Video
Ο Ζώρας του Πόντου και των Ποντίων
Το DNA του μαχητή, σφυρηλατημένο στην πορεία των αιώνων, συνεχίζει να τροφοδοτεί τον αγώνα
Τον πρώτο Πόντιο τον γνώρισα στη Γερμανία όπου σπούδαζα. Τον έλεγαν Κώστα Αμανατίδη, φτωχόπαιδο αλλά κιμπάρης, εργατικός και περήφανος. Δούλευε παράλληλα με τις σπουδές του για να τα βγάλει πέρα.
Δυστυχώς, η παρέα μας των Ελλήνων δεν ήταν η εξαίρεση και τον πειράζαμε συνεχώς με τα ποντιακά ανέκδοτα. Είχε, ωστόσο, μια εσωτερική δύναμη να τα αποκρούει, μια ικανότητα που ακόμα θαυμάζω αναπολώντας την παρέα μας και απορώντας, για να είμαι ειλικρινής, με την ανώριμη συμπεριφορά μας. Είχαμε την ίδια κλάση στο στρατό, αλλά ο Θεός είχε άλλη αλληλουχία στις κλάσεις και τον πήρε γρήγορα μαζί του… Όταν είχα πάει στην Καππαδοκία, όπου έγραψα ένα οδοιπορικό, πέρασα πολύ κοντά από τα μέρη του Πόντου. Η επιθυμία μου ήταν να επισκεφθώ τους τόπους που εί ναι συνυφασμένοι με την ιστορία του έθνους μας.
Ομολογώ, ωστόσο, ότι διαπίστωσα πόσα λίγα πράγματα γνώριζα για τους Πόντιους όταν διάβασα το βιβλίο του Τάσου Κοντογιαννίδη «Ο Ζώρας του Πόντου», από τις εκδόσεις Λιβάνη. Ο βίος του «Ζώρα του Πόντου» με ενέπνευσε να γράψω αυτό το άρθρο, αναλογιζόμενος την ιστορία αυτού του πανάξιου λαού. Με ενέπνευσε καθώς καταδεικνύει όμορφα στοιχεία της ποντιακής αλλά και της ευρύτερης ελληνικής ιδιοσυγκρασίας, που με μόχθο, αυταπάρνηση, απαντοχή και πίστη καταφέρνει να επιβιώνει και να παράγει πολιτισμό, αλλά και να διδάσκει ανθρωπισμό ακόμα και μέσα από τις αντιξοότερες βιοτικές συνθήκες. Στο σχολείο μάς μάθανε λίγα πράγματα για τον Πόντο, γιατί η ποντιακή ιστορία, δυστυχώς, δεν είχε ακόμα συμπεριληφθεί στην ιστορία του ελληνικού έθνους, και απ’ ό,τι μαθαίνω ακόμα δεν έχει ενταχθεί στη διδακτέα ύλη και γι’ αυτό δεν τη διδάσκονται ούτε τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας…
Είναι κρίμα να μην επικοινωνείται η «Οδύσσεια» αυτών των ανθρώπων, που έζησαν τέτοια τραγωδία, σφαγιάστηκαν και ξεκληρίστηκαν οι οικογένειές τους γιατί ήταν Έλληνες και δεν δέχονταν να αποβάλουν την ελληνική τους ταυτότητα και τα πιστεύω τους. Όπως κι άλλοι χριστιανοί υπέφεραν τα χίλια μύρια για τη θρησκεία και τα πιστεύω τους, το ίδιο υπέφεραν και οι Πόντιοι υπερμαχούμενοι την ελληνική και χριστιανική τους ταυτότητα. Η γεωγραφική απομόνωση του Πόντου βοήθησε στη διατήρηση πολλών ελληνικών γλωσσικών στοιχείων, που είχαν εξαλειφθεί πολύ πριν στον υπόλοιπο ελληνισμό, όπως συνέβη και με την περίπτωση της Κύπρου. Η Ποντιακή Ελληνική διάλεκτος αποτελεί μια από τις πιο αρχαϊκές μορφές της ελληνικής γλώσσας, ομιλούμενη μέχρι και σήμερα. Πολλοί ομιλητές της Ποντιακής διαλέκτου ζουν σήμερα στην Τουρκία και είναι μουσουλμάνοι, ενώ η πλειονότητα των φορέων της διαμένει στην Ελλάδα.
Η λαογραφία του Πόντου είναι επίσης αρχαϊκή. Ο Πυρρίχιος (ή πολεμικός χορός) ήταν ένα μέρος του ελληνικού πολιτισμού 2.500 έτη πριν, όπως αποδεικνύεται από τα αετώματα του 5ου αι. π.Χ. Οι Έλληνες του Πόντου θα αναφερθούν μετέπειτα σε αυτόν τον χορό, συχνά, ως «Σέρρα», ενώ οι μουσουλμάνοι του Πόντου ως «Horon».
Οι Έλληνες του Πόντου είχαν τη φήμη δεινών μαχητών – πολεμιστών και αποτέλεσαν ιδιαίτερο στόχο κατά την περίοδο της γενοκτονίας (1914-1923), στη διάρκεια της οποίας 353.000 Έλληνες του Πόντου αναφέρθηκε να έχουν κατασφαχθεί από χέρι Οθωμανών, Νεότουρκων και τελικά Κεμαλιστών. Το γεγονός είναι συλλογικά – καθολικά γνωστό ως «ελληνική γενοκτονία» και κόστισε ακόμα περισσότερες ελληνικές ζωές αν συνυπολογιστούν όλες οι περιοχές της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Συνήθως, η Ιστορία, εκτός από σπουδαία γεγονότα, καταγράφει τη δράση και τα έργα των πολιτικών που άσκησαν εξουσία, τις ανδραγαθίες των στρατιωτικών και τους ανθρώπους που διακρίθηκαν στα γράμματα, τις τέχνες και τις επιστήμες. Σπάνια η Ιστορία καταπιάνεται με ανθρώπους που είχαν άλλες σπουδές, κοινωνικές και φιλανθρωπικές δραστηριότητες, που ίσως η αξία τους ή η προσφορά τους να ήταν περισσότερο ωφέλιμη για την κοινωνία. Τέτοια είναι και η περίπτωση του «Ζώρα».
Η «Οδύσσεια» του ποντιακού ελληνισμού
Ο Ζώρας του Πόντου αντιπροσωπεύει έναν λαό που πέρασε τη δική του «Οδύσσεια», μια «Οδύσσεια» που δεν είναι δυστυχώς γνωστή σε εμάς. Αυτός ο λαός έζησε ως μια μειονότητα μέσα σε κράτη που η συμπεριφορά τους και οι μακροχρόνιες πολιτικές τους ήταν ο παραμερισμός ή η εξόντωσή του. Η πλειονότητα ζούσε σε κατεχόμενη περιοχή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία (και λόγω θρησκευτικής διαφοροποίησης) τους καταπίεζε και έψαχνε στο βάθος ευκαιρία να τους αφανίσει. Μετά άρχισαν να διασκορπίζονται κοντά στη Ρωσία, στη Χριστιανική Ρωσία.
Η οικογένεια του Ζώρα ήταν αρχικά εγκατεστημένη στην Τραπεζούντα, μια από τις πιο αξιόλογες πόλεις του Πόντου. Ήταν η παλιά πρωτεύουσα των Κομνηνών, ήταν σαν το σημερινό Monte Carlo, με μεγάλα σπίτια, εντυπωσιακές αυλές, ωραία αρχιτεκτονική. Η κοινωνία τους ήταν πάντα απλόχερη προς φιλανθρωπικά ιδρύματα, εκκλησίες, σχολεία, φιλόπτωχα ταμεία. Είναι συνήθως ίδιον των μειοψηφιών να έχουν εντονότερο το στοιχείο της αλληλοβοήθειας, του «συνδετικού κρίκου», να αλληλοβοηθούνται και να βοηθούν απλόχερα. Το λιμάνι της Τραπεζούντας είχε μεγάλη κίνηση και συνδέσεις με τα λιμάνια της Σύρου, της Σμύρνης, της Αλεξάνδρει ας και της Μασσαλίας.
Η οικογένεια του Ζώρα είχε μια μακρά πορεία, που άρχισε από την Τραπεζούντα και συνέχισε σε Αργυρούπολη – Καρς – Βλαντικαυκάς – Οδησσό – Αθήνα – Χαλκίδα – Κατε ρίνη – Φλώρινα – Τρίπολη – Νίκαια.
Ο Ζώρας γεννήθηκε το 1920 στο Βλαντικαυκάς της Ρωσίας, τον βάπτισαν με το όνομα Γιώργος, Γιούρα στα Ποντιακά (σ.ε. ρωσικά), αλλά όλοι τον φώναζαν Ζώρα. Πάντα ο Ζώρας ξεχώριζε από τα άλλα παιδιά. Ήταν άτακτος μαθητής και εκείνα τα χρόνια «έδινε και έπαιρνε» το ξύλο στο σχολείο λόγω της ζωηρότητας, της δύναμης και της εξυπνάδας που τον διέκρινε. Ωστόσο, έγινε τελικά και «επιμελητής» στην τάξη του.
Τελείωσε το δημοτικό σχολείο στο Βλαντικαυκάς το 1937 και ήταν τυχερός, καθώς την επόμενη χρονιά το κομμουνιστικό καθεστώς έκλεισε όλα τα ελληνικά σχολεία και τις εκκλησίες. Ο Ζώρας, όπως τον περιγράφουν όλοι, ήταν ένας πανύψηλος, θεόρατος, γιγάντιος, ένας Καραϊσκάκης και Ζορμπάς μαζί. Ένας πρόσφυγας, μαχητής, γλεντζές, λυράρης.
Έτσι παλικάρι που ήταν, δεν θα έμενε με σταυρωμένα χέρια κατά τη διάρκεια του πολέμου. Έλαβε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση το 1941-1945, όπου του απονεμήθηκε και αντίστοιχο μετάλλιο για τη δράση του, ενώ τον συνοδεύει μια μεγάλη ιστορία με συλλήψεις, καταδίκες σε θάνατο, αποδράσεις κ.ά. Όλοι οι Πόντιοι δείχνουν μεγάλη ευλάβεια και πίστη στην Παναγία, έτσι κατέκλυζαν τα μοναστήρια τον Δεκαπενταύγουστο, όπως της Παναγίας της Σουμελά, της Παναγίας Γουμερά ή της Παναγίας του Λάλογλη στο Καρς. Ξεκινούσαν όλοι με τα πόδια, ενώ ορισμένοι οικογενειακώς, φορτωμένοι και με τα μωρά τους και με πολλά τά ματα από το πρωί της παραμονής.

Έτσι μεγάλωσε ο Ζώρας, με έντονο το αίσθημα ευλάβειας στη θρησκεία, την Παναγία και με έντονο το αίσθημα της φιλανθρωπίας, την οποία εξασκούσε συστηματικά, ακόμα και με το υστέρημά του (παρεμπιπτόντως, η αληθής αξιολόγηση και το αξιακό περιεχόμενο της φιλανθρωπικής δωρεάς σχετίζεται με το θυσιαστικό μέγεθος της εκάστοτε προσφοράς, και όχι με το απόλυτο μέγεθος ή τον πρακτικό αντίκτυπο της δωρεάς – δηλαδή αυτό το «με το υστέρημά του» είναι που κάνει τη διαφορά)! Οι ποντιακές ρίζες του Ζώρα, η βαθιά χορηγηθείσα από την οικογένειά του αγωγή και η ενδόμυχη μαχητικότητά του τον οδήγησαν σε διάφορες πράξεις αυταπάρνησης για την οικογένειά του, τους φίλους του, τον Πόντο, την Πατρίδα, τον άνθρωπο… Ο κύριος λόγος που γράφω για τον «Ζώρα του Πόντου» είναι γιατί ευελπιστώ να αποδώσω μια ακόμα φορά μέσω του «Ζώρα» φόρο τιμής σε αυτόν τον λαό, που υπέφερε τα πάνδεινα και έχασε τα πάντα, ακόμα και γενοκτονία υπέστη, γιατί ήθελε να παραμείνει «Ελληνικός».
Μια ζωή ευεργεσίες

Ο Ζώρας δημιούργησε, μοιράστηκε, αγά πησε. Ανάλωσε τη ζωή του στην ευεργεσία των πασχόντων συνανθρώπων του και την ενίσχυση των ποντιακών συλλόγων, σωματείων και ιδρυμάτων, και όχι πάντα από το περίσσευμά του. Τιμώντας τη μνήμη του, ο γιος του Δημήτρης Μελισσανίδης ίδρυσε το 2003 την Εύξεινο Λέσχη Αθηνών και ανακαίνισε εκ βάθρων το νεοκλασικό κτίριο (αριστερά) που παραχώρησε το υπουργείο Πολιτισμού για τη στέγασή της. Πάνω, το Μελισσανίδειο Μέλαθρο που ανεγέρθηκε με δαπάνες των αδελφών Δημήτρη και Ιάκωβου Μελισσανίδη ως δωρεά στην Παναγία Σουμελά στη μνήμη των γονέων τους Ζώρα και Βέρας.
Με πλούτον του την προσήλωσιν εις την αρετήν
Ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο οποίος προλόγισε το βιβλίο του Τάσου Κοντογιαννίδη «Ο Ζώρας του Πόντου», μεταξύ άλλων γρά φει για την προσφορά του: «… πρόσφυξ, υστερούμενος, θλιβόμενος, κακουχούμενος, τόπον εκ τόπου συνεχώς διαμείβων, μαζί με την οικογένειάν του και τας μυριάδας των ομογενών του πολυτλήμονος κα βαρυδαίμονος ποντιακού στοιχείου, με μόνον πλούτον του την πίστιν εις τον Θεόν, την προσήλωσιν εις την αρετήν, την πολλήν αγάπην προς τον συνάνθρωπον και με την ευφυΐαν και ακάματον εργατικότητά του». Τώρα, για τις άλλες του χάρες, του γλεντζέ, του λυριτζή, του κιμπάρη, γράφει στον πρόλογο του βιβλίου ο γνωστός σε όλους Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας: «Βούρκωσα όταν διάβασα τη ζωή του Ζώρα. Έβλεπα στα βήματά του τα βήματα των γονιών μου, τον αγώνα και την αγωνία τους να τα φέρνουν βόλτα ακόμα και στην Ελλάδα, όταν πόλεμοι και άπονες εξουσίες τους έδιωξαν με απάνθρωπη σκληρότητα από τον τόπο που πρωτόπαν καλημέρα στον ήλιο».

Κέρδισε μάχες που λίγοι περίμεναν ότι θα κέρδιζε
Ο Ζώρας είναι πατέρας του γνωστού επιχειρηματία Δημήτρη Μελισσανίδη. Τον Δημήτρη τον γνώρισα στα αρχικά στάδια της καριέρας του. Τώρα που διάβα σα το βιβλίο για τον πατέρα του, καταλαβαίνω γιατί ο Δημήτρης πέτυχε τόσο! Είχε ισχυρή πλατ φόρμα για την απογείωσή του, το ίδιο του το DNA! Το DNA του Πόντιου μαχητή, σφυρηλατημένο στην πορεία των αιώνων. Τολμηρός, ξεκάθαρος, οραματιστής, ρισκαδόρος, αποφασιστικός, αυτοδημιούργητος, αυτός εί ναι ο Δημήτρης Μελισσανίδης. Από αυτούς που πολέμησε και κέρδισε μάχες που λίγοι περίμεναν ότι θα κέρδιζε. Σήμερα προσφέρει εργασία σε πάνω από 4.000 άτομα. Εκτός από τις γνωστές και πολ λές αγαθοεργίες στα χνάρια του Ζώρα, του πατέρα του, ενδεικτικά αναφέρω την εξ ολοκλήρου ανέγερση του κτηρίου στην Παναγία τη Σουμελά, το επιβλητικό αρχονταρίκι «Μελισσσανίδειο Μέλαθρο». Ο Ζώρας πέθανε το 2002 και ο ποντιακός Τύπος τον αποχαιρέτησε με πολλά δημοσιεύματα και εγκωμιαστικές αναφορές. Για να αποτελέσει ένα ακόμη στολίδι της ένδοξης Ποντιακής ιστορίας.
- Το άρθρο βασίσθηκε σε σχετικό κείμενο το οποίο δημοσιεύθηκε στη μηνιαία πολιτιστική και πολιτική εφημερίδα «η Βούλα και ο Κόσμος της».
- Το άρθρο δημοσιεύεται στη «Ν» με αφορμή τη βράβευση, μεθαύριο Τετάρτη, του καταξιωμένου μουσικού δρα Ματθαίου Τσαχουρίδη, από την Εύξεινο Λέσχη Αθηνών, η οποία ιδρύθηκε στη μνήμη του Γιώργου Μελισσανίδη.
*Οι φωτογραφίες του κειμένου παραχωρήθηκαν από τον στρατηγό ε.α. Νικόλαο Σαμψών στο pontosnews.gr και έχουν φιλοξενηθεί στο βιβλίο του Τ. Κοντογιαννίδη «Ο Ζώρας του Πόντου – Γεώργιος Μελισσανίδης», εκδ. Λιβάνη, Αθήνα 2010.
GEOPOLITICO
Μπαλτζώης: Η Τουρκία ακολουθεί σχέδιο δεκαετιών – Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και ο κίνδυνος για την Κύπρο
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ αναλύει την τουρκική αναθεωρητική στρατηγική, το μήνυμα Καλίν στην Αθήνα, τη στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ και τις πολεμικές εστίες από τη Συρία και το Ιράν μέχρι την Ουκρανία
Το πλέγμα των απειλών που διαμορφώνεται γύρω από την Ελλάδα και την Κύπρο ανέλυσε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, σε συνέντευξη διάρκειας μίας ώρας και 23 λεπτών στον Κανέλλο Πατσίο.
Η συζήτηση κινήθηκε από την τουρκική αναθεωρητική πολιτική και την επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα μέχρι την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ και τις εξελίξεις στη Συρία. Στο τραπέζι τέθηκαν επίσης ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, η σύγκρουση στην Ουκρανία, η άνοδος της Κίνας και η γεωστρατηγική σημασία της Κύπρου.
Η τουρκική στρατηγική δεν ξεκίνησε σήμερα
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι η επιθετική πολιτική της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα δεν αποτελεί ούτε πρόσκαιρη τακτική ούτε προσωπική επιλογή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Είναι, κατά την εκτίμησή του, ταυτόχρονα τακτική και στρατηγική αναθεώρηση, με ιστορικό βάθος τουλάχιστον ενός αιώνα.
Ως σημείο αφετηρίας ανέφερε τον τουρκικό Εθνικό Όρκο, το Misak-ı Millî του 1920. Παραλληλίζοντας τον χάρτη εκείνης της περιόδου με τη σημερινή «Γαλάζια Πατρίδα», υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία ακολουθεί μια διαχρονική επιδίωξη διεύρυνσης της πολιτικής, στρατιωτικής και γεωγραφικής επιρροής της.
Κατά τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, η Τουρκία έχει υιοθετήσει τη λογική του «ζωτικού χώρου» και οικοδομεί ένα νεοοθωμανικό αφήγημα με συγκεκριμένα ιστορικά και συμβολικά ορόσημα: τα εκατό χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, τα 600 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και τη συμπλήρωση μίας χιλιετίας από τη μάχη του Μαντζικέρτ το 2071.
Στην ίδια στρατηγική ενέταξε και τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, χαρακτηρίζοντάς την πράξη υψηλού συμβολισμού, με την οποία η τουρκική ηγεσία επιδιώκει να συνδέσει το σημερινό κράτος με την οθωμανική κατάκτηση.
Το μήνυμα του Καλίν στην Αθήνα
Αναφερόμενος στην επίσκεψη του Ιμπραχίμ Καλίν στην ελληνική πρωτεύουσα, ο κ. Μπαλτζώης επικαλέστηκε τουρκικές πηγές, σύμφωνα με τις οποίες ο επικεφαλής της ΜΙΤ προσήλθε με ήπιο ύφος, αλλά με σαφή προειδοποίηση.
Το μήνυμα που φέρεται να μετέφερε ήταν ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί «μονομερείς κινήσεις» της Ελλάδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ απάντησε ότι η Ελλάδα διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα τα οποία μπορεί να ασκήσει χωρίς να ζητήσει την άδεια της Τουρκίας.
Μεταξύ αυτών κατέταξε τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης, το κλείσιμο των κόλπων που πληρούν τις προϋποθέσεις του Διεθνούς Δικαίου, την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα των κενών που αφήνει η σημερινή κατάσταση ανέφερε τη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στο Άγιον Όρος και τη Σιθωνία, όπου, όπως είπε, δραστηριοποιούνται ακόμη και Τούρκοι αλιείς.
Τα τρία επίπεδα της «Ασπίδας του Αχιλλέα»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο νέο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας της Ελλάδας. Ο κ. Μπαλτζώης περιέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως μια αρχιτεκτονική τριών επιπέδων με αλληλοεπικαλυπτόμενες δυνατότητες.
Στο πρώτο επίπεδο τοποθέτησε το SPYDER της Rafael, για την αντιμετώπιση απειλών σε αποστάσεις έως 40 χιλιομέτρων. Στο δεύτερο βρίσκεται το Barak MX, με διαφορετικούς πυραύλους για αποστάσεις από 30 έως 150 χιλιόμετρα. Στο τρίτο επίπεδο εντάσσεται το David’s Sling, το οποίο, σύμφωνα με την παρουσίασή του, καλύπτει μεγαλύτερες αποστάσεις και έχει δυνατότητες αναχαίτισης βαλλιστικών απειλών.
Ο αντιστράτηγος ε.α. ξεκαθάρισε ότι κανένα αντιαεροπορικό σύστημα στον κόσμο δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ποσοστό αποτελεσματικότητας της τάξης του 85% θεωρείται, όπως είπε, εξαιρετικά υψηλό.
Η «αχίλλειος πτέρνα» κάθε αεράμυνας παραμένει ο κορεσμός: η ταυτόχρονη εκτόξευση μεγάλου αριθμού πυραύλων, περιφερόμενων πυρομαχικών και φθηνών drones μπορεί να εξαντλήσει τα διαθέσιμα βλήματα αναχαίτισης ή να υπερφορτώσει τους αισθητήρες.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της ελληνικής ασπίδας θα είναι, κατά τον ίδιο, η ενοποίηση ραντάρ, αισθητήρων και οπλικών συστημάτων μέσα σε ένα κοινό δίκτυο διοίκησης. Η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέπει την αναγνώριση και την ιεράρχηση των απειλών, ώστε να επιλέγεται το κατάλληλο μέσο εξουδετέρωσης χωρίς να σπαταλώνται ακριβά βλήματα σε φθηνούς στόχους.
Ο πηγαίος κώδικας και η σχέση με το Ισραήλ
Στο ερώτημα κατά πόσο η Ελλάδα κινδυνεύει να εξαρτηθεί από το Ισραήλ στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας και της ενέργειας, ο κ. Μπαλτζώης απάντησε ότι κάθε μεγάλη αγορά οπλικού συστήματος δημιουργεί κάποιο επίπεδο εξάρτησης από τον κατασκευαστή.
Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ποιος ελέγχει τον πηγαίο κώδικα και το λογισμικό των συστημάτων. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ έχει παραχωρήσει στην Ελλάδα τον σχετικό κώδικα, γεγονός που ενισχύει την ελληνική επιχειρησιακή αυτονομία.
Παράλληλα εξήγησε το ισραηλινό ενδιαφέρον για τη συνεργασία με Αθήνα και Λευκωσία. Το Ισραήλ είναι μια στενή εδαφική λωρίδα χωρίς επαρκές στρατηγικό βάθος. Κατά την ανάλυσή του, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικός χώρος υποστήριξης και επιβίωσης σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου.
Για τον λόγο αυτό χαρακτήρισε τη σχέση αμοιβαία επωφελή και όχι μονόπλευρη εξάρτηση.
Συρία και έλεγχος των σύγχρονων όπλων
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ παρουσίασε τη δική του ερμηνεία για τη ραγδαία κατάρρευση του προηγούμενου συριακού συστήματος εξουσίας. Υποστήριξε ότι πέντε μεγάλες πόλεις έπεσαν μέσα σε 181 ώρες, ως αποτέλεσμα συνδυασμού δωροδοκίας αξιωματικών, τουρκικού συντονισμού και ισραηλινής ανοχής.
Πρόκειται για εκτίμηση που απέδωσε σε χρήματα καταριανής προέλευσης και σε ένα ευρύτερο παρασκήνιο συνεννοήσεων στην περιοχή.
Αναφέρθηκε ακόμη στους Κούρδους της Ροζάβα και στην πίεση που δέχθηκαν να ενταχθούν στον νέο συριακό στρατό. Κατά τον ισχυρισμό του, όταν αρνήθηκαν, ορισμένα αμερικανικής κατασκευής οχήματα και αντιαρματικά συστήματα που διέθεταν δεν λειτούργησαν.
Ο κ. Μπαλτζώης χρησιμοποίησε το συγκεκριμένο παράδειγμα για να υποστηρίξει ότι τα σύγχρονα οπλικά συστήματα μπορούν να παραμένουν τεχνικά ελεγχόμενα από τον κατασκευαστή τους. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα, τόνισε, καθιστά κρίσιμη την πρόσβαση μιας χώρας στον πηγαίο κώδικα.
Γιατί δεν αρκεί ο αεροπορικός πόλεμος κατά του Ιράν
Για τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, ο αντιστράτηγος ε.α. εκτίμησε ότι το αρχικό αμερικανικό σχέδιο ανατροπής του καθεστώτος μέσω εσωτερικών διαδηλώσεων απέτυχε. Υποστήριξε ότι η εξωτερική βοήθεια κατασχέθηκε και ότι οι δυνάμεις Μπασίτζ προχώρησαν σε ιδιαίτερα σκληρή καταστολή.
Εκτίμησε επίσης ότι η νέα ιρανική ηγεσία, η οποία αντικατέστησε στελέχη που εξοντώθηκαν, εμφανίζεται ακόμη σκληρότερη.
Σε στρατιωτικό επίπεδο υπογράμμισε ότι ένας πόλεμος εναντίον του Ιράν δεν μπορεί να κερδηθεί αποκλειστικά με αεροπορικούς βομβαρδισμούς. Επικαλέστηκε το μεγάλο γεωγραφικό μέγεθος της χώρας, τις υπόγειες εγκαταστάσεις, το εκτεταμένο πυραυλικό πρόγραμμα και την ανθεκτικότητα του ιρανικού πληθυσμού.
Κατά την εκτίμησή του, η Τεχεράνη έχει αξιοποιήσει κινεζική και βορειοκορεατική τεχνογνωσία, αποκτώντας μέσα που της επιτρέπουν να διατηρεί σημαντικές δυνατότητες ακόμη και έπειτα από βαριά πλήγματα.
Ουκρανία, ενεργειακές ροές και Κίνα
Ο κ. Μπαλτζώης χαρακτήρισε τη σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας πόλεμο φθοράς μεταξύ δύο ιστορικά και πολιτισμικά συγγενικών λαών. Απέδωσε τις βαθύτερες ρίζες του στη μακροχρόνια επιδίωξη της Δύσης να αποσπάσει οριστικά την Ουκρανία από τη ρωσική σφαίρα επιρροής.
Παρέπεμψε στη «Μεγάλη Σκακιέρα» του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι και στην ομιλία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2007, όπου είχε καταγραφεί ανοικτά η ρωσική αντίθεση στη μεταψυχροπολεμική αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Συνέδεσε, παράλληλα, τις εξελίξεις στην Ουκρανία, στο Ιράν και στη Βενεζουέλα με τον στρατηγικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας. Κατά την ανάλυσή του, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να ελέγξει ή να περιορίσει τις ενεργειακές ροές προς την Κίνα, ώστε να επιβραδύνει τη βιομηχανική και οικονομική της ανάπτυξη.
«Αν χαθεί η Κύπρος, εκτίθεται το Αιγαίο»
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας σε περίπτωση μεγάλης κρίσης. Δήλωσε ότι φοβάται περισσότερο μια εσωτερική πολιτική υποχώρηση ή «προδοσία», όπως τη χαρακτήρισε, παρά την καθαρά στρατιωτική έκβαση μιας σύγκρουσης, παραπέμποντας στα γεγονότα του 1974.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της Κύπρου, την οποία χαρακτήρισε αναντικατάστατο στρατηγικό βάθος του Ελληνισμού. Προειδοποίησε ότι εάν η Κύπρος χαθεί οριστικά από τον ελληνικό στρατηγικό σχεδιασμό, το Αιγαίο θα μείνει εκτεθειμένο και η θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο θα αποδυναμωθεί δραματικά.
Το τελικό μήνυμα του Ιωάννη Μπαλτζώη δεν ήταν μήνυμα φόβου, αλλά προετοιμασίας. Η ειρήνη, όπως υπογράμμισε, δεν διασφαλίζεται με ευχές ή με την αποφυγή της πραγματικότητας. Διασφαλίζεται με ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, συμμαχίες, πολιτική αποφασιστικότητα και κοινωνία που γνωρίζει τι διακυβεύεται.
«Αν θέλεις ειρήνη, προετοίμαζε πόλεμο», ήταν η φράση με την οποία συμπύκνωσε τη στρατηγική του θέση.
Ολόκληρη η συνέντευξη είναι διαθέσιμη στο κανάλι Kanellos Patsios.
Video
Κοττάκης: Ποιός αναλαμβάνει την ευθύνη αν γίνει τραγωδία;
Ο Μανώλης Κοττάκης παρεμβαίνει στη Ναυτεμπορική και σχολιάζει τις σοβαρές εξελίξεις γύρω από το ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, την πιθανή εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.
Σοβαρές αιχμές για την ελληνική εξωτερική πολιτική, την υπόθεση του ουκρανικού θαλάσσιου drone, τις σχέσεις με τη Ρωσία, την τουρκική στρατηγική στο Αιγαίο και τις εσωτερικές εξελίξεις στη Νέα Δημοκρατία άφησε ο Μανώλης Κοττάκης, μιλώντας στη Ναυτεμπορική.
Ο έμπειρος δημοσιογράφος στάθηκε αρχικά στην υπόθεση του ουκρανικού drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, εκτιμώντας ότι η «χαλαρή» στάση της Αθήνας μπορεί να συνδέεται με πληροφορίες περί ευρωπαϊκής συμφωνίας για χρήση τέτοιων drones κατά του ρωσικού «σκιώδους στόλου». Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν έχει διασταυρώσει την πληροφορία, ωστόσο σημείωσε πως, εάν ισχύει, εξηγεί γιατί η ελληνική αντίδραση υπήρξε χλιαρή και γιατί δεν τέθηκε ζήτημα απέλασης του Ουκρανού πρέσβη.
Ο Κοττάκης έθεσε όμως το κρίσιμο ερώτημα: αν ένα τέτοιο μη επανδρωμένο θαλάσσιο όπλο κυκλοφορεί σε ελληνικά χωρικά ύδατα, σε τουριστική περίοδο και κοντά σε περιοχές με κρουαζιερόπλοια και εμπορική κίνηση, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος; Όπως είπε χαρακτηριστικά, εάν το drone είχε προσκρούσει σε κρουαζιερόπλοιο με χίλιους επιβάτες, οι συνέπειες θα ήταν ανυπολόγιστες.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει ήδη εμπλακεί στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας, όχι μόνο λόγω της συνολικής ευρωπαϊκής στάσης, αλλά και εξαιτίας δηλώσεων της ελληνικής ηγεσίας που έχουν δώσει, όπως είπε, «προσωπικό τόνο» στην αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
Ο Μανώλης Κοττάκης προειδοποίησε ότι η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, είχε παραδοσιακά σταθερές θέσεις σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, όπως τα 12 μίλια και το Κυπριακό. Κατά την άποψή του, η αλλαγή αυτής της ισορροπίας μπορεί να φέρει «ώρα λογαριασμού», με κόστος για την Ελλάδα.
Στη συνέχεια, πέρασε στην Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται σε φάση συνολικής αποσταθεροποίησης και αναζητά κέρδη προς δυσμάς, καθώς βλέπει περιορισμούς στην επιρροή της στη Μέση Ανατολή. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες της τουρκικής προσέγγισης με τον Τραμπ, στις αντιδράσεις του Ισραήλ, στον ρόλο του Πακιστάν ως μεσολαβητή στην κρίση ΗΠΑ–Ιράν και στο τουρκικό «σύνδρομο περικύκλωσης».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις νέες τουρκικές κινήσεις για το Αιγαίο. Όπως είπε, η Άγκυρα επιχειρεί να θεσμοθετήσει ειδικό καθεστώς σε περιοχές του Αιγαίου που θεωρεί «υπό αμφισβήτηση», δίνοντας στον Τούρκο πρόεδρο δυνατότητα παρέμβασης. Ο Κοττάκης τόνισε ότι αυτό δεν αφορά μόνο τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά τον σκληρό πυρήνα των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο.
Παράλληλα, άσκησε κριτική και στην ελληνική πλευρά, λέγοντας ότι όταν η Αθήνα δεν αξιοποιεί τα δικαιώματά της, για παράδειγμα με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης, δίνει λάθος μηνύματα στην Τουρκία. Αποκάλυψε μάλιστα ότι, σύμφωνα με δική του πληροφόρηση, τον Δεκέμβριο του 2019 είχε διατυπωθεί προς το Μέγαρο Μαξίμου η άποψη ότι ήταν «χρυσή ευκαιρία» να γίνει επέκταση στα 12 μίλια νότια της Κρήτης, χωρίς τότε να προχωρήσει η κυβέρνηση.
Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ο Κοττάκης αναφέρθηκε στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας και στην απουσία του Κώστα Καραμανλή. Υποστήριξε ότι τα συνέδρια έχουν αξία όταν γίνονται για ουσιαστική συζήτηση και αυτοκριτική, όχι ως κομματικές φιέστες. Όπως είπε, η Νέα Δημοκρατία οφείλει να αναρωτηθεί ποια κοινωνικά στρώματα εκπροσωπεί σήμερα, γιατί καταγράφει χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις και πώς μπορεί να ανακτήσει ψυχική ενότητα.
Για τον Κώστα Καραμανλή, εκτίμησε ότι η απουσία του από το συνέδριο αποτελεί πολιτικό μήνυμα. Όπως είπε, αν πήγαινε και έμενε σιωπηλός, η σιωπή του θα εκλαμβανόταν ως συναίνεση. Αν μιλούσε, θα έπρεπε να αναφερθεί σε θέματα όπως οι υποκλοπές, τα Τέμπη, το κράτος δικαίου, οι κοινωνικές ανισότητες, η διαφθορά και τα ελληνοτουρκικά, γεγονός που θα μπορούσε να «ανατινάξει» το συνέδριο.
Αναφερόμενος στον Αντώνη Σαμαρά και στα σενάρια νέου κόμματος, σημείωσε ότι ο πρώην πρωθυπουργός φέρεται πιο κοντά στο να προχωρήσει παρά στο να μην προχωρήσει. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι πολιτικές ροές έχουν ήδη διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από τους ίδιους τους πολίτες και όχι αποκλειστικά από τους πρώην ηγέτες.
Το βασικό μήνυμα της παρέμβασης Κοττάκη ήταν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε πολλαπλό σταυροδρόμι: εμπλοκή στον πόλεμο της Ουκρανίας, ρωσική δυσαρέσκεια, τουρκική κλιμάκωση στο Αιγαίο και εσωτερική πολιτική φθορά. Όπως προειδοποίησε, η περίοδος των εύκολων εξηγήσεων έχει τελειώσει και η χώρα χρειάζεται απαντήσεις.
Video
Μας το έκρυβαν από το 1963 όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις – Έγγραφα ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ
Σε τρομερές αποκαλύψεις προέβη ο Γιώργος Ανθρακεύς, νομικός του ευρωπαϊκού δικαίου.
Το δίκαιο της θάλασσας για τις οικονομικές ζώνες του 1982 στο Μοντέγκο Μπέι είναι και ευρωπαϊκό δίκαιο, οπότε οι όποιες διαφορές με την Τουρκία, αν θα πάμε σε δικαστήριο, αυτό πρέπει να είναι το ευρωπαϊκό δικαστήριο του Λουξεμβούργου.
Σε τρομερές αποκαλύψεις προέβη ο Γιώργος Ανθρακεύς, νομικός του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η συμφωνία σύνδεσης ΕΟΚ – Τουρκίας του 1963 είναι ευρωπαϊκό δίκαιο από τον Δεκέμβριο της δωδεκάτης Σεπτεμβρίου του 1977 (12.09.1977) όπου πήρε ΦΕΚ των ευρωπαϊκών κοινοτήτων και αναγνωρίζει επίσημα και η ίδια η Τουρκία την αρμοδιότητα του δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης του Λουξεμβούργου. Σε αυτό, προβλέπεται ρητώς η όποια δικαστική επίλυση διαφοράς να λαμβάνεται στο Δικαστήριο της ΕΕ στο Λουξεμβούργο.
Επίσης, η Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας του 1982 κατέστη ευρωπαϊκό δίκαιο από την 23 Ιουνίου 1998, όπου και πήρε ΦΕΚ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στην πέμπτη σελίδα πριν το τέλος του κειμένου ορίζεται ρητώς ότι το ζήτημα των αλιευτικών πόρων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ.
Σε περίπτωση μη συμμετοχής της ΕΕ σε διαδικασία οριοθέτησης θαλάσσιας ζώνης μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας τότε η διαδικασία αυτή μπορεί να καταστεί ακυρώσιμη λόγω και των δικαιωμάτων αρμοδιότητας και της ΕΕ. Για την Τουρκία το κείμενο αποτελεί κοινοτικό κεκτημένο και βασική προϋπόθεση εισδοχής στην ΕΕ, η τήρηση της Σύμβασης για το δίκαιο της θάλασσας ως ευρωπαϊκό πλέον δίκαιο.
Προτείνονται δύο εφικτές νομικές εκδοχές μεταξύ Ελλάδος Και Κύπρου για οριοθέτηση ΑΟΖ όπου προβλέπονται ρητώς στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης:
1. Άρθρο 273 Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
“Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο είναι αρμόδιο επί οποιασδήποτε διαφοράς μεταξύ των κρατών μελών, συναφούς με το αντικείμενο των Συνθηκών, αν η διαφορά αυτή του υποβληθεί δυνάμει συνυποσχετικού”.
Παρατήρηση:
Συναφούς με το αντικείμενο των Συνθηκών σημαίνει να έχει καταστεί ενωσιακό δίκαιο με οποιανδήποτε τρόπο. Η Σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας του 1982 έχει ισχύ ενωσιακού δικαίου από την 23 Ιουνίου 1998 και σαφώς η Ελλάδα και η Κύπρος το ζήτημα της οριοθέτησης ζώνης αλιείας μεταξύ τους μπορούν να το εντάξουν με συνυποσχετικό στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο.
2. Άρθρο 259 Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
“Κάθε κράτος μέλος δύναται να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο, αν κρίνει ότι άλλο κράτος μέλος έχει παραβεί υποχρέωσή του εκ των Συνθηκών. Πριν ένα κράτος μέλος ασκήσει προσφυγή κατά άλλου κράτους μέλους, επικαλούμενο παράβαση υποχρεώσεως εκ των Συνθηκών, οφείλει να φέρει το ζήτημα στην Επιτροπή. Η Επιτροπή διατυπώνει αιτιολογημένη γνώμη επί του θέματος, αφού προηγουμένως παρέχει τη δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα κράτη να προβούν κατ’ αντιδικία σε γραπτές ή προφορικές παρατηρήσεις. Αν η Επιτροπή δεν διατυπώνει γνώμη εντός τριών μηνών από της υποβολής της αιτήσεως, η προσφυγή δύναται να κατατεθεί στο Δικαστήριο και χωρίς τη γνώμη της Επιτροπής”.
Παρατήρηση:
Εάν η Ελλάδα αρνηθεί την υπογραφή συνυποσχετικού με την Κύπρο για παραπομπή της οριοθέτησης στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τότε η Κύπρος να προβεί κατά της Ελλάδας στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας