Αναλύσεις
Η νοοτροπία πολιορκίας της Τουρκίας
Νιώθουν ακόμα ως οι επί ξύλου κρεμάμενοι ληστρικοί σφετεριστές του 11ου αιώνα που συνεχίζουν να τρέμουν την εξέγερση των υπόδουλων πληθυσμών τους και την κατάλυση του επισφαλούς τυραννικού κράτους τους από οποιονδήποτε δυνατό φορέα στην περιοχή τους.
Πως εξηγούνται οι εκάστοτε σπασμωδικές κινήσεις των Τούρκων ενώ έχουν μια άρτια διπλωματία και ξεκάθαρη εθνική στρατηγική; Λεονταρισμοί, προκλήσεις και προσβολές που ξεπερνούν τα όρια ώστε αντί να εκφοβίσουν, προκαλούν και καταστρέφουν ότι έχει χτιστεί με κόπο προηγουμένως.
Αυτή την νοοτροπία βλέπουμε και στο σημερινό Τουρκικό κράτος ενώ δεν υπάρχει πλέον λόγος να ανησυχεί για οποιαδήποτε απειλή στα σύνορα του και λόγω στρατιωτικής ισχύος και λόγω ισχυρότατων συμμαχιών. Ωστόσο η συστημική αυτή νοοτροπία πολιορκίας συνεχίζεται σαν να μην πέρασε μια μέρα. Βαθιά στο συστημικό ασυνείδητο τους, οι Τούρκοι ηγεμόνες νιώθουν ακόμα ως οι επί ξύλου κρεμάμενοι ληστρικοί σφετεριστές του 11ου αιώνα που συνεχίζουν να τρέμουν την εξέγερση των υπόδουλων πληθυσμών τους και την κατάλυση του επισφαλούς τυραννικού κράτους τους από οποιονδήποτε δυνατό φορέα στην περιοχή τους.
Του Μανώλη Σκούληκα
Η Τουρκία αφενός έχει ξεκάθαρο εθνικό όραμα που ολοκληρώνει συστηματικά εδώ και αιώνες και αφετέρου έχει κληρονομήσει την καλύτερη διπλωματική παράδοση του κόσμου από την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Παρόλα αυτά κατά καιρούς ενεργά τόσο σπασμωδικά και αυτοκαταστροφικά που αφήνει τους πάντες άναυδους, σε σημείο μια πρόσφατη έκθεση για την Τουρκία να έχει σαν υπότιτλο τη βιβλική ρήση : «Μωραίνει Κύριος όν βούλεται απωλέσαι». Στην ψυχοθεραπεία τέτοιες συμπεριφορές εξηγούνται μόνο συστημικά και έτσι θα αποπειραθούμε να εξηγήσουμε την εκάστοτε σπασμωδική συμπεριφορά.
Η κρατούσα άποψη των περισσοτέρων είναι πως οι Σελτζούκοι Τούρκοι νίκησαν τον Ρωμανό Δ’ Διογένη στο Mantzikert και εδραιώθηκαν ενός της Ανατολίας. Η ιστορική αλήθεια είναι αρκετά διαφορετική.
