Διεθνή
Σάββας Καλεντερίδης για την υπόθεση Οτζαλάν: «Η Ελλάδα δεν έχει παράδοση στη διαχείριση κρίσεων»
H υπόθεση Οτζαλάν παραμένει ζωντανή και πιο επίκαιρη από ποτέ, διότι περικλείει γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, η σημαντικότητα των οποίων επηρεάζει και τη χώρα μας. Σύμφωνα μάλιστα με τον Σάββα Καλεντερίδη η πορεία του κουρδικού ζητήματος θα καθορίσει την έκβαση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα με την Τουρκία.
Πρώτη Δημοσίευση: Φεβρουάριος 2019 Newpost.gr
Το πρωινό της 16ης Φεβρουαρίου 1999 η κοινή γνώμη συγκλονίζεται παρακολουθώντας πλάνα που θυμίζουν σκηνές ταινιών χολιγουντιανής δράσης, τα οποία μεταφέρουν στους τηλεοπτικούς δέκτες εγχώρια και διεθνή ΜΜΕ. Οι εικόνες ντροπής παρουσιάζουν έναν άνδρα μέσα σε ιδιωτικό αεροσκάφος, δεμένο χειροπόδαρα με τα μάτια του καλυμμένα με μονωτική ταινία, ενώ κουκουλουφόροι στρατιωτικοί ποζάρουν μπροστά του βγάζοντας φωτογραφίες και επιδεικνύοντας το τρόπαιο τους.
Είναι ο ηγέτης του εθνικού απελευθερωτικού κινήματος των Κούρδων, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, ο οποίος μία μέρα πριν είχε παραδοθεί στις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, ύστερα από 13ήμερη παραμονή του στην ελληνική πρεσβεία της Κένυα στο Ναϊρόμπι. Ο Άπο μεταφέρθηκε στην Τουρκία όπου κρατείται από τότε σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο νησί Ιμραλί, στα νότια της θάλασσας του Μαρμαρά.
Η εικόνα της Ελλάδας κηλιδώνεται διεθνώς. Άθελά της εμπλέκεται στην υπόθεση, με τις ευθύνες για τους τραγικούς χειρισμούς της να «πνίγουν» την τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, και τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη να «ξηλώνει» ως αποδιοπομπαίους τράγους τους αξιωματούχους που τους ανατέθηκε να χειριστούν την υπόθεση, τρεις υπουργούς (Πάγκαλο, Παπαδόπουλο, Πετσάλνικο).
Είκοσι χρόνια μετά, η υπόθεση Οτζαλάν παραμένει ζωντανή και πιο επίκαιρη από ποτέ, διότι περικλείει γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, η σημαντικότητα των οποίων επηρεάζει και τη χώρα μας. Σύμφωνα μάλιστα με τον Σάββα Καλεντερίδη η πορεία του κουρδικού ζητήματος θα καθορίσει την έκβαση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα με την Τουρκία.
Το Newpost μίλησε με τον πρώην αξιωματικό της ΕΥΠ και εκ των πρωταγωνιστών στην υπόθεση Οτζαλάν. Εξάλλου ο στρατηγικός αναλυτής και ιδρυτής των Εκδόσεων «Ινφογνώμων» έχει συγγράψει από το 2007 βιβλίο (Παράδοση Οτζαλάν: Η ώρα της αλήθειας), στο οποίο καταθέτει όλη την ιστορία, όπως την έζησε, με αποκορύφωμα τις ημέρες αγωνίας που βίωσε ο ίδιος δίπλα στον Άπο, στο Ναϊρόμπι και εξηγεί πως οι Τούρκοι τον άρπαξαν και τον συνέλαβαν με τη βοήθεια των μεγάλων δυνάμεων.
«Η Ελλάδα δεν έχει παράδοση στη διαχείριση κρίσεων»
«Το να κάνω εγώ ο ίδιος αναφορά στην υπόθεση εμπεριέχει ένα διπλό κίνδυνο, είτε να ηρωοποιήσω είτε να θυματοποιήσω τον εαυτό μου. Αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θα ήθελα στη ζωή μου», ξεκαθαρίζει στην αρχή της συζήτησης που είχε με το Newpost ο Σάββας Καλεντερίδης. «Η Ελλάδα γενικώς δεν έχει παράδοση στη διαχείριση κρίσεων. Το είδαμε στα Ίμια το ’96. Επιβεβαιώθηκε το καλοκαίρι του 2018 με τη φωτιά στο Μάτι. Δεν έχει παράδοση και συνεχίζει δυστυχώς να μην έχει», παραδέχεται και θέτει εαυτόν στη διάθεση μας για ερωτήσεις.
Ο κόσμος έχει πλάσει μία εικόνα υπερηρώων για τους ανθρώπους των μυστικών υπηρεσιών. Ποια είναι η πραγματικότητα;
«Οι άνθρωποι που υπηρετούν σε τέτοιες θέσεις θεωρητικά πάντα πρέπει να κατέχουν ορισμένα προσόντα. Τα προσόντα αυτά είναι γεωπολιτική γνώση και αντίληψη, για να μπορούν να διαχειρίζονται καταστάσεις. Απαιτείται σχετική εμπειρία επιχειρησιακή. Σε τέτοιες περιπτώσεις όπως η υπόθεση Οτσαλάν χρειάζεται δεινότητα στη διαχείριση μίας κρίσης. Γιατί; Επειδή η ζωή και η δουλειά ενός επιχειρησιακού ατόμου σε υπηρεσίες πληροφοριών είναι η συνεχής διαχείριση κρίσεων. Ο,τι συμβαίνει πρέπει να το διαχειριστείς στον ταχύτατο χρόνο και αποτελεσματικά. Αυτό είναι το θεωρητικό πλαίσιο», απαντά.
Φοβήθηκε ο Σάββας Καλεντερίδης για τη ζωή του κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης αποστολής και μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα;
«Όσοι διαβάσουν το βιβλίο μου θα καταλάβουν, ότι ο “φόβος” δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο μου», λέει και συνεχίζει λέγοντας: «Η υπόθεση ήταν δύσκολη με γεωπολιτικές πτυχές και εμπλοκή είτε θετική είτε αρνητική όλων των μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη. Σε αυτήν την υπόθεση ενεπλάκη η Ελλάδα, χωρίς να το επιδιώξει και εκεί φάνηκαν οι αδυναμίες στη διαχείριση κρίσεων της χώρας. Φάνηκαν και οι αδυναμίες του πολιτικού προσωπικού να αντιμετωπίσει έξωθεν πιέσεις, το οποίο είναι ένα μείζον, διαχρονικό πρόβλημα για την πατρίδα μας».
Γιατί υπάρχει διαχρονικά αυτή η υποχωρητικότητα στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, σε σημείο επικοινωνιακά να μεταφράζεται ως δειλία; Τελευταίο παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα της ονοματοδοσίας των Σκοπίων.
«Κατά την άποψη μου η κακοδαιμονία της πατρίδας μας κρύβεται σε δύο λόγους. Ο ένας είναι συστημικός, δηλαδή το ίδιο το σύστημα δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να σηκωθεί όρθια και να έχει μία ανεξάρτητη κατά το δυνατόν εξωτερική πολιτική. Ο δεύτερος μεταφράζεται με δύο λέξεις: ηττημένα μυαλά. Αυτό το σύστημα είτε θέλει είτε διαμορφώνει τη συμπεριφορά των πολιτικών ούτως ώστε να συμπεριφέρονται με ηττοπάθεια», τονίζει.
Η παγίδα και ο ρόλος Πούτιν
Ήταν, τελικά, λάθος του Οτζαλάν που επέλεξε ως χώρα διαφυγής την Ελλάδα, μετά τη Ρωσία;
«Δεν έχει σημασία αν εμείς κρίνουμε, ότι ήταν λάθος. Τον είχαμε προειδοποιήσει όταν ήταν στην Ιταλία, να μην έρθει στην Ελλάδα γιατί δεν μπορούσε να τον υποστηρίξει. Του είπαμε, ότι αν τελικώς κινδύνευε η ζωή του και ήθελε να έρθει, να χρησιμοποιούσε ως δίαυλο τον αντιπρόεδρο τη Βουλής, τον κ. Σγουρίδη. Δεν το έπραξε. Στηρίχθηκε σε άλλους και έφερε προ τετελεσμένων γεγονότων την ελληνική κυβέρνηση. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως λάθος γιατί η κατάσταση που βρέθηκε στη Ρωσία ήταν τέτοια που δεν υπήρχε άλλη διέξοδος. Τον παγίδεψαν, δεν του άφησαν άλλη δίοδο παρά αυτή προς την Ελλάδα. Ήταν η μοναδική επιλογή», αναφέρει και υπογραμμίζει:
«Εδώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και το εξής: Ο άνθρωπος που διαχειρίστηκε υπηρεσιακά την υπόθεση αυτή στη Ρωσία ήταν ο Βλαδιμίρ Πούτιν ως αρχηγός της KGB. Του άσκησαν απίστευτες πιέσεις σε βαθμό ύβρεως. Κάτω από αυτή την ασφυκτική ψυχολογική ίσως και φυσική πίεση αναγκάστηκε να έρθει στην Ελλάδα. Επαναλαμβάνω ο επικεφαλής της υπηρεσίας μυστικών πληροφοριών της Ρωσίας ήταν ο Βλαδιμίρ Πούτιν που στη συνέχεια έγινε πρόεδρος. Είχαν εμπλακεί όλες οι πλανητικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ, Ρωσία, Γερμανία,Ευρωπαϊκή Ένωση, Ισραήλ, Τουρκία. Ακριβώς αυτό δείχνει το πόσο δύσκολο ήταν για την Ελλάδα από τη στιγμή που αποφάσισαν κάποιοι από το κυβερνόν κόμμα να τον φέρουν ερήμην της ελληνικής κυβέρνησης (σ.σ. τα 2/3 της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ, ανάμεσά τους και υπουργοί, είχαν υπογράψει ψήφισμα με το οποίο καλούσαν τον Οτσαλάν να έρθει στην Ελλάδα για να βρει άσυλο). Το ζήτημα ήταν εν γνώσει των πάντων. Η Ρωσία όταν τον έστειλε εδώ ήξερε που πηγαίνει. Και αφού ήξερε η Ρωσία το ήξεραν και οι άλλες πλανητικές δυναμεις που είχαν επικεντρωθεί σε αυτό το ζήτημα δηλαδή στη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη».
Υπήρχε τρόπος διάσωσης του Οτζαλάν; Ο Σάββας Καλεντερίδης ισχυρίζεται πως υπήρχε αλλά δεν τέθηκε ποτέ υπόψιν των ελληνικών αρχών. «Πρέπει να αναγνωρίσουμε, ότι ήταν μία εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, χωρίς να σημαίνει, ότι δεν υπήρχε τρόπος να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Προβλέποντας κάποια στιγμή, ότι ο κύκλος θα έκλεινε και ότι κάποια στιγμή θα μας τον “έφερναν”, είχα υποβάλλει στην υπηρεσία δύο σχέδια προς ενημέρωση της κυβέρνησης. Σε περίπτωση που ερχόταν στην Ελλάδα να υπήρχαν έτοιμες λύσεις που θα εφαρμόζονταν, ώστε να μη δημιουργηθεί κρίση. Άρα ναι μπορούσε να σωθεί αν εφαρμόζαμε αυτό που λέει ο λαός “κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε” ή το αρχαιοελληνικό ρητό “διοικείν εστίν προβλέπειν”. Αν είχαμε υλοποιήσει μια εκ των προτάσεων που είχα καταθέσει πιστεύω, ότι ο Οτσαλάν δεν θα βρισκοταν στα χέρια της Τουρκίας ή τουλάχιστον αυτό δεν θα γινόταν με την εμπλοκή της Ελλάδας», αποκαλύπτει.
Διαβάζοντας την «Παράδοση Οτζαλάν: Η ώρα της αλήθειας» συνειδητοποιεί κανείς ότι η υπόθεση… μύριζε αποτυχία εξ αρχής. Εκτός από τους τραγικούς χειρισμούς των κυβερνώντων υπήρχε και έλλειψη των κατάλληλων Μέσων επικοινωνίας, κάτι που μαρτυρά πολλά για τις ελλείψεις σε τεχνολογικούς τομείς. «Μιλάμε για ενεργό και συνεχή εμπλοκή όλων των μεγάλων δυνάμεων με ό,τι συνεπάγεται αυτό σε επίπεδο παρακολουθήσεων με τα τεχνικά Μέσα που διέθεταν, όπως οι τηλεφωνικές υποκλοπές και τα δορυφορικά συστήματα. Άρα ήταν δύσκολο για την Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον κλοιό να διαχειριστεί το ζήτημα. Εκείνη την εποχή, το ’99, δεν υπήρχε εθνικό σύστημα κρυπτογράφισης των κινητών. Η απόδειξη ότι είχαμε διαρροές ή υποκλοπές ήταν, ότι ακόμα και από την Κέρκυρα, όταν έκανα το σχέδιο να τον μεταφέρουμε στην Ιταλία, μόλις εξήγησα το σχέδιο, είδα και στην Ιταλία και στην Τουρκία δημοσιεύματα που είχαν σχέση με αυτό που είχα προτείνει. Αυτό σημαίνει, ότι κάποιος διέρρεε ή το πιθανότερο να γίνονταν υποκλοπές», αναφέρει ο Σάββας Καλεντερίδης.
«Γι αυτό αρνήθηκα να τον πετάξω έξω»
Αν γυρίζατε τον χρόνο 20 χρόνια πίσω ποιους διαφορετικούς χειρισμούς θα κάνατε;
«Ένας αξιωματικός στον βαθμό του ταγματάρχη δεν έχει τη δυνατότητα να πάρει πρωτοβουλίες. Αυτά λειτουργούν με τέτοιο τρόπο, επειδή είναι τόσο σοβαρό το ζήτημα, που το μόνο που μένει είναι να εφαρμόσεις σωστά και αποτελεσματικά τις εντολές. Επιχειρησιακό λάθος κανείς δεν μπορεί να μου καταλογίσει. Τα πράγματα είναι ανοιχτά και μπορώ να δεχτώ κριτική. Ίσα ίσα και εδώ ελλοχεύει ο κίνδυνος της ηρωοποίησης, πήρα μεγαλύτερες ευθύνες στις πλάτες μου απ’ότι θα έπρεπε. Αρνήθηκα να τον πετάξω έξω όπως μου διέτασαν κάτι που πληρώνω μέχρι σήμερα. Γιατί η σύγκρουση δεν ήταν μόνο με την ελληνική κυβέρνηση. Η σύγκρουση ήταν και με την κενυάτικη, την αμερικάνικη και την τουρκική. Ήταν μία σύγκρουση μέχρι εσχάτων. Τον Οτζαλάν μαζί με τον πρέσβη Κωστούλα προσπαθήσαμε να τον σώσουμε μέχρι την τελευταία μέρα. Απλά ο αγώνας ήταν εξαιρετικά άνισος», δηλώνει.
Συγκρούστηκε μέσα σας ο στρατιωτικός που έπρεπε να εκτελέσει εντολές με τον άνθρωπο Καλεντερίδη; Γιατί δεν υπακούσατε στην εντολή του Πάγκαλου «πέταξέ τον έξω»;
«Οι εντολές αυτές δεν δόθηκαν με σωστό τρόπο γι’αυτό και δεν τις εκτέλεσα. Αν ερχόντουσταν γραπτές εντολές, μέσω του πρέσβη, τότε δεν ξέρω τι θα έκανα. Έτσι όπως έπαιρνα τις εντολές, προφορικά, δεν θα μπορούσα να τις επικαλεστώ την επόμενη μέρα. Ούτε εγώ ούτε ο πρέσβης. Αυτό που μου ζητούσαν ήταν παράνομο. Παράνομο ή νόμιμο ορισμένες φορές μπορεί να χρειαστεί σε αυτές τις θέσεις να κάνεις κάτι παράνομο αν προέχει το εθνικό συμφέρον. Εδώ υπήρχε το εξής: Είναι προφανές, ότι δεν εξυπηρετούνταν το εθνικό συμφέρον. Με την παράδοση Οτζαλάν εξυπηρετούνταν τα συμφέροντα της Τουρκίας. Γι’αυτό είχα πει στους ανωτέρους μου “εγώ δεν τα κάνω αυτά, Γενίτσαρο δεν θα με κάνετε”. Άρα δεν παρενέβην κάποια εντολή. Δεν δέχτηκα να εκτελέσω εντολές που ήταν παράνομες και δεν μου μεταβιβάστηκαν με νόμιμο τρόπο. Θα διέπραττα δηλαδή διπλή παρανομία», απαντά ο Σάββας Καλεντερίδης ο οποίος κληθείς να απαντήσει αν κρατούσαν στο Ναϊρόμπι αρχείο κάθε ημέρας αποκάλυψε πως είχε συνειδητοποιήσει τη σκευωρία που ετοιμαζόταν εις βάρος των ανθρώπων που χειρίζονταν σε επιχειρησιακό βαθμό την υπόθεση.
«Κρατούσαμε πάντα. Μας έλεγαν να μη στέλνουμε τίποτα γραπτώς υπηρεσιακά για αυτήν την υπόθεση. Αντιλήφθηκα, ότι δεν θέλουν να υπάρχει τίποτα γραπτώς για να μην το επικαλεστούμε και να τα φορτώσουν όλα σε εμάς. Γι’αυτό κρατήσαμε το ημερολόγιο όλων των εξελίξεων. Από εκεί προέκυψε η έκθεση Κωστούλα στην οποία οφείλουμε και την ηθική σωτηρία μας. Γιατί είχαν ετοιμαστεί να μας εκτελέσουν ηθικά. Σωθήκαμε επειδή ο συγχωρεμένος Γιάννος Κρανιδιώτης διέταξε να γράψουμε, ότι δεν είχε γραφτεί τις προηγούμενες ημέρες. Και έτσι προέκυψε η έκθεση Κωστούλα, ένα δημόσιο έγγραφο που ήταν και η θωράκισή μας», αναφέρει.
Στο βιβλίο του Σάββα Καλεντερίδη αναφέρεται, ότι στην προσπάθεια να του φορτώσουν ευθύνες «κατασκεύσαν» την ύπαρξη ομάδας Ποντίων στην ΕΥΠ που «δούλευε» υπέρ του κουρδικού ζητήματος. Ποια είναι η αλήθεια; «Αυτή η παράνοια υπήρχε σε ένα δημοσίευμα. Όταν λειτούργησαν τα χαλκεία έψαχναν να βρούνε σε βάρος μου στοιχεία, για να με χτυπήσουν, να λειτουργήσω ως αποδιοπομπαίος τράγος και να καλυφθούν οι ευθύνες των άλλων. Ένα από αυτά ήταν και αυτό. Δεν υπήρχε άλλος Πόντιος ήμουν ο μοναδικός στην υπηρεσία», αναφέρει και κληθείς να σχολιάσει τις «εμμονές περί Ποντίων» που καταγράφει στο βιβλίο του σε συνδυασμό με τον πύρινο πατριωτισμό που επιδεικνύουν οι απόγονοι των προσφύγων που ήρθαν από τη Μαύρη Θάλλασα το 1923 εξηγεί: «Το ανέφερε και πρόσφατα ο υπουργός εξωτερικών για το Σκοπιανό. Ο Κοτζιάς είπε, ότι οι άλλοι Έλληνες δεν αντιδρούν τόσο όσο οι Πόντιοι. Υπάρχει ιστορικοκοινωνική ερμηνεία για ποιο λόγο οι Πόντιοι είναι τόσο οργανωμένοι και έχουν συγκεκριμένη συμπεριφορά για μια σειρά από ζητήματα. Δεν είναι περίεργο».
Στην Ελλάδα κέρδισε κανείς από την παράδοση Οτζαλάν;
«Κανένας. Όλοι είναι χαμένοι. Ο Πάγκαλος ήταν ο πρώτος χαμένος. Σε υπηρεσιακό επίπεδο μεγάλοι χαμένοι ήταν ο Κωστούλας και εγώ. Ο πρέσβης χτυπήθηκε ανελέητα από το υπουργείο εξωτερικών. Εγώ υποχρεώθηκα σε παραίτηση λίγο μετά την υπόθεση. Ο μόνος κερδισμένος ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου, γιατί με την απόλυση-παραίτηση Πάγκαλου, τον διαδέχτηκε στο υπουργείο εξωτερικών και στη συνέχεια άνοιξε ο δρόμος για την ανάληψη της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ και της διακυβέρνησης ως πρωθυπουργός μετέπειτα», υποστηρίζει.
Πριν τη σύλληψή του ο Αμντουλάχ Οτζαλάν σε συζήτηση που είχε με τον Έλληνα αξιωματικό του είχε εκμυστηρευτεί τη βεβαιότητα της συνέχισης του αγώνα των Κούρδων ακόμα και αν οι Τούρκοι τον έβγαζαν από τη μέση. Ζητήσαμε από τον κ. Καλεντερίδη να μας μεταφέρει αυτήν την κουβέντα, καθώς όπως βλέπουμε, το κουρδικό ζήτημα 20 χρόνια μετά είναι ζωντανό και αποτελεί νούμερο ένα πρόβλημα για την Τουρκία. «Με έβλεπε να αγωνιώ για τον αγώνα των Κούρδων και για εθνικούς λόγους. Γιατί οι Κούρδοι είναι φυσικός και στρατηγικός σύμμαχος της Ελλάδας. Ήταν, είναι και θα είναι, άσχετα πως συμπεριφέρθηκε η ελληνική πολιτική ηγεσία στον Οτσαλάν και πως συμπεριφέρεται από τότε μέχρι σήμερα. Οι Κούρδοι είναι μια καινούρια παράμετρος στη δύσκολη εξίσωση της Μέσης Ανατολής και της Ανατολίας. Αυτοί πλέον είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας. Η πορεία που θα έχει το κυπριακό, αλλά και η ίδια η πατρίδα μας τις επόμενες δεκαετίες θα εξαρτηθεί από την πορεία του κουρδικού ζητήματος, πρώτα στη Συρία και μετέπειτα στο εσωτερικό της Τουρκίας», αναφέρει και συμπληρώνει:
«Μου είπε λοιπόν εκείνο το βράδυ “μην ανησυχείς και να συλληφθώ έχω χτίσει το PKK με τέτοιο τρόπο που του έκανα διπλή, τριπλή και τετραπλή θωράκιση. Θα τρυπάνε τη μία θωράκιση και θα πέφτουν πάνω στην άλλη. Το PKK δεν πρόκειται να το διαλύσουν”. Γιατί σττο PKK κυριαρχεί το πνεύμα του PKK. Τους μπόλιασε με αυτό. Ο καθένας από τα στελέχη είναι ένας μικρός Αμπντουλάχ Οτσαλάν αλύγιστος, ανίκητος, αγωνιστής για την ελευθερια του κούρδικου λαού. Όλοι περίμεναν ότι θα διαλυθεί, η απόδειξη όμως των λεγομένων του Άπο είναι αυτό που ζούμε σήμερα. Τελικώς κατόρθωσε το απελευθερωτικό κίνημα των Κούρδων με τις οδηγίες του έγκλειστου Οτζαλάν να είναι συνεργάτες των ΗΠΑ, της Γαλλίας και άλλων χωρών που συμμετέχουν στον συνασπισμό για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους».

Σας πλήγωσαν οι χαρακτηρισμοί που σας απέδωσε ο Οτζαλάν και η άποψή του ότι γνωρίζατε το σχέδιο παράδοσής του, σε συνομιλία του με τους δικηγόρους του, την οποία έφερε στη δημοσιότητα η εφημερίδα «Οζγκιούρ Πολίτικα»;
«Όχι δεν με πλήγωσε καθόλου,γιατί ήμουν καθαρός», απαντά και συμπληρώνει: «Όταν έγραψε ένα βιβλίο στη συνέχεια δεν επανέλαβε αυτούς τους χαρακτηρισμούς. Είπε, ότι πρέπει να εξιχνιαστεί ο ρόλος του Σάββα Καλεντερίδη. Όταν έγραψα το δικό μου βιβλίο το μετέφρασα στα τουρκικά και το έστειλα στο Ιμραλί και στην ηγεσία του κουρδικού απελευθερωτικού κινήματος. Μετά από έξι μήνες έλαβα επιστολή, στην οποία έδειξαν την ευαρέσκια τους για το ότι αποφάσισα να γράψω και επιβράβευσαν αυτήν την ενέργεια. Επειδή ξέρω πως λειτουργούν, αυτή η επιστολή είναι απίθανο να στάλθηκε χωρίς την έγκριση του Οτζαλάν. Το βιβλίο μου εκδόθηκε από ένα φιλικό εκδοτικό οίκο προς τους Κούρδους και στην Τουρκία. Αυτό πιστεύω είναι η τελική κατάληξη αυτής της αμφισβήτησης και πίεσης που δέχτηκα. Στην ουσία όλες αυτές οι κατηγορίες, αυτό είχαν ως σκοπό: να βγώ να μιλήσω και να κατονομάσω τους πραγματικούς υπεύθυνους. Μου το είπαν άλλωστε οι δικηγόροι του “βγες και πες τα όλα και θα είστε φίλοι με τον Άπο για πάντα”».
«Το Κουρδικό θα καθορίσει το Κυπριακό»
Ποια κατάληξη πιστεύετε, ότι θα έχει το κουρδικό ζήτημα και ποια θα είναι τα οφέλη για την Ελλάδα;
«Η Τουρκία του Ερντογάν παρότι στην αρχή φάνηκε, ότι θα ακολουθήσει μία πολιτική που θα εξυπηρετούσε τις ΗΠΑ, από το 2009 και μετά ο Τούρκος πρόεδρος αποστασιοποιήθηκε και πλέον συγκρούεται με τις ΗΠΑ, για να τις υποχρεώσει να αλλάξουν την πολιτική τους στο κουρδικό. Γιατί η πολιτική που ακολουθούσαν τουλαχιστον μέχρι την απόφαση του Τραμπ να αποσύρουν τα στρατεύματα από τη Συρία ήταν η δημιουργία ενός δεύτερου κουρδικού κράτους στη Συρία, μετά από αυτό του Βόρειου Ιράκ. Αυτό εκτιμώ ότι θα γίνει. Υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να το δούμε. Λειτουργεί ήδη de facto και συνεχίζει να υπάρχει, γιατί η Τουρκία απειλεί με εισβολή. Αν αποκτήσει και συνταγματική κατοχύρωση με το νέο σύνταγμα της Συρίας τότε το επόμενο βήμα θα είναι να γίνει μέσα στην Τουρκια το τρίτο αυτόνομο κουρδικό κράτος και το τέταρτο στο Ιράν, σε επόμενο χρόνο» υπογραμμίζει ο Σάββας Καλεντερίδης και συνεχίζει λέγοντας:
«Σε μία τέτοια περίπτωση που η Τουρκία υποχρεωθεί να παραχωρήσει αυτονομία και να ομοσπονδιοποιηθεί τότε πιστεύω, ότι πραγματικά δημιουργούνται κατάλληλες συνθήκες για δίκαιη λύση του κυπριακού και στα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες, όπως η οριοθέτηση της υφαλοκρυπίδας. Με μία ομοσπονδιοποιημένη Τουρκία που θα παίζουν ρόλο αυτοί που απαρτίζουν τη νέα Τουρκία, δηλαδή και οι Κούρδοι και οι αλεβήτες και όσοι άλλοι υπάρχουν, η Ελλάδα θα μπορέσει να επιδιώξει επίλυση των προβλημάτων, κυπριακό, Αιγαίο, Θράκη, ακόμα και μια ουσιαστική φιλία. Θα έλεγα και συμμαχία με μία Τουρκία που δεν θα διεκδικεί και θα επιδιώκει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Αυτά είναι τα οφέλη της Ελλάδας από τη θετική πορεία του κουρδικού στον χρόνο».
Πως μπορεί να ξεπλυθεί η ντροπή για την Ελλάδα από την παράδοση Οτζαλάν; «Υπάρχει τρόπος. Μία γενναία κυβέρνηση και πρωθυπουργός να εκφράσει επίσημα τη λύπη του προς τον κουρδικό λαό και τον ίδιο τον Οτζαλάν για την εμπλοκή της χώρας και τις ευθύνες που είχε η τότε κυβέρνηση. Να ζητήσουμε συγγνώμη και τότε πιστεύω ξεπλένεται σε πολύ μεγάλο βαθμό αυτή η ντροπή από το πρόσωπο της Ελλάδας. Δημιουργούνται προϋποθέσεις και συνθήκες η στρατηγική συμμαχία που υπάρχει φύσει και δυνάμει να πάρει και μορφή με ουσιαστικά βήματα», απαντά.
Στο τέλος ζητήθηκε από τον Σάββα Καλεντερίδη να χαρακτηρίσει με λίγα λόγια τέσσερα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στην υπόθεση Οτζαλάν…
Χαράλαμπος Σταυρακάκης (επικεφαλής της ΕΥΠ): «Ήταν φλογερός πατριώτης. Νομίζω όμως, ότι στην υπόθεση αυτή δεν είπε το μεγάλο όχι. Ίσως θα μπορούσε να το πει λόγω της θέσης του. Εγώ το είπα».
Γιώργος Κωστούλας (πρέσβης Ελλάδας στην Κένυα): «Μεγάλος πατριώτης και ευπατρίδης με τα χαρακτηριστικά των Ηπειρωτών ευεργετών της πατρίδας μας. Από την αρχή μέχρι τελους ήταν άψογος. Θυσίασε την καριέρα του ισορροπώντας μεταξύ σφύρας και άκμονος».
Θεόδωρος Πάγκαλος (υπουργός Εξωτερικών): «Ήταν ένας πολύ καλός υπουργός εξωτερικών. Σε αυτήν την υπόθεση ήταν θύμα και αυτός. Δεν έπρεπε να του τη χρεώσει ο πρωθυπουργός. Ίσως τη του χρέωσε για να τον τιμωρήσει. Εμείς οι Πόντιοι του χρωστάμε πολλά. Ήταν ο μόνος υπουργός εξωτερικών από το 1923 που έδειξε ενδιαφέρον για τους ελληνόφωνους του Πόντου. Είναι ο πρώτος που έβαλε στην επίσημη ατζέντα των ελληνοτουρκικών σχέσεων το άνοιγμα προξενείου στην Τραπεζούντα. Άρα, ναι, όταν κινδύνεψε το κεφάλι του έγινε σκληρός, αιχμηρός και αναιδής απέναντι στον Οτζαλάν και σε εμένα. Εγώ όμως οφείλω να είμαι δίκαιος και να αποδίδω τα του Καίσαρος τω Καίσαρι».
Κώστας Σημίτης (πρωθυπουργός): «Ηττημένο μυαλό».
ΠΗΓΗ: Newpost.gr
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
