Με θετικά αλλά χωρίς θεαματικά αποτελέσματα ολοκληρώθηκε ο δεύτερος γύρος του πολιτικού διαλόγου μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας στην Άγκυρα τη Δευτέρα 11 Μαρτίου. Η ελληνοτουρκική συμφιλίωσηπροχωράει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επισκεφθεί την Άγκυρα το Μάιο.
Σε αυτή τη φάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων η συγκυρία έχει σημασία: Η Άγκυρα χρειάζεται ευρωπαϊκές και δυτικές επενδύσεις για να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να γίνει ξανά μία θελκτική πολιτικά, διπλωματικά και οικονομικά χώρα, επομένως μία λειτουργική σχέση με την Αθήνα αποτελεί το κατάλληλο μέσο αυτή τη στιγμή της ιστορίας.
Όπως αναφέρουν πηγές στο ethnos.gr, που παρακολούθησε από κοντά τη δεύτερη -μετά την 7η Δεκεμβρίου- διαβούλευση σε επίπεδο υπουργείων Εξωτερικών, η συζήτηση είχε αποκλειστική κατεύθυνση τη συνέχιση της θετικής ατμόσφαιρας και της επισκόπησης των όσων συμφωνήθηκαν στην Αθήνα με το βλέμμα στραμμένο στην επίσκεψη Μητσοτάκη στην Τουρκία τον Μάιο, χωρίς να αγγιχτεί -ούτε τώρα- η βαριά ατζέντα.Παρότι στην αποτίμηση της συνάντησης Παπαδοπούλου-Ακτσαπάρ ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Οντζού Κετσελί αποκάλυψε (;) ότι συζητήθηκαν και θέματα Αιγαίου, όπως και μειονοτήτων, δηλαδή θέματα βαριάς ατζέντας. Η διατύπωσή του, ωστόσο, μάλλον φαίνεται ότι ήταν αυτό που έχουμε συνηθίσει να ονομάζουμε «τυπική», αν λάβει κανείς υπόψη ότι η αναφορά του δεν περιείχε ούτε λεπτομέρειες, ούτε υπογράμμιση κατά την εκφορά του λόγου του, ούτε υπήρξε καμία συνέχεια με υπόνοιες Τούρκων κρατικών αξιωματούχων τις επόμενες ημέρες (όχι ότι αναμενόταν βέβαια κάτι τέτοιο για αυτά τα θέματα). Ήταν ωστόσο αρκετή η αναφορά αυτή να δημιουργήσει προς στιγμήν κάποιες υποψίες στα ελληνικά δημοσιογραφικά πηγαδάκια, που είχαν άλλη ενημέρωση για το τι διεμήφθη στη συνάντηση, και να την τοποθετήσουν έστω σε μία άκρη του μυαλού…
Νωρίς ακόμη για τις καυτές πατάτες
Η συνάντηση της υφυπουργού Εξωτερικών, Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, και του Τούρκου ομολόγου της, Μπουράκ Ακτσαπάρ, κράτησε περισσότερο από 2 ώρες, χωρίς έπειτα δηλώσεις, αλλά με την έκδοση μόνο ενός κοινού ανακοινωθέντος, για να μην δυναμιτίσουν οι όποιες λέξεις -σύμφωνα με τις πηγές- το θετικό κλίμα που επιδιώκεται να εμπεδωθεί.
Η συζήτηση Παπαδοπούλου-Ακτσαπάρ, εκτός από τα διμερή, περιλάμβανε επίσης περιφερειακά και διεθνή θέματα, όπου διαφάνηκε ένας έντονος προβληματισμός της Άγκυρας για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολήκαι πώς θα επηρεάσουν τις ευρύτερες ισορροπίες στην περιοχή.
Η πολύωρη συνάντηση στην τουρκική πρωτεύουσα περιλάμβανε μία λεπτομερή συζήτηση γύρω από μία σειρά θεμάτων, κυρίως χαμηλής πολιτικής. Αθήνα και Άγκυρα φέρεται να εκτίμησαν και πάλι πως είναι πολύ νωρίς ακόμη να τεθούν στο τραπέζι ζητήματα που αφορούν την ΑΟΖ, την υφαλοκρηπίδα κ.ο.κ. Αυτά τα ζητήματα, όπως και η επανάληψη των διερευνητικών επαφών, θα ξανατεθούν στο τραπέζι, όταν θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου, όπως τόνιζαν οι πηγές στο ethnos.gr.
Μετά το Πάσχα η επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα
Όσον αφορά τα διμερή θέματα, πηγές αναφέρουν ότι Παπαδοπούλου και Ακτσαπάρ έκαναν καταρχάς μία πρώτη συζήτηση σχετικά με την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Άγκυρα το Μάιο, χωρίς, ωστόσο, να ορίσουν οι ίδιοι την ακριβή ημερομηνία, που είναι δουλειά των επιτελείων των ηγεσιών. Εκτιμάται πάντως ότι θα είναι η αμέσως επόμενη εβδομάδα μετά το Πάσχα. Η πρώτη συζήτηση που έγινε στην Άγκυρα αφορούσε κυρίως την προετοιμασία για την υπογραφή τον Μάιο ορισμένων από τις συμφωνίες που συζητήθηκαν στην Αθήνα σε επίπεδο μεταναστευτικής, οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας.
Θέμα navtex από την ελληνική πλευρά
H συζήτηση για τα διμερή θέματα αφορούσε κυρίως καθημερινά προβλήματα, όπως π.χ. οι navtexκαι ό,τι άλλο εν γένει μπορεί να προκαλεί ένταση. Κι οι δύο πλευρές έθεσαν υπόψη της άλλης τα τρέχοντα ζητήματα, που μπορεί να προκαλέσουν τριβές, με τις αντιρρήσεις ωστόσο να εκφράζονται σε διαφορετικό και πιο χαμηλό πλέον τόνο.
Νέα Navtex για το Αμπντουλχαμίτ στην ανατολική Μεσόγειο
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ελληνική πλευρά έθεσε συγκεκριμένα υπόψη της τουρκικής το θέμα των πρόσφατων navtex της Τουρκίας σε Αιγαίο και Aνατ. Μεσόγειο, στο πλαίσιο της επισήμανσης ότι κάτι τέτοιο δεν συμβάλλει στο καλό κλίμα των τελευταίων μηνών.
Καταπολέμηση της μάστιγας των διακινητών
Το θέμα των διακινητών και της παράνομης μετανάστευσηςστο Αιγαίο ήταν επίσης ένα από τα βασικά θέματα που συζητήθηκαν στην Άγκυρα. Το «κυνήγι των διακινητών», στο οποίο έχει επιδοθεί τελευταίως η Τουρκία δεν γίνεται μόνο προς χάριν της εξομάλυνσης με την Ελλάδα, όπως τονίζεται, αλλά επειδή αντιμετωπίζει κι η ίδια πλέον σοβαρό πρόβλημα. H Άγκυρα εδώ και καιρό έχει αλλάξει ρότα στο μεταναστευτικό, καθώς η κοινωνία της πλέον δεν θέλει τους πρόσφυγες και η ίδια έχει αποφασίσει να σταματήσει να είναι ένας pull factor.
Άλλο θέμα επίσης που συζητήθηκε είναι κι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος με τη συνεργασία των δύο χωρών.
Θέματα θρησκείας
Στο τραπέζι Παπαδοπούλου-Ακτσαπάρ τέθηκαν και θέματα θρησκείας, κυρίως όσον αφορά όμως την αποκατάσταση οθωμανικών μνημείων στην Ελλάδα, με την ελληνική πλευρά να επισείει αντίστοιχα την προσοχή στις ζημίες που αποκαλύπτονται ότι υφίσταται η Αγία Σοφία, μετά τη μετατροπή της σε τζαμί, καθώς και σε άλλα βυζαντινά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς.
Από την τουρκική πλευρά εκτιμήθηκε πάντως ως θετικό βήμα η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να ανοίξει σε λατρεία το τέμενος Γενί Τζαμί στη Θεσσαλονίκη για την περίοδο του Μπαϊραμιού.
Γενί Τζαμί
Ήρεμα νερά για πόσο;
Ο πολιτικός διάλογος που έχει ξεκινήσει μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας δείχνει -μέχρι στιγμής- να έχει θετικό πρόσημο, γιατί δεν αγγίζονται φυσικά οι «καυτές πατάτες».
«Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι σαν ένα ρυάκι, στο οποίο άλλοτε μπαίνει νερό, άλλοτεόχι. Δεν έχει θεαματικά αποτελέσματα κι ούτε θα έχει, αλλά πιθανότατα τα ήρεμα νερά στο Αιγαίο θα κρατήσουν για μεγάλο διάστημα», εκτιμούν οι πηγές που μίλησαν στο ethnos.gr. Κι αυτό διότι οι καλές σχέσεις με την Ελλάδα, βοηθούν την Άγκυρα για την εξομάλυνση με την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες.
Η Τουρκία -στη δεδομένη χρονική συγκυρία- έχει επικεντρωθεί σε μία «επίμονη» -όπως δείχνουν οι κινήσεις της- στρατηγική με στόχο να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, για μία σειρά από πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, γεγονός που λειτουργεί υπέρ των ελληνικών διπλωματικών επιδιώξεων.
Επόμενα βήματα στον ελληνοτουρκικό διάλογο
Στις 15 Απριλίου, επίσκεψη υφυπουργού Εξωτερικών Κώστα Φραγκογιάννη στην Τουρκία για τη συνέχιση των συμφωνιών οικονομικού χαρακτήρα.
Στις 22 Απριλίου, συνάντηση για Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Αθήνα.
Τον Μάιο, επίσημη επίσκεψη Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα. Έναν μήνα μετά, τον Ιούνιο, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει συνάντηση στο Λευκό Οίκο με το Αμερικανό ομόλογό του, Τζο Μπάιντεν.
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