Το 1030 οι νομαδικοί Σελτζούκοι Τούρκοι στράφηκαν με κατακτητικές προθέσεις εναντίον του φθίνοντος αραβικού σουλτανάτου της Αββασιδικής δυναστείας. Το 1055 κατέλαβαν την πρωτεύουσα του τη Βαγδάτη και όταν πια η κατάκτησή τους είχε χάσει την έντασή της οι αρχηγοί των Τούρκων αντικατέστησαν τους ηγεμόνες των Αββασιδών σε μια καταδικασμένη προσπάθεια να χτίσουν τη δική τους δυναστεία. Δεν θα ασχοληθούμε γιατί απέτυχαν αλλά θα μείνουμε με το πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι Τούρκοι αρχηγοί όταν σταμάτησαν την επέκτασή τους. Είχαν στα χέρια τους δεκάδες χιλιάδες Τούρκους νομάδες ιπποτοξότες που είχαν ανδρωθεί μέσα στον πόλεμο και τη συνεχή λεηλασία και σφαγή. Αυτοί πλέον δεν χωρούσαν σε κανένα πολιτισμένο κράτος καθώς ο μόνος τρόπος ζωής που ήξεραν πλέον ήταν ληστρικός και συνεπώς πλέον αποσταθεροποιητικός για οποιοδήποτε κράτος τους φιλοξενούσε. Έτσι «απεστάλησαν» στη Ρωμαϊκή Ανατολία να συνεχίσουν υποτίθεται την επέκταση του Ισλάμ. Μέσα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έδρασαν ληστρικά για αρκετά χρόνια, εκβιάζοντας λύτρα για να μειώνουν τις ληστρικές και καταστρεπτικές τους δραστηριότητες, καθώς η άναρχη κατάσταση της Αυτοκρατορίας εκείνη την εποχή όσο και η παρακμή των Θεμάτων (τόσο σε επίπεδο ηγεσίας όσο και σε επίπεδο στρατού) τους άφηναν να δρουν ελευθέρα το χειμώνα λεηλατώντας και εκβιάζοντας, ενώ το καλοκαίρι που ο στρατός μπορούσε πλέον να εκστρατεύσει εναντίον τους αποσύρονταν στα δυσπρόσιτα υψίπεδα όπου έτρεφαν τα αλόγα τους με το τριφύλλι που φύτρωνε εκεί. Όταν το 1071 Ο Ρωμανός Δ’ ο Διογένης εξεστράτευσε εναντίον τους ο Σουλτάνος Αλπ Αρσλάν ήρθε με τον στρατό του να τους υποστηρίξει και με την νίκη του στο Μάντζικερτ εδραίωσε την παραμονή τους στα εδάφη της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έτσι συνέχισαν τις ίδιες τακτικές ενώ δρούσαν και σαν κατώτερης ποιότητας μισθοφόροι (λόγω της διαβόητης αναξιοπιστίας τους) στις δυναστικές διαμάχες εκείνης της πολυτάραχης εποχής. Σε μια από αυτές τις διαμάχες ο γέρος στρατηγός Νικηφόρος Βοτανειάτης τους εμπιστεύτηκε τη φύλαξη των πόλεων της Νίκαιας και της Νικομήδειας, καθώς δεν τους εμπιστευόταν να πολεμήσουν ή και φοβόταν ακόμα και να αλλάξουν μεριά εντός της μάχης, όπως ήταν σύνηθες στις νομαδικές φυλές. Όταν όμως κατέλαβε την εξουσία οι Τούρκομάνοι φύλαρχοι δεν παρέδωσαν τις πόλεις αυτές κρατώντας τες για τον εαυτό τους και θεμελιώνοντας τις δικές τους δυναστείες. Οι Τούρκοι αυτοί ήταν μεν ελάχιστοι σε σχέση με τον τοπικό πληθυσμό αλλά ήταν άγριοι και αδίστακτοι φονιάδες που εδραίωσαν την εξουσία τους με τον μόνο τρόπο που ήξεραν: την απόλυτη τρομοκρατία. Η διακυβέρνηση αυτής της μικρής στρατιωτικής ελίτ έγινε ακόμα πιο τυραννική με τη συντήρηση των ληστρικών νομαδικών φυλών τους εντός του εδάφους τους, ένα ζήτημα που λύθηκε μόνο το 17ο αιώνα από τους Οθωμανούς.
Οι ειρηνικοί πολιτισμένοι κάτοικοι της Αυτοκρατορίας βρέθηκαν να κυβερνώνται από θεριά ανήμερα που τους εκμεταλλεύονταν, τους σκότωναν και τους ατίμαζαν, ενώ δε σεβάστηκαν ούτε τη θρησκεία τους και τους εξανάγκασαν σε εξισλαμισμό για να διασφαλίσουν τη ζωή και την τιμή των οικογενειών τους. Αν και οι νομάδες της στέπας φημίζονταν για την αγριότητα τους, μπορούμε να φανταστούμε την ψυχική κατάσταση των πρώιμων αυτών Τούρκων αρχηγών που έμειναν στις πόλεις που κατέλαβαν από τύχη και αφέλεια, και όχι με στρατιωτικά μέσα. Μετα από λίγο καιρό οι νομάδες σύντροφοί τους έφυγαν για ζήσουν εκτός των μεγάλων πόλεων και αφήσαν τους αρχηγούς τους με μια μικρή φρουρά και μερικούς μισθοφόρους και Ρωμαίους εξωμότες να διαφεντεύουν πόλεις χιλιάδων χριστιανών που αν στασίαζαν θα μπορούσαν να τους ανατρέψουν. Προς καλή τους τύχη η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν σε άθλια κατάσταση με την αποστρατικοποίησή της και την κατασπατάληση των θησαυρών της από μια σειρά ανίκανων αυτοκρατόρων και υπό την καθοδήγηση των άθλιων και προδοτικών συμβούλων τους. Επίσης η αποκέντρωση της στρατιωτικής διοίκησης με τον θεσμό των «Θεμάτων» από τους Ισαύρους αντιμετώπισε επαρκώς τις αραβικές επιδρομές αλλά καταδίκασε την Αυτοκρατορία στην σταδιακή περιφερειακή παρακμή καθώς οι θεματάρχες κατέληξαν να εκμεταλλεύονται στυγνά τους υπηκόους τους χωρίς να φροντίζουν για την καλή κατάσταση του στρατού τους όταν παρήλθε η απειλή των Αράβων. Ο τοπικός πληθυσμός είχε αλλοτριωθεί ώστε να νιώθει μίσος προς την τοπική εξουσία και απογοήτευση προς την κεντρική. Με αυτή την ηττοπαθή ψυχολογία δεν υπήρχαν πλέον Ρωμαίοι έτοιμοι να αντιπαραταχθούν στον κατακτητή. Όμως, ουσιαστικά, οι Σελτζούκοι που ίδρυσαν το Σουλτανάτο του Ρουμ ήξεραν πολύ καλά ότι κυβερνούσαν ένα κοιμώμενο γίγαντα. Πάρα τις τρομοκρατικές μεθόδους τους, είδαμε πόσο εύκολο ήταν να μετακυλήσει η εξουσία στους Ρωμαίους με την ανακατάληψη της Νίκαιας με τη βοήθεια των σταυροφόρων πάρα τα 8 χρόνια από την κατάληψη της. Οπότε είναι λογικό να υποθέσουμε ότι οι Σελτζούκοι ηγεμόνες τελούσαν σε μια κατάσταση συνεχούς φόβου, μια κατάσταση εσωτερικής πολιορκίας που η σύγχρονη ψυχολογία ονομάζει «Νοοτροπία Πολιορκίας» (siege mentality). Καθώς οι Κομνηνοί εδραίωναν την αυτοκρατορία ήταν φυσικό αυτή η νοοτροπία να μεγεθύνεται. Αυτή την νοοτροπία βλέπουμε και στο σημερινό Τουρκικό κράτος ενώ δεν υπάρχει πλέον λόγος να ανησυχεί για οποιαδήποτε απειλή στα σύνορα του και λόγω στρατιωτικής ισχύος και λόγω ισχυρότατων συμμαχιών. Ωστόσο η συστημική αυτή νοοτροπία πολιορκίας συνεχίζεται σαν να μην πέρασε μια μέρα. Βαθιά στο συστημικό ασυνείδητο τους, οι Τούρκοι ηγεμόνες νιώθουν ακόμα ως οι επί ξύλου κρεμάμενοι ληστρικοί σφετεριστές του 11ου αιώνα που συνεχίζουν να τρέμουν την εξέγερση των υπόδουλων πληθυσμών τους και την κατάλυση του επισφαλούς τυραννικού κράτους τους από οποιονδήποτε δυνατό φορέα στην περιοχή τους.
Έτσι όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία άρχισε να παρακμάζει κατά τα μέσα του 16ου αιώνα, αντί να επιδιώξει να ανασυγκροτηθεί και να δώσει προνόμια στις ανήσυχες μάζες, αντιθέτως ξεκίνησε να καταπνίγει τα προοδευτικά κινήματα στο αίμα, να μεγαλώνει τους φόρους με τον θεσμό των κοτζαμπάσηδων και να εκστρατεύει συνεχώς εναντίον των εχθρών της οδηγούμενη σε τραγικές στρατιωτικές αποτυχίες και σε ολοένα και χειρότερη εσωτερική αναταραχή.
Αυτές είναι αντιδράσεις ενός φοβισμένου ζώου που υπεραναπληρώνει την φυσική του αδυναμία απέναντι σε κάποιο δυνατότερο με την ελπίδα να πιάσει η μπλόφα του ότι είναι δυνατός αντίπαλος. Σαν ένα πεκινουά που γαυγίζει σε ένα λυκόσκυλο επειδή το φοβάται. ΄Έτσι και οι Τούρκοι αντιδρούν σαν τους συστημικούς προγόνους τους που έτρεμαν στην ιδέα μιας εσωτερικής επανάστασης ή μιας εξωτερικής εισβολής.
Όμως εδώ χρειάζεται να αναφέρουμε και έναν άλλο παράγοντα. Στη συστημική προσέγγιση της ψυχοθεραπείας, ο Bert Hellinger ξεκινά το πιο σημαντικό βιβλίο του με την αναφορά σε δυο άλλες συνειδήσεις πέρα από την προσωπική μας που έχουμε μέσα μας και μας καθορίζουν ασυνείδητα. Τη συνείδηση του πατέρα μας και αυτήν της μητέρας μας. Ασυνείδητα προσπαθούμε να συμβιβάσουμε και τις τρείς με αποτελέσματα που πολλές φορές να είναι παράδοξα και αυτοκαταστροφικά αν αυτές οι τρεις συνειδήσεις δεν είναι συμβατές και αρμονικές. Μάλιστα οι συνειδήσεις αυτές εκτείνονται βαθιά στο παρελθόν προσπαθώντας να συμπεριλάβουν τις αντίστοιχες προγονικές-ιδιαίτερα αν αυτές περιλαμβάνουν ένα βαθύ προγονικό τραύμα που ζητά επίλυση. Έτσι βλέπουμε σημερινούς απογόνους επιζήσαντων του Ολοκαυτώματος που περνούν βαθιές καταθλίψεις για τραύματα που δεν πενθήθηκαν από τους προγόνους τους και ψυχώσεις που ανακύπτουν όταν έχει υπάρξει κάποιος ενδοοικογενειακός φόνος. Έτσι και οι Τούρκοι είναι απόγονοι εκμουσουλμανισμένων χριστιανικών λαών που εκφοβίστηκαν σε ένα άκρατο ραγιαδισμό προκειμένου να επιβιώσουν.
Οπότε ασυνείδητα πολλοί μπορεί να ενεργούν αυτοκαταστροφικά προσπαθώντας να κατευνάσουν την συνείδηση των προγόνων τους που απαιτούν την εκδίκησή τους πέρα από τον τάφο. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Έρντογαν είναι απόγονος της ένδοξης Ποντιακής Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας που άντεξε ακόμα και μετά την άλωση της Βασιλεύουσας. Ίσως το πασίγνωστο Ποντιακό πείσμα να δρα, ασυνείδητα, ακόμα μέσα του.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας