Πολιτική
Η αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1974 και ο απόηχός της
Η διάσκεψη της Γενεύης και ο «Αττίλας 2»
Το δραματικό Υπουργικό Συμβούλιο – Πώς αποφάσισε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής να αποσύρει την Ελλάδα από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ – Γιατί ο Καραμανλής ήθελε να μπει επικεφαλής της Μεραρχίας που θα πήγαινε στην Κύπρο;- Ο απόηχος της απόφασης σε Ελλάδα και εξωτερικό και οι συνέπειές της
Ακολούθησε η Διάσκεψη της Γενεύης για το Κυπριακό που έγινε σε δύο φάσεις. Η πρώτη από τις 25 ως τις 30 Ιουλίου 1974 και η δεύτερη από τις 8 ως τις 14 Αυγούστου 1974. Η Διάσκεψη της Γενεύης συγκλήθηκε σύμφωνα με την παράγραφο 5 του ψηφίσματος 353/1974 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Στην πρώτη φάση της συμμετείχαν οι Υπουργοί Εξωτερικών της Ελλάδας Γ. Μαύρος, της Μ. Βρετανίας, Τζέιμς Κάλαχαν, και της Τουρκίας, Τουράν Γκιουνές. Στη δεύτερη φάση συμμετείχαν και οι εκπρόσωποι της ελληνοκυπριακής (Γλαύκος Κληρίδης) και της τουρκοκυπριακής (Ραούφ Ντενκτάς) πλευράς. Ήταν φανερό ότι ιδιαίτερα στη δεύτερη φάση η Τουρκία δεν πήγε στη Γενεύη για να διαπραγματευτεί. Κωλυσιεργούσε με σκοπό να ενισχύσει τις δυνάμεις της στην Κύπρο για τις επιχειρήσεις που ετοίμαζε («Αττίλας 2»). Ακολουθώντας τη γνωστή παρελκυστική τακτική των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων αποκοίμισε την ελληνική πλευρά η οποία αιφνιδιάστηκε όπως συνήθως… Οι διασκέψεις στη Γενεύη τελείωσαν στις 14 Αυγούστου και μία ώρα αργότερα ξεκίνησε η επιχείρηση «Αττίλας 2» στην Κύπρο που είχε ως τελικό αποτέλεσμα την κατάληψη του 37% του εδάφους της από την Τουρκία. Ο «Αττίλας 2» προκάλεσε την οργή της διεθνούς κοινότητας, την οποία, όπως βλέπουμε μέχρι και σήμερα, η Τουρκία αγνοεί συστηματικά και συμπεριφέρεται με βάση αυτό που η ίδια θεωρεί Διεθνές Δίκαιο.
Το δραματικό πολεμικό συμβούλιο στην Ελλάδα
Τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου 1974 έγινε στο ελληνικό Πεντάγωνο μία από τις κρισιμότερες και δραματικότερες συσκέψεις στη νεότερη ελληνική ιστορία. Η είδηση ότι οι Τούρκοι εξαπέλυσαν νέα επίθεση στην Κύπρο, έγινε γνωστή στην Αθήνα γύρω στις 5 π.μ. της 14/8/1974. Στις 5:15 π.μ., ο τότε αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Γρηγόριος Μπονάνος ενημέρωσε τον Πρωθυπουργό Κων/νο Καραμανλή και τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης Ευάγγελο Αβέρωφ, που έφτασε γρήγορα στο Πεντάγωνο. Εκεί ήταν ήδη εκτός από τον Μπονάνο, οι τότε ΑΓΕΣ Ανδρέας Γαλιατσάνος, ΑΓΕΑ Αλέξανδρος Παπανικολάου και ΑΓΕΝ Πέτρος Αραπάκης. «Έκρινα την κατάσταση απελπιστική» είπε αργότερα ο Αβέρωφ σε δικούς του ανθρώπους. Σύντομα κατέφθασαν οι Καραμανλής και Ράλλης και ξεκίνησε γύρω στις 6 το πρωί το Πολεμικό Συμβούλιο. Αποφασιστικός ο Καραμανλής, μετά την ανάλυση της κατάστασης επί χάρτου από τον Μπονάνο διέταξε να κατευθυνθούν στην Κύπρο τρία υποβρύχια που βρίσκονταν μεταξύ Κρήτης και Ρόδου και να τορπιλίσουν τα τουρκικά πλοία στην Κύπρο και ένα σμήνος, πολεμικών αεροσκαφών από την Κρήτη να μεταβεί στην Κύπρο και να βομβαρδίσει τους κυριότερους στόχους. Οι στρατιωτικοί εξέφρασαν τις επιφυλάξεις τους, όμως ο Καραμανλής επέμενε. Αντιρρήσεις είχε και ο Αβέρωφ, ενώ ο Ράλλης συμφώνησε με τον πρωθυπουργό. Όλα αυτά έκαναν τον Καραμανλή να γίνει πιο διαλλακτικός και να πει: «Ορίστε, να το συζητήσουμε…».
Εκεί, οι στρατιωτικοί είπαν ότι τα αεροπλάνα θα παρέμεναν για σύντομο χρονικό διάστημα στον εναέριο χώρο της Κύπρου και οι βόμβες που θα έριχναν θα έπεφταν στη θάλασσα, ενώ οι πιλότοι τους ή θα έπρεπε να πέσουν με αλεξίπτωτο, καθώς τα καύσιμά τους θα είχαν τελειώσει ή να προσγειωθούν σε αεροδρόμια του Λιβάνου ή της Συρίας, με αβέβαιες συνέπειες. Οι επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων ισχυρίστηκαν ότι τα «Φάντομ» που μόλις είχαν αποκτηθεί και μπορούσαν να ρίξουν 24 βόμβες, αντί για 2 που έριχναν τα άλλα, δεν ήταν επιχειρησιακά έτοιμα, κάτι που έχει διαψευστεί επανειλημμένα από τους τότε χειριστές τους τα επόμενα χρόνια…
Όσο για τα υπερσύγχρονα υποβρύχια που διέθετε η χώρα μας οι τέσσερις στρατιωτικοί είπαν ότι θα ήταν άκρως επικίνδυνο να κατευθυνθούν στην Κύπρο, καθώς στη Μεγαλόνησο είχαν ήδη φτάσει τουρκικά υποβρύχια που θα τα εντόπιζαν.
Έξαλλος ο Καραμανλής ζήτησε από τους στρατιωτικούς να βγουν από τον αίθουσα. Σ’ αυτήν έμειναν μαζί του οι Ράλλης και Αβέρωφ. Ο Καραμανλής κατηγόρησε σφοδρά τους χουντικούς για την κατάσταση των Ενόπλων Δυνάμεων και αποφάσισε να ακυρώσει τη διαταγή που είχε δώσει για αποστολή υποβρυχίων και αεροπλάνων στην Κύπρο. Νέα του απόφαση ήταν να συγκροτηθεί μια Μεραρχία, να μεταφερθεί στην Ανατολική Κρήτη και από εκεί να μεταβεί στην Κύπρο.
Η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ
Η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ είχε προταθεί στον Καραμανλή λίγες μέρες πριν από τον διπλωμάτη και λογοτέχνη Άγγελο Βλάχο, Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών τότε. Γι’ αυτό και η πρώτη κουβέντα του Καραμανλή μετά τη λήψη της ιστορικής του αυτής απόφασης ήταν: «Πάρτε μου αμέσως τον Βλάχο! Ξυπνήστε τον, στο σπίτι του…». Ο Καραμανλής είπε στον αγουροξυπνημένο Βλάχο: «Φεύγουμε από το ΝΑΤΟ» και του έδωσε εντολές για τις ειδικές διπλωματικές «νότες» που έπρεπε να επιδοθούν από τους Έλληνες πρεσβευτές στις κυβερνήσεις των χωρών – μελών της Συμμαχίας, καθώς και στο Στρατηγείο της βορειοατλαντικής Συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Η ανάθεση αυτής της σημαντικής αποστολής στον Άγγελο Βλάχο έγινε γιατί ο Υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Μαύρος βρισκόταν ακόμα στη Γενεύη. «Και τώρα πάρτε μου τον Λαμπρία, στη «Μεγάλη Βρετανία’ είναι», είπε, ο Καραμανλής. Λίγο αργότερα μιλώντας με τον Παναγιώτη Λαμπρία, Υφυπουργό Τύπου τότε, του είπε: «Έλα αμέσως στο Πεντάγωνο…». Την ώρα που ο Λαμπρίας κατέβαινε από το δωμάτιο – γραφείο του Καραμανλή συναντήθηκε με τον πολιτικό συντάκτη των «Νέων» Βασίλη Κοραχάη, που είχε πάει στο ξενοδοχείο για να μάθει πληροφορίες. Καθώς το υπουργικό αυτοκίνητο δεν ήταν διαθέσιμο, ο Κοραχάης μετέφερε με το δικό του τον Λαμπρία στο Πεντάγωνο.
Όταν έφτασαν, λίγο πριν τις 7 π.μ. στο Πεντάγωνο, ο Λαμπρίας πήγε στο γραφείο του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων όπου οι Καραμανλής, Ράλλης και Αβέρωφ συνέτασσαν την επίσημη ανακοίνωση. Σε λίγο, αυτή ήταν έτοιμη και ο Βασίλης Κοραχάης ήταν ο πρώτος δημοσιογράφος που την πήρε στα χέρια του, χαρίζοντας στα «Νέα» μια μεγάλη πρωτιά… Σύντομα, οι ελληνικοί ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί, κρατικοί μόνο υπήρχαν τότε, αλλά και τα μεγάλα ξένα πρακτορεία ειδήσεων μετέδιδαν τη σημαντική είδηση: η Ελλάδα αποχωρούσε από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, μιας Συμμαχίας που δεν μπόρεσε να την προστατεύσει όχι από τους εχθρούς, αλλά από τους υποτιθέμενους φίλους… Πάντως πριν απ’ όλους έμαθε την εξέλιξη αυτή ο Γεώργιος Ράλλης. Τη νύχτα της 13ης προς 14η Αυγούστου βρισκόταν στο Πόρτο Ράφτη. Εκεί, τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Καραμανλή για να μεταβεί στη «Μεγάλη Βρετανία». Καθώς το υπουργικό αυτοκίνητο βρισκόταν στην Αθήνα, ο Ράλλης πήρε το αυτοκίνητο της συζύγου του και πήγε στο Σύνταγμα. Εκεί τον περίμενε ο Καραμανλής και μαζί ξεκίνησαν για το «Πεντάγωνο». Όπως γράφει ο Σταύρος Ψυχάρης, στο ύψος της Πλατείας Ρηγίλλης ο Καραμανλής είπε στον Ράλλη: «Άκουσε εδώ, ύστερα από όλα αυτά δεν μπορούμε να παραμείνουμε στο ΝΑΤΟ. Θα αποχωρήσουμε».
Διεργασίες μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης από το ΝΑΤΟ
Το μεσημέρι της 15ης Αυγούστου 1974 ο Γ. Μαύρος κάλεσε στο Υπουργείο Εξωτερικών τον Βρετανό πρεσβευτή στην Αθήνα Ρόμπιν Χούπερ και του ζήτησε να μεταφέρει στην κυβέρνησή του, το αίτημα να προστατέψει η Βρετανία την ελληνική νηοπομπή με τη Μεραρχία στην Κύπρο. Η απάντηση δεν ήρθε από το Φόρεϊν Όφις, αλλά από τον ίδιο τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον, ο οποίος σε επιστολή του προς τον Κ. Καραμανλή, παρά τα θερμά λόγια του για τον ίδιο, αρνήθηκε να παράσχει βοήθεια στην ελληνική νηοπομπή. Ο Χούπερ επισκέφθηκε και τον Ευάγγελο Αβέρωφ στο Πεντάγωνο, όπου ουσιαστικά αποκάλυψε ότι η απόρριψη του ελληνικού αιτήματος έγινε σε συνεννόηση με τις Η.Π.Α. Πάντως ο Χούπερ έδειχνε πολύ ανήσυχος. Οι ανησυχίες του εντάθηκαν ακόμα περισσότερο, όταν στο ερώτημά του στον Αβέρωφ τι θα γίνει αν η Μεραρχία φτάσει στον Κύπρο όπου θα πρέπει να αντιμετωπίσει υπέρτερες στρατιωτικές δυνάμεις έλαβε μια απάντηση που τον πάγωσε: «Θα πολεμήσει ηρωικά έστω κι αν χρειαστεί να φονευθεί και ο τελευταίος άνδρας της!…Έτσι θα αντιληφθεί ολόκληρος ο κόσμος και ιδιαίτερα η Δύση το μέγεθος της αδικίας», ήταν τα λόγια του Ευάγγελου Αβέρωφ. Είναι σχεδόν απίστευτο πάντως, ότι παρά το γεγονός ότι είχαν μεσολαβήσει μόνο 20 μέρες από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και λογικά επικρατούσε μεγάλη αναστάτωση στις Ένοπλες Δυνάμεις, η «Μεραρχία Κρήτης» είχε συγκροτηθεί και ήταν έτοιμη να μετακινηθεί στην Κύπρο το απόγευμα της Δευτέρας 19 Αυγούστου 1974. Επικεφαλής της τέθηκε ο Στρατηγός Βορρηάς των Καταδρομών. Πάντως η αρνητική απάντηση Ουίλσον καθιστούσε άκρως προβληματική τη μετακίνησή της στη Μεγαλόνησο. Για μια ακόμα φορά στην ιστορία, η Ελλάδα βρέθηκε μόνη της, χωρίς κανέναν σύμμαχο.
Κωνσταντίνος Καραμανλής: «Επικεφαλής (της Μεραρχίας) θα είμαι εγώ…».
Το απόγευμα του Σαββάτου 17 Αυγούστου 1974 ο Κ. Καραμανλής κάλεσε στο μικρό διαμέρισμα-γραφείο που χρησιμοποιούσε στον 5ο όροφο του ξενοδοχείου «Μεγάλη Βρετανία» τον Ευάγγελο Αβέρωφ. Εκεί, σε μια δραματική «κλειστή» σύσκεψη ο Καραμανλής λέγοντας ότι η διεθνής κοινή γνώμη φαίνεται ότι έχει στραφεί εναντίον της Τουρκίας, μάλλον θα πρέπει η «Μεραρχία Κρήτης» να κινηθεί προς την Κύπρο έστω χωρίς κάλυψη.
-«Για την ασφάλεια της Μεραρχίας θα πάω μαζί, επικεφαλής της, εγώ!» είπε ο Κ. Καραμανλής και ρώτησε τον Ε. Αβέρωφ: «Δέχεσαι να έλθεις και συ μαζί μου;». «Ναι, θα έρθω», απάντησε ο Ηπειρώτης πολιτικός. Αν η νηοπομπή με τη Μεραρχία αναχωρούσε για την Κύπρο και ανακοινωνόταν επίσημα και διεθνώς από την Αθήνα ότι επικεφαλής της θα ήταν ο Έλληνας πρωθυπουργός και ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Αμύνης οι Τούρκοι θα ήταν μάλλον απίθανο να τη βομβαρδίσουν. Έτσι, έκλεισε εκείνο το απόγευμα η συζήτηση μεταξύ Καραμανλή-Αβέρωφ. Σε νέα σύσκεψη το απόγευμα της 19ης Αυγούστου εξετάστηκαν τα δεδομένα εκ νέου. Επικράτησε η λογική καθώς ακόμα κι αν έφτανε αλώβητη η Μεραρχία θα είχε να αντιμετωπίσει πολύ περισσότερα τουρκικά στρατεύματα. Πιθανότατα, οι απώλειές της θα ήταν σημαντικότατες και θα χάνονταν επίλεκτοι στρατιώτες. Έτσι, κάπου εκεί έκλεισε το κεφάλαιο «Μεραρχία Κρήτης».
Οι αντιδράσεις για την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ
Μετά την αρχική έκπληξη, σύσσωμη σχεδόν η ελληνική κοινωνία επιδοκίμασε την απόφαση Καραμανλή. Σε μια εξαιρετική διπλωματική εργασία για την αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ, η ‘Ελενα Αρχιμανδρίτου-Οικονόμου παρουσιάζει πολλές σχετικές λεπτομέρειες. Ας δούμε συνοπτικά τις αντιδράσεις των πολιτικών κομμάτων αμέσως μετά την ανακοίνωση-βόμβα της κυβέρνησης. Ο Κεντρώος πολιτικός Ιωάννης Ζίγδης (μετέπειτα αρχηγός της ΕΔΗΚ) έδωσε συγχαρητήρια στην κυβέρνηση και ζήτησε την απομάκρυνση των αμερικανικών βάσεων. Η Ε.Δ.Α. μέσω του Ηλία Ηλιού, τόνιζε ότι η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ ήταν εθνικά αξιοπρεπής και ορθή πολιτική ενέργεια. Θαρραλέα ενέργεια, χαρακτήριζε την αποχώρηση από το ΝΑΤΟ η Κ.Ε. του Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού, ενώ ο Ανδρέας Παπανδρέου τη χαρακτήρισε «εθνική ενέργεια» και εξέφρασε την ευχάριστη έκπληξή του.
Στο μεταξύ, ο τότε Γ.Γ. του ΝΑΤΟ, Ολλανδός Γιόζεφ Λουνς θεωρούσε ότι λόγω της παρουσίας του παλιού του φίλου Ευάγγελου Αβέρωφ στο Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, η Ελλάδα δεν θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ. Σε τηλεφωνική επικοινωνία μαζί του όμως διαψεύστηκε πανηγυρικά. Ο Αβέρωφ, στο τέλος της συνομιλίας τους ήταν σαφής: «Σας παρακαλώ όμως να σημειώσετε ότι δεν πρέπει να έχετε την παραμικρή αμφιβολία: δεν πρόκειται για διπλωματικό ελιγμό ή για οποιασδήποτε μορφής εκβιαστική ενέργεια. Αποχωρούμε πραγματικά από το ΝΑΤΟ («We mean business» είπε ο Αβέρωφ), διότι έχουμε καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις. Μία μόνο περίπτωση ανακλήσεως των αποφάσεων μας υπάρχει και αυτή είναι η ειρηνική διευθέτηση των διαφορών μας με την Τουρκία, με τη συμπαράσταση της συμμαχίας του ΝΑΤΟ».
Στο ΝΑΤΟ, όταν αντιλήφθηκαν ότι η Ελλάδα δεν μπλοφάρει, θορυβήθηκαν έντονα. Ας μην ξεχνάμε ότι το 1974, υπήρχε και η Σοβιετική Ένωση που θεωρούσε ότι θα ωφεληθεί από τις εξελίξεις. Ένας πόλεμος Ελλάδας-Τουρκίας, δεν θα την ενοχλούσε καθόλου… Οι επιτελείς του ΝΑΤΟ διαπίστωσαν ότι πλέον η συνοχή της Συμμαχίας στο ανατολικά της ήταν παρελθόν. Από τις ακτές της Ιταλίας στην Αδριατική ως τα τουρκικά παράλια υπήρχε ένα τεράστιο κενό, περίπου 1.000 μιλίων. Νατοϊκός αξιωματούχος διαπίστωσε χαρακτηριστικά: «Χωρίς αμφιβολία, η Ελλάδα θεωρούνταν βασικό κλειδί του κοινού νότιου αμυντικού συστήματος. Απλά εξετάστε έναν χάρτη. Πώς γεφυρώνεται το τεράστιο στρατιωτικό χάσμα μεταξύ της Ιταλίας και της Τουρκίας;». Υπήρξε επίσης έντονος φόβος για απομάκρυνση και των αμερικανικών βάσεων από την Ελλάδα. Ιδιαίτερα σημαντική για τους νατοϊκούς ήταν η βάση της Σούδας, η οποία θεωρείται ένα από καλύτερα φυσικά λιμάνια στον κόσμο… Το κενό δεν ήταν όμως μόνο εδαφικό αλλά αφορούσε και το στρατιωτικό προσωπικό. Από καίριες θέσεις, αποσύρθηκαν άμεσα: 240 αξιωματικοί από εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, 200 από το Αρχηγείο της Σμύρνης και 35.000 αξιωματικοί και στρατιώτες από θέσεις στα σύνορα με τη Βουλγαρία, που τότε ανήκε στο Ανατολικό μπλοκ, οι οποίοι μετακινήθηκαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Είχε προηγηθεί βέβαια η αποχώρηση της Γαλλίας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1966, που όμως δεν είχε την ίδια γεωπολιτική σημασία με εκείνη της Ελλάδας.
Επίλογος
Αυτή είναι η ιστορία, της άγνωστης σε πολλούς, προσωρινής αποχώρησης της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραδέχτηκε αργότερα ότι η ενέργεια αυτή ήταν ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά του λάθη. Η Ελλάδα έμεινε εκτός του στρατιωτικού σκέλους του ΝΑΤΟ περίπου έξι χρόνια. Στις 19 Οκτωβρίου 1980 η κυβέρνηση Γεωργίου Ράλλη αποφάσισε την επανένταξη της χώρας μας σε αυτό. Οι δυτικές κυβερνήσεις χαιρέτησαν την ελληνική επιστροφή στο ΝΑΤΟ, στο οποίο είχε ενταχθεί το 1952 επί κυβερνήσεως Νικολάου Πλαστήρα. Αντίθετα, η ΕΣΣΔ που μάλλον ενοχλήθηκε από την επάνοδο της χώρας μας στο ΝΑΤΟ, μέσω του πρακτορείου TASS τόνισε ότι η Ελλάδα υπέκυψε στις πιέσεις των Δυτικών. Το 1980 ήταν μια εποχή διαφορετική από το 1974. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Πολλοί αποδίδουν αυτή του την κίνηση στο ότι ήθελε να αποφύγει την ήττα από τον τυφώνα Ανδρέα Παπανδρέου. Με το σύνθημα «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο» και άλλα παρεμφερή ο Ανδρέας Παπανδρέου κέρδισε πανηγυρικά τις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 και το ΠΑΣΟΚ (μαζί με τον λαό…) ανέβηκε στην εξουσία. Η Ελλάδα δεν βγήκε ούτε από το ΝΑΤΟ ούτε από την Ε.Ο.Κ., τη νυν Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αποχώρηση της Ελλάδας από το ΝΑΤΟ το 1974 έχει συζητηθεί πολύ. Ήταν μια απόφαση που έλαβε εν θερμώ ο Κωνσταντίνος Καραμανλής; Ήταν μέρος κάποιου ευρύτερου σχεδίου; Στόχευε κάπου; Άγνωστο… Η Τουρκία μάλλον επωφελήθηκε από την εξαετή έξοδο της Ελλάδας, που εξακολουθεί να είναι το καλό και υπάκουο παιδί που θεωρείται δεδομένο και αρκείται στα καλά λόγια των συμμάχων και στα φιλικά (ή μήπως δόλια;) χτυπήματά τους στην πλάτη…
Πηγή: ΣΤΑΥΡΟΣ Π. ΨΥΧΑΡΗΣ, «Οι 70 κρίσιμες ημέρες», ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑΖΗΣΗ, Αθήνα, 1976
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Δημοκρατική Ρόδου: Προπαγανδιστικό συνέδριο στη Σμύρνη με τίτλο: «Τα προβλήματα των Τούρκων που ζουν στην Ελλάδα»
Παρά τις ρητές προβλέψεις της Λωζάνης, η τουρκική πλευρά συνεχίζει να τροφοδοτεί τη συζήτηση, παράγοντας υλικό και αφήγημα που ενσωματώνεται σε δημόσιες παρεμβάσεις και σε διεθνείς εκδηλώσεις.
Ένα νέο προπαγανδιστικό συνέδριο στη Σμύρνη επαναφέρει στο προσκήνιο τη Ρόδο και την Κω, εντάσσοντάς τες εκ νέου σε μια τουρκική θεματολογία που αναπαράγεται συστηματικά τα τελευταία χρόνια γύρω από ζητήματα «ταυτότητας», «πολιτιστικής παρουσίας» και «δικαιωμάτων».
Όπως αναφέρεται σε ρεπορτάζ της Μαίρης Φώτη στην εφημερίδα «Δημοκρατική» της Ρόδου, η διοργάνωση προγραμματίζεται για τις 19 Δεκεμβρίου στο Ege Üniversitesi και συγκεντρώνει τη συμμετοχή κρατικών φορέων, πανεπιστημιακών δομών και σωματείων της τουρκικής διασποράς.
Το συνέδριο, με τίτλο «Τα προβλήματα των Τούρκων που ζουν στην Ελλάδα», συνδιοργανώνεται από την Υπηρεσία Τούρκων του Εξωτερικού (YTB), το Ινστιτούτο Ερευνών του Τουρκικού Κόσμου του Ege Üniversitesi, το σωματείο ROİSDER – που εμφανίζεται ως «Σύλλογος Τούρκων Ρόδου, Κω και Δωδεκανήσων» – καθώς και τον Σύλλογο Αλληλεγγύης Τούρκων Δυτικής Θράκης. Η συμμετοχή αυτών των φορέων δίνει στη διοργάνωση χαρακτήρα θεσμικής πρωτοβουλίας, όπου κρατική πολιτική, πανεπιστημιακό περιβάλλον και οργανώσεις της διασποράς συνδυάζονται για την παραγωγή δημόσιου λόγου με σαφή στόχευση τη χειραγώγηση της μουσουλμανικής μειονότητας της Ελλάδας και της εργαλειοποίησής για την εξυπηρέτηση των τουρκικών σχεδίων για την Ελλάδα.
Στο επίσημο πρόγραμμα, η Ρόδος και η Κως κατέχουν ξεχωριστή ενότητα, με εισηγήσεις για «τουρκική ταυτότητα», «εκπαιδευτικό ζήτημα», «βακούφια και αρχιτεκτονικά μνημεία», καθώς και «δικαιώματα από διεθνείς συνθήκες». Η δομή της πρώτης συνεδρίας αναπαράγει ένα σχήμα που επιχειρεί να παρουσιάσει τα Δωδεκάνησα ως χώρο με «μειονοτικό» αντικείμενο, παρά το γεγονός ότι η Συνθήκη της Λωζάνης αναγνωρίζει μειονοτικό καθεστώς μόνο για τη μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης και δεν περιλαμβάνει τα Δωδεκάνησα στις σχετικές διατάξεις.
Το πρόγραμμα συνεχίζεται με θεματικές για τη Δυτική Θράκη, σε μια διάταξη που παρουσιάζει τα δύο πεδία ως παράλληλα, δημιουργώντας εικόνα ενιαίου πλαισίου, παρότι η νομική βάση και οι ιστορικές συνθήκες διαφέρουν πλήρως. Η τρίτη συνεδρία, αφιερωμένη στον «τουρκικό πολιτισμό στην Ελλάδα», κινείται στο ίδιο μοτίβο, εντάσσοντας ζητήματα ιστορίας, Κυπριακού και «τόπων μνήμης» σε ένα ευρύτερο αφήγημα πολιτιστικής συνέχειας.
Η διοργάνωση, μέσα από την ακαδημαϊκή της μορφή και την παρουσία θεσμικών φορέων, δημιουργεί υλικό – εισηγήσεις, πρακτικά, δημοσιεύσεις – που μπορεί να αξιοποιηθεί σε επόμενες παρεμβάσεις της τουρκικής πλευράς. Παράλληλα, κρατά ζωντανό ένα θέμα που δεν έχει διεθνή υπόσταση, αλλά αναπαράγεται συστηματικά στον δημόσιο λόγο της Τουρκίας και σε οργανωμένες εκδηλώσεις τουρκικών φορέων.
Το συνέδριο της 19ης Δεκεμβρίου στη Σμύρνη εντάσσεται σε αυτή τη σταθερή πορεία: μια επικοινωνιακή και πολιτική στρατηγική που τοποθετεί τη Ρόδο και την Κω σε έναν τεχνητό «παραλληλισμό» με τη Δυτική Θράκη, επιχειρώντας να παρουσιάσει ως θεσμικό ζήτημα κάτι που δεν προβλέπεται σε καμία διεθνή συνθήκη. Παρά τις ρητές προβλέψεις της Λωζάνης, η τουρκική πλευρά συνεχίζει να τροφοδοτεί τη συζήτηση, παράγοντας υλικό και αφήγημα που ενσωματώνεται σε δημόσιες παρεμβάσεις και σε διεθνείς εκδηλώσεις.
Πολιτική
Μυστική συνάντηση Τόμας Μπάρακ με τον Οικουμενικό Πατριάρχη πριν την έλευση του Πάπα!
O Αμερικανός Πρέσβης στην Τουρκία έκανε μια αιφνιδιαστική εμφάνιση στο Φανάρι, όπου συναντήθηκε με τον προκαθήμενο της Ορθοδοξίας.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα είδηση μεταφέρει το edotourkia.gr! Λίγες ώρες πριν πατήσει το πόδι του στην Άγκυρα ο Πάπας Λέων ΙΔ΄, ο Αμερικανός Πρέσβης Τομ Μπαράκ έκανε μια αιφνιδιαστική εμφάνιση στο Φανάρι, όπου συναντήθηκε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συζήτηση έγινε κεκλεισμένων των θυρών και επικεντρώθηκε σε δύο «καυτά» θέματα: την επίσκεψη του Πάπα και –κυρίως– την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής στη Χάλκη.
Πηγές αναφέρουν ότι οι Αμερικανοί «πιέζουν έντονα» την Άγκυρα για να ανοίξει η Σχολή, υπενθυμίζοντας ότι ο Βαρθολομαίος είχε θέσει προσωπικά το ζήτημα στον τότε Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να στείλει μήνυμα για θρησκευτικές ελευθερίες, ενώ το Φανάρι βλέπει στο ενδιαφέρον των ΗΠΑ μια σπάνια ευκαιρία να επαναφέρει δυναμικά το αίτημα της Χάλκης στο διεθνές προσκήνιο.
Στο Φανάρι επικρατεί αισιοδοξία ότι η επίσκεψη του νέου Ποντίφικα μπορεί να δημιουργήσει «μομέντουμ» — και οι επαφές με τον Αμερικανό Πρέσβη δείχνουν πως το παρασκήνιο ήδη κινείται.
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Ερντογάν και Πάπας Λέων ΙΔ σε Διπλωματικές αντιθέσεις
Ο Ερντογάν αναζητούσε διεθνή επιβεβαίωση, ενώ ο Πάπας ακολούθησε μια προσεκτική πλεύση ισορροπιών
Υποδεχόμενος τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ στην Άγκυρα και μιλώντας στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Τουρκίας, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιχείρησε να παρουσιάσει τη χώρα του ως ένα μωσαϊκό ικανό να συνδυάζει γεωπολιτική αυτοπεποίθηση, θρησκευτική ανοχή και ανθρωπιστική ευαισθησία. Ο στόχος του ήταν να προβάλλει την Τουρκία ως κεντρικό μεσολαβητή ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση.
Αντίθετα, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ επέλεξε μια πιο προσεκτική και συμβολική γλώσσα, αποφεύγοντας να εμπλακεί στις περιφερειακές συγκρούσεις που η Άγκυρα θα ήθελε να αναδείξει —ιδίως τη Γάζα— περιοριζόμενος σε γενικούς επαίνους για τον «γεφυρωτικό» ρόλο της Τουρκίας. Το αποτέλεσμα ήταν μια διπλωματική αντίθεση ύφους: ο Ερντογάν αναζητούσε διεθνή επιβεβαίωση, ενώ ο Πάπας ακολούθησε μια προσεκτική πλεύση ισορροπιών, όπως σημειώνεται στο ρεπορτάζ της Μαρίας Ζαχαράκη στο SigmaLive.
Ερντογάν ως Δικέφαλος Αετός
Η τοποθέτηση του Ερντογάν, υποδεχόμενος τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’, επιχείρησε να παρουσιάσει μια Τουρκία που αποτελεί μια γεωπολιτική και πολιτισμική γέφυρα. Από την γεωπολιτική πολυχρωμία έως τη διαχείριση των προσφυγικών κρίσεων και την οξεία ρητορική κατά της ισλαμοφοβίας στη Δύση, η Άγκυρα προβάλλει ένα αφήγημα πολιτικής και θρησκευτικής ανοχής. Η επίσκεψη του Πάπα αποτέλεσε πολλαπλασιαστή κύρους, καθώς ο Ερντογάν επιδίωξε να παρουσιάσει την Τουρκία ως δύναμη-κλειδί σε συνομιλίες, συγκρούσεις και διαθρησκειακές ισορροπίες, επαναφέροντας την παλιά φιλοδοξία: να παίζει το ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Ο πρόεδρος τόνισε τη σημασία της επίσκεψης, την οποία παρουσίασε ως έμπρακτη αναγνώριση της Τουρκίας. «Αξιότιμε Πάπα Λέοντα ΙΔ’, είναι μεγάλη μου χαρά να φιλοξενώ εσάς και την αντιπροσωπεία σας στη χώρα μας. Θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η πρώτη σας επίσκεψη στο εξωτερικό μετά την ανάληψη των καθηκόντων σας είναι στην Τουρκία».
Η γεω-θρησκευτική θέση της Τουρκίας
Ο Ερντογάν αυτό-προσδιόρισε τη χώρα του ως μια μοναδική γέφυρα ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση. «Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να υπογραμμίσω το εξής: Η Τουρκία βρίσκεται σε μια εξαιρετική θέση, στο κέντρο τριών ηπείρων, ως γέφυρα μεταξύ διαφορετικών πολιτισμών και θρησκειών, που ενώνει την Ανατολή με τη Δύση. Όπως τονίζω σε κάθε ευκαιρία, είμαστε μια χώρα που αντλεί έμπνευση από την ιστορία της, με το πρόσωπο και την κατεύθυνση στραμμένα τόσο προς την Ανατολή όσο και προς τη Δύση».
Η συνύπαρξη θρησκειών και εθνοτήτων στην Τουρκία
Στη συνέχεια, ο Ερντογάν προσπάθησε να προβάλλει την πολυθρησκευτική και πολυεθνική εικόνα της χώρας, με έμφαση στη συνύπαρξη και την ισοτιμία όλων των πολιτών ανεξάρτητα από την καταγωγή ή την πίστη τους. «Σε αυτή τη γη που είναι πατρίδα μας εδώ και χίλια χρόνια, άνθρωποι κάθε φυλής, θρησκείας, δόγματος και καταγωγής ζουν ελεύθερα, χωρίς κανένα άγχος και καμία πίεση. Όταν επισκέπτεστε την Κωνσταντινούπολη, την Αντιόχεια, το Μάρντιν, το Ντιγιάρμπακιρ και πολλές άλλες πόλεις μας, βλέπετε τζαμιά, εκκλησίες και συναγωγές να στέκονται το ένα δίπλα στο άλλο. Θεωρούμε τις πολιτισμικές, θρησκευτικές και εθνοτικές διαφορές όχι ως στοιχείο διαίρεσης, αλλά αντίθετα ως πηγή πλούτου. Κάθε άνθρωπος μας, ανεξάρτητα από τη θρησκεία, το δόγμα και την εθνοτική του ομάδα, είναι πρώτα και κύρια άνθρωπος. Υπάρχουν διάφορες γλώσσες στον κόσμο, αλλά όλες έχουν την ίδια σημασία. Η επίσκεψή σας σε αυτήν τη γη, όπου εδώ και αιώνες οι λαμπτήρες των ναών διαφορετικών θρησκειών φωτίζουν τον ίδιο ουρανό, είναι μια σημαντική ευκαιρία που αναδεικνύει τόσο την ιδιαίτερη θέση της Τουρκίας όσο και τις κοινές μας αξίες».
Η Συμμαχία των Πολιτισμών ως απάντηση στη διεθνή ένταση
Ο Ερντογάν επικεντρώθηκε, επίσης, στην προσπάθεια της Τουρκίας να λειτουργήσει ως γεφυροποιός, αξιοποιώντας την πρωτοβουλία της Συμμαχίας των Πολιτισμών υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, σε μια περίοδο αυξημένων παγκόσμιων εντάσεων. «Σε μια περίοδο που υποδαυλίζεται η σύγκρουση των πολιτισμών, η πρωτοβουλία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί το πιο απτό παράδειγμα αυτής της προσπάθειας».
Προσφυγικό – Ο ρόλος της Τουρκίας και οι εξελίξεις στην Ουκρανία
Η Τουρκία είναι μια χώρα που δέχεται πρόσφυγες από εμπόλεμες ζώνες και συμμετέχει στις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό των συγκρούσεων, τόνισε ο Ερντογάν, προβάλλοντας τον ανθρωπιστικό ρόλο της χώρας του. «Όπως και στη Συρία, έτσι και στην Ουκρανία, ανοίξαμε τις πόρτες μας στους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν τη χώρα τους λόγω πολέμου, και ειδικά στα παιδιά που έχουν πληγεί. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις για τον τερματισμό των συγκρούσεων και προσπαθούμε να προσφέρουμε την απαραίτητη υποστήριξη και συνεισφορά. Οι εκκλήσεις μας για ειρήνη και διάλογο είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικές για την επιτυχία αυτών των προσπαθειών».
Γάζα – Κριτική στο Ισραήλ και στήριξη στην παλαιστινιακή υπόθεση
Ο Ερντογάν άσκησε σκληρή κριτική προς το Ισραήλ για τους βομβαρδισμούς, υπογραμμίζοντας την πάγια τουρκική ευαισθησία στο παλαιστινιακό ζήτημα. «Στο επίκεντρο μιας διαρκούς ειρήνης στην περιοχή μας βρίσκεται το ζήτημα της Γάζας, όπου εδώ και μήνες πολιτικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων εκκλησίες, τζαμιά, νοσοκομεία και σχολεία, έχουν πληγεί. Ένα από τα θρησκευτικά κτίρια που χτυπήθηκαν από το Ισραήλ ήταν η μοναδική καθολική εκκλησία στη Γάζα. Είναι γνωστό ότι εκτιμούμε πάντα την αποφασιστική στάση των προκατόχων σας, ιδίως όσον αφορά το παλαιστινιακό ζήτημα».
Συρία – Στήριξη των βημάτων για επιστροφή στην ομαλότητα
Ο Ερντογάν παρουσίασε τη Συρία ως χώρα που κάνει προσπάθειες σταθεροποίησης και δήλωσε ότι η Τουρκία στηρίζει την επιστροφή σε ειρηνική συμβίωση. «Υποστηρίζουμε τα βήματα που έχει κάνει η Συρία, μετά από χρόνια συγκρούσεων, για να γίνει μια χώρα όπου διαφορετικές θρησκείες, πολιτισμοί, θρησκευτικές ομάδες και εθνότητες ζουν ειρηνικά. Χαιρετίσαμε με ικανοποίηση την έκκληση της διεθνούς κοινότητας να μην εγκαταλείψει τη Συρία».
Ισλαμοφοβία – Καταγγελία της ανόδου της στη Δύση
Δεν δίστασε ο Ερντογάν να καταγγείλει την άνοδο της ισλαμοφοβίας, κατηγορώντας Δυτικούς πολιτικούς και ΜΜΕ ότι την τροφοδοτούν. «Η αυξανόμενη ισλαμοφοβία και η ξενοφοβία στη Δύση είναι εκδηλώσεις αυτής της τάσης. Τα μέσα ενημέρωσης, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι λαϊκιστές πολιτικοί, εν γνώσει ή εν αγνοία τους, υποθάλπουν ρατσιστικές αντιλήψεις απέναντι στους μουσουλμάνους. Ως Τουρκία, εδώ και καιρό επισημαίνουμε αυτή την απειλή και τον κίνδυνο. Σε αυτό το πλαίσιο, θεωρούμε σημαντική την προσέγγιση του Συμβουλίου με τους οπαδούς άλλων θρησκειών».
Διαθρησκειακές επισκέψεις και ενίσχυση σχέσεων
Τέλος, ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε ότι η επίσκεψη μπορεί να ενισχύσει τη σχέση μεταξύ της Καθολικής Εκκλησίας και των μουσουλμάνων. «Όπως και ο προκάτοχός σας, θεωρούμε ότι η επίσκεψη στο Τζαμί στην Κωνσταντινούπολη θα είναι εποικοδομητική για τις σχέσεις με τους μουσουλμάνους».
Πάπας: Η Τουρκία ως γέφυρα θρησκειών και συνάντησης πολιτισμών
Αντίστοιχα, στην τοποθέτησή του, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ προτίμησε τη γλώσσα των συμβολισμών και απέφυγε επιμελώς οποιαδήποτε άμεση αναφορά στις καυτές εστίες κρίσης, περιορίζοντας το μήνυμά του στον ρόλο της Τουρκίας ως «γέφυρας» και σε έναν διακριτικό υπαινιγμό για το Ισραήλ. Με λόγια προσεκτικά σταθμισμένα, ο Πάπας δεν προέβη στις ηχηρές τοποθετήσεις που περίμενε η Άγκυρα για τις γεωπολιτικές πληγές —και κυρίως για τη Γάζα· αντίθετα, προέκρινε μια οικουμενική ρητορική συνύπαρξης και σταθερότητας.
Ο συμβολισμός στην Τουρκία
Όταν πήρε το λόγο, ο Πάπας Λέων ΙΔ’ αναφέρθηκε στο συμβολικό μήνυμα της επίσκεψής του, ένα σήμα που αναδεικνύει τον ρόλο της Τουρκίας ως γέφυρας μεταξύ διαφορετικών κόσμων και πολιτισμών. «Η εικόνα της γέφυρας, που επιλέχθηκε ως λογότυπο της επίσκεψής σας, εκφράζει πολύ όμορφα τον ιδιαίτερο ρόλο της Τουρκίας τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον. Και το πιο σημαντικό είναι ότι εκτιμάτε την εσωτερική σας πολυμορφία. Αυτή η γέφυρα συνδέει την Τουρκία με τον εαυτό της. Αυτή η γέφυρα ενώνει τις διαφορετικές περιοχές της χώρας και, με αυτόν τον τρόπο, αποτελεί το σημείο συνάντησης των ευαισθησιών».
Η «κουλτούρα της συνάντησης»
Ο Πάπας υπογράμμισε ότι οι Χριστιανοί στην Τουρκία είναι μέρος της κοινωνίας και υπενθύμισε ότι ο Άγιος Ιωάννης ο 23ος αποτελεί από αρχαιοτάτων χρόνων το πρόσωπο που ενώνει τις δύο πλευρές. «Οι Χριστιανοί που ζουν στη χώρα σας είναι Τούρκοι και αποτελούν μέρος της κοινωνίας σας. Ο Άγιος Ιωάννης ο 23ος, τον οποίο αναγνωρίζετε ως Τούρκο Πάπα, είχε βαθιές φιλικές σχέσεις με το λαό σας και σεβόταν πολύ αυτή την ταυτότητα. Από τότε έχουν αναμφίβολα γίνει σημαντικά βήματα τόσο στην Εκκλησία όσο και στην κοινωνία μας. Ωστόσο, η ηχώ εκείνων των λόγων παραμένει ισχυρή και εξακολουθεί να τροφοδοτεί μια πιο προοδευτική και ειλικρινή νοοτροπία – αυτό που ο Πάπας Φραγκίσκος αποκαλούσε ‘κουλτούρα της συνάντησης’».
Η γέφυρα της αγάπης και η δημόσια διάστασή της
Ο Πάπας αναφέρθηκε στη γέφυρα αγάπης και τη δημόσια διάστασή της, ενώ άσκησε έμμεση κριτική στους γεωπολιτικούς γίγαντες που θεωρούν ότι η ισχύς αποτελεί το δίκαιο. «Αυτή η γέφυρα (η γέφυρα αγάπης) είναι μια τεράστια κρεμαστή γέφυρα που σχεδόν αψηφά τους νόμους της βαρύτητας. Η αγάπη έχει, εκτός από τα ιδιωτικά και προσωπικά της χαρακτηριστικά, και μια ορατή και δημόσια διάσταση. Επιπλέον, αμφισβητεί τη νοοτροπία ότι ο ισχυρός έχει το δίκιο και απαιτεί να γίνουν αποδεκτά η συμπόνια και η αλληλεγγύη ως πραγματικά κριτήρια ανάπτυξης».
Κάλεσμα στην Τουρκία για ρόλο σταθερότητας στην περιοχή
Ο Πάπας απηύθυνε στη συνέχεια έκκληση στην Τουρκία να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας και να συμβάλει ενεργά στην ειρήνη, τονίζοντας και το διαχρονικό ρόλο της χώρας. «Κύριε Πρόεδρε, η Τουρκία ας είναι πηγή σταθερότητας και προσέγγισης μεταξύ των λαών, στην υπηρεσία μιας δίκαιης και διαρκούς ειρήνης. Η ιερή έδρα επιθυμεί να διατηρήσει τις σχέσεις με την Τουρκία, αλλά και να συνεργαστεί για την οικοδόμηση ενός καλύτερου κόσμου, με τη συμβολή αυτής της γέφυρας μεταξύ Ανατολής και Δύσης, Ασίας και Ευρώπης, καθώς και των πολιτισμών και των θρησκειών», είπε, ενώ στο τέλος αναφέρθηκε στη διάθεση συνεργασίας και στην ανάγκη κοινής πορείας με βάση τις αξίες και την ανθρώπινη ανάπτυξη. «Το ιερό αξίωμα καλεί όλα τα έθνη που ενδιαφέρονται για την ολιστική ανάπτυξη κάθε ανθρώπου, να συνεργαστούν σε πνεύμα φιλίας και αλληλεγγύης, μόνο με την πνευματική και ηθική φιλία μπορεί να επιτευχθεί μια πραγματική ανάπτυξη».
Αϋφαντής: Ποιά είναι τα ανταλλάγματα για Ουκρανία;
Παρέμβαση του Γιώργου Αϋφαντή στο ΑΡΤ
27 Γερουσιαστές των ΗΠΑ ζητούν απελευθέρωση Αρμενίων αιχμαλώτων και κυρώσεις κατά του Αζερμπαϊτζάν
Στην επιστολή τους, οι γερουσιαστές επιμένουν στην παροχή πρόσβασης διεθνών παρατηρητών και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης στις δικαστικές διαδικασίες στο Μπακού,...
Δημοκρατική Ρόδου: Προπαγανδιστικό συνέδριο στη Σμύρνη με τίτλο: «Τα προβλήματα των Τούρκων που ζουν στην Ελλάδα»
Παρά τις ρητές προβλέψεις της Λωζάνης, η τουρκική πλευρά συνεχίζει να τροφοδοτεί τη συζήτηση, παράγοντας υλικό και αφήγημα που ενσωματώνεται...
Αντιδράσεις στο Ισραήλ για το νέο τουρκικό σύστημα «Steel Dome»
Η Jerusalem Post αναφέρει ότι το Iron Dome προστατεύει αμάχους από δηλωμένους εχθρούς, ενώ το τουρκικό Steel Dome δεν μπορεί...
Η ρητορική της άρνησης της Γενοκτονίας και οι διώξεις δημοσιογράφων από την Τουρκία!
Στην εκδήλωση θα βραβευτεί η Ουζάι Μπουλούτ για τον επίμονο αγώνα της για την ανάδειξη του ζητήματος της Γενοκτονίας από...
-
Άμυνα1 μήνα πρινΑποκάλυψη Ινδού στρατηγού! Πως ινδική φρεγάτα εξανάγκασε σε οπισθόχωρηση τρία τουρκικά πολεμικά πλοία
-
Δημοκρατία2 μήνες πρινΜε τη σημαία δεν παίζουμε! Η Pizza Fan διέκοψε τη συνεργασία με κωμικό που προσέβαλε την ελληνική σημαία
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΠολλαπλά «εγκεφαλικά» μοίρασε ο μεγάλος Εμίρ Κουστουρίτσα με όσα είπε για τη woke ατζέντα
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ4 ημέρες πρινΣεισμός από την αποκάλυψη βετεράνου της CIA! Αναμεμειγμένη σε οικονομικό σκάνδαλο με φόντο την Ουκρανία η Κάγια Κάλας
-
Άμυνα2 εβδομάδες πρινΤέξας – Αεροπορική Βάση Sheppard: Ένας Έλληνας πιλότος κερδίζει τον σεβασμό της Αμερικής
-
Πολιτική3 μήνες πρινΕνδιαφέρουσα στιχομυθία Μαρινάκη-Τζονσον! “Προτιμώ να κρατήσει κομμάτια της Ουκρανίας η Ρωσία για να μην πεθαίνουν παιδιά” πρότεινε ο πρόεδρος του Ολυμπιακού! “Ποια κομμάτια της Τσεχοσλοβακίας θα δίνατε στον Χίτλερ;” απάντησε ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΣτα κάγκελα τα τουρκικά ΜΜΕ! Η Ελλάδα “κλείδωσε” τουρκικά Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 εβδομάδα πρινΣηκώνουμε τα χέρια ψηλά με τις νέες δηλώσεις Ερντογάν! Η Τουρκία δεν απομονώνεται, σέβεται σύνορα