Η επεισοδιακή συνεδρίαση του τουρκικού κοινοβουλίου με γροθιές και κλωτσιες στο τέλος Ιουλίου 2024, αποκάλυψε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες απόψεις Κεμαλιστών σε θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος. Καλό είναι να έχουμε πάντα υπόψη τις απόψεις των Κεμαλιστών για να μην πέσουμε κάποτε από τα σύννεφα.
του Λεωνίδα Κουμάκη*
Παρακολουθούμε, ολοένα και πιο καθαρά, την ενόχληση και την δυσαρέσκεια των Κεμαλιστών απέναντι στην τακτική των ισλαμιστών να επιβάλουν με το ζόρι και με νταηλίκια την Γαλάζια Πατρίδα σε όλους τους γείτονες της Τουρκίας αλλά και σε τρίτους.
Οι Κεμαλιστές είναι μαθημένοι να κάνουν τις βρώμικες δουλειές που επιβάλλουν τα παράνομα όνειρα του εθνικού όρκου των Νεότουρκων πουλώντας «πίστη» και επιδεικνύοντας «συνέπεια» προς την Δύση (Αμερική, Ισραήλ, Αγγλία, Γερμανία) και όπου αλλού κρίνεται απαραίτητο.
Θεωρούν αποδεδειγμένα πετυχημένη την δική τους στρατηγική, κρίνοντας από την μαζική υποστήριξη που εξασφάλισαν για να εισβάλλουν ανενόχλητοι στην μαρτυρική Κύπρο το 1974.
Όσα ακούστηκαν κατά την διάρκεια της επεισοδιακής συζήτησης στο τουρκικό κοινοβούλιο στο τέλος Ιουλίου 2024, στο πλαίσιο έγκρισης προεδρικού διατάγματος με το οποίο η τουρκική κυβέρνηση εξουσιοδοτείται να στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στην Σομαλία για δύο χρόνια, υπήρξαν εξόχως αποκαλυπτικά.
Ο πρώην πρέσβης της Τουρκίας στην Ουάσιγκτον και ήδη βουλευτής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Ναμίκ Ταν, επέκρινε τη στάση του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) στην εξωτερική πολιτική δηλώνοντας μεταξύ άλλων πως «Εδώ βρισκόμαστε μπροστά σε μια πρόταση για τη Σομαλία που αγνοεί όλη αυτή την ιστορική και σύγχρονη συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία. Όπως συνέβη πολλές φορές, προσπαθούμε να “βάλουμε γκολ” με μια νοοτροπία κερδοσκόπου» … … «Όσο το ΑΚΡ ισχυροποιούσε τη θέση του, έτεινε να μπλέκει τον τυχοδιωκτισμό με την εξωτερική πολιτική. Σε κάθε περίπτωση προτίμησε να ασκεί εξωτερική πολιτική με φωνές και κραυγές. Και δεν σταμάτησε εκεί. Ενίοτε ονειρεύτηκε την αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεν αρκέστηκε με τις διασυνοριακές στρατιωτικές επιχειρήσεις, αναζήτησε υπερπόντιες περιπέτειες. Μόλις δυσκόλεψαν οι συνθήκες, δηλαδή όταν η χρεοκοπία της οικονομίας χτύπησε την πόρτα μας, ευτυχώς γύρισε αρκετά γρήγορα την πλάτη του στο παραμύθι της «γαλάζιας πατρίδας» στο οποίο επέμεινε για ένα διάστημα».
Στην ίδια συζήτηση που έγινε στο τουρκικό κοινοβούλιο ακούστηκαν σφοδρές επικρίσεις των Κεμαλικών προς τους ισλαμιστές διότι για ιδεολογικούς λόγους που έχουν σχέση με την Μουσουλμανική Αδελφότητα, η Τουρκία για μια ολόκληρη δεκαετία αποξενώθηκε από την Αίγυπτο και δημιούργησε εχθρικές σχέσεις, προσφέροντας στην Ελλάδα την ευκαιρία να οριοθετήσει μαζί της ΑΟΖ, βυθίζοντας το όραμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Ο πρώην Τούρκος ΥΠΕΘΑ Χουλουσί Ακάρ που συμμετείχε στη συζήτηση κόντεψε να πάθει αποπληξία όταν κατηγορήθηκε για τα πεπραγμένα της περιόδου ευθύνης του, την ώρα που προσπαθούσε να υπερασπιστεί την Γαλάζια Πατρίδα κραδαίνοντας τον χάρτη της.
Οι Κεμαλιστές πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να πετύχουν τους ίδιους ακριβώς στόχους με τον δικό τους «πολιτισμένο» τρόπο, καλοπιάνοντας τους δυτικούς συμμάχους – κυρίως το Ισραήλ -, «προσφέροντας» με συνέπεια σαν «αντάλλαγμα» την γεωστρατηγική αξία της σημερινής Τουρκίας, όπως ακριβώς έκαναν κατά την εισβολή στην Κύπρο. Θεωρούν πως οι ισλαμιστές, με τα νταηλίκια και τις κούφιες απειλές, τελικά καταστρέφουν τους στόχους του εθνικού όρκου των Νεότουρκων.
Στις 3 Αυγούστου 2024 η αντιπολιτευόμενη Cumhuriyet δημοσίευσε ένα άρθρο γνώμης του βραβευμένου δημοσιογράφου Işık Kansu (γεννημένου το 1956) με τίτλο «Η Υπεράσπιση της Γαλάζιας Πατρίδας» – «Mavi Vatan’ı Savunmak». Το άρθρο αυτό έμμεσα εκφράζει την άποψη των Κεμαλιστών για τους εθνικούς στόχους των Νεότουρκων, τους οποίους οι ίδιοι πιστεύουν πως μπορούν να εξυπηρετήσουν με άλλους τρόπους, πολύ πιο αποτελεσματικά από τους ισλαμιστές. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του Τούρκου δημοσιογράφου, σε ελεύθερη απόδοση του υπογράφοντος:
«Κανένας από τους διπλωμάτες μας που έχουν γίνει μέλη του τουρκικού κοινοβουλίου με το CHP τα τελευταία χρόνια δεν ακολούθησε μια συνεπή γραμμή.
Τα παραδείγματα είναι προφανή: Μετά την ανεπάρκεια του Öztürk Yılmaz που έγινε εσπευσμένα βουλευτής, του Ünal Çeviköz, ο οποίος περιέγραψε τη Γαλάζια Πατρίδα ως «επιθετική και επεκτατική πρακτική» και τέλος του Namık Tan, ο οποίος περιέγραψε τη Γαλάζια Πατρίδα ως «παραμύθι».
Σαν να μην υπήρχαν πλέον εμπειρογνώμονες εξωτερικής πολιτικής και διπλωμάτες για να υπερασπιστούν τα εθνικά συμφέροντα, η επιλογή αυτών των ανθρώπων στο CHP όχι μόνο υπονόμευσε την παραδοσιακή στάση ανεξαρτησίας του κόμματος, αλλά συνέβαλε επίσης στη συνέχιση των συνεργατικών πολιτικών του ΑΚΡ.
Τα λάθη που έγιναν από αυτά τα ονόματα πρέπει, χωρίς καμιά αμφιβολία, να επικριθούν. Ωστόσο, ο Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος υπερασπίζεται τις πολιτικές του ΑΚΡ από το βήμα του Κοινοβουλίου, δεν έχει ούτε το κύρος ούτε το δικαίωμα να κάνει επικρίσεις για το ίδιο ζήτημα.
Στην ομιλία του στο Κοινοβούλιο την περασμένη εβδομάδα, ο Ακάρ είπε:
«Μητέρα πατρίδα, πατρίδα του ουρανού, γαλάζια πατρίδα, νεογέννητη πατρίδα. Είναι ένα αδιαχώριστο σύνολο. Η Γαλάζια Πατρίδα είναι το εθνικό μας θέμα, το εθνικό μας θέμα στη Μαύρη Θάλασσα, στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο, στην υφαλοκρηπίδα, στην αποκλειστική οικονομική ζώνη, σε κάθε είδους δικαιώματα και συμφέροντα κάτω και πάνω από τις θάλασσές μας, δηλαδή ο θαλάσσιος εθνικός μας όρκος, το εθνικό μας θέμα».
Αυτά μας λέει ένας πρώην πασάς που αποφοίτησε από το Κολέγιο του Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών, που έβαλε ένα τσουβάλι στο κεφάλι του Τούρκου στρατιώτη στο Ιράκ, που πήρε από τα χέρια Αμερικανού στρατηγού «Μετάλλιο Αξίας».
Υπήρξε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου την περίοδο κατά την οποία τα σύνορα της Συρίας μετατράπηκαν σε πανδοχείο στην άκρη του δρόμου και ιδρύθηκαν καντόνια στην περιοχή. Υπήρξε υπουργός Άμυνας όταν ξένες χώρες, κυρίως η Ελλάδα και το Ισραήλ, αναζητούσαν φυσικό αέριο γύρω από την Κύπρο. Είναι επίσης βουλευτής του ΑΚΡ, το οποίο έκανε τα στραβά μάτια στην κατοχή σχεδόν 20 νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του, υποκλίθηκε στο Σχέδιο Ανάν για την Κύπρο και άνοιξε προς συζήτηση τη Σύμβαση του Μοντρέ και τη Συνθήκη της Λωζάνης.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ
Βρήκαν τη δικαιολογία για την πολεμική αναστάτωση λίγο πριν από την ισραηλινή επίθεση στον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια:
«Θα πάμε στο Ισραήλ», μας είπαν. Προηγουμένως μας είχαν πει πως «Θα γίνει 3ος παγκόσμιος πόλεμος». Ρίχνουνε συνεχώς λάδι στη φωτιά επειδή αυτό τους εξυπηρετεί. Τους εξυπηρετεί γιατί η χώρα μοιάζει σαν να βγήκε τώρα από τον πόλεμο. Οι σεισμόπληκτες περιοχές εξακολουθούν να είναι γκρεμισμένες και κατεστραμμένες σαν βομβαρδισμένα τοπία. Οι σεισμοπαθείς δεν έχουν καν στέγη για να βάλουν το κεφάλι τους.
Για χάρη των συμφερόντων παγκόσμιων αποικιοκρατών, έχουμε κολλήσει σε ένα τέλμα στη Συρία και έχουμε βυθιστεί σε έναν πόλεμο. Σχεδόν καθημερινά στρατιώτες μας χάνουν την ζωή τους, γίνονται μάρτυρες. Λόγω συστήματος του ενός αρχηγού, η χώρα κυβερνάται με έκτακτες εξουσίες σαν να ήταν κάτω από συνθήκες πολέμου. Οι συμπολίτες μας μέσα στην αφθονία, πεινάνε.
Θα μπαίναμε στο Ισραήλ, θα γινόταν ένας 3ος παγκόσμιος πόλεμος. Έπρεπε λοιπόν να είμαστε προετοιμασμένοι ανάλογα!
Παρά την εξαθλίωση, την ανισότητα και την αδικία που βιώνουμε, πρέπει να υπακούμε σε ό,τι λέει και κάνει το Παλάτι, πρέπει να σκύβουμε το κεφάλι σε ό,τι μας λένε, πρέπει να θεωρούμε κάθε λάθος, σωστό. Θα μας κάνουν να συμβιβαστούμε, βάζοντας τον θάνατο μέσαστο μυαλό μας. Ε λοιπόνόχι, δεν σφάξανε!
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΡΙΜΑΙΑ
Ας γίνει πια γνωστό: Πίσω από την πρακτική που θα σφάζει τα αδέσποτα ζώα (σημ. συντ.: Στην Τουρκία νομοθετήθηκε η υποχρεωτική ευθανασία αδέσποτων σκύλων προκαλώντας ευρεία κοινωνική αντίδραση), υπάρχει ένα Υπουργείο Προπαγάνδας του Παλατιού, το οποίο οργανώνει, διεξάγει και διατηρεί επιχειρήσεις για να κατευθύνει την κοινωνία, να δημιουργεί ένταση διαιρώντας την στα δύο, να τροφοδοτεί την ένταση και να υποκινεί ένα απέραντο στρατό τρολ για το σκοπό αυτό».
Σ υ μ π ε ρ ά σ μ α τ α: Το παραπάνω άρθρο γνώμης του δημοσιογράφου της Cumhuriyet Işık Kansu αναδεικνύει την οπτική των Κεμαλικών σε μια σειρά θεμάτων «ελληνικού ενδιαφέροντος»:
Κατά τους Κεμαλιστές, οι ισλαμιστές κάνουν «τα στραβά μάτια στην κατοχή σχεδόν 20 νησιών του Αιγαίου από την Ελλάδα», αν και ο αριθμός των ελληνικών νησιών που δήθεν κατέχονται παράνομα από την Ελλάδα μένει μονίμως και σκοπίμως, κάτω από ένα νέφος αοριστίας. Ακόμα και ο ίδιος ο πρώην αρχηγός του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) άλλαζε ταχυδακτυλουργικά, με κάθε δήλωση του και τον αριθμό των νησιών:
«18 νησιά είναι υπό κατάληψη από τους Έλληνες στρατιώτες» (Haberturk / Δεκέμβριος 2017),
«156 νησιά και βραχονησίδες που ανήκουν στην Τουρκία και η στρατιωτικοποίηση τους δεν είναι σωστή» (Εφημερίδα Sozcu /Μάρτιος 2018),
«Γιατί η κυβέρνηση δεν βγάζει άχνα για τα 16 κατεχόμενα νησιά του Αιγαίου» (ομιλία στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του, Ιούνιος 2019).
Οι Κεμαλιστές «προσάπτουν»στον πρώην ΥΠΕΘΑ Χ. Ακάρότι «παρακολουθούσεαπαθής την αναζήτηση φυσικού αερίου γύρω από την Κύπρο από Ελλάδα και Ισραήλ», ότι «υποκλήθηκε στο Σχέδιο Ανάν», ότι «αποφοίτησε από το Κολέγιο των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών» και ότι «παρέλαβε Μετάλλιο Τιμής από τα χέρια Αμερικανού στρατηγού». Όλα αυτά την ίδια ώρα που υποκρίνονται τους πιο «πιστούς συμμάχους της Δύσης και του Ισραήλ»!
Οι Κεμαλιστές καταγγέλλουν το «τέλμα της Συρίας» και την «καθημερινή απώλεια Τούρκων στρατιωτών»για χάρη «των συμφερόντων παγκόσμιων αποικιοκρατών». Οι συνεχείς και οδυνηρές απώλειες της Τουρκίας στα μέτωπα της Συρίας και του Ιράκ δεν μπορούν πλέον να κρυφτούν «κάτω από το χαλί». Ήδη οι Απελευθερωτικές Δυνάμεις του Αφρίν (HRE), αλλά και άλλες Κουρδικές πηγές ανακοινώνουν συνεχώς νέες απώλειες των Τουρκικών ενόπλων δυνάμεων. Με τον τρόπο αυτό, γίνεται ευκολότερα κατανοητή η ξαφνική πρεμούρα του Ρ.Τ. Ερντογάν να συναντήσει τον «δολοφόνο» και «τρομοκράτη» πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ Αλ Άσαντ – και μάλιστα ανά πάσα στιγμή!
4. Οι Κεμαλιστές επιβεβαιώνουν ότι η Τουρκική οικονομία έφτασε στο χείλος της χρεοκοπίας, ότι οι σεισμόπληκτες επαρχίες της Τουρκίας παραμένουν, 16 μήνες μετά τον καταστροφικό σεισμότου Φεβρουαρίου 2023, σαν βομβαρδισμένο τοπίο και ότι στην Τουρκία λειτουργεί ένα «Υπουργείο Προπαγάνδας του Παλατιού, το οποίο οργανώνει, διεξάγει και διατηρεί επιχειρήσεις για να κατευθύνει την κοινωνία, να δημιουργεί ένταση διαιρώντας την στα δύο, να τροφοδοτεί την ένταση και να κατευθύνει ένα απέραντο στρατό τρολ για το σκοπό αυτό».
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, πρέπει να προετοιμαζόμαστε ώστε να μην πέσουμε από τα σύννεφα αν κάποτε έρθει η ώρα οι Κεμαλιστές να διαδεχτούν, ομαλά ή ανώμαλα, τους ισλαμιστές στην εξουσία.
Τέλος, η φιλοσοφία των Κεμαλιστών όχι μόνο δεν είναι άγνωστη αλλά επιδοκιμάζεται από την Δύση και το Ισραήλ, όπως φαίνεται και από την ανάρτηση του Ισραηλινού ΥΠΕΞ στον πρόσφατο λεκτικό πόλεμο με τον Ρ. Τ. Ερντογάν: «Ο Ερντογάν πήρε ένα τουρκικό κράτος με επιστημονικές, πολιτιστικές, τεχνολογικές και οικονομικές δυνατότητες και το καταστρέφει, διαβρώνοντας την κληρονομιά του Ατατούρκ, ο οποίος έχτισε μια προοδευτική και ευημερούσα Τουρκία. Ας ελπίσουμε σε καλύτερες μέρες» προσθέτοντας στο τέλος με ετικέτα τον Δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου. Ο Δήμαρχος βέβαια «επέστρεψε» την ανάρτηση του Ισραηλινού ΥΠΕΞ, αλλά το μήνυμα ελήφθη απ’ όλους…
* Λεωνίδας Κουμάκης: Νομικός, Συγγραφέας, Αρθρογράφος-Αναλυτής, μέλος του International Hellenic Association. Το αυτοβιογραφικό, διαχρονικό βιβλίο του «Το Θαύμα-Μια πραγματική ιστορία», το οποίο αναφέρεται στην μεθοδική εξολόθρευση του Ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης από το τουρκικό κράτος υπάρχει εντελώς δωρεάν στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του ΙΗΑ, τόσο στην Ελληνική όσο και στην Αγγλική γλώσσα. Στις 29/1/2024 προστέθηκε στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη του ΙΗΑ και το βιβλίο «ΕΡΝΤΟΓΑΝΙΣΤΑΝ» του συγγραφέα, το οποίο βοηθάει στην καλύτερη κατανόηση της σημερινής Τουρκίας και το οποίο είναι επίσης διαθέσιμο εντελώς δωρεάν.
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:
«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»
Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;
Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.
Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).
Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.
Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.
Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.
Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.
Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.
Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.
Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.
Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;
Η εξήγηση είναι απλή:
Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.
Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.
Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν
Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.
Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.
Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.
Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.
Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.
Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.
Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.
Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.
Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.
Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.
Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.
Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:
drones πρώτου προσώπου (FPV),
μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.
Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.
Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.
Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.
Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.
Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.
Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.
Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική
Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.
Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.
Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.
Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.
Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».
Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.
Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.
Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».
Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:
μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.
Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.
Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;
Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.
Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.
Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.
Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.
Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.
Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.
Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.
Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
