Γενικά θέματα
Ο Λαοκράτης Βάσσης για το βιβλίο του Λουκά Αξελού: Γεώργιος Σκληρός
Λαοκράτης Βάσσης
ΛΟΥΚΑΣ ΑΞΕΛΟΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΛΗΡΟΣ (Η Ελλάδα στα χρόνια από την Ένωση των Επτανήσων έως την Συνθήκη των Σεβρών) Εκδ. Στοχαστής
α) Η Μελέτη του Λουκά Αξελού για τον Γεώργιο Σκληρό, καθώς υπερβαίνει τα όρια του τίτλου της, είναι, περισσότερο, μια ανατομία του υπότιτλού της. Έτσι που αναλύεται εις βάθος η κρίσιμη περίοδος: απ’ την Ένωση των Επτανήσων (1864) ως τη Συνθήκη των Σεβρών (1920). Υπό το πρίσμα, πάντοτε, της πρωτοπόρας για την εποχή της «μαρξιστικής-σοσιαλιστικής» σκέψης του Πόντιου διανοητή.
Όπου, οι αλληλοπροσδιοριζόμενες ιδιότητες της πνευματικής σκευής τού μελετητή, ως ιστορικού και αριστερού διανοούμενου με ποιοτική θεωρητική παιδεία, σφυρηλατημένης και δοκιμασμένης σε συγγραφικά έργα ζωής, όπως «Ρήγας Βελεστινλής – Σταθμοί και όρια στην Διαμόρφωση της Εθνικής και Κοινωνικής Συνείδησης στην Ελλάδα», του επιτρέπουν: αφενός να κατακτά, με επιστημονική εγκυρότητα, την ιστορική ύλη και αφετέρου να φωτίζει ερμηνευτικά, με στοχαστική πειστικότητα, τη σύνθετη αιτιότητά της. Ιδίως όταν πρόκειται για κρίσιμα ιστορικά αμφιλεγόμενα, που είναι και απ’ τα μείζονα της εθνικής μας ζωής. Όπως, μάλιστα, αυτά συσκοτίζονται τόσο απ’ τον τοξικό διχαστικό λόγο όσο και απ’ τις επιστημονικοφανείς παραθεωρήσεις των βαθύτερων αληθειών της,
β) Κι αυτό, γιατί, η ερμηνευτική αποτίμησή του, ως διανοούμενου, πατάει γερά στο πολύ στέρεο έδαφος της εξηγητικής έρευνάς του, ως ιστορικού. Επιβεβαιώνοντας τον Βασίλειο Τατάκη, που έχει αποφανθεί πως: «η επιστήμη εξηγεί, η φιλοσοφία ερμηνεύει και η τέχνη εκφράζει αισθητικά». Όπου, βέβαια, τόσο η εξήγηση όσο και η ερμηνεία προεκτείνουν, στα πεδία τους, την πολύ βαθιά και ουσιαστική, εκ μέρους του, θεώρηση της ιστορικής διαχρονίας του Ελληνισμού. Με δασκάλους του: τον Ζαμπέλιο, τον Παπαρρηγόπουλο, τον Βακαλόπουλο και τον Σβορώνο. Μαζί, πάντοτε, με τους πνευματικούς νομοθέτες του Νεότερου Ελληνισμού, απ’ τον Ρήγα και τον Σολωμό… ως τον Σεφέρη, τον Ελύτη και τον Ρίτσο.
Έτσι που, με δεδομένες τις, επί σκοπόν, νεοϊστορικές παραναγνωστικές «στρεβλώσεις», όπως, επί παραδείγματι, οι περί την ιστορική συνέχεια του Ελληνικού έθνους και την Εθνική Επανάσταση του ’21, μαζί με τις συνολικότερες παραθεωρήσεις της «οργανικής διανόησης», αλλά και τις ιδεολογικές… θεωρήσεις, αναδεικνύεται η πολύ ιδιαίτερη συνεισφορά του στη σωστή ανάγνωση, ιδίως, κρίσιμων ιστορικών αμφιλεγομένων μας, οπότε, και στην αποκατάσταση των αληθειών τους, είτε πρόκειται, γενικότερα, για την Ελληνική Ιστορία είτε, ειδικότερα, για την ιστορία του Αριστερού Κινήματος.
γ) Αδικώντας, με το πώς προέκρινα να την προσεγγίσω, το όλον της Μελέτης, θα περιοριστώ σε πολύ ενδεικτικά «σημεία» της. Που μαζί με την ιδιαίτερη προσήλωσή του στην αποκατάσταση αληθειών, τονίζουν και την εξαιρετική σημασία στο σύστημα σκέψης του: τόσο της θεώρησης του Ελληνισμού, που του επιτρέπει να «διαβάζει» σωστά την ελληνική διαχρονία σε όλη της τη συνθετότητα, όσο και της θεωρητικής συγκρότησής του, γκραμσιανού ιδεολογικού κλίματος, που επίσης του επιτρέπει, μεταξύ άλλων, να «διαβάζει» σωστά επίμαχες σχέσεις, όπως η μεταξύ «εθνικού»-«κοινωνικού», αλλά και μεγάλα εθνικοϊστορικά συμβάντα σαν «Το Ελληνικό ’21» και το «Ιταλικό Risortsimento», ως και τη διαμόρφωση του «ιστορικού μπλοκ». Χωρίς να ενδίδει σε μεροληπτικές ερμηνείες ή να εκτρέπεται σε νέες… μυθοποιήσεις.
δ) Απ’ τα φωτίζοντα τη στέρεη βάση ανάγνωσης της «ελληνικής διαχρονίας», στο «σύστημα σκέψης» του, επέλεξα τρία πολύ ενδεικτικά «σημεία» της Μελέτης:
Πρώτο, Η βαριά σκιά της Ιστορίας
Προτάσσοντας, εδώ, τη μνημειώδη ρήση του Γεωργίου Γεμιστού-Πλήθωνα: «Εσμέν γαρ Έλληνες, το γένος, ως η τε φωνή και η πάτριος παιδεία μαρτυρεί», αλλά και υπομνηματίζοντας τις απόψεις του με ένα εκτενές απόσπασμα του Σβορώνου, απ’ το μετά θάνατον εκδοθέν (στενοχωρώντας… αφόρητα την «οργανική διανόησή» μας!) ιστορικό του δοκίμιο: «Το Ελληνικό έθνος – Γένεση και διαμόρφωση του Νέου Ελληνισμού» (εκδ. Πόλις), αναφέρεται, με συμπυκνωτική πληρότητα, στους πέντε, κατά τη γνώμη του, παράγοντες χάρη στους οποίους ο Ελληνισμός, παρ’ ότι, επί αιώνες, χωρίς σταθερή κρατική και πολιτική υπόσταση, συγκράτησε τον εθνικό και κοινωνικό του ιστό. Ήτοι: «στην ιστορία…, στον πολιτισμό, αξεπέραστο στην κλασική και Βυζαντινή διάστασή του, στην Ορθόδοξη εκκλησία και πίστη, ως σύζευξη, επιπρόσθετα, του Ελληνικού κόσμου με τον Χριστιανισμό, στον κοινοτισμό, τόσο ως επιβίωση παρελθόντος όσον και ως λειτουργική κοινωνική δυναμική της οικονομίας μικρής κλίμακας…, στη γλώσσα, τέλος, τον πιο σκληρό ταυτοτικό πυρήνα, αλλά και τον πανταχού παρόντα σε όλη την Ν.Α. Ευρώπη, στην Εγγύς και Μέση Ανατολή…».
Δεύτερο, Η Ανάπηρη Ανεξαρτησία
Η βαρύνουσα σηματοδότηση αυτού του τίτλου, στην πρώτη, μάλιστα, σελίδα της Μελέτης, δηλωτική τόσο του εδαφικού όσο και του ανεξαρτησιακού/δημοκρατικού «ανεκπλήρωτου» της Εθνικο/απελευθερωτικής Επανάστασης του ’21 (υπό την έννοια αφενός των αλύτρωτων εδαφικών ορίων του Ελληνισμού και αφετέρου, με κηδεμονευόμενη… εθνική «ανεξαρτησία», του ευνουχισμού των εξεγερσιακών/δημοκρατικών προταγμάτων της, όπως αυτά έχουν αποτυπωθεί στα Συντάγματα του Αγώνα), προϊδεάζει καθοριστικά για το πώς αναγιγνώσκει και πώς, εντέλει, προσλαμβάνει τον βαθύ εθνο/αναγεννητικό της χαρακτήρα (και όχι εθνο…γενετικό, όπως τον θέλει ο νεοïστορικός αναθεωρητισμός!) στην πολύ σύνθετη ιστορική συνέχεια του Ελληνικού έθνους. Με τις υπομνηματιστικές, κι εδώ, αναφορές σε Σβορώνο και Καψωμένο να έχουν την επιλεκτική σημασία και βαρύτητά τους: «Από την πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ίσως, και πριν, και σ’ όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, ως τον 19ον αιώνα, και κατά κάποιο τρόπο ως και σήμερα, καίριο πρόβλημα παραμένει το εθνικό πρόβλημα… που σημάδεψε για πολύ καιρό την ιδεολογία των Ελλήνων» (Σβορώνος) «πάνω στο ηρωικό ιδεώδες βλάστησε και ωρίμασε με τον καιρό η εθνική επαναστατική ιδεολογία, που συνένωσε τον Ελληνισμό και τον οδήγησε στην ολοκληρωτική αναμέτρηση με τον δυνάστη του, για την κατάκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας» (Καψωμένος).
Τρίτο, Η Μεγάλη Ιδέα και τα όριά της
Προσεγγίζοντας με νηφάλια ιστορική ματιά τη Μεγάλη Ιδέα, που είναι ένα απ’ τα πλέον ναρκοθετημένα «εθνικά αμφιλεγόμενά» μας, κατορθώνει να την αποκαταστήσει στην πραγματική της διάσταση. Όπως, μάλιστα, τη συνδέει με τον Ρήγα Βελεστινλή κι όπως είχε μορφοποιηθεί στη διάρκεια του 19ου αιώνα: ως κινητήρια δηλαδή, δύναμη του Ελληνισμού και ως σκληρό πυρήνα της εθνικής μας ιδεολογίας. Με τις τέσσερις, μάλιστα, διαστάσεις της, όπως τις καταθέτει, διεμβολιστικές των διχαστικών ακροτήτων (μεγαλοϊδεατικών-αντι…μεγαλοϊδεατικών!), να είναι επιβεβαιωτικές της εγκυρότητας του ιστορικού του λόγου.
Όπου: Στην, πρώτη διάσταση, αναγιγνώσκοντας τον αλυτρωτισμό και την ίδια τη Μεγάλη Ιδέα «ως κορυφαία σύλληψη-στόχο στον δρόμο για την απελευθέρωση», ανάγει τις ρίζες τους στην επομένη της άλωσης της Πόλης και της Τραπεζούντας. Στη δεύτερη, επισημαίνει πως ο απελευθερωτικός καημός, που με τον καιρό μορφοποιήθηκε σε Μεγάλη Ιδέα, αγκάλιασε: «Όλον τον Ελληνικό Κόσμο, που περιελάμβανε η Χάρτα του Ρήγα, απ’ την Κύπρο ως τη Βόρεια Ήπειρο, από την Κρήτη ως το Μοναστήρι και τη Φιλιππούπολη, απ’ την Ιωνία ως τον Πόντο». Στην Τρίτη, επίσης επισημαίνει, πως: «η Μεγάλη Ιδέα», ως ιδέα απελευθέρωσης των σκλάβων αδελφών, κάλυπτε τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, με εξαίρεση μια μερίδα των ηγετικών τάξεων, που είχε ποικίλους και σε κάθε περίπτωση ισχυρούς βαθμούς εξάρτησης-συνάρτησης με τα κατοχικά καθεστώτα». Στην τέταρτη, τέλος, διάσταση τονίζει πως: «η απελευθέρωση απ’ τον ξένο ζυγό, δεν συνέπιπτε αναγκαστικά στο τι, στο πως και στο δια ταύτα…Ολόκληρη η περίοδος απ’ τα μέσα του 18ου αιώνα, μέχρι και τα μετά την ανεξαρτησία χρόνια έως τη Μικρασιατική καταστροφή, βρίθει περιπτώσεων συγκλίσεων ή αποκλίσεων, που αποδεικνύουν ότι τα επί μέρους στενά τοπικά, ταξικά ή ιδιοτελή πολιτικά συμφέροντα, κατάφερναν συχνά να επιβάλλουν τη στενή-συντεχνιακή τους λογική σε βάρος του γενικού συμφέροντος απελευθέρωσης απ’ την ξένη κατοχή».
ε) Απ’ τα αναδεικνύοντα τη στέρεη βάση της θεωρητικής συγκρότησης του Λουκά Αξελού, θα επιλέξω δύο μόνο ενδεικτικά «σημεία» της Μελέτης του. Που φωτίζουν αρκούντως, θέλω να πιστεύω, την τολμηρή σκέψη του Σκληρού, κι όχι μόνο γύρω απ’ αυτά, ως καινοτόμου «μαρξιστή-σοσιαλιστή». Όπως αυτή έχει την εξαιρετική ιδιαιτερότητά της, με όλες τις … πρώιμες ανελαστικότητές της: και λόγω της αυτονομίας της και λόγω της εθνικής «γείωσής» της. Ιδίως, μάλιστα, όταν σκεπτόμαστε την ιδεολογική … ετερονομία της εγχώριας τριτοδιεθνικής Αριστεράς.
Πρώτο σημείο, Το ζήτημα της Ανατολής.
Προτάσσοντας τις σημαντικές αναφορές του, για το μέγα αυτό «Ζήτημα», τόσο στην Ευρωπαϊκή Αριστερά (όπου αντιπαρατίθενται, απ’ τη μια μεριά, ο Μαρξ, ο ΄Ενγκελς κι ο Λίμπνεχτ και, απ’ την άλλη, η Λούξεμπουργκ, ο Κάουτσκυ κι ο Μπερνστάϊν) όσο και στην εξαίρετη μαρξιστική ανάλυση του Δημήτρη Γληνού, εν έτει 1909, υπό τον τίτλο: «Η Τουρκική Μεταπολίτευσις και αι συνέπειαι αυτής» (που διατηρεί ως τα σήμερα «ακέραιη την αυθεντικότητά της, όσον αφορά τις αφετηριακές της διαπιστώσεις»), παρουσιάζει τη συγκλίνουσα με Λούξεμπουργκ, Κάουτσκυ, Μπερντάϊν και Γληνό προσέγγιση του Σκληρού στο «Ανατολικό Ζήτημα». Όπου, χωρίς να υποστέλει την κριτική, σ’αυτόν τον τολμηρό διανοητή, για το ότι «αδυνατεί να συλλάβει και να κατανοήσει τον ρόλο του Βυζαντίου», ή, για την αντιμετώπιση των Ελλήνων «ως μια, τρόπον τινά, διαχρονική… υπεριστορική αστικότητα» (όπως, σε άλλες σελίδες, ελέγχει τον «ακραίο αιτιοκρατισμό του», αλλά και το ότι ήταν «πρωτοστάτης στη θεμελίωση της αρνητικής κριτικής για τον Ιωάννη Καποδίστρια από μερίδα της Αριστεράς!»), αναδεικνύει τα τρία κύρια «σημεία» της, ήτοι: Πρώτον, τη συμπλέουσα με τον Γληνό προβλεπτική άποψή του, πως η Τουρκία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται «ως εν διαρκεία μέγας ασθενής, αλλά ως ένας νέος δυναμικός παράγοντας, με κατεξοχήν ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά». Δεύτερον, την καταγγελία, καθώς μιλάει για «ιστορικά μεγαλόσχημα κολοκύθια», του «άκριτου και ανεδαφικού μεγαλοϊδεατισμού». Που, αυτή η πολύ κρίσιμη διάγνωσή του, επιβεβαιώθηκε τραγικά στη Μικρασιατική Καταστροφή. Τρίτον, τέλος, την αναφορά του στην ανάγκη, όπως εξελίσσεται το «Ανατολικό Ζήτημα», ενός «αντι/τουρκικού μετώπου», όλων των λαών της Βαλκανικής και της Μικράς Ασίας. Όπου, «συγκλίνει αλλά και υπερβαίνει κατά τι» την ανάλογη θέση της Λούξεμπουργκ. Κι έχει την ιδιαίτερη σημασία ο τονισμός της άποψης Σκληρού: «Η θέση του Ελληνισμού σε όλο το διάστημα της δουλείας και στον καιρό της Επανάστασης, σαν υπόδουλου πιεζόμενου, ήταν θέση εκτάκτως επαναστατική».
Δεύτερο «σημείο»: Οι τρεις παράγοντες της κοινωνικής ζωής
Στις σελίδες αυτού του κεφαλαίου και του επομένου προσεγγίζονται θεωρητικά ζητήματα που αγγίζουν τον σκληρό πυρήνα του «μαρξισμού». Όπου και σημειώνει: «Είναι χαρακτηριστικό, ενώ έχουν περάσει εκατό και πλέον χρόνια, πολλοί, ακόμα και σήμερα, δεν μπορούν να αντιληφθούν τις αδυναμίες αλλά και την προφανή ανεπάρκεια και υστέρηση του μαρξισμού σε μια σειρά ζητήματα». Με πολύ ενδιαφέρουσες, επίσης, τις αναφορές του, κι όχι, εννοείται, ως … ισοβαρείς, τόσο στις, οιονεί, (αυτο)αναθεωρητικές «διευκρινίσεις» του ίδιου του Ένγκελς (γράμματα σε Μπλοχ και Στάρκενμπουργκ) όσο και στον Σκληρό: που «αισθάνεται έντονα τις δυσκολίες ή, ίσως, και τα αδιέξοδα που παρουσιάζει ο κοινωνικός ντετερμινισμός και η γραμμική κοινωνιολογική αντίληψή του. Γι’ αυτό και προσπαθεί, κατά Λουκά Αξελό, να υπερβεί το αρχικό μαρξικο-πλεχανωφικό του σχήμα, αναζητώντας κι άλλους παράγοντες που διαμορφώνουν τον εθνικό και κοινωνικό βίο, αλλά και πρόσθετα μεθοδολογικά εργαλεία, που διευρύνουν το επιστημονικό του οπλοστάσιο». Όπου προσθέτει στον οικονομικό παράγοντα, που εξακολουθεί να τον θεωρεί ως τον σπουδαιότερο, τον φυλετικό και τον ιστορικό. Κι όπου, περισσότερο απ’ την όποια θεωρητική τους αξία, μετράνε καθεαυτές, οι πολύ τολμηρές, για την εποχή του, «διορθωτικές» της μαρξιστικής θεωρίας (όπως αυτή «διαμορφώθηκε» μετά τον … Μαρξ!) αναζητήσεις του. Κι όπως, πολύ περισσότερο, μετράνε οι καινοτόμες απόψεις του για «Το Κοινωνικό ζήτημα», παρά την πρώϊμη μαρξιστική … ανελαστικότητά τους. Έτσι, μάλιστα, που συνδέει τον κοινωνικό παράγοντα, «γειώνοντας» τη μαρξιστική σκέψη του στην ελληνική πραγματικότητα, με τα εθνικά, τα πολιτιστικά (δημοτικισμός) και τα ευρύτερα γεωπολιτικά ζητήματα. Σε μια κατεύθυνση, σε κάθε περίπτωση, αριστερής ιδεολογικής αυτονομίας. Αλλά και έτσι που αναμετριέται, ασκώντας δριμεία κριτική, με «Τα σύγχρονα προβλήματα του Ελληνισμού», χωρίς να διστάζει να τονίσει με μοναδική παρρησία, καταγγέλλοντας τη σάπια «κομματοκρατία», πως τα κύρια αίτια της ελληνικής κακοδαιμονίας «βρίσκονται μέσα στην ίδια την κοινωνία μας, στον ίδιο τον λαό μας».
στ) Χωρίς να λείπει ο σκεπτικισμός μου, για το αν ο τρόπος που επέλεξα να υποψιάσω επί των όσων κομίζει η Μελέτη του Λουκά Αξελού για τον Γεώργιο Σκληρό, μέσα δηλαδή απ’ τα «3+2» πολύ καίρια, όπως εκτιμώ, «σημεία» του περιεχομένου της, θα ολοκληρώσω την παρουσίασή μου με δικό του λόγο, αποκαλυπτικό της ισχυρής πεποίθησής του, ως ιστορικού και ως διανοουμένου, για την αντοχή, τελικά, της ιστορικής αλήθειας, όσο κι αν συγκαλύπτεται, παραποιείται και κακοποιείται: «Η ιστορία δεν σβήνεται, ούτε αλλάζει, απλώς καλύπτεται προσωρινά, όπως το χιόνι που πέφτει πάνω στη γη σκεπάζοντάς την, ώσπου να λιώσει, αναδεικνύοντας το παρελθόν που επίμονα αναζητεί το σχήμα της ερμηνείας του» (Διάστιχο, 5-2-24).
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας,...
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία,...
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για...
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας