που καταλήγει στην αποσύνθεση και στην διάλυση του κράτους. Ενδεχομένως η άποψη αυτή να θεωρείται ως υπερβολική, όμως χωρίς να αναφερθώ στις προϋποθέσεις υλοποίησης των παραπάνω, θα αναφέρω παρακάτω τους κυριότερους λόγους, οι οποίοι είναι:
- 1. Στρατηγική υπερεπέκταση
Η θεωρία των διεθνών σχέσεων μας διδάσκει ότι η στρατηγική υπερεπέκταση αποτελεί μια από τις αιτίες που οδηγεί συνήθως στην καταστροφή ακόμη και μια ηγεμονική δύναμη. Πόσο μάλλον μια σχετικά μικρή και ανερχόμενη δύναμη η οποία φιλοδοξεί να αναδειχθεί σε ευρεία περιφερειακή δύναμη, χωρίς όμως να έχει προηγηθεί η εσωτερική της ισχυροποίηση με τη δημιουργία ισχυρών κρατικών και διοικητικών μηχανισμών (θεσμών).
- 2. Ρωσο-τουρκικές σχέσεις
Η ιστορία διδάσκει ότι η Ρωσία και η Τουρκία θεωρούνται ως ανταγωνιστές, καθόσον έχουν συγκρουσθεί (αντιπαρατεθεί στρατιωτικά) 13 φορές στο παρελθόν. Το εύθραυστο νυν κοινό συμφέρον τους οδηγεί σήμερα σε μια ιδιότυπη «στρατηγική συνεργασία», η οποία εκτιμώ ότι έχει τα όριά της. Η Τουρκία χρησιμοποιώντας το πλεονέκτημα της χώρας μέλους του ΝΑΤΟ, νοιώθει ασφαλής έναντι της ηγεμονικής Ρωσίας και έχει αυξήσει τη διμερή συνεργασία στον οικονομικό, ενεργειακό και στρατιωτικό τομέα σε πολύ υψηλό επίπεδο. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι δυτικές δυνάμεις και το ΝΑΤΟ βρίσκονται σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Θεωρώ πάρα πολύ δύσκολο έως απίθανο μια μικρή δύναμη, η οποία δεν διαθέτει ακόμη πυρηνικά όπλα να συνεχίσει να αντλεί οφέλη ταυτόχρονα από δυο μεγάλες δυνάμεις οι οποίες βρίσκονται σε ευθεία πολιτική (και μέσω αντιπροσώπου πολεμική) αντιπαράθεση. Σύντομα θα χρειαστεί να επιλέξει ευθέως και έμπρακτα σε ποια συμμαχία θα ανήκει. Μια οδυνηρή και επικίνδυνα καταστροφική επιλογή.
- Η δυναμική επανεμφάνιση του κουρδικού προβλήματος με την προοπτική δημιουργίας κουρδικού κράτους
Μετά την αποτυχημένη προσπάθεια της Τουρκίας το 2013 για την επίλυση του κουρδικού προβλήματος μέσω διαπραγματεύσεων με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (ΡΚΚ), πρωταρχικός στρατηγικός στόχος της Τουρκίας είναι η αποτροπή δημιουργίας του μεγάλου Κουρδιστάν. Το κουρδικό ζήτημα όμως υπάρχει γιατί το συντηρούν πρωτίστως οι ΗΠΑ, αλλά και το Ισραήλ, προς το παρόν ως μοχλό πίεσης στη κυβέρνηση της Άγκυρας. Ένα Κουρδικό κράτος υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις θα εξυπηρετεί στο μέλλον τα συμφέροντα της Δύσης στη περιοχή.
- Η εχθρική στάση έναντι του Ισραήλ και παράλληλα η ευθεία υποστήριξη στην Χαμάς κατά την πρόσφατη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, κλονίζει την στρατηγική σχέση των δυο χωρών. Μια έστω και κεκαλυμμένη υποστήριξη των Κούρδων από πλευράς του Ισραήλ θα έχει επιφέρει δραματικές αλλαγές στο χάρτη της ευρύτερης Μέσης Ανατολής.
- Ο χαρισματικός κύκλος του Ερντογάν κλείνει με την «ρουτινοποίηση ή καθημερινοποίηση» της χαρισματικής του ηγεσίας.
Αναμφίβολα ο Ερντογάν είναι ένας χαρισματικός ηγέτης. Σύμφωνα όμως με τη «χαρισματική προσέγγιση» του Μαξ Βέμπερ, η οποία και αποτελεί μια επιμέρους ενότητα της «κοινωνικοψυχολογικής προσέγγισης» στη μελέτη των πολιτικών ηγετών της εποχής μας, ο Ερντογάν βιώνει το τελευταίο στάδιο του χαρισματικού του κύκλου που είναι η «ρουτινοποίηση ή καθημερινοποίηση» της ηγεσίας του.
Σύμφωνα με τη Βεμπεριανή θεωρία, είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία μετατοπίζεται το κέντρο βάρους της νομιμότητας από το πρόσωπο του χαρισματικού ηγέτη στη λειτουργία των νέων θεσμών οι οποίοι και ενσαρκώνουν στη συνέχεια τα οράματά του. Ο χαρισματικός ηγέτης αφού έχει πλέον καταξιωθεί στην κοινωνία μέσω του χαρισματικού δεσμού, αρχίζει αμέσως να εδραιώνει μια νέα τάξη αναδιοργανώνοντας την κοινωνία και δημιουργώντας νέους θεσμούς, γιατί γνωρίζει ότι επέρχεται αυτή η τελευταία φάση του «χαρισματικού κύκλου» την οποία χαρακτηρίζει η ορθολογικοποίηση όλων των διαδικασιών και των οργανωτικών σχημάτων εντός του κράτους. Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης ο ηγέτης, κατανοώντας ότι ο χαρισματικός δεσμός εξασθενεί σταδιακά, θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα συμμορφωθεί και αυτός με το νέο θεσμικό σύστημα και το ακολουθήσει πιστά, με σοβαρό κίνδυνο να χάσει την εξουσία στην περίπτωση αυτή ή να κρατήσει την εξουσία χρησιμοποιώντας αυταρχικές μεθόδους και βία.
Προφανώς ο Ερντογάν έχει ήδη αποφασίσει και κρατάει την εξουσία κάνοντας χρήση βίας και αυταρχικών μεθόδων. Ο «εύκολος» δρόμος που επέλεξε, προφανώς για να ικανοποιήσει πρωταρχικά τις προσωπικές του φιλοδοξίες, για να είναι επιτυχημένος στην μετά Ερντογάν εποχή θα πρέπει να συνεχιστεί από έναν τουλάχιστον ισάξιο διάδοχο. Στατιστικά όμως είναι πάρα πολύ δύσκολο έως απίθανο να συμβεί αυτό. Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται το ανυπέρβλητο πρόβλημα, καθόσον η αναβράζουσα πολιτική κατάσταση εντός του μωσαϊκού του τουρκικού κράτους θα οδηγηθεί σε αδιέξοδο με δυσοίωνες εξελίξεις στην ενότητα του κράτους.
Από ότι φαίνεται όμως, εκτός από φίλος των Ελλήνων, ο Ερντογάν είναι και πολύ καλός φίλος των ταγών του πολιτικού μας συστήματος. Βάση αυτής της φιλίας η επίσημη θέση του πολιτικού μας συστήματος είναι ότι «αποτελεί σταθερή επιδίωξη της Ελλάδας η μετατροπή της ελληνοτουρκικής σχέσης από αντιπαραθετική σε συνεργατική. Γι’ αυτό και τείνει χείρα φιλίας στην Τουρκία, καλώντας την να συνεργασθεί, με πνεύμα συναινετικό και εποικοδομητικό, όπως αρμόζει σε γείτονες, για την πλήρη εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων».
Ο Ερντογάν είναι φίλος της πολιτικής ελίτ της πατρίδας μας και τον χρησιμοποιεί ως δεκανίκι το άθλιο πολιτικό σύστημα της κομματοκρατίας, γιατί εκχωρώντας του σταδιακά ορισμένα κυριαρχικά δικαιώματα εκ του ασφαλούς, «αγοράζουν ηρεμία» η οποία και τους χρειάζεται για να συνεχίσουν να άρχουν δια μέσου του ελλαδικού κράτους την ανυπότακτη ελληνική κοινωνία. Προφανώς ο Ερντογάν αποτελεί κάτι μεγαλύτερης αξίας από έναν απλό φίλο. Είναι ένας από τους πλέον πιστούς εξωτερικούς υποστηρικτές του πολιτικού μας συστήματος.
Δεν αποκλείεται εξάλλου οι πολιτικοί μας να φέρονται φιλικά προς τον Ερντογάν με στόχο τη διατήρηση της εξουσίας τους και για δυο επιπλέον λόγους. Ο πρώτος είναι γιατί έτσι επιτάσσουν οι άνωθεν/έξωθεν εντολές των φίλων και συμμάχων μας, οι οποίοι ενδιαφέρονται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των δικών τους συμφερόντων τους. Και ο δεύτερος γιατί πιέζονται από τους εγχώριους «νταβατζήδες», τους οποίους το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τα υπερκέρδη τους.
Είναι προφανές ότι η πλειονότητα των πολιτικών μας ταγών ενεργούν όπως παραπάνω κυρίως λόγω «βλακείας», όπως μας ανέλυσε ο Ευάγγελος Λεμπέσης πριν από τον Σεπτέμβριο του 1941. Ο συγγραφέας στο βιβλίο του με τίτλο «Η Τεράστια Κοινωνική Σημασία των Βλακών στο Σύγχρονο Βίο», κατατάσσει τους βλάκες σε δύο τελείως αντίθετες μεταξύ τους ομάδες, ανάλογα με τη θέση που κατέχουν στην κοινωνία. Στην πρώτη είναι αυτοί που καταλαμβάνουν τις υποδεέστερες θέσεις και στη δεύτερη βρίσκονται όσοι κατέχουν σπουδαίες θέσεις στην κοινωνία (κυβερνώσα elite).
Γράφοντας για την «κυβερνώσα elite», αναφέρει τα παρακάτω:
«Αν ο βλάκας καταφεύγει στην επιτηδειότητα λόγω των φτωχών πνευματικών του μέσων, απ’ την ίδια έλλειψη ανωτέρων πνευματικών μέσων οδηγείται και στην απάτη. Όπως είναι γνωστό απάτη είναι η αποσιώπηση της αλήθειας ή η παρουσίαση ψευδών πραγμάτων σαν αληθινών. Από τον ίδιο τον ορισμό της συμπεραίνεται ότι η απάτη δεν εξηγεί την ευφυία του απατεώνα αλλά την ευπιστία του θύματος».
«Κι όταν ακόμη ο βλάκας με τη μορφή του επιτήδειου ή του απατεώνα, εξαναγκαστεί να δώσει μάχη, θα τη δώσει με τα πνευματικά ευκολότερα και συνεπώς ανηθικότερα όπλα: το ψέμα, τη διαστροφή, τη ραδιουργία και τη συκοφαντία. Από δω βγαίνει και το ακλόνητο δόγμα: η ανηθικότητα είναι αποκλειστικό προϊόν των βλακών».
Δυστυχώς δεν απασχολεί καθόλου τους πολιτικάντηδες της ΚΟΜΜΑΤΟΚΡΑΤΙΑΣ το γεγονός ότι εάν πετύχει το σχέδιο του Ερντογάν και αναδειχθεί η Τουρκία σε περιφερειακή δύναμη, τότε ο Ελληνισμός θα καταντήσει βραχυπρόθεσμα σφουγκοκωλάριός της και μακροπρόθεσμα ενδέχεται ακόμη και να εξέλθει οριστικά και αμετάκλητα της Ιστορίας και να περιπέσει σε απόλυτη λήθη. Εάν τους δοθεί η χρυσή ευκαιρία, εκτιμώ ότι οι Τούρκοι δεν θα κάνουν δεύτερη φορά το λάθος που έκαναν παλαιότερα και μετά από τέσσερις αιώνες κατοχής επέτρεψαν στον Ελληνισμό να επιζήσει.
Εδώ και 200 χρόνια δεν έχουμε απαντήσει ως Έλληνες στο ερώτημα ΤΙΣ ΠΤΑΙΕΙ για την κακοδαιμονία μας. Μήπως η μόνη λύση που έχει απομείνει είναι να ενεργήσει ο Ερντογάν στην ιστορία με τρόπο ώστε να φανεί ως ένας από τους μεγαλύτερους Φιλέλληνες;
⃰ Ο Δημήτριος Καρατζίδης είναι Ταξίαρχος ε.α. και απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Αμύνης. Έχει μεταπτυχιακό στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και στις Διεθνείς Σχέσεις από το Πανεπιστήμιο του Πλύμουθ, μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές από το Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

