Αναλύσεις
Η ωριμότητα του πολιτικού κρίνεται μέσα από την διαχείριση της εκλογικής του ήττας
Η πολιτική ωριμότητα δεν συμβαδίζει κατ’ ανάγκη με τα χρόνια υπηρεσίας ή με την ηλικία
υπό Δρ. Άρη Πετάση*
“Η πολιτική είναι μια ζούγκλα διχασμένη ανάμεσα στο να πράττεις το σωστό και στο να μείνεις στην εξουσία.” John F. Kennedy
Παράδειγμα πολιτικής ανωριμότητας. Αμέσως μετά τις τελευταίες Ευρωεκλογές με πλησίασε ‘έμπειρος’ Κύπριος πολιτικός πρώην βουλευτής που, παρεμπιπτόντως, απολαμβάνει σύνταξης ‘πρώην πολιτικού’ που του την παρέχει ο φορολογούμενος ψηφοφόρος. Θα δούμε πιο κάτω πόσο σέβεται τον ψηφοφόρο. Με κλαψιάρικο σχεδόν ύφος μου ανάφερε: «είδες την ανωριμότητα των ψηφοφόρων [δηλαδή, αυτών που του πληρώνουν την σύνταξη], που έδωσαν 19,3% σε ένα ‘άσχετο’ youtuber και που τον κατέστησαν τρίτο μεγαλύτερο κόμμα από μόνο του;» Αντί απάντησης του υπέβαλα την εξής ερώτηση: «δεν σε ενοχλεί το γεγονός πως 50% των ψηφοφόρων δεν είχαν καν πάει για να ψηφίσουν και που μαζί με το 19.3% του youtuber μας κάνουν σχεδόν 70%; Όλοι αυτοί μαζί απαξίωσαν το πολιτικό κατεστημένο και το αγνόησαν.» Συνέχισα: «Στην Ελλάδα ή αποχή έφθασε το ρεκόρ του 60%–δεν σε ενοχλεί ούτε και αυτό;» «Σου είπα μόλις τώρα πως χάλασε η κοινωνία μας και ψηφίζει ότι ανοησία φανταστείς» μου απάντησε, κάνοντας με να καταλάβω πως δεν μπορούσα να δώσω συνέχεια εφόσον το μόνο που έβλεπε ήταν ότι φταίνε οι άλλοι: οι κομματικοί ‘αποστάτες’, οι ‘ανεύθυνοι’ ψηφοφόροι, οι αχάριστοι και όχι η συνομοταξία των πολιτικών μέρος της οποίας είναι και ο ίδιος.
Το θέμα, «άλλο εκλεγμένος πολιτικός και άλλο ηγέτης» το είχαμε αναπτύξει παλιά. Σχετικά, όμως, αναφέρω πως ένας τρόπος με τον οποίο μπορεί να διαπιστωθεί το κατά πόσο ο εκλεγμένος πολιτικός διαθέτει και τις αναγκαίες ηγετικές ικανότητες είναι η ωριμότητα με την οποία αντιλαμβάνεται και ακολούθως χειρίζεται την πολιτική του ήττα. Δηλαδή, κατά πόσο ενδιαφέρεται μόνο για να μην χάσει τα προνόμια και την ισχύ εξουσίας ή κατά πόσο ενδιαφέρεται για να βελτιωθεί ο ίδιος για το καλό του έθνους. Οι Ευρωεκλογές που είχαμε πρόσφατα μας δίδαξαν πολλά σε ότι αφορά το επίπεδο της ωριμότητας όσων υπηρέτησαν ή υπηρετούν την πολιτική μέσω της κομματικής πολιτικής αλυσίδας σε Ελλάδα και Κύπρο. Είδαμε πως μέσα σε μια μόνο νύκτα κατεδαφίστηκαν τα όνειρα και οι αυταπάτες των ‘μεγάλων’ κομμάτων και αυτών που τα διαχειρίζονται αλλά που είναι συγχυσμένοι και δεν μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ του ‘πράττω το σωστό’ και του ‘πράττω για να μείνω ή να ανεβώ στην εξουσία.’
Losing graciously. Η φράση losing graciously (δέχομαι την ήττα μου με μεγαλοψυχία) είναι μια μεστή και πλούσια σε έννοια φράση που αποδεικνύει το επίπεδο της ωριμότητας του πολιτικού. To ‘χάνω με μεγαλοψυχία’ σημαίνει being a good loser (αποδέχομαι την ήττα μου σωστά και επιπλέον, με κάποια δόση χιούμορ και σέβομαι τον νικητή ή τους νικητές που με κέρδισαν.) Στην παρούσα περίπτωση το losing graciously σημαίνει ‘σέβομαι όσους απείχαν από την ψηφοφορία η που ψήφισαν κάποιο για πλάκα. Αυτοί ήταν η συντριπτική πλειοψηφία των ψηφοφόρων (70% στην Κύπρο και 60% στην Ελλάδα) κατά τις τελευταίες Ευρωεκλογές. Είναι από τα μηνύματα αυτών των ανθρώπων που πλειοψηφούν που θα μάθει ο ώριμος πολιτικός που υπέστη ήττα εφόσον θέλει να βελτιωθεί προς όφελος της πατρίδας. Νοείται πως τα κεκτημένα του πολιτικού του τα δίνει ο χειμαζόμενος Έλληνας φορολογούμενος που πολλές φορές δεν μπορεί να βγάλει τον μήνα γιατί μεγάλο ποσοστό των χρημάτων του τα παίρνει το κράτος υπό μορφή έμμεσων και άμεσων φόρων για να καλύψει τα έξοδα όσων ζουν από τους φόρους των άλλων.
‘Δεύτερης βαθμίδας’ εκλογές. Υπό το φως της ήττας του, ο ανώριμος πολιτικός προσποιείται πως στις Ευρωεκλογές τίποτα το άξιο λόγου δεν αποφασίστηκε. Φράσεις που ακούστηκαν όπως, «τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών δεν αντανακλούν την αποδοχή ή όχι της κυβερνητικής πολιτικής» αποτελούν παράδειγμα πολιτικής ανωριμότητας. Εφόσον οι συγκεκριμένες εκλογές δεν είναι κάτι το σοβαρό γιατί τότε καλείτο ο ψηφοφόρος να ψηφίσει ‘υπέρ της σταθερότητας’ και ‘υπέρ της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας’ προς την οποία, παρεμπιπτόντως, ο Έλληνας φορολογούμενος χρωστά €400+ δις και δεν μπορεί να τα αποπληρώσει; Εάν πράγματι οι Ευρωεκλογές είναι ‘δεύτερης βαθμίδας’ πολιτική αναμέτρηση γιατί καλούντο οι ψηφοφόροι να προσέλθουν μαζικά στις κάλπες και γιατί δεν τους προειδοποίησε επαρκώς κάποιος από την πολιτική ελίτ πως πρόκειται για δεύτερης βαθμίδας εκλογές και έτσι ας μην βιάζονται να προστρέξουν για να ψηφίσουν;
Προκαλώντας τον πολίτη. Η αλήθεια, βέβαια, είναι πως η κάθε εκλογική αναμέτρηση δίνει την δυνατότητα και την ευκαιρία στο ψηφοφόρο να εγκρίνει αλλά και να τιμωρήσει την κυβέρνηση και τα κόμματα ανάλογα με τις θέσεις που πήραν σε καίρια θέματα π.χ. εσωτερική-εξωτερική πολιτική και οικονομία: όπως ο νόμος για τον γάμο δύο ανδρών ή δύο γυναικών και η εκμίσθωση μητέρας για τεκνοποίηση χωρίς καμιά αίσθηση αγάπης προς το αδύναμο και χωρίς ισχύ νεογέννητο που θα βάλουν σε τροχιά περιπέτειας και οδύνης. Στην περίπτωση μας οι εκλογείς κρίνουν πράξεις όπως η αποστολή από τα συστημικά κόμματα οπλισμού στην Ουκρανία αλλά όχι στην Κύπρο των Ελλήνων που είναι ανοχύρωτη. Το κάνουν κατ’ εντολή των Αμερικάνων και μετά από πιέσεις του Γάλλου Μακρόν που επιδιώκει πάσει θυσία πόλεμο με την Ρωσία για εξιλέωση από την ταπεινωτική ήττα του Ναπολέοντα το 1812 στην Μόσχα και ας γίνει ο κόσμος όλος παρανάλωμα των πυρηνικών. Μέχρι και φρεγάδα έστειλε το ελληνικό κατεστημένο στην Ερυθρά θάλασσα αλλά όχι στην Κύπρο που είναι περικυκλωμένη από το τούρκικο ναυτικό. Η αστική πολιτική ελίτ της Ελλάδας δεν κατάφερε να πείσει τον ψηφοφόρο πως είναι επωφελές για τον ελληνισμό η εμπλοκή μας σε πολέμους άλλων παρά τις πανωλεθρίες του παρελθόντος. Υπενθυμίζω πως το 1915 η τότε πολιτική ελίτ της Ελλάδος είχε στείλει οπλισμό στον Λίβανο κατ’ εντολή (πάλι!) του Γάλλου Georges-Picot με τραγικά αποτελέσματα για τους εκεί Χριστιανούς. Υπενθυμίζω και την Κριμαία το 1918 (τρία χρόνια μετά τον Λίβανο), όπου πάλι κατ’ εντολή Γάλλου, του Clemenceau αυτή την φορά, η Ελλάδα έστειλε στρατό στην Κριμαία για να ηττηθεί και να χάσουν την ζωή τους 398 Έλληνες στρατιώτες και να τραυματιστούν άλλοι 657—όλα αποτέλεσμα μιας ανώριμης και ανεύθυνη πολιτικής απόφασης.
Αρχές δικαίου. Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση οι ψηφοφόροι αξιολογούν και το πόσο εφαρμόζονται οι αρχές δικαίου όπως τις χάραξε ο Αριστοτέλης, δηλαδή ισότιμη αντιμετώπιση των πολιτών. Τα χρέη των μεγάλων ελληνικών κομμάτων ξεπερνούν το μισό δις Ευρώ χωρίς κανείς να τους απειλεί ούτε με πτώχευση ούτε με έξωση ή πλειστηριασμό και χωρίς προοπτική αποπληρωμής των χρεών. Αντίθετα, μια γριά με €1000 χρέους μπορεί να χάσει το σπίτι της στην βάση των νόμων που ψήφισε το πολιτικό κατεστημένο υπέρ των τραπεζών κατ’ εντολή της ΕΕ. Αξιολογούν επίσης τις επιπτώσεις του νόμου-τρόμου για τους ελεύθερους επαγγελματίες καθώς και την φεουδαρχική και αλαζονική συμπεριφορά του πολιτικού κατεστημένου που επιμένει να πιστεύει πως όλοι τους χρωστάνε υπακοή και παροχή οικονομικής ευμάρειας!
Νομιμοποίηση κυβέρνησης: Τώρα, πίσω στο μέγα θέμα της νομιμοποίηση της κυβέρνησης που συνολικά πήρε έγκριση μόνο από το 12-14% του συνόλου των ψηφοφόρων. Αυτός που διαθέτει ψηλό μέτρο ηθικής στάθμης γνωρίζει τι σημαίνει αυτό και γνωρίζει επίσης τι εξυπακούεται όταν το 86-88% των δυνητικών ψηφοφόρων δεν εκφράζουν έγκριση της κυβέρνηση. Μπορεί βέβαια κάποιος να πει πως τέτοιες καταστάσεις ισχύουν και σε άλλες χώρες. Εδώ, βέβαια, μιλούμε για επίπεδο ηθικής στάθμης και όχι για διεθνείς πρακτικές. Εξ άλλου, η δημόσια/πολιτική αφορά την πρακτική της άσκησης ηθικών κρίσεων σχετικά με τα πολιτικά θέματα της χώρας.
Είναι γνωστό το ρητό του Abraham Lincoln, ‘κυβέρνηση του λαού, από τον λαό, για τον λαό’. Πως δικαιολογείται αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα; Πρώτα από όλα Δημοκρατία σημαίνει συμμετοχή της εκκλησίας του δήμου που καταλήγει σε εκπροσώπηση (participation-representation). Εφόσον η συμμετοχή παύει να υπάρχει, παύει εν πολλοίς να υπάρχει και η εκπροσώπηση. Που πάει η συμμετοχική δημοκρατία όταν οι πολίτες δεν συμμετέχουν ενεργά στις εκλογικές διαδικασίες και σχεδόν καθόλου στην διαμόρφωση και λήψη των αποφάσεων που αφορούν δημόσιες πολιτικές και προγράμματα. Ιδιαίτερα όταν οι πρωτοβουλίες και αποφάσεις της κυβέρνησης δεν αντιπροσωπεύουν την βούληση του λαού, π.χ. απόφαση Πρεσπών με απόλυτη άρνηση του πολιτικού κατεστημένου για δημοψήφισμα επί ενός άκρως σοβαρού θέματος.
O καλύτερος τρόπος για να έχει μια κυβέρνηση νομιμοποίηση δεν είναι το μάρκετινγκ. Ούτε το πως ξεγελάς τους ψηφοφόρους για να έλθουν στις κάλπες και να σε ψηφίσουν. Κάτι τέτοιο δεν διασφαλίζει την καθολική και αγνή εμπλοκή των ψηφοφόρων—απλά, αποτελεί πρακτική των ανώριμων πολιτικών. Οι ώριμοι πολιτικοί ενεργούν τόσο ορθά ώστε να κάνουν τους ψηφοφόρους τους να αγωνιούν πως θα τους χάσουν εάν δεν πάνε να τους ψηφίσουν. Η ωριμότητα των πολιτικών αποτελεί το εχέγγυο για εμπλοκή των ψηφοφόρων και την έλευση τους στις κάλπες μέσα σε μια δημοκρατική κοινωνία της εκκλησίας του δήμου όπου οι πολίτες τρέχουν μόνοι τους να εκφράσουν τις προτιμήσεις τους διαμορφώνοντας έτσι το μέλλον της χώρας τους. Η παλλαϊκή συμμετοχή σε μια δημοκρατία καθιερώνεται με ενάρετες πράξεις ώριμων πολιτικών και όχι με προσπάθειες παραπλάνησης του ψηφοφόρου για να έλθει να ψηφίσει ενώ δεν πιστεύει στο έργο της κυβέρνησης και των κομμάτων. Αυτό το κακό φαίνεται, δυστυχώς, να είναι ευρέως διαδεδομένο. Φτάνει κάποιος να ψάξει στο διαδίκτυο κάτω από την φράση voter engagement για να δει και να φρίξει—εκεί θα βρει διάφορους τρόπους προσέλκυσης των ψηφοφόρων, π.χ. αποστολή απανωτών μηνυμάτων και ‘υπενθυμίσεων’ αλλά σχεδόν πουθενά δεν θα βρει την ουσία που είναι τα έργα και οι δυνατότητες των υποψηφίων. Για να απέχει τόσο έντονα και να μην ψηφίζει ο πολίτης ίσως να βλέπει πράγματα που τον απωθούν και τον εκνευρίζουν όπως για παράδειγμα: αλαζονεία, φεουδαρχισμό, αυταρχισμό και τεχνητή πολιτική αριστοκρατία όπου το στοιχείο της αρετής φυλλοροεί. Αντί πολιτική ωριμότητα ο ψηφοφόρος ίσως να βλέπει να κυριαρχεί το μάρκετινγκ, οι δημοσκόποι, οι πάσας λογής designer analysts, οι image makers, οι εμπειρογνώμονες (πολλοί από τους οποίους ούτε σχετική εμπειρία διαθέτουν αλλά ούτε και σωστή γνώμη εκφράζουν.) Ο ψηφοφόρος αγωνία γιατί ίσως να μην βλέπει στους πολιτικούς: ουσία, ορθοπραξία, ψηλή πολιτική ηθική στάθμη και κυρίως ίσως να μην βλέπει πολιτική ωριμότητα.
Τελειώνω με το εξής: Εάν μια ζωή κάποιος κάνει το ίδιο λάθος και δεν εννοεί να αλλάξει απλά αποκτά εμπειρία στο να κάνει λάθη. Έτσι, δεν ωριμάζει. Ο ώριμος πολιτικός βλέπει την ουσία και τις ψηλές ηθικές αρχές που ανυψώνουν το έθνος και το άτομο και όχι τα κενόδοξα, τα μάταια και τα πρόσκαιρα οφέλη της πολιτικής εξουσίας.
*συγγραφέας του Middle East in Turmoil: Foreign Interference & Poor Leadership (2021). Όλα τα βιβλία του συγγραφέα βρίσκονται στο Amazon.de και Amazon.com)
GEOPOLITICO
Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών
Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που προγραμματίζεται η αναχώρηση άλλων 200 από την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή (ΚΕΔ) στη Ζερβού. Η πληρότητα της δομής ανέρχεται πλέον στο 45%, ενώ συνολικά 6.392 άτομα φιλοξενούνταν στις πέντε δομές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Συνεχίζονται οι μετακινήσεις μεταναστών μεταξύ της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, με τη Σάμο να βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο, καθώς την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 έφτασαν στο νησί 165 μετανάστες από την Κρήτη.
Σύμφωνα με το τοπικό ενημερωτικό μέσο Samos24.gr, οι μετανάστες μεταφέρθηκαν στη Σάμο με το επιβατηγό πλοίο «Express Jet» και οδηγήθηκαν στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή της Ζερβού.
Μετά τις νέες αφίξεις, ο αριθμός των διαμενόντων στη δομή ανήλθε στους 1.637, έναντι 1.472 που είχαν καταγραφεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Η εγκατάσταση διαθέτει συνολική χωρητικότητα 3.664 θέσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η πληρότητά της διαμορφώνεται περίπου στο 45%.
Προγραμματίζονται αναχωρήσεις 200 ατόμων
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την αποχώρηση 200 μεταναστών από τη δομή της Ζερβού, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών ταυτοποίησης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του τοπικού μέσου, οι αναχωρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν σταδιακά.
Μέχρι το Σάββατο 10 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η αναχώρηση 50 ατόμων, ενώ από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου προβλέπεται να ακολουθήσουν ακόμη 150.
Εφόσον υλοποιηθεί ο συγκεκριμένος προγραμματισμός και δεν καταγραφούν νέες αφίξεις ή άλλες μεταβολές, ο αριθμός των διαμενόντων στη Ζερβού θα περιοριστεί περίπου στους 1.437.
Παράλληλα, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου αναχώρησαν από τη Σάμο 13 ασυνόδευτοι ανήλικοι με προορισμό την ηπειρωτική Ελλάδα.
Λέρος: Η μεγαλύτερη πληρότητα στο Ανατολικό Αιγαίο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνολική εικόνα των μεταναστευτικών δομών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τις 8 Οκτωβρίου 2026, στις πέντε δομές φιλοξενούνταν συνολικά 6.392 άτομα, με τη συνολική χωρητικότητα να ανέρχεται στις 14.166 θέσεις.
Η Λέρος καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό διαμενόντων, αλλά και την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των πέντε νησιών, φθάνοντας περίπου στο 81%.
Αναλυτικά τα στοιχεία ανά νησί
Στοιχεία 8 Οκτωβρίου 2026, πριν από τις νέες αφίξεις στη Σάμο.
| Νησί | Διαμένοντες | Χωρητικότητα | Πληρότητα |
|---|---|---|---|
| Λέρος | 1.741 | 2.152 | 81% |
| Σάμος | 1.472 | 3.664 | 40% |
| Κως | 1.381 | 3.455 | 40% |
| Λέσβος | 1.314 | 3.881 | 34% |
| Χίος | 484 | 1.014 | 48% |
| Σύνολο | 6.392 | 14.166 | 45% |
Τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των νησιών. Ενώ η Λέρος παρουσιάζει πληρότητα άνω του 80%, στη Λέσβο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 34%.
Η Σάμος, ακόμη και μετά την άφιξη των 165 μεταναστών από την Κρήτη, παραμένει κάτω από το μισό της συνολικής χωρητικότητας της δομής της Ζερβού.
Η μεταφορά από την Κρήτη και η διαχείριση των δομών
Η μετακίνηση 165 μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο αναδεικνύει τη χρήση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ανατολικού Αιγαίου για τη διαχείριση μεταναστευτικών πληθυσμών που έχουν αρχικά φτάσει σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η Κρήτη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις μεταναστευτικές διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποτελεί προορισμό θαλάσσιων μετακινήσεων από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής.
Ωστόσο, από τα διαθέσιμα στοιχεία του συγκεκριμένου ρεπορτάζ δεν προκύπτουν οι εθνικότητες των 165 μεταναστών, οι ακριβείς συνθήκες της αρχικής εισόδου τους στην Ελλάδα ή το καθεστώς των αιτήσεων ασύλου τους.
Η ταυτόχρονη άφιξη και προγραμματισμένη αναχώρηση μεταναστών από τη Ζερβού δείχνει ότι η διαχείριση της δομής χαρακτηρίζεται από διαρκείς μεταβολές στον αριθμό των φιλοξενουμένων.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί κατά πόσο θα υλοποιηθούν οι προγραμματισμένες μετακινήσεις των 200 ατόμων, καθώς και αν θα συνεχιστούν οι μεταφορές από την Κρήτη προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
GEOPOLITICO
Mεγάλο τεστ το καλώδιο! Η στήριξη Ρούμπιο πρέπει να φανεί στην πράξη
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου εξελίσσεται σε μεγάλη δοκιμασία αποφασιστικότητας. Πώς ερμηνεύει ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας τις δηλώσεις Ρούμπιο για τα ενεργειακά έργα και τι μεταφέρει για τις συζητήσεις πίσω από τις κλειστές πόρτες;
Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, η ομιλία του στην Πνύκα και η αντιπαράθεση γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια. Ο δημοσιογράφος εκτίμησε ότι η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερο βάρος στους αμερικανικούς σχεδιασμούς, υπογραμμίζοντας όμως ότι η διπλωματική στήριξη χρειάζεται έμπρακτη συνέχεια και ελληνική πολιτική αποφασιστικότητα.
Στο υλικό, που περιλαμβάνει δύο διαδοχικές εκπομπές πριν και μετά την επίσκεψη, ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε τα ενεργειακά έργα με την αποτροπή, τους εξοπλισμούς και τις αντιδράσεις της Άγκυρας. Κεντρική θέση στην ανάλυσή του είχε η ανάγκη να μετατραπούν οι διεθνείς συνεργασίες σε ουσιαστικό στρατηγικό όφελος για τη χώρα.
Το GSI ως δοκιμασία αποφασιστικότητας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο Great Sea Interconnector. Σύμφωνα με την παρουσίαση της εκπομπής, ο Ρούμπιο αναφέρθηκε σε ευαίσθητα περιφερειακά ζητήματα που απαιτούν προσεκτικό χειρισμό και σε χώρες που περιπλέκουν την κατάσταση, χωρίς να τις κατονομάσει. Παράλληλα, εξέφρασε προσήλωση στην επιτυχία των ενεργειακών έργων και στη συνεργασία με την Ελλάδα, συνδέοντάς την με τα συμφέροντα και των δύο χωρών.
Ο Μουντζουρούλιας ερμήνευσε την τοποθέτηση ως ένδειξη στήριξης που αφορά και το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου. Κατά την εκτίμησή του, η αποφυγή μιας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία δεν συνεπάγεται απουσία αμερικανικής θέσης υπέρ του έργου.
Επικαλούμενος δικές του πληροφορίες, υποστήριξε επίσης ότι στις κλειστές συζητήσεις διατυπώθηκε διαβεβαίωση στήριξης για το GSI. Έσπευσε, ωστόσο, να επισημάνει ότι αυτή η στήριξη πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη. Το καλώδιο, όπως προκύπτει από την ανάλυσή του, αποτελεί τη μεγάλη δοκιμασία της ελληνικής αποφασιστικότητας απέναντι στις τουρκικές παρεμβάσεις.
Η απάντηση της Nexans και οι απαιτήσεις της Άγκυρας
Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στην απάντηση της Nexans προς την «Καθημερινή», την οποία παρουσίασε ως διάψευση δημοσιεύματος για επαφές με τις τουρκικές αρχές σχετικά με τις έρευνες βυθού. Όπως μετέφερε, η εταιρεία ανέφερε ότι δεν είχε και δεν σχεδίαζε τέτοιες επαφές, ενώ ο συντονισμός γινόταν με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Ο δημοσιογράφος άσκησε έντονη κριτική στην κάλυψη του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι δημοσιεύματα για ενημέρωση της Τουρκίας ή αλλαγές στον σχεδιασμό δημιουργούν εντυπώσεις με πολιτικές συνέπειες.
Παρουσίασε παράλληλα τουρκικές τοποθετήσεις που απαιτούν άδεια της Άγκυρας για τις εργασίες. Εκτίμησε ότι η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίσει τις διεκδικήσεις της ως αποδεκτή βάση συζήτησης και να αποκτήσει λόγο στην υλοποίηση της διασύνδεσης. Κατά την ανάλυσή του, η ελληνική στάση πρέπει να αποκλείει την καθιέρωση ενός τέτοιου ρόλου.
Η Πνύκα και το μήνυμα για τη Δύση
Ιδιαίτερα θετική ήταν η αποτίμησή του για την ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα, την οποία χαρακτήρισε πολιτικό μανιφέστο με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία. Στάθηκε στις αναφορές στην αρχαία Ελλάδα, τη δημοκρατία, τη Ρώμη, τον Χριστιανισμό, την Επανάσταση του 1821 και την ελληνική συμβολή στη δυτική παράδοση.
Κατά την ανάγνωσή του, ο Αμερικανός υπουργός χρησιμοποίησε την Αθήνα ως αφετηρία για ένα μήνυμα που συνδέει την εθνική ταυτότητα με την κυριαρχία, τη στρατιωτική ισχύ και την παραγωγική αυτονομία. Ο παρουσιαστής συσχέτισε την ομιλία με τις προκλήσεις της μετανάστευσης, της μεταφοράς της παραγωγής στο εξωτερικό και του ανταγωνισμού με την Κίνα.
Έθεσε μάλιστα ένα ερώτημα προς την ελληνική κοινωνία: κατά πόσον η υπερηφάνεια για την ιστορική κληρονομιά συνοδεύεται από γνώση, παιδεία και προσπάθεια να σταθούμε αντάξιοί της. Για τον ίδιο, η διεθνής προβολή της Ελλάδας αποκτά ουσιαστική αξία όταν μετατρέπεται σε ενεργή πολιτική και στρατηγική παρουσία.
Οι τουρκικές κινήσεις σε Αιγαίο και Κύπρο
Στη δεύτερη εκπομπή αναφέρθηκε σε παραβιάσεις από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Αιγαίο και σε πτήσεις τουρκικών ελικοπτέρων στα κατεχόμενα, τις οποίες συνέδεσε χρονικά με την παρουσία Ρούμπιο στην Αθήνα.
Εκτίμησε ότι οι κινήσεις αυτές είχαν χαρακτήρα πολιτικού μηνύματος και επικαλέστηκε πληροφορίες ότι ο Αμερικανός υπουργός είχε ενημερωθεί για τα περιστατικά.
Παρουσίασε επίσης δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που αντιμετωπίζουν το GSI, την ελληνοαμερικανική συνεργασία και την ενεργειακή αναβάθμιση της Ελλάδας μέσα από το πρίσμα της αντιπαράθεσης με την Άγκυρα. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι αντιδράσεις αποτυπώνουν ανησυχία για την ενίσχυση της Αθήνας και της συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Meteor και τα όρια των συμμαχιών
Στο εξοπλιστικό σκέλος, ο Μουντζουρούλιας ανέδειξε πληροφορίες για πιθανή γαλλική συναίνεση στην αποδέσμευση πυραύλων Meteor προς την Τουρκία, παραπέμποντας σε ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη.
Υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη προκαλεί προβληματισμό λόγω της σημασίας των Meteor για το ποιοτικό πλεονέκτημα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Διευκρίνισε πάντως ότι αναμενόταν ενδεχόμενη διάψευση ή περαιτέρω αποσαφήνιση της πληροφορίας.
Μέσα από αυτή τη συζήτηση έθεσε το ευρύτερο ζήτημα των ορίων των συμμαχιών, όταν παρεμβάλλονται βιομηχανικά και οικονομικά συμφέροντα.
Παράλληλα, παρουσίασε τους ελληνικούς σχεδιασμούς για τα F-35, το ενδιαφέρον για πρόσθετα αμερικανικά όπλα και οχήματα Stryker, καθώς και τις προοπτικές αναβάθμισης των MEKO, της τέταρτης ελληνικής FDI και των πυραυλακάτων του Πολεμικού Ναυτικού.
Ξεχωριστή θέση είχαν τα εγχώρια συστήματα αντιμετώπισης drones, με αναφορές στον «Κένταυρο», τον «Υπερίωνα», τον «Τηλέμαχο» και τον «Τεύκρο». Ο δημοσιογράφος υπογράμμισε την ανάγκη στήριξης της ελληνικής τεχνογνωσίας και αντιμετώπισης των εμποδίων που καθυστερούν την αξιοποίησή της.
Η Ελλάδα χρειάζεται δική της πρωτοβουλία
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου, το LNG και οι υδρογονάνθρακες παρουσιάστηκαν ως στοιχεία μιας ευρύτερης προσπάθειας να μετατραπεί η γεωγραφική θέση της Ελλάδας σε διαρκή γεωπολιτική ισχύ.
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε ακόμη στη λεγόμενη «συμμαχία της Μέκας», εκφράζοντας επιφυλάξεις για την απόσταση ανάμεσα στην τουρκική επικοινωνιακή προβολή και την πραγματική στρατιωτική συνδρομή προς τη Σαουδική Αραβία. Στο ίδιο πλαίσιο τάχθηκε υπέρ της επανεξέτασης της ελληνικής παρουσίας με Patriot, με κριτήριο τα ελληνικά συμφέροντα και τα ανταλλάγματα της συνεργασίας.
Το σταθερό μήνυμα των δύο εκπομπών ήταν ότι οι εξοπλισμοί, οι ενεργειακές υποδομές και οι διεθνείς συνεργασίες απαιτούν πολιτική βούληση για να αποδώσουν. «Δεν πρέπει να περιμένουμε πάντα τους άλλους», τόνισε, θέτοντας την ελληνική πρωτοβουλία στο κέντρο της συζήτησης για την ασφάλεια και την αποτροπή.
GEOPOLITICO
Συναγερμός στην Άγκυρα για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ! Η SETA μιλά για στρατιωτική περικύκλωση της Τουρκίας και πόλεμο σε τέσσερα μέτωπα
Αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική πλευρά αντιλαμβάνεται τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ είναι νέα ανάλυση του τουρκικού think tank SETA, που δημοσιεύθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026. Ο ερευνητής Μουράτ Ασλάν περιγράφει τη συγκρότηση μιας νέας στρατιωτικής αρχιτεκτονικής στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία, σύμφωνα με την εκτίμησή του, περιορίζει την ελευθερία κινήσεων της Άγκυρας στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, οι ελληνικοί πύραυλοι PULS, η συζήτηση για κοινή δύναμη ταχείας αντίδρασης 2.500 στρατιωτών και η σύνδεση της τριμερούς συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η ανάλυση καταλήγει μάλιστα στην εκτίμηση ότι η Τουρκία διαθέτει στρατιωτική ικανότητα να πολεμήσει ακόμη και σε τρία ή τέσσερα μέτωπα.
Σε μια εκτενή ανάλυση με τίτλο «Τριμερής αρχιτεκτονική (αν)ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο: Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ελληνοκυπριακής Διοίκησης–Ισραήλ και οι στρατηγικές συνέπειες για την Τουρκία», το τουρκικό Ίδρυμα Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SETA) εξετάζει τη μεταβολή των στρατιωτικών ισορροπιών στην περιοχή.
Συντάκτης της μελέτης είναι ο Μουράτ Ασλάν, απόστρατος αξιωματικός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και ερευνητής του SETA, με αντικείμενο την άμυνα, την ασφάλεια και τις διεθνείς σχέσεις.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026 και παρουσιάζει τη συνεργασία Αθήνας, Λευκωσίας και Τελ Αβίβ ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής περιορισμού της τουρκικής επιρροής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ανάλυση προέρχεται από έναν ερευνητικό οργανισμό με στενές σχέσεις με το πολιτικό και κυβερνητικό περιβάλλον της Άγκυρας, αν και οι θέσεις του συντάκτη δεν συνιστούν αυτομάτως επίσημο στρατιωτικό δόγμα της Τουρκίας.
Από την ενεργειακή συνεργασία στη στρατιωτική συμμαχία
Σύμφωνα με τον Ασλάν, η συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 2010, με έμφαση στην ενέργεια και τη διπλωματία.
Ωστόσο, κατά την περίοδο 2025–2026, ο τριμερής μηχανισμός απέκτησε περισσότερο στρατιωτικό και αμυντικοβιομηχανικό περιεχόμενο.
Η τουρκική ανάλυση εστιάζει στη 10η Τριμερή Σύνοδο Κορυφής, που πραγματοποιήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025 στην Ιερουσαλήμ, με τη συμμετοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Νίκου Χριστοδουλίδη και του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Ασλάν θεωρεί ιδιαίτερα χαρακτηριστική την αναφορά του Ισραηλινού πρωθυπουργού σε όσους ονειρεύονται την ανασύσταση αυτοκρατοριών, ερμηνεύοντάς την ως έμμεση προειδοποίηση προς την Τουρκία και τη νεοοθωμανική στρατηγική της.
Στη συνέχεια, η ανάλυση αναδεικνύει δύο σημαντικές συμφωνίες:
-
Το Κοινό Σχέδιο Δράσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ για το 2026.
-
Το Πρόγραμμα Στρατιωτικής Συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ για το ίδιο έτος.
Οι συμφωνίες αυτές υπογράφηκαν στη Λευκωσία τον Δεκέμβριο του 2025 και προβλέπουν κοινές επιχειρησιακές δραστηριότητες, εκπαίδευση ειδικών δυνάμεων, επιτελικές συναντήσεις και στρατιωτικό συντονισμό.
Η υπογραφή και το γενικό περιεχόμενό τους επιβεβαιώνονται και από την επίσημη ανακοίνωση του ελληνικού Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας.
Για την τουρκική πλευρά, αυτή η θεσμοθέτηση αποδεικνύει ότι η τριμερής συνεργασία έχει ξεπεράσει το επίπεδο των διπλωματικών διακηρύξεων.
«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Η μεγαλύτερη ανησυχία για την τουρκική αεροπορία
Ο Ασλάν αναφέρεται σε συμφωνία ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, της 31ης Αυγούστου 2026, για την απόκτηση ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας.
Σύμφωνα με τη μελέτη, στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται τα David’s Sling, Barak MX, Spyder και Drone Dome.
Η τουρκική εκτίμηση είναι ότι η συνδυασμένη λειτουργία των συγκεκριμένων συστημάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πολυεπίπεδο πλέγμα αεράμυνας, δυσχεραίνοντας τις επιχειρήσεις της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Η SETA χρησιμοποιεί τη στρατιωτική έννοια A2/AD, δηλαδή Άρνηση Πρόσβασης και Περιοχής, για να περιγράψει τις δυνατότητες που θα μπορούσε να αποκτήσει η Ελλάδα.
Η λογική ενός τέτοιου συστήματος βασίζεται στη δημιουργία επικαλυπτόμενων ζωνών εντοπισμού και εμπλοκής εχθρικών στόχων.
Για την Άγκυρα, το ενδεχόμενο αυτό σημαίνει ότι η ελληνική αεράμυνα θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής αεροπορικής επιχείρησης.
Πάντως, η δημιουργία αποτελεσματικού δικτύου A2/AD δεν καθιστά αυτομάτως έναν εναέριο χώρο απροσπέλαστο. Η πραγματική αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την ολοκλήρωση των συστημάτων, τις δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου και την ανθεκτικότητά τους σε πολεμικές συνθήκες.
PULS: Τα 300 χιλιόμετρα που ανησυχούν την Άγκυρα
Ξεχωριστή θέση στη μελέτη καταλαμβάνει η προμήθεια 36 πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS της ισραηλινής Elbit Systems.
Το συγκεκριμένο σύστημα μπορεί να χρησιμοποιήσει διαφορετικού τύπου πυρομαχικά, με ορισμένες εκδόσεις να διαθέτουν βεληνεκές που φθάνει τα 300 χιλιόμετρα.
Η SETA εκφράζει την ανησυχία ότι ενδεχόμενη ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου θα μπορούσε να θέσει εντός εμβέλειας στόχους σε σημαντικό βάθος στη δυτική Ανατολία.
Πρόκειται για ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά σημεία της τουρκικής ανάλυσης: η Άγκυρα δεν εξετάζει μόνο τον συνολικό αριθμό των ελληνικών εξοπλιστικών συστημάτων, αλλά και τις γεωγραφικές δυνατότητες που θα μπορούσε να προσφέρει η ανάπτυξή τους.
Ο Ασλάν συνδέει το ζήτημα με τις τουρκικές θέσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών, επικαλούμενος τις Συνθήκες της Λωζάνης του 1923 και των Παρισίων του 1947.
Ωστόσο, η Ελλάδα απορρίπτει την τουρκική ερμηνεία περί γενικής απαγόρευσης αμυντικής θωράκισης των νησιών και επικαλείται, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα νόμιμης άμυνας σύμφωνα με το άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Επιπλέον, η SETA αναφέρεται σε ενδεχόμενη ανάπτυξη των PULS στα νησιά. Δεν τεκμηριώνει ότι έχει ήδη ληφθεί ή υλοποιηθεί τέτοια συγκεκριμένη απόφαση.
Κύπρος: Το Barak MX και η επιτήρηση των τουρκικών δυνάμεων
Η ανάπτυξη του ισραηλινού συστήματος Barak MX στην Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί, σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη.
Η SETA επισημαίνει ότι το σύστημα διαθέτει δυνατότητες αεράμυνας σε αποστάσεις που μπορούν να φθάσουν περίπου τα 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με την έκδοση του πυραύλου.
Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η εμβέλεια των πυραύλων αλλά και η λειτουργία των ραντάρ και αισθητήρων του συστήματος.
Η τουρκική μελέτη υποστηρίζει ότι η εγκατάσταση του Barak MX διευρύνει τη δυνατότητα επιτήρησης προς τα νότια παράλια της Τουρκίας και τον εναέριο χώρο των κατεχομένων.
Επιπλέον, διατυπώνει την εκτίμηση ότι η διασύνδεση των συστημάτων θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ισραήλ να αποκτά πληροφορίες για κινήσεις των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η τελευταία αυτή εκτίμηση δεν συνοδεύεται από δημόσια τεκμηρίωση ότι υφίσταται ήδη συγκεκριμένος μηχανισμός μεταβίβασης δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Σημαντική είναι και η αναφορά της SETA στην απόφαση της Κυπριακής Δημοκρατίας να προμηθευτεί τέσσερα ελληνικά συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών «Κένταυρος».
Για τον Ασλάν, οι συγκεκριμένες κινήσεις αποδεικνύουν ότι η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποκτά πλέον πολυεπίπεδο χαρακτήρα.
Κοινή στρατιωτική δύναμη 2.500 ανδρών: Το σενάριο που εξετάζει η SETA
Ένα ακόμη ιδιαίτερα ενδιαφέρον σημείο της ανάλυσης αφορά τη δυνατότητα συγκρότησης κοινής δύναμης ταχείας αντίδρασης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Ο Ασλάν αναφέρεται σε συζητήσεις για τη δημιουργία σχηματισμού επιπέδου ταξιαρχίας, περίπου 2.500 στρατιωτών, ο οποίος θα μπορούσε να ενεργοποιείται σε περιόδους κρίσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η συγκεκριμένη δύναμη δεν θα ήταν απαραίτητα μόνιμα αναπτυγμένη, αλλά θα αποτελούσε μηχανισμό ταχείας στρατιωτικής κινητοποίησης.
Η SETA συνδέει τις σχετικές πληροφορίες με την εντατικοποίηση της στρατιωτικής συνεργασίας και τις αναφορές για αξιοποίηση κυπριακών εγκαταστάσεων από την ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία.
Επισημαίνει, επίσης, ότι έχουν υπάρξει συζητήσεις σχετικές με τα F-35 και την ανταλλαγή στρατιωτικής εμπειρίας.
Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η ανάλυση παρουσιάζει τη δύναμη των 2.500 ανδρών ως αντικείμενο συζητήσεων και όχι ως ήδη συγκροτημένο στρατιωτικό σχηματισμό.
Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια οριστική τριμερής συμφωνία που να καθορίζει τη σύνθεση, τη διοίκηση και τους κανόνες εμπλοκής μιας τέτοιας δύναμης.
Ισραηλινές απόψεις για στρατιωτική επιχείρηση στην κατεχόμενη Κύπρο
Ιδιαίτερη ανησυχία αποτυπώνεται στη μελέτη για τις απόψεις που έχουν διατυπωθεί από μεμονωμένους Ισραηλινούς αναλυτές σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Κύπρο.
Ο Ασλάν αναφέρεται ειδικά στον Shay Gal, πρώην στέλεχος της Israel Aerospace Industries, ο οποίος έχει υποστηρίξει την ανάγκη εξέτασης συντονισμένων στρατιωτικών επιλογών που θα αφορούσαν το βόρειο τμήμα της Κύπρου.
Ο ίδιος ο συντάκτης της SETA αναγνωρίζει ότι οι συγκεκριμένες απόψεις δεν αποτελούν επίσημη πολιτική του Ισραήλ.
Ωστόσο, εκτιμά ότι η δημόσια διατύπωσή τους, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία των τριών χωρών, ενισχύει την αίσθηση απειλής στην Άγκυρα.
Η συγκεκριμένη αναφορά είναι αποκαλυπτική για το εύρος των σεναρίων που απασχολούν τουρκικούς κύκλους ασφαλείας, χωρίς να αποτελεί απόδειξη ύπαρξης επιχειρησιακού σχεδίου επίθεσης.
Η άσκηση του Σεπτεμβρίου, οι NAVTEX και το «Denizkurdu»
Η SETA επιχειρεί να συνδέσει τις διπλωματικές και εξοπλιστικές εξελίξεις με συγκεκριμένες στρατιωτικές δραστηριότητες του Σεπτεμβρίου 2026.
Αναφέρεται σε κοινή ναυτική άσκηση της 17ης Σεπτεμβρίου, στην οποία, σύμφωνα με τη μελέτη, συμμετείχαν δύο ισραηλινά πολεμικά σκάφη και δύο ελληνικές φρεγάτες.
Παράλληλα, καταγράφει τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης MEDUSA-15, υπό ελληνική και αιγυπτιακή πρωτοβουλία.
Η τουρκική ανάλυση αναφέρεται ακόμη στις αντιπαραθέσεις γύρω από τις NAVTEX για επιστημονικές έρευνες του τουρκικού σκάφους TÜBİTAK Marmara στην περιοχή του Καστελλόριζου, κατά το διάστημα 1–15 Σεπτεμβρίου.
Ως τουρκική στρατιωτική απάντηση παρουσιάζει την άσκηση Denizkurdu-I/2026, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 25 Σεπτεμβρίου σε Μαύρη Θάλασσα, Θάλασσα του Μαρμαρά, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Για τη SETA, η χρονική εγγύτητα των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων αποτελεί ένδειξη ενίσχυσης του στρατιωτικού ανταγωνισμού στην περιοχή.
Great Sea Interconnector: Ο φόβος του αποκλεισμού από την Ανατολική Μεσόγειο
Η ανάλυση επεκτείνεται και στον γεωοικονομικό ανταγωνισμό, με ιδιαίτερη αναφορά στο Great Sea Interconnector.
Ο Ασλάν υποστηρίζει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού που θα μπορούσε να περιορίσει τον γεωπολιτικό χώρο της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χαρακτηριστική είναι η αναφορά στον φόβο της Άγκυρας ότι οι ελληνικές θέσεις για το Καστελλόριζο και η ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών θα οδηγήσουν στον περιορισμό των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων προς τον Κόλπο της Αττάλειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η SETA παρουσιάζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 ως εργαλείο εξισορρόπησης της ελληνικής και κυπριακής στρατηγικής.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποτυπώνει την τουρκική θέση. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία αμφισβητούν τη νομιμότητα και τις συνέπειες του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ υποστηρίζουν ότι τα έργα ενεργειακής διασύνδεσης υλοποιούνται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η SETA δεν αντιμετωπίζει το GSI ως ένα μεμονωμένο ενεργειακό έργο.
Αντίθετα, το εντάσσει στην ευρύτερη στρατηγική συνεργασία των τριών χωρών, συνδέοντάς το με τις αμερικανικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Η εκτίμηση αυτή εξηγεί γιατί η Άγκυρα αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη διαδρομή του καλωδίου και στις διαδικασίες πραγματοποίησης των ερευνών.
Η Ουάσιγκτον, τα F-35 και η πίεση στο ΝΑΤΟ
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της ανάλυσης αφορά τη σύνδεση της τριμερούς συνεργασίας με την αμερικανική στρατηγική.
Η SETA εκτιμά ότι ο συντονισμός Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ μπορεί να ενισχύσει τη διπλωματική πίεση προς την Ουάσιγκτον για ζητήματα που αφορούν την Τουρκία.
Ο Ασλάν αναφέρεται ειδικά στις προηγούμενες παρεμβάσεις οργανώσεων και ομάδων πίεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τους S-400 και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Κατά την εκτίμησή του, η περαιτέρω εμβάθυνση της τριμερούς συνεργασίας θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση της Τουρκίας σε αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η αναφορά στην εσωτερική συνοχή του ΝΑΤΟ.
Ο ερευνητής υποστηρίζει ότι η δημιουργία ενός αποτρεπτικού σχήματος από ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή χώρας εκτός Συμμαχίας, εναντίον άλλου κράτους-μέλους δημιουργεί σοβαρές αντιφάσεις στην αρχιτεκτονική συλλογικής άμυνας.
Η SETA προειδοποιεί μάλιστα ότι μια ελληνοτουρκική στρατιωτική κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει τη Βουλγαρία και τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων, δημιουργώντας διπλωματικές πιέσεις και περιφερειακή πόλωση.
Ο φόβος ατυχήματος τύπου Ιμίων
Στην ανάλυση γίνεται ειδική αναφορά στο ενδεχόμενο στρατιωτικού επεισοδίου εξαιτίας της αυξημένης συγκέντρωσης δυνάμεων, ασκήσεων και θαλάσσιων αναγγελιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Ασλάν επικαλείται την κρίση των Ιμίων του 1996 και το ναυτικό επεισόδιο του 2020 ως παραδείγματα κινδύνων που μπορούν να εμφανιστούν όταν στρατιωτικές δυνάμεις επιχειρούν σε περιορισμένο γεωγραφικό χώρο.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, μια τέτοια κρίση δεν θα επηρέαζε μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία, αλλά θα μπορούσε να διαταράξει τις θαλάσσιες μεταφορές, τον τουρισμό και τις ενεργειακές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στον κίνδυνο μεταφοράς της αντιπαράθεσης Τουρκίας–Ισραήλ από τη Συρία προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Η SETA θεωρεί ότι η ενίσχυση της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο και η συνεργασία με την Ελλάδα δημιουργούν νέες πιθανότητες τριβής μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ.
Η πιο χαρακτηριστική αναφορά: Η Τουρκία μπορεί να πολεμήσει σε τρία ή τέσσερα μέτωπα
Το πλέον χαρακτηριστικό σημείο της ανάλυσης βρίσκεται στο συμπέρασμά της.
Ο Μουράτ Ασλάν υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να παραμείνει αδρανής απέναντι στη συγκρότηση αυτού που περιγράφει ως νέο στρατιωτικό μπλοκ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Προτείνει έναν συνδυασμό στρατιωτικών και διπλωματικών ενεργειών, με έμφαση στην ενίσχυση της αποτροπής, στη δραστηριοποίηση εντός του ΝΑΤΟ, στη συνεργασία με την Αίγυπτο και τις χώρες του Κόλπου και στη διατήρηση μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων.
Ταυτόχρονα, όμως, καταλήγει σε μια ιδιαίτερα σημαντική εκτίμηση: ότι η τουρκική στρατιωτική ισχύς επιτρέπει στην Άγκυρα να αντιμετωπίσει ακόμη και πόλεμο σε τρία ή τέσσερα μέτωπα.
Η αναφορά αυτή αποτελεί εκτίμηση του συντάκτη για τις δυνατότητες των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και όχι επιβεβαιωμένη επιχειρησιακή αξιολόγηση.
Αναδεικνύει, ωστόσο, το επίπεδο στρατιωτικής αντιπαράθεσης που εξετάζεται στη δημόσια συζήτηση του τουρκικού στρατηγικού περιβάλλοντος.
Τι αποκαλύπτει τελικά η ανάλυση της SETA
Η σημασία της μελέτης δεν βρίσκεται μόνο στην καταγραφή των ελληνικών, κυπριακών και ισραηλινών εξοπλιστικών προγραμμάτων.
Το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι ένας οργανισμός με σημαντική παρουσία στον τουρκικό δημόσιο διάλογο αντιμετωπίζει πλέον τη συνεργασία των τριών χωρών ως συγκροτούμενη στρατιωτική αρχιτεκτονική, η οποία έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει άμεσα την περιφερειακή ισορροπία ισχύος.
Η SETA προσδιορίζει συγκεκριμένα πεδία στα οποία εντοπίζει τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Άγκυρα: την ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας, την ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων μεγάλης εμβέλειας, την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, την πιθανή δημιουργία τριμερούς δύναμης ταχείας αντίδρασης και τη διπλωματική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παράλληλα, η τουρκική μελέτη αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική διάσταση: η άμυνα, η ενέργεια, οι θαλάσσιες υποδομές και οι διεθνείς εμπορικοί διάδρομοι αντιμετωπίζονται πλέον ως αλληλένδετα στοιχεία του ανταγωνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική και κυπριακή πλευρά παρουσιάζουν την τριμερή συνεργασία ως μηχανισμό περιφερειακής σταθερότητας, ασφάλειας και προστασίας κρίσιμων υποδομών. Αντίθετα, η SETA την ερμηνεύει ως προσπάθεια στρατηγικής εξισορρόπησης και περιορισμού της Τουρκίας.
Το γεγονός ότι οι δύο πλευρές αποδίδουν τόσο διαφορετικό περιεχόμενο στις ίδιες στρατιωτικές και διπλωματικές εξελίξεις δείχνει πόσο περίπλοκο έχει γίνει το περιβάλλον ασφάλειας στην περιοχή.
Σε κάθε περίπτωση, η ανάλυση του Μουράτ Ασλάν αποτελεί ένα σημαντικό τεκμήριο για τη μελέτη της τουρκικής στρατηγικής σκέψης και των απειλών που αναγνωρίζει η Άγκυρα στην αναβαθμισμένη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
