Η κουρδική παρουσία και ταυτότητα διαποτίζει την περιοχή περισσότερο από έναν αιώνα αφότου η Συνθήκη της Λωζάνης αρνήθηκε στους Κούρδους μια ανεξάρτητη χώρα.

Το να αποδέχονται οι διπλωμάτες τα αραβικά και τουρκικά ονόματα αλλά να αγνοούν ή να παραμένουν σε άγνοια των αρχικών τους ονομάτων σημαίνει ουσιαστικά ότι εγκρίνουν την εθνοκάθαρση στην οποία υποβλήθηκε ή υπόκειται το καθένα.

Γράφει ο Λόκμαν Ραντπεΐ*, Middle East Forum

Το Κουρδιστάν είναι ένα μοναδικό κατασκεύασμα στη Μέση Ανατολή. Οι αναφορές στην Κάρδα χρονολογούνται στη δεύτερη χιλιετία π.Χ. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορίας των Ομαγιάδων, τα χρονικά ανέφεραν τους Κούρδους και το Κουρδιστάν. Αργότερα, η δυναστεία των Σελτζούκων δημιούργησε μια επαρχία, το «Κουρδιστάν», με κέντρο κοντά στο Χαμαντάν στα μέσα του 12ου ^αιώνα .

Το Κουρδιστάν σήμερα διαχέεται στο Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και την Τουρκία και τον Νότιο Καύκασο. Παρά την έλλειψη ενός ενιαίου, κυρίαρχου κράτους, το Κουρδιστάν μένει στο μυαλό του λαού του. Κατά τη διάρκεια των αιώνων, αλλά κυρίως τα τελευταία εκατό χρόνια, τα κράτη προσπάθησαν να αλλάξουν τη δημογραφία και να διαγράψουν είτε την κουρδική παρουσία είτε την ταυτότητα με τον αναγκαστικό περσισμό, τον αραβισμό και τον τουρκισμό.

Είτε το αντιλαμβάνονται πολλοί δυτικοί διπλωμάτες είτε όχι, η προτίμηση των όρων εκείνων που υποτάσσουν τους Κούρδους και η παράβλεψη των όρων που χρησιμοποιούν οι ίδιοι οι Κούρδοι βάζει τους δυτικούς πολιτικούς σε στενό μανδύα και πολύ συχνά συσκοτίζει σημαντική δυναμική γεγονότων και συγκρούσεων.

Σήμερα οι διπλωμάτες μπορεί να μιλούν για το Ιρακινό και το Συριακό Κουρδιστάν ή τους Κούρδους του Ιράν και της Τουρκίας, αλλά πριν από έναν αιώνα, το λεξιλόγιο ήταν διαφορετικό. Βρετανοί διπλωμάτες μίλησαν ευρέως για τις τέσσερις περιοχές του Κουρδιστάν: το Ανατολικό Κουρδιστάν (στο Ιράν), το Δυτικό Κουρδιστάν (στη Συρία), το Βόρειο Κουρδιστάν (στην Τουρκία) και το Νότιο Κουρδιστάν (στο Ιράκ). Η εδραίωση αυτού του λεξιλογίου συνέβαλε στις προσπάθειες της Περσίας (αργότερα Ιράν) και των σχετικά νεαρών εθνών-κρατών της Τουρκίας, του Ιράκ και της Συρίας να απεικονίσουν το Κουρδιστάν ως τέσσερα διαφορετικά τμήματα και τους Κούρδους ως ένα διάσπαρτο, μη συνεχόμενο και ετερογενές έθνος .

Οι κουρδικοί όροι, ωστόσο, για τις τέσσερις περιοχές — Rojhilat (στο Ιράν), Rojava (στη Συρία), Bakûr (στην Τουρκία) και Başûr (στο Ιράκ)— μοιάζουν περισσότερο με επαρχίες εντός ενός συνεχόμενου έθνους. Ενώ οι οροσειρές σηματοδοτούν τα σύνορα Τουρκίας-Ιράκ και Ιράκ-Ιράν, δεν διχάζουν ουσιαστικά το κουρδικό έθνος. Οι εμπορικοί δρόμοι και η αλληλεπίδραση συνεχίστηκαν μετά την επιβολή των συνόρων που χάραξαν ξένες δυνάμεις. Η αναγνώριση αυτών των συνδέσεων εξηγεί γιατί Κούρδοι από διαφορετικές περιοχές συσπειρώνονται για να βοηθήσουν ο ένας τον άλλον σε περιόδους αντιξοότητας. Κούρδοι αντάρτες από τη Ροζάβα έσωσαν Κούρδους Γιαζίντι από το Ισλαμικό Κράτος τον Αύγουστο του 2014 και οι peshmerga ταξίδεψαν από το Ιρακινό Κουρδιστάν για να βοηθήσουν να σπάσει την πολιορκία του Ισλαμικού Κράτους στο Κομπάνι . Μετά τους σεισμούς το 2011, το 2017 και το 2023, Κούρδοι γιατροί διέσχισαν τα σύνορα για να παράσχουν βοήθεια σε συμπατριώτες τους και σήμερα διανέμουν προϊόντα με την ένδειξη «Made in Kurdistan».

Η επιλογή του λεξιλογίου είναι πιο ολέθρια όταν πρόκειται για τοπικά τοπωνύμια. Όπως ο Ιρακινός Πρόεδρος Σαντάμ Χουσεΐν μετονόμασε την κατά κύριο λόγο κουρδική επαρχία Κιρκούκ σε al-Taʾmim για να τονίσει μια ψεύτικη αραβική ταυτότητα, έτσι και πολλά κράτη στα οποία ζουν Κούρδοι διαγράφουν τα κουρδικά ονόματα. Ακριβώς όπως ο Σαντάμ προσάρτησε τις κουρδικές συνοικίες εντός της επαρχίας Κιρκούκ στη Μοσούλη για να διασφαλίσει ότι οι Κούρδοι θα υπάγονταν στους Άραβες όπου κι αν ζούσαν, το ίδιο και το Ιράν έδιωξε τους Κούρδους σε τεχνητές επαρχιακές γραμμές για να εξασφαλίσει ότι οι Κούρδοι θα ήταν μειοψηφία σε όλες εκτός από την επαρχία «Κορντεστάν». .

Τα γλωσσικά παιχνίδια είναι πιο ολέθρια σε επίπεδο πόλης και χωριού. Η συριακή κυβέρνηση αραβοποίησε το Κομπάνι ως «Ayn al-Arab» («Άνοιξη των Αράβων»), μετονόμασε το Girê Spi σε «Tell Abyad» («Λευκός Λόφος») και η τουρκική κυβέρνηση μετονόμασε το Dêrsim σε «Tunceli» («Χάλκινη Γροθιά». ”), μεταξύ πολλών άλλων. Το να αποδέχονται οι διπλωμάτες τα αραβικά και τουρκικά ονόματα αλλά να αγνοούν ή να παραμένουν σε άγνοια των αρχικών τους ονομάτων σημαίνει ουσιαστικά ότι εγκρίνουν την εθνοκάθαρση στην οποία υποβλήθηκε ή υπόκειται το καθένα.

Επειδή η στρατηγική της πολιτιστικής διαγραφής λειτουργεί τόσο καλά, η Τουρκία την επανέλαβε όταν, το 2018, οι τουρκικές δυνάμεις και οι Άραβες πληρεξούσιοί τους κατέλαβαν τμήματα της Ροζάβα. Τούρκοι αξιωματούχοι, για παράδειγμα, μετονόμασαν τα κουρδικά χωριά Qustal Mekdad σε “Seljuk Obası”, Kotana σε “Zafer Obası” και Karzila σε “Dja’ar Obası”. Αφού οι Τούρκοι κατέλαβαν την περιοχή Αφρίν, αρνήθηκαν να εγγράψουν πολίτες με κουρδικά ονόματα, εκτός και αν υιοθετούσαν αραβικά. Η Τουρκία επέβαλε επίσης το τουρκικό πρόγραμμα σπουδών στα σχολεία.

Στην ίδια την Τουρκία, οι αρχές συνεχίζουν να απαγορεύουν τη χρήση των κουρδικών γραμμάτων x, q και w επειδή δεν εμφανίζονται στα τουρκικά. Αυτό θα ήταν παρόμοιο με το FBI να κάνει επιδρομές σε σπίτια και να ρίχνει ανθρώπους στη φυλακή επειδή χρησιμοποίησαν ένα umlaut (ü).

Η κουρδική παρουσία και ταυτότητα διαποτίζει την περιοχή περισσότερο από έναν αιώνα αφότου η Συνθήκη της Λωζάνης αρνήθηκε στους Κούρδους μια ανεξάρτητη χώρα. Πολύ συχνά, οι δυτικοί αξιωματούχοι χάνουν αυτή την πτυχή των διαμαρτυριών απλώς και μόνο επειδή αποδέχονται την αραβική, τουρκική ή περσική φρασεολογία.

Πολλοί στην Ουάσιγκτον μιλούν για το πώς οι διαδηλώσεις «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» ήταν ένα αυθόρμητο κίνημα για να φέρει την ελευθερία στο Ιράν. Ήταν κάτι περισσότερο από αυτό, όμως. Ενώ οι Ιρανοί εθνικιστές και οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι συνομιλητές τους αναγνώρισαν τη σπίθα ως τη δολοφονία της 22χρονης Mahsa Amini υπό την αστυνομία, αγνόησαν το πραγματικό της όνομα: Τζίνα . Ιρανοί αξιωματούχοι το έκαναν για να καλύψουν τις κουρδικές ρίζες της διαμαρτυρίας.Ακολουθώντας το παράδειγμά τους και αρνούμενοι να αποκαλέσουν την εξέγερση «Επανάσταση της Τζίνα» όπως κάνουν οι Κούρδοι, το δυτικό κοινό επιβεβαιώνει την επιλεγμένη αφήγηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Η δυτική αγκαλιά των peshmerga (“The Who Face Death”), ο κουρδικός όρος για την κουρδική πολιτοφυλακή, μπορεί να είναι η εξαίρεση που αποδεικνύει τον κανόνα. Οι Πεσμεργκά έχουν γενικά μια θετική χροιά στη Δύση, σε αντιπαράθεση με τους Χασντ αλ-Σάαμπι , τις σε μεγάλο βαθμό σιιτικές πολιτοφυλακές που θεωρούνται εγκληματικές συμμορίες που ανήκουν στο Ιράν. Ενώ τόσο οι peshmerga όσο και οι hashd al-shaabi περιγράφουν τους εαυτούς τους ως αφοσιωμένους στην υπεράσπιση των τοπικών τους κοινοτήτων και στην πραγματικότητα, δεν διαφέρουν σημαντικά στη συμπεριφορά, οι δυτικοί αξιωματούχοι αγκαλιάζουν πρόθυμα τους peshmerga αλλά αποφεύγουν τους σιίτες ομολόγους τους.

Η γλώσσα έχει σημασία. Οι περιφερειακές δυνάμεις προσπάθησαν να διαγράψουν διπλωματικά τους Κούρδους και το Κουρδιστάν, αλλά δεν τα κατάφεραν πολιτιστικά και πολιτικά. Οι Κούρδοι παραμένουν μια σημαντική παρουσία και οι περιφερειακές δυνάμεις αγνοούν τον κίνδυνο τους. Όταν οι δυτικοί αξιωματούχοι μιμούνται τη γλώσσα των καταπιεστών των Κούρδων, όχι μόνο επιλέγουν πλευρές, αλλά τους λείπει επίσης ένα σημαντικό στοιχείο της πολιτικής και της κοινωνίας της Μέσης Ανατολής, κάτι που δεν θα εξαφανιστεί.

*Ο Λόκμαν Ραντπεΐ (Loqman Radpey) είναι συνεργάτης του Middle East Forum και συγγραφέας του Towards a Independent Kurdistan: Self-Determination in International Law .