Αναλύσεις
Όπως δεν τολμούν να ζητήσουν ΓΝΗΣΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ…Αυτά και προς τον Βρετανό ΄Υπ. Αρμοστή Irfan Siddig OBE, τον απεσταλμένο του ΟΗΕ Colin William Stewart και την Μαρία Άνχελα Ολγκιν Κουεγιάρ
γράφει η Φανούλα Αργυρού*
Διάβασα το αξιόλογο άρθρο της πρώην Υπουργού Δικαιοσύνης κας Άννας Κουκκίδη Προκοπίου « Η Ουκρανία τόλμησε – η Κύπρος έδρασε 40 χρόνια μετά…» το οποίο δημοσιεύθηκε στις 10.3.24 στον «Φιλελεύθερο».
Επικεντρώνομαι στις αναφορές της για τους τουρκικούς βιασμούς κατά τις δύο βάρβαρες τουρκικές εισβολές. Έγραψε:

«…Το 1974, το 0.5-1% του γυναικείου πληθυσμού των ελληνοκυπρίων του νησιού μας , δηλαδή με συντηρητικούς υπολογισμούς γύρω στις 1500 ελληνοκύπριες γυναίκες, βιάστηκαν βάση οργανωμένου σχεδίου από τον τουρκικό στρατό. Βιάζονταν επί μέρες, κάποιες επί βδομάδες, άλλες ακόμη και για μήνες από τους τούρκους στρατιώτες, ακόμη και σε πορνεία που στήθηκαν στα κατεχόμενα χωριά μας ειδικά για αυτό το σκοπό. Δεν γλύτωσαν ανήλικες, ηλικιωμένες, έγκυοι, γυναίκες με νοητική καθυστέρηση, γυναίκες με αναπηρία. Η έκθεση του έγκριτου Βρετανού νομικού Fawcett, παππού του πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου, Μπόρις Τζόνσον, καταγράφει όλα αυτά και πολλά άλλα το 1975 για λογαριασμό του Συμβουλίου της Ευρώπης…Χρειάστηκε, όμως, να περάσουν σαράντα χρόνια για να αναγνωρίσουμε τις βιασθείσες γυναίκες, το δικό τους προσωπικό δράμα, τη δική τους προσωπική οδύνη, θεωρώντας το ζήτημα παρεμφερές αλλά και ντροπιαστικό για τις ίδιες αλλά και για την ελληνοκυπριακή κοινότητα, για τις οικογένειες, για τους άντρες τους…»
Η πρώην υπουργός αναφέρθηκε στην Έκθεση/έρευνα της Ευρωπαικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με πρόεδρο τον James Fawcett, η οποία ολοκληρώθηκε το 1975, καλυπτόταν από μυστικότητα μέχρι που διέρρευσε στους «Sunday Tames» στο Λονδίνο αρχές του 1977 και τελικά αποδεσμεύθηκε το 1979.
Τότε το ΕΕΑΔ ήταν μέρος του Συμβουλίου της Ευρώπης, ένα σώμα που διεξήγαγε έρευνες πριν αναλάβει υποθέσεις το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαωμάτων.
Αμφότεροι οι Τόμοι της Έκθεσης/Έρευνας έπρεπε να ήταν προ καιρού ελεύθεροι σε περίοπτη θέση σε ιστοσελίδα της Κυπριακής Κυβέρνησης, διαθέσιμοι στο κάθε πολίτη, αλλά δυστυχώς δεν βλέπουμε να έγινε. Συνυφασμένο προφανώς και αυτό με τα 40 χρόνια καθυστέρησης που αναφέρει η πρώην υπουργός.
Διαδοχικές ΚΚ τις κρατούν μακράν του δημόσιου διαλόγου και διαφάνειας… Να μην ενοχλούνται οι θύτες Τούρκοι και οι σύμμαχοί τους… Να μην μαθαίνουν οι νεότεροι, ότι η Τουρκία, με την οποία εκλιπαρεί ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης και πιέζουν οι Βρετανοί, να διαπραγματευτεί τα «δύο κράτη» μέσω της τρισκατάρατης βρετανο-τουρκικής δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, παραμένει ΑΤΙΜΩΡΗΤΗ για τα εγκλήματά της…
Οι σύνδεσμοι γι΄αυτές στο πιο κάτω ακαδημαϊκό άρθρο των Κλέαρχου Α. Κυριακίδη και Ανδρέα Κ. Δημητριάδη που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2022, στο American Medical Association Journal of Ethics (παραπομπές 77 και 78) τις οποίες παραθέτω μαζί με το άρθρο των συγγραφέων.
Klearchos A. Kyriakides and Andreas K. Demetriades, ‘Survivor-Centered Approaches to Conflict-Related Sexual Violence in International Humanitarian and Human Rights Law’, AMA (American Medical Association) Journal of Ethics, Vol. 24, No. 6, June 2022, E495-517, https://journalofethics.ama-assn.org/article/survivor-centered-approaches-conflict-related-sexual-violence-international-humanitarian-and-human/2022-06 and https://doi.org.10.1001/amajethics.2022.495
European Commission of Human Rights Applications Nos. 6780/74 and 6950/75: Cyprus Against Turkey. Report of the Commission. Vol 1. Adopted July 10, 1976. Council of Europe; 1979. Accessed July 17, 2021. https://www.stradalex.com/en/sl_src_publ_jur_int/document/echr_6780-74_001-142540
European Commission of Human Rights. Applications Nos. 6780/74 and 6950/75: Cyprus Against Turkey. Report of the Commission. Vol 2. Adopted July 10, 1976. Council of Europe; 1979. Accessed July 17, 2021. https://www.stradalex.com/en/sl_src_publ_jur_int/document/echr_6780-74_001-142541
Θυμίζω επίσης την ανοικτή επιστολή που δημοσίευσε στην «Σημερινή» ο Δρ. Κλέαρχος Α. Κυριακίδης προς την Τζέιν Χολ Λούτ στις 28 Ιουνίου 2021 « Η σεξουαλική βία στα κατεχόμενα και η αδιαφορία του ΓΓ του ΟΗΕ». Η επιστολή αυτή αποτελούσε το τελευταίο άρθρο που είχε γράψει ο Δρ. Κυριακίδης, με θέμα τα σεξουαλικά εγκλήματα εναντίον γυναικών και παιδιών που είχαν σκεπαστεί και παραμένουν «ταμπού» μέσω της κουλτούρας της ατιμωρησίας που επικρατεί στη Λευκωσία και κάποιους διπλωματικούς δικούς μας και ξένους κύκλους…
Σύνδεσμος άρθρου εδώ –
https://simerini.sigmalive.com/article/2021/6/28/anoikhte-epistole-pros-ten-tzein-khol-lout/
Στα εγκλήματα αυτά υπενθυμίζω αναφέρθηκαν πρωτοσέλιδα οι βρετανικές εφημερίδες, όπως το χαρακτηριστικό της «SUN» (BARBARIANS), 5 Αυγούστου 1974, διαβάστε στο δίγλωσσο βιβλίο της Κίνησης για Ελευθερία και Δικαιοσύνη στη Κύπρο «Αιματηρή Αλήθεια-Bloody Truth», το «Βήμα» Λονδίνου, 8 Αυγούστου 1974 κ.ά.

Στις 23 Ιανουαρίου 1977, η βρετανική «Sunday Times», στην οποία αναφέρθηκε η πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης, αφού εξασφάλισε αντίγραφο της απόρρητης έκθεσης του Συμβουλίου της Ευρώπης που βρήκε την Τουρκία ένοχη για παραβίαση επτά άρθρων της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, δημοσίευσε πρωτοσέλιδα, με τον καταδικαστικό τίτλο «Τουρκικές θηριωδίες: Τι αποκαλύπτει απόρρητη έκθεση» και τον υπότιτλο «Τα τρομερά μυστικά της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο», πληροφορίες για τις τουρκικές βαρβαρότητες, φόνους, βιασμούς, λεηλασίες το 1974…
Φόρειν ΄Οφις/Τουρκία
Θηρίο είχαν γίνει Τουρκία και Φόρειν ΄Οφις με τις αποκαλύψεις των «Sunday Times» τότε, όπως μας αποκάλυψαν τα βρετανικά αποδεσμευμένα έγγραφα, με το Φ.Ο να προσπαθούσε απεγνωσμένα να μάθει από πού και από ποιους διέρρευσαν…
Η δημοσίευση βλέπετε ήταν μόνον τρεις εβδομάδες πριν από τη συνάντηση Μακαρίου/Ντενκτάς/Βάλντχαϊμ,(12.2.1977) όταν και κρατήθηκαν στα πρακτικά οι συνεννοήσεις και οι οδηγίες προς τους διαπραγματευτές με τις 4 κατευθυντήριες γραμμές για επανέναρξη των ενδο-κοινοτικών συνομιλιών και τη μετατόπιση του Κυπριακού από θέμα εισβολής και κατοχής σε… δικοινοτική διαφορά!
«Ο άλλος πόλεμος των γιατρών του 1974»
Τον Ιούνιο του 2014, γιατροί που εξέτασαν τα θύματα βιασμού από τους Τούρκους το 1974, εξέδωσαν βιβλίο με συγκλονιστικές αφηγήσεις και μαρτυρίες από εκείνους που βίωσαν την τουρκική κτηνωδία.
Μήπως σκέφθηκε κανένας να δώσει της νέας «μαθήτριας» του Φόρειν ΄Οφις, κατά τα άλλα προσωπικής απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, αντίτυπο των εκθέσεων και βιβλίων αυτών να διαβάσει τις ανατριχιαστικές μαρτυρίες των 85 γιατρών που χειρίστηκαν τις κτηνωδίες βιασμών και κακοποίησης γυναικών κάθε ηλικίας στο βιβλίο του Χρύσανθου Χρυσάνθου «Ο άλλος πόλεμος των γιατρών του 1974»;
Οι δύο Τόμοι των εκθέσεων/ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι στα αγγλικά γραμμένες, και τα βιβλία στα ελληνικά σήμερα μεταφράζονται εντός λεπτών με την τεχνολογία.

Βρετανικά έγγραφα
Στις 27 Δεκεμβρίου 2006, με την αποδέσμευση βρετανικών εγγράφων για τους τουρκικούς βιασμούς Ελληνίδων γυναικών κατά τις τουρκικές εισβολές, δημοσιεύσαμε στη «Σημερινή» σχετικές αναφορές.
Γράψαμε:
1974: Τουρκικοί βιασμοί – εκτρώσεις σε νοσοκομείο των Βάσεων
«…Οι βρετανικές Βάσεις το 1974 είχαν απευθείας μαρτυρίες για τους τουρκικούς βιασμούς Ελληνοκυπρίων γυναικών. Οι βρετανικές Βάσεις, κατόπιν παράκλησης της κυπριακής Κυβέρνησης, διενήργησαν πολλές εκτρώσεις σε Ελληνοκύπριες που είχαν βιαστεί από τους βάρβαρους Τούρκους εισβολείς. Μάλιστα, για να μπορέσουν να καλυφθούν νομικά οι χειρουργικές εκείνες επεμβάσεις, οι βρετανικές Αρχές χρειάστηκαν να τροποποιήσουν τον περί εκτρώσεων νόμο…»
Οι Βρετανοί δεν ήθελαν να γίνουν θέμα οι βιασμοί!
Η Υπ. Αρμοστεία στη Λευκωσία τον Οκτώβριο του 1974 εισηγείτο στο Φόρεϊν Όφις ότι έπρεπε να βοηθήσουν να έκλεινε ουσιαστικά το θέμα των βιασμών και έτσι να μην επανερχόταν ως πρόβλημα μεταξύ των δύο κοινοτήτων, για να προχωρήσουν οι συνομιλίες Κληρίδη/Ντενκτάς…

Παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Τουρκία
Στη δεύτερη έκδοση της Έκθεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας το 2010 με τον πιο πάνω τίτλο (Κείμενο Βαγγέλη Κουφουδάκη, Επιμέλεια Μίλτου Μιλτιάδου, Ανδρέα Λυρίτσα, Μαρίας Γεωργίου), υπάρχει κεφάλαιο με τίτλο «Βιασμοί και καταναγκαστική πορνεία», στο οποίο τονίζονται μεταξύ άλλων:
«Τα τουρκικά στρατεύματα, κατά τη διάρκεια της εισβολής και αμέσως μετά από αυτή, διέπραξαν μεγάλο αριθμό αποδεδειγμένων βιασμών Ελληνοκυπρίων γυναικών και παιδιών ηλικίας από 12 μέχρι και 71 ετών. Επρόκειτο για μέρος της τακτικής να εξευτελιστούν, να πτοηθούν και να τρομοκρατηθούν οι Ελληνοκύπριοι πολίτες στην κατεχόμενη Κύπρο. Ο βιασμός και η ατίμωση γυναικών είναι ένα άκρως ειδεχθές έγκλημα, με τραγικές επιπτώσεις για το θύμα… Τα αποδεικτικά στοιχεία για τους βιασμούς προήλθαν από τις καταθέσεις θυμάτων αυτοπτών μαρτύρων, ιατρικού προσωπικού, ακόμα και μελών του τουρκικού στρατιωτικού προσωπικού… Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο ότι έχει ληφθεί οποιοδήποτε πειθαρχικό μέτρο από τις τουρκικές στρατιωτικές Αρχές γι’ αυτές τις ενέργειες.
»Ο βιασμός και η καταναγκαστική πορνεία απαγορεύονται ρητά από το άρθρο 27 της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης του 1949 και από το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης…»
(www.moi.gov.cy/pio ) ISBN 978-9963-38-793-9.
Αυτά τα στοιχεία μαρτυρούν ότι η κυπριακή Κυβέρνηση κατέχει πλήρη στοιχεία, όπως και ο Ερυθρός Σταυρός από το 1974 (επιβεβαίωση προς κα Κουκουμά από Ε.Σ. Γενεύη), τα Η.Ε, οι Βρετανοί, και το Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά, δυστυχώς, για 50 χρόνια όλες οι κυβερνήσεις «αμνήστευαν τους δολοφόνους επί όλων των εγκλημάτων τους». Μια ένοχη πολιτική αυτο-εξευτελισμού, «στον βωμό των διακοινοτικών συνομιλιών και στην εξεύρεση συμφωνίας, με το κράτος που τους δολοφόνησε», όπως προκαλεί η βρετανική Υπ. Αρμοστεία…
Χωριστά και συλλογικά, όπως έγραψε ο μ. Κ. Αντωνίου στη «Σημερινή» ευθύνονται όλοι, μηδενός εξαιρουμένου, για την απάνθρωπη περιφρόνηση των θυμάτων. Ακόμα να τολμήσουν να εκθέσουν έστω και ΤΩΡΑ την Τουρκία στα διεθνή δικαστήρια για αποζημιώσεις , για να καταδικαστούν οι εγκληματίες – βιαστές και βασανιστές… όπως δεν τολμούν να απαιτήσουν γνήσια ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ…
Προηγούμενα μας άρθρα
Δεύτερος βιασμός 42 χρόνια μετά «Σημερινή» 12.1.2016
https://simerini.sigmalive.com/article/2016/1/12/deuteros-biasmos-42-khronia-meta/
1974 – Οι βιασμοί 800 και πλέον Ελληνίδων από τους βάρβαρους Τούρκους – Προς Βρετανό Πρωθυπουργό Boris Johnson, Βρετανό Ύπατο Αρμοστή Stephen Lillie και κυπριακή πολιτική ηγεσία
https://simerini.sigmalive.com/article/2021/6/22/1974-oi-biasmoi-800-kai-pleon-ellenidon-apo-tous-barbarous-tourkous/ «Σημερινή» 22.1.2021
Οι βιασμοί Ελληνίδων το 1974 από τους βάρβαρους «Σημερινή» 4.8.2022
https://simerini.sigmalive.com/article/2022/8/4/oi-biasmoi-ellenidon-to-1974-apo-tous-barbarous/
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
ΠΗΓΗ:ΣΗΜΕΡΙΝΗ 17/3/2024
Αναλύσεις
Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα
Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την αρχή της κοσμικότητας του κράτους.
Αναλύσεις
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει διαλύσει χωρίς ενδοιασμούς τη σταδιοδρομία του διπλωματικού σώματος υπέρ των επιλεγμένων από τον ίδιο πολιτικών διορισμών και απεσταλμένων. Πολλά από αυτά τα άτομα είναι μακροχρόνιοι φίλοι και επιχειρηματικοί συνεργάτες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό. Ορισμένοι υπηρεσιακοί παράγοντες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ διαμαρτύρονται υπερβολικά όταν προσποιούνται τους σοκαρισμένους και μιλούν για το πώς η υπηρεσία τους ήταν πάντα πάνω από την πολιτική, ενώ πολλοί από τους ίδιους διοχέτευαν τακτικά διαρροές για να υπονομεύσουν πρωτοβουλίες με τις οποίες διαφωνούσαν προσωπικά.
Ο Τομ Μπάρακ, πρέσβης του Τραμπ στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του για τη Συρία, το Ιράκ και ορισμένες φορές το Λίβανο, είναι ανάμεσα στους πιο ισχυρούς συμβούλους του. Ακόμη και οι επικριτές του Μπάρακ αναγνωρίζουν ότι έχει, σχεδόν μόνος του, αναδιαμορφώσει την πολιτική των ΗΠΑ προς την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος της Τουρκίας.
Ο Μπάρακ υπήρξε πρωτεργάτης στη φωνή για την πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35 Joint Strike Fighter στην Τουρκία και την άρση των κυρώσεων για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 από την Τουρκία. Έχει υποβαθμίσει τόσο την εθνοκάθαρση της Τουρκίας στη Συρία όσο και την παραβίαση της κυριαρχίας της Ελλάδας. Επικριτές τόσο στην Τουρκία όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι έχει χρησιμοποιήσει τη θέση του για να πλουτίσει ο ίδιος.
Όπως και να έχει, η σύγχυση σχετικά με την προέλευση της πολιτικής αναπαράγει τις χειρότερες πτυχές της θητείας της Υπουργού Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον, όταν ξένοι αξιωματούχοι πίστευαν ότι η πρόσβαση απαιτούσε δωρεές τύπου «πληρώνω για να επηρεάσω» (pay-to-play) στο Ίδρυμα Κλίντον. Ενώ ο Τραμπ και ο Μπάρακ μπορούν να επικαλεστούν τα ηθικά ατοπήματα της Κλίντον ως προηγούμενο, τα ερωτήματα γύρω από την προέλευση της πολιτικής για την Τουρκία διαβρώνουν την αξιοπιστία των ΗΠΑ όχι μόνο στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Ο Μπάρακ, φυσικά, μπορεί επίσης να πιστεύει ειλικρινά ότι η Ουάσινγκτον θα πρέπει να βασιστεί στην Άγκυρα ως πληρεξούσιο (proxy) για την υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας των ΗΠΑ στην περιοχή. Το πρόβλημα με μια τέτοια θέση είναι ότι η Τουρκία σήμερα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες σουνιτικές τρομοκρατικές οργανώσεις, από τη Γάζα μέχρι τη Λιβύη. Ο Μπάρακ φαίνεται να πιστεύει ότι μια περιφερειακή ισορροπία μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ μπορεί να δημιουργήσει αρκετή σταθερότητα ώστε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από την περιοχή.
Σας θυμίζει κάτι; Είναι μια επανάληψη της θεωρίας του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα ότι η ειρήνη στη Μέση Ανατολή απαιτούσε μια ισορροπία μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Ολόκληρη η λογική του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA), της πυρηνικής συμφωνίας του 2015, ήταν η ιδέα ότι η επανένταξη του Ιράν στο διεθνές προσκήνιο θα δημιουργούσε σταθερότητα αναπαράγοντας την αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή σε περιφερειακό επίπεδο.
Αυτό που απέτυχε να καταλάβει ο Ομπάμα ήταν ότι η ιδεολογία που τροφοδοτούσε το μίσος της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν αυτή που καθιστούσε τη σταδιοδρομία της σταθερότητας αδύνατη. Η άρση των κυρώσεων και η ενθάρρυνση των επενδύσεων επέτρεψαν απλώς στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να γεμίσει ξανά τα ταμεία του, να τροφοδοτήσει τον πόλεμο μέσω πληρεξουσίων και να επανεκκινήσει τα προγράμματα πυραύλων και drones. Μέσα σε μια δεκαετία, η περιοχή γνώρισε έναν μεγάλο πόλεμο.
Η επιθυμία του Μπάρακ να μετατρέψει την Τουρκία στη μόνη δύναμη ικανή να εξισορροπήσει την ισχύ του Ισραήλ είναι πιθανό να ακολουθήσει την ίδια τροχιά. Ο Μπάρακ μπορεί να βλέπει τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως σύμμαχο, αλλά ο Τούρκος ηγέτης είναι ένας ιδεολόγος τόσο αφοσιωμένος στην οικοδόμηση της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας, την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και την καταστροφή του Ισραήλ όσο ήταν και ο αείμνηστος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.
Οι καμώματα του Μπάρακ, οι προσπάθειες να βοηθήσει την Τουρκία να παρακάμψει τις κυρώσεις και η μονομερής προώθηση των ιμπεριαλιστικών φιλοδοξιών της Τουρκίας έχουν την προφανή υποστήριξη του Τραμπ και θα φτάσουν στο σημείο να σκιάσουν την περιφερειακή κληρονομιά του Τραμπ. Όπως κάθε λογικός ιστορικός βλέπει τις ρίζες του σημερινού πολέμου στις αποφάσεις του Ομπάμα και των υπουργών Εξωτερικών του, έτσι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε μια δεκαετία από τώρα θα καταλάβουν ότι οι ρίζες των μελλοντικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή βρίσκονται στις αφελέις και λανθασμένες πολιτικές που προώθησε ο Πρέσβης και Ειδικός Απεσταλμένος Τομ Μπάρακ στο όνομα του Τραμπ.
Αναλύσεις
Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.
Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση
Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.
Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.
Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.
Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.
Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της
Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.
Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.
Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.
Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.
Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.
Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία
Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.
Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.
Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.
Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.
Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.
Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.
Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
Θωρακίζοντας την Ουκρανία
Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ.
Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:
1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)
Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.
Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.
Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.
2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.
Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:
- Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
- Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
- Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
- Δεν καλύπτει αποθήκευση.
- Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).
Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.
Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.
Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.
Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.
Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.
Συμπέρασμα
Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.
Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.
Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;
chathamhouse.org
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας