Απόψεις

Κράτος “ταραξίας” και κράτος… “αφασίας”!

Αν δεν αφυπνιστούμε ΤΏΡΑ, αύριο θα είναι αργά…

Δημοσιεύτηκε στις

15 Δεκεμβρίου 2024 στις 16:30

από τον

ΧΑΚ

Γράφει ο Θανάσης Κ.

Το καθεστώς Άσαντ στη Συρία ανατράπηκε!

Πολύ γρήγορα. Και εντελώς… άδοξα.

Κυριολεκτικά κατέρρευσε.

Αλλά ενώ η πενηντάχρονη κυριαρχία της οικογένειας Άσαντ στη Συρία τελείωσε, η πραγματική γεωπολιτική κρίση με επίκεντρο τη Συρία τώρα μόλις ΑΡΧΙΖΕΙ!

Και δεν είναι πια μόνο εσωτερική. Ούτε μπορεί εύκολα να «συγκρατηθεί» για να μην πάρει ευρύτερες – πολύ ευρύτερες – διαστάσεις.

* Σε έναν εμφύλιο Πόλεμο υπάρχουν συνήθως δύο «στρατόπεδα»

Εδώ υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε εντελώς διαφορετικές πλευρές. Το καθεστώς Άσαντ, όσο υπήρχε τους ένωνε. Με το που έπεσε, είναι πρακτικά αδύνατο να συγκρατηθούν οι θανάσιμες έριδες μεταξύ των «νικητών», δηλαδή μεταξύ των εχθρών του Άσαντ – που πια δεν υπάρχει για να τους ενώνει…

* Επίσης σε ένα εμφύλιο Πόλεμο, οι «ξένες επιρροές» είναι συνήθως μοιρασμένες ανάμεσα στις δύο αντιμαχόμενες «μερίδες».

Στην τωρινή περίπτωση της Συρίας, οι μεγάλες δυνάμεις και οι περιφερειακές δυνάμεις έχουν εντελώς αντικροούμενα συμφέροντα – που ανά δύο τις φέρνουν σε σύγκρουση. Κυριολεκτικά bellum omnium contra omnes («πόλεμος πάντων κατά πάντων»)…

Είναι δύσκολο να βρει κανείς, στο παρελθόν κάποια αντίστοιχη τοπική σύγκρουση με παρόμοιες σεισμικές αποσταθεροποιητικές επιπτώσεις πολύ πέραν των τοπικών συνόρων…

Κι ο λόγος ίσως είναι ότι αυτή τη στιγμή στη Συρία ξέσπασαν ταυτόχρονα ΟΛΕΣ οι μορφές συγκρούσεων στην περιοχή τα τελευταία… 1300 χρόνια!

Πράγματι στη Μέση Ανατολή, υπήρξαν πέντε ιστορικές συγκρούσεις.

— Η μεγάλη σύγκρουση μέσα στα πλαίσια του Ισλάμ – μεταξύ Σουνιτών και Σιϊτών.

— Η μεγάλη σύγκρουση, επίσης στο εσωτερικό του Ισλάμ – μεταξύ Αράβων και Μη Αράβων μουσουλμάνων (Περσών, Τούρκων, Μογγόλων, Μαμελούκων κλπ.)

— Η σύγκρουση με επίκεντρο το Κουρδικό, όπου 28 με 37 εκατομμύρια Κούρδοι ζουν διασπασμένοι σε τέσσερα διαφορετικά γειτονικά κράτη:

12 με 17 εκατομμύρια στην Τουρκία,

6,5 με 9 εκατομμύρια στο Βόρειο Ιράκ,

2,2 με 2,5 εκατομμύρια στη Συρία,

και 7 με 9 εκατομμύρια στο βοριοδυτικό Ιράν.

Να σημειωθεί ότι οι αριθμοί αυτοί είναι σύμφωνα με τις «επίσημες απογραφές». Ο πραγματικός αριθμός τους είναι μάλλον μεγαλύτερος. Ίσως και πολύ μεγαλύτερος.

Το Κουρδικό λοιπόν, είναι μακράν το μεγαλύτερο αίτημα ιστορικής θεμελίωσης εθνικού κράτους που μένει ανεκπλήρωτο εδώ και ένα αιώνα περίπου. Παρά το γεγονός ότι οι Κουρδικοί πληθυσμοί στις χώρες αυτές βρίσκονται σε μόνιμη αναταραχή. Για το οποίο δεν μιλάει κανείς – ή μιλάνε ελάχιστα.

— Η σύγκρουση με επίκεντρο το Παλαιστινιακό, η οποία αφορά πολύ λιγότερους, μόλις 5 εκατομμύρια Παλαιστινίους (2,1 εκατομμύρια στη Λωρίδα της Γάζας και 2,9 εκατομμύρια στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη – πάλι κατά τις επίσημες απογραφές, που θεωρούνται αρκετά “αξιόπιστες” στην περίπτωση αυτή) και οι οποίοι είναι πολιτικά διχασμένοι: Η “Παλαιστινιακή Αρχή” στη Δυτική όχθη έχει «διεθνή αναγνώριση», αλλά πάσχει από “εσωτερική νομιμοποίηση” (δεν κάνει εκλογές εδώ και 20 χρόνια). Ενώ η Λωρίδα της Γάζας διοικείται από την οργάνωση Χαμάς η οποία διεθνώς θεωρείται «τρομοκρατική οργάνωση» και λόγω του “ισλαμιστικού” χαρακτήρα της είναι «εκτός νόμου» στις περισσότερες αραβικές χώρες.

— Η σύγκρουση ανάμεσα στους Ισλαμιστές, Σαλαφιστές κλπ., δηλαδή όσους θέλουν να επιστρέψουν στην αυστηρή εφαρμογή του Ισλαμικού Νόμου όπως τον προβλέπει το Κοράνι (Σαρία) και τους «κοσμικούς Άραβες», οι οποίοι διατηρούν τον μουσουλμανικό χαρακτήρα των κοινωνιών τους, αλλά με διάκριση Κράτους-Θρησκείας. Και τους οποίους οι ισλαμιστές τους θεωρούν «προδότες» της Πίστης τους…

Όλες αυτές οι ιστορικές συγκρούσεις λοιπόν, ξέσπασαν ταυτόχρονα στη Συρία – και απειλούν να επεκτάθηκαν πολύ πέραν της Συρίας…

Η κρίση αυτή αιφνιδίασε (στον ένα ή στον άλλο βαθμό) τους πάντες! Εκτός βέβαια από την Τουρκία, η οποία αρχικά την υποκίνησε..

Και φέρνει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση τους πάντες! Ακόμα και την Τουρκία…

* Όλοι γνώριζαν ότι “κάτι θα γίνει”. Αλλά κανείς δεν περίμενε ότι το καθεστώς Άσαντ θα κατέρρεε μέσα σε… λίγες μέρες!

Η τωρινή κρίση ξεκίνησε με το ισλαμιστικό HTS που κατέλαβε το Χαλέπι και το SNA (Syrian National Army). Και τα δύο είναι δυνάμεις που χρησιμοποίησαν ως “ορμητήριο” περιοχές στο σύνορα Συρίας-Τουρκίας που ελέγχονται από την Τουρκία και βρίσκονται σε απόλυτη συνεννόηση μαζί της (το SNA, πολύ περισσότερο, αποτελείται από Τουρκομάνους και ελέγχεται ευθέως από την Τουρκία).

Ο αρχικός σχεδιασμός φαίνεται πως ήταν να προελάσει το ΗΤS προς Νότον, να “απασχολήσει” τις δυνάμεις του Άσαντ, ώστε, στο μεταξύ, το SNA να χτυπήσει ανατολικότερα στις περιοχές που ελέγχουν οι Κούρδοι με τις δικές τους δυνάμεις (DSF – Democratic Syrian Forces).

To HTS πράγματι προέλασε προς νότον πολύ ταχύτερα απ’ ό,τι υπολόγιζαν όλοι. Ακόμα και οι ίδιοι. Γιατί οι δυνάμεις του Άσαντ διαλύθηκαν…

Το SNA προέλασε κι αυτό στα ανατολικά, σε βάρος των Κούρδων, αλλά εδώ υπήρξαν πολύ μικρότερα κέρδη. Τις δυνάμεις των Κούρδων τις στηρίζουν οι Αμερικανοί επί τόπου και τις βοηθούν οι Ισραηλινοί.

Η απροσδόκητη επιτυχία του ΗΤS προς νότον, το οποίο κατέλαβε τη Δαμασκό μέσα σε λίγες μέρες, δημιούργησε πολλαπλά νέα προβλήματα:

— Πρώτον, τέθηκαν σε άμεσο κίνδυνο οι δύο μεγάλες ναυτικές βάσεις των Ρώσων στα βορειοανατολικά παράλια της Συρίας επί της Μεσογείου (απέναντι από την Κύπρο). Αυτό εξόργισε τη Ρωσία, και ανάγκασε την Τουρκία να στείλει τους “δικούς τους”, του SNA, να προστατεύουν τις ρωσικές βάσεις από τις επιθέσεις των τζιχαντιστών, αποδυναμώνοντας έτσι την προέλαση του SNA σε βάρος των Κούρδων στα ανατολικά.

— Δεύτερον, το Ισραήλ, στα νότια, βλέποντας την ραγδαία προέλαση των τζιχαντιστών του HTS και την επικείμενη κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ στη Δαμασκό, εισέβαλε στην απο-στρατιωτικοποιημένη ζώνη μέσα στο Συριακό έδαφος, προχώρησε πέρα από τα υψώματα του Γκολάν (που τα έχει κατακτήσει το Ισραήλ ήδη από το 1967) και κατέκτησε το όρος Ερμόν, προελαύνοντας στη συνέχεια μέχρι 20 χιλιόμετρα από τη Δαμασκό…

— Τρίτον, οι δυνάμεις του HTS όπου επιβλήθηκαν δεν έκρυψαν τον καθαρά ισλαμιστικό χαρακτήρα τους και τις τζιχαντιστικές διαθέσεις τους. Ξέσπασαν σε Χριστιανούς και Αλεβίτες. Στη Δαμασκό κραύγαζαν: “και τώρα έχει σειρά η Ιερουσαλήμ”, δίνοντας πρόσχημα στους Ισραηλινούς να προελάσουν σε βάρος τους.

— Τα υπόλοιπα αραβικά κράτη συνειδητοποίησαν ότι υπάρχει κίνδυνος να αναβιώσει το ΙSIS, το ισλαμιστικό Χαλιφάτο, το οποίο όλα τα καθεστώτα της περιοχής το θεωρούν “θανάσιμο κίνδυνο”: Τα αραβικά κράτη γιατί οι ισλαμιστές τα υπονομεύουν από τα μέσα. Και το Ισραήλ γιατί οι τζιχαντιστές του HTS είναι “αδέλφια” της Χαμάς. Και το Ισραήλ κινδυνεύει να βρεθεί τώρα με μια πολύ μεγαλύτερη και πιο επικίνδυνη Χαμάς βορείως των συνόρων του…

— Τέταρτον, το ίδιο το Ιράν, οι Αλεβίτες της Συρίας (που θεωρούνται από πολλούς συγγενικό δόγμα προς τους Σιίτες), οι Σιίτες του Ιράκ (που αποτελούν και πλειοψηφία της χώρας) και η Χεζμπολάχ του Λιβάνου (επίσης Σιίτες), που όλοι τους είχαν στηρίξει τις δυνάμεις του Άσαντ κι είχαν πολεμήσει το ΙSIS, θεωρούν την επιτυχία του HTS ως επίσης “θανάσιμο κίνδυνο” και ορκίζονται να πάρουν “εκδίκηση”.

Ο πνευματικός ηγέτης του Ιράν Χαμενεί κατηγόρησε τους “συνήθεις υπόπτους”, ΗΠΑ και Ισραήλ – ότι “υποκίνησαν” την κρίση – αλλά υπέδειξε και τη συνεργασία “μιας άλλης γειτονικής χώρας”, δηλαδή της Τουρκίας…

— Οι ίδιοι οι Αμερικανοί, το ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ πράγμα που ήθελαν ήταν να ξεσπάσει τέτοια χαοτική κρίση ΤΩΡΑ (στο “μεσοδιάστημα” πριν αναλάβει το νεοεκλεγείς Τράμπ κι ενώ θα υπάρχει ουσιαστικά ακυβερνησία στην Ουάσιγκτον για ένα μήνα ακόμα). Οι Αμερικανοί λοιπόν:

-στην αρχή χάρηκαν που ανατράπηκε (επιτέλους) ο Άσαντ,

-χάρηκαν επίσης που οι Ρώσοι έφαγαν ένα “χαστούκι” στη Συρία (την ώρα που προελαύνουν στην Ουκρανία),

-αλλά συνειδητοποίησαν ότι ο επόμενος στόχος των ισλαμιστών είναι οι Κούρδοι της Συρίας, τους οποίους οι Αμερικανοί στηρίζουν – και στα εδάφη των οποίων βρίσκονται εγκατεστημένες αμερικανικές δυνάμεις…

* Η Τουρκία που υποκίνησε την εξέγερση (χωρίς να προβλέψει τη ραγδαία επιτυχία της), βρίσκεται τώρα σε μια σειρά διλημμάτων:

— Αν επιτρέψει ή πιέσει να παραμείνουν οι ρωσικές βάσεις στη παράλια της Συρίας, θα προκαλέσει την οργή της Ουάσιγκτον.

— Αν δεχθεί ή (συνηγορήσει για) την απομάκρυνση των ρωσικών βάσεων από τη Συρία, θα εξοργίσει τη Ρωσία (την ώρα που η Ρωσία κερδίζει τον Πόλεμο στην Ουκρανία).

— Η Τουρκία που κατέχει ήδη Συριακό έδαφος άμεσα (με δικές της δυνάμεις) ή έμμεσα μέσω proxies κατηγορεί το Ισραήλ ότι… μπήκε στο Συριακό έδαφος!

Και υπάρχει πλέον ο κίνδυνος άμεσης εμπλοκής δυνάμεων Τουρκίας και Ισραήλ μέσα στη Συρία! Πράγμα το οποίο η Τουρκία ούτε το θέλει, ούτε το τολμάει.

— Αν η Τουρκία προχωρήσει σε πλήρη σύγκρουση με τους Κούρδους της Συρίας, θα αναγκαστεί να εμπλακεί ευθέως με τις δυνάμεις των Αμερικανών που βρίσκονται εκεί. Πράγμα που θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο τη θέση της στην Ουάσιγκτον.

Και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να βρεθούν να πολεμάνε με τους Κούρδους εναντίον των Τούρκων, οι Αμερικανοί που βρίσκονται επί τόπου, οι Ισραηλινοί, οι Κούρδοι του Ιράκ και οι φιλοίρανοί Σιίτες του Ιράκ (που μισούν και τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς).

— Ταυτόχρονα την επιτυχία των Κούρδων θα την εύχονται και θα την στηρίζουν άμεσα ή έμμεσα και η Ιορδανία (που με τίποτα δεν θέλει να δημιουργηθεί ξανά νέο Χαλιφάτο ισλαμιστών δίπλα της), ή Σαουδαραβία, τα Εμιράτα, το Ιράν και το Κατάρ που για διαφορετικούς λόγους θα εύχονται να ηττηθεί το νέο Χαλιφάτο και τα σχέδια της Τουρκίας. Αλλά και η Ρωσία πλέον…

Η Τουρκία άνοιξε, πραγματικά, όλα τα μέτωπα – σε βάρος της.

Αναδείχθηκε – στα μάτια όλων πλέον – αυτό που είναι: Ο μεγάλος “ταραχοποιός” της Μέσης Ανατολής.

— Αν το Ισραήλ πολεμάει κατά καιρούς με όλους εναντίον του, το κάνει για λόγους επιβίωσης. Αν ηττηθεί μια φορά θα… πάψει να υπάρχει! Οι αντίπαλοί του θέλουν την “εξαφάνισή του.

— Η Τουρκία ανοίγει όλα τα μέτωπα, προς όλες τις κατευθύνσεις, για λόγους …”Οθωμανικής μεγαλομανίας”! Κι αυτό πολλοί μπορούν να το ανεχθούν όταν δεν τους θίγει. Αλλά τώρα η μεγαλομανία της Τουρκίας θίγει τους πάντες! Άμεσα…

Και της έχουν πολλά μαζεμένα, ΟΛΟΙ. Έτσι κι αλλιώς…

Η Τουρκία προσπάθησε να νικήσει οριστικά τους Κούρδους της Συρίας και κατάφερε να φέρει το Κουρδικό στο προσκήνιο. Όταν 25% των εδαφών της κατοικείται από Κούρδους και 20% του πληθυσμού της (τουλάχιστον) είναι Κούρδοι. Που επί 100 χρόνια οραματίζονται την Απελευθέρωσή τους.

Να σημειωθεί ότι ως πρόβλημα το Κουρδικό είναι έξη με οκτώ φορές πιο σημαντικό από όσο το “Παλαιστινιακό” – αν συγκρίνουμε τους πληθυσμούς.

Τώρα με την κρίση στη Συρία ήλθε οριστικά στο προσκήνιο…

Πράγματι, η Τουρκία πήγε να αιφνιδιάσει τους πάντες – το πέτυχε – τελικά αιφνιδιάστηκε και η ίδια, και πυροδότησε τον χειρότερο εφιάλτη της:

Έφερε το Κουρδικό στο προσκήνιο!

* Το Συριακό πρόβλημα πλέον δεν λύνεται χωρίς τη δημιουργία Κουρδικού κράτους εκεί. Και η δημιουργία Κουρδικού κράτους θα δημιουργήσει αναπόφευκτα domino effect σε όλη την ευρύτερη περιοχή. Και στην Τουρκία…

Εμείς, για την ώρα είμαστε η μόνη χώρα της περιοχή που έχουμε διακηρύξει τη… “φιλία” μας με τον “μεγάλο ταραξία” της περιοχής μας!

Με το “κράτος ταραξία”, που… εμάς απειλεί πρωτίστως!

Και κινδυνεύουμε, αν δεν αλλάξουμε μυαλά επειγόντως, να χάσει η Τουρκία στο Κουρδιστάν και να την “αποζημιώσουν” σε βάρος μας…

Τελικά η Τουρκία κινδυνεύει να πληρώσει αυτά που κάνει.

Κι εμείς κινδυνεύουμε επίσης, από την “αφασία” μας!

Πέρα από το κράτος ταραξία που, δυστυχώς, βρίσκεται δίπλα μας, υπάρχει και το… “κράτος αφασία”. Που δυστυχώς είμαστε εμείς!

Αν δεν αφυπνιστούμε ΤΏΡΑ, αύριο θα είναι αργά…

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μάρκο Ρούμπιο, Δούρειος Ίππος και γεωπολιτική πραγματικότητα!

Δημοσιεύτηκε

9 ώρες πριν

στις

9 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Γράφει ο Ακαδημαϊκός και Καθηγητής DDDr. Dr. Παναγόπουλος Π. Αλέξιος

Η Πνύκα, η Ελλάδα, η Ορθοδοξία και η αμερικανική αφήγηση για τη «Δύση». Η Πνύκα δεν είναι αίθουσα δημοσίων και διπλωματικών εντυπωσιασμών και διεθνών σχέσεων ούτε παραχωρείται μαζί με τις διπλωματικές φιλοφρονήσεις.

Είναι ένας από τους κατεξοχήν τόπους της πολιτικής ιστορίας της ανθρωπότητας. Είναι ο χώρος όπου η πολιτική συμμετοχή, ο δημόσιος λόγος και η ευθύνη απέναντι στην πόλη συνδέθηκαν με την ίδια την έννοια της δημοκρατίας.

Γι’ αυτό και η επιλογή της Πνύκας για την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό πρωτόκολλο.

Ο Ρούμπιο δεν ήρθε απλώς να μιλήσει για την Ελλάδα.

Ήρθε να αφηγηθεί μια συγκεκριμένη ιστορία για τη Δύση, την καταγωγή της, την κρίση της και την ανάγκη ανασυγκρότησης της ισχύος της ή και τη μετάλλαξη της.

Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά ερωτήματα.

Ο ίδιος παρουσίασε μια ιστορική αλυσίδα από την αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, μέσω της Χριστιανοσύνης και της ευρωπαϊκής παράδοσης, έως την ίδρυση της Αμερικανικής Δημοκρατίας.

Παράλληλα υποστήριξε ότι η Δύση βρίσκεται σε ένα κρίσιμο «σημείο καμπής» και ότι πρέπει να ανακτήσει την αυτοπεποίθηση, τη δύναμη και τη στρατηγική της αποφασιστικότητα.

Η αφήγηση αυτή είναι πολιτικά κατανοητή.

Ιστορικά, όμως, είναι πολύ πιο σύνθετη. Ποια Ελλάδα;

Η Ελλάδα δεν έμεινε στο Δωδεκάθεο. Αυτό είναι ίσως το πρώτο πράγμα που πρέπει να θυμίσουμε σε όσους χρησιμοποιούν την ελληνική αρχαιότητα ως αφετηρία μιας σύγχρονης γεωπολιτικής αφήγησης.

Η Ελλάδα πέρασε από την αρχαία φιλοσοφία, την πόλη-κράτος και τον κλασικό πολιτισμό σε έναν ευρύτερο οικουμενικό ορίζοντα. Και αυτός ο μετασχηματισμός δεν μπορεί να αποκοπεί από τον Χριστιανισμό. Από τον Άρειο Πάγο, όπου ο Απόστολος Παύλος απευθύνθηκε στους Αθηναίους, μέχρι τη διαμόρφωση της χριστιανικής γραμματείας και της ελληνόφωνης πατερικής παράδοσης, η ελληνική ιστορική διαδρομή δεν αποτελεί απλώς προϊστορία της νεότερης «Δύσης».

Αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης οικουμενικής, παγκόσμιας ιστορίας.

Η Αθήνα δεν είναι μόνο ο τόπος του Σωκράτη, του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Είναι και τόπος όπου ο χριστιανικός λόγος συναντήθηκε με την ελληνική φιλοσοφία. Η Ελλάδα δεν σταμάτησε στον Παρθενώνα.

Προχώρησε στον Άρειο Πάγο, στην Εκκλησία του Δήμου και στην Εκκλησία των Πατέρων, στους Έλληνες Πατέρες, στη Νέα Ρώμη, στην Κωνσταντινούπολη και στη βυζαντινή οικουμένη.

Αυτό είναι το ιστορικό συνεχές που δεν πρέπει να εξαφανίζεται μέσα σε μια απλουστευμένη έννοια της «Δύσης».

Ρώμη ναι — αλλά ποια Ρώμη; Ο Ρούμπιο αναφέρεται πράγματι στη Ρώμη. Επομένως, δεν θα ήταν ιστορικά ακριβές να υποστηρίξουμε ότι την παρέλειψε. Το ερώτημα είναι άλλο: Το ποια Ρώμη;

Η Ρώμη δεν τελείωσε στη Δύση. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία συνέχισε να υπάρχει στην Ανατολή για περίπου μία χιλιετία μετά την πτώση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Βυζάντιο» αυτοπροσδιοριζόταν ως Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Η Κωνσταντινούπολη ήταν η Νέα Ρώμη. Και η πολιτισμική της κληρονομιά δεν υπήρξε απλώς ελληνική ή ρωμαϊκή. Υπήρξε ελληνόφωνη, ρωμαϊκή, χριστιανική και οικουμενική. Επηρέασε τους Έλληνες, τους Αρμενίους, τους Σλάβους και άλλους λαούς της Ανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Επομένως, όταν παρουσιάζεται μια γραμμή:

Αθήνα → Ρώμη → Χριστιανοσύνη → Ευρώπη → Αμερικανική Δημοκρατία,

οφείλουμε να ρωτήσουμε:

Πού βρίσκεται η Κωνσταντινούπολη;

Πού βρίσκεται η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία;

Πού βρίσκεται η Ορθόδοξη Εκκλησία; Πού βρίσκονται οι Πατέρες της Ανατολής;

Πού βρίσκεται η βυζαντινή πολιτική, η βυζαντινή νομική και θεολογική παράδοση; Πού βρίσκεται ο Μέγας Φώτιος καθηγητής Πανεπιστημίου Μαγναύρας, τότε, και ο κόσμος που δημιουργήθηκε γύρω από τη Νέα Ρώμη; Αυτές δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια οικουμενική ιστορία του πολιτισμού και σε μια γεωπολιτικά επιλεγμένη ιστορία της Δύσης.

Από το 1054 και μετά και την οριστική διαμόρφωση του σχίσματος μεταξύ Ανατολής και Δύσης, η ιστορική πορεία του Χριστιανισμού ακολούθησε διαφορετικούς δρόμους.

Η Ορθόδοξη παράδοση δεν αποτελεί περιθωριακή υποσημείωση της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Αποτελεί έναν από τους δύο μεγάλους ιστορικούς πόλους του ευρωπαϊκού Χριστιανισμού. Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αποτέλεσε για αιώνες τον πολιτειακό και πολιτισμικό φορέα αυτής της παράδοσης. Και μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453, η ορθόδοξη παράδοση δεν εξαφανίστηκε. Συνέχισε να ζει στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια, στους Σλάβους, στην Ορθόδοξη Ρωσία και σε ολόκληρο τον ορθόδοξο κόσμο. Άρα, όταν μιλάμε για «κοινή χριστιανική κληρονομιά», δεν μπορούμε να επιλέγουμε μόνο εκείνα τα τμήματα της χριστιανικής ιστορίας που οδηγούν πολιτισμικά προς τη σύγχρονη Δύση.

Η Χριστιανοσύνη είναι μεγαλύτερη από τη Δύση.

Και η ιστορία της είναι μεγαλύτερη από τη δυτική Ευρώπη. Τι ακριβώς εννοεί «Δύση»; Εδώ βρίσκεται το βαθύτερο ερώτημα της ομιλίας Ρούμπιο. Η «Δύση» παρουσιάζεται ως ένας ενιαίος πολιτισμός που έχει κοινή καταγωγή, κοινές αξίες και κοινό στρατηγικό μέλλον. Αλλά η ιστορία δεν είναι τόσο απλή. Η Δύση υπήρξε αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών παραδόσεων: ελληνικής φιλοσοφίας, ρωμαϊκού δικαίου, χριστιανικής θεολογίας, γερμανικών και ευρωπαϊκών πολιτειακών παραδόσεων, Αναγέννησης, Μεταρρύθμισης, Διαφωτισμού, επιστημονικής επανάστασης και νεωτερικότητας.

Και η σύγχρονη Αμερική αποτελεί ένα μεταγενέστερο ιστορικό προϊόν αυτής της σύνθετης πορείας. Δεν είναι η φυσική και αναπόφευκτη κατάληξη ολόκληρης της ελληνικής και χριστιανικής ιστορίας. Η «λογική τάξη του κόσμου» και το μεγάλο ερώτημα, που ο Ρούμπιο έκανε ένα ακόμη ενδιαφέρον βήμα. Υποστήριξε ότι οι αρχαίοι Έλληνες κληροδότησαν στη Δύση την πεποίθηση ότι ο κόσμος μπορεί να κατανοηθεί μέσω της λογικής, της επιστήμης και της αναζήτησης της αντικειμενικής τάξης. Συνέδεσε αυτή την παράδοση με τη φιλοσοφία, την ηθική, τη θρησκεία και τελικά τη δυτικό-χριστιανική φυσικοδικαιική παράδοση της Εσπερίας. Εδώ υπάρχει ένα σοβαρό και γόνιμο σημείο συμφωνίας. Αλλά υπάρχει και ένα τεράστιο ερώτημα.

Μπορεί ο ορθολογισμός της Δύσης να γίνει αυτοκαταστροφικός όταν αποσυνδέεται από την ηθική; Η επιστήμη χωρίς ηθική μπορεί να δημιουργήσει τεράστια ισχύ. Η τεχνολογία χωρίς ανθρωπολογικά όρια μπορεί να μετατραπεί σε μηχανισμό ελέγχου. Η οικονομική ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε ακραία συγκέντρωση πλούτου.

Και η στρατιωτική υπεροχή χωρίς διεθνές δίκαιο μπορεί να μετατρέψει την ειρήνη σε προσωρινή ανακωχή μεταξύ ανταγωνιστικών δυνάμεων.

Άρα το πρόβλημα της σύγχρονης Δύσης ίσως δεν είναι ότι έχασε απλώς την «τόλμη» της. Μήπως έχασε το μέτρο της; Από την αρετή στην ισχύ, κι ο Ρούμπιο επικαλείται την ελληνική έννοια της αρετής, της φιλοδοξίας, της αριστείας, της εξερεύνησης και της ανταγωνιστικότητας.

Όμως η αρχαιοελληνική σκέψη γνώριζε και την άλλη πλευρά: την ύβρη, την αλαζονία, το εγωκεντρικό του ορθολογισμού. Η δύναμη χωρίς μέτρο δεν είναι αρετή. Η φιλοδοξία χωρίς δικαιοσύνη δεν είναι μεγαλείο. Η ισχύς χωρίς αυτοπεριορισμό δεν είναι πολιτισμός. Επομένως, η ερώτηση προς τον Ρούμπιο δεν πρέπει να είναι: «Θέλετε μια ισχυρή Δύση;»

Η απάντηση θα ήταν αυτονόητη. Η πραγματική ερώτηση είναι: «Θέλετε μια ισχυρή Δύση που υπόκειται στο δίκαιο ή μια ισχυρή Δύση που θεωρεί ότι η ισχύς της δημιουργεί το δίκαιο;».

Αυτό ίσως είναι το πραγματικό δημοκρατικό δίλημμα. Ποια Αμερική;

Και εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο ερώτημα.

Η Αμερικανική Δημοκρατία έχει σημαντικές δημοκρατικές και συνταγματικές παραδόσεις. Δεν είναι επιστημονικά σοβαρό να ταυτίζεται συλλήβδην με «πλουτοκρατία» ή με οποιαδήποτε ενιαία θρησκευτικοπολιτική δύναμη. Αλλά είναι απολύτως θεμιτό να εξετάζουμε κριτικά:

την επιρροή του μεγάλου κεφαλαίου, τα πολιτικά και ισχυρά Λόμπι, η σχέση οικονομικής και πολιτικής ισχύος, το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα, την επιρροή των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών,

και τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν την εξωτερική τους πολιτική. Το ίδιο πρέπει να ισχύει για κάθε μεγάλη δύναμη.

Η κριτική δεν πρέπει να μετατρέπεται σε συνωμοσιολογία. Πρέπει να μετατρέπεται σε έλεγχο της εξουσίας. Και η Κίνα; Η εποχή της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής μονοπολικότητας έχει παρέλθει. Η Κίνα αποτελεί πλέον κεντρικό παγκόσμιο οικονομικό, τεχνολογικό και στρατηγικό πόλο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει απλώς να «κάνουν στην άκρη» και να αποδεχθούν μια δεύτερη θέση. Η ιστορία δεν είναι πρωτάθλημα στο οποίο η ανθρωπότητα οφείλει να αποφασίσει ποιος θα είναι πρώτος και ποιος δεύτερος. Το πραγματικό ζητούμενο είναι ένα πολυκεντρικό διεθνές σύστημα στο οποίο καμία δύναμη —ούτε η Αμερική, ούτε η Κίνα, ούτε η Ρωσία, ούτε οποιαδήποτε άλλη— δεν θεωρεί ότι θα βρίσκεται πάνω από το διεθνές δίκαιο και το συμφέρον του ανθρώπου.

Ο «Δούρειος Ίππος». Γι’ αυτό ο όρος «Δούρειος Ίππος» μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πολιτική μεταφορά. Όχι για να υποστηριχθεί ότι ο Ρούμπιο είναι πράκτορας κάποιας κρυφής δύναμης.

Αλλά για να τεθεί το ερώτημα: Μήπως η πολιτισμική επίκληση της Ελλάδας χρησιμοποιείται ως όχημα για μια συγκεκριμένη γεωπολιτική αντίληψη της αμερικανικής ηγεσίας; Η Πνύκα γίνεται τότε κάτι περισσότερο από ιστορικός χώρος. Γίνεται σύμβολο. Και τα σύμβολα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή όταν χρησιμοποιούνται από την πολιτική εξουσία. Γιατί η ιστορία δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για να νομιμοποιεί την ισχύ.

Η ιστορία πρέπει να χρησιμοποιείται για να ελέγχει την ισχύ. Η Πνύκα δεν παραχωρεί τη δημοκρατική νομιμοποίηση.

Η Πνύκα δεν προσφέρει δημοκρατική νομιμοποίηση στον εκάστοτε προσκεκλημένο. Μπορεί να αποκαλύπτει όμως το μέτρο εκείνων που τη διαθέτουν. Εάν ένας ισχυρός πολιτικός επιλέγει να μιλήσει από την Πνύκα για τη δημοκρατία, τότε η Πνύκα του επιβάλλει ένα καθήκον: να θυμηθεί ότι η δημοκρατία γεννήθηκε ως περιορισμός της αυθαίρετης εξουσίας και της ελεγχόμενης δημοκρατίας και της δημοκρατίας υπό επιτροπεία και της νομαρχιακής δημοκρατίας.

Εάν μας μιλά για πολιτισμό, πρέπει να θυμηθεί ότι ο πολιτισμός δεν είναι στρατιωτική ισχύς. Εάν μας μιλά για Χριστιανοσύνη, πρέπει να θυμηθεί ότι η χριστιανική ανθρωπολογία θέτει την ανθρώπινη αξία πάνω από την κρατική ισχύ.

Εάν μιλά για δημοκρατία και ελευθερία, πρέπει να θυμηθεί ότι η ελευθερία χωρίς αλήθεια και ευθύνη μπορεί να μετατραπεί σε ασυδοσία. Και εάν μιλά για τη Δύση, πρέπει να αναγνωρίσει ότι η Ευρώπη δεν τελειώνει στα σύνορα της δυτικής χριστιανοσύνης. Υπάρχει ναι και η Ανατολική Ρώμη.

Υπάρχει το Βυζάντιο.

Υπάρχει η Ορθοδοξία.

Υπάρχει η Ελλάδα.

Υπάρχει ένας ολόκληρος ανατολικός χριστιανικός κόσμος που δεν μπορεί να διαγραφεί από τον χάρτη της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Το τελικό ερώτημα. Αυτά τα ξέχασε ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών;

Ίσως όχι. Ίσως απλώς επέλεξε μια συγκεκριμένη ιστορική αφήγηση για να υπηρετήσει έναν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο. Και αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να εξετάσουμε. Γιατί η ιστορία δεν είναι ουδέτερη όταν χρησιμοποιείται από την πολιτική εξουσία. Η επιλογή του τι θυμόμαστε και τι αφήνουμε έξω είναι και αυτή μια μορφή πολιτικής. Η Ελλάδα, επομένως, δεν πρέπει να αισθάνεται κολακευμένη απλώς επειδή ένας Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επέλεξε την Πνύκα. Πρέπει να αισθάνεται υπεύθυνη. Γιατί η Πνύκα δεν ανήκει ούτε στην Ουάσιγκτον ούτε στις Βρυξέλλες ούτε σε οποιαδήποτε σύγχρονη γεωπολιτική συμμαχία. Ανήκει στην ιστορία της δημοκρατίας. Και η Ελλάδα οφείλει να υπενθυμίζει στους ισχυρούς της γης και της διάφορες Ελίτ και τις Μυστικές Εταιρείες, ότι αυτό που ίσως η ίδια η σύγχρονη Δύση έχει ξεχάσει: Η δύναμη δεν δημιουργεί την αλήθεια. Η ισχύς δεν δημιουργεί το δίκαιο. Ο πολιτισμός δεν είναι εργαλείο γεωπολιτικής νομιμοποίησης.

Και η δημοκρατία δεν είναι διακοσμητικό φόντο για τις ομιλίες των ισχυρών.

Η Πνύκα δεν πρέπει να γίνει το σκηνικό μιας νέας αμερικανικής αφήγησης εντυπωσιασμού για τη Δύση. Πρέπει να παραμείνει ο τόπος όπου, συμβολικά τουλάχιστον, η πολιτική εξουσία θυμάται ότι βρίσκεται υπόλογη απέναντι στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στο δίκαιο και στην ιστορία. Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της Αθήνας. Και ίσως αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να ακούσει σήμερα όχι μόνο η Αμερική, αλλά ολόκληρη η Δύση. Κι αυτός ο άξονας είναι πιο ακριβής ενώ η πραγματικά ενδιαφέρουσα κριτική είναι: Γιατί η Ρώμη παρουσιάζεται ως γραμμικός πρόγονος της σύγχρονης Δύσης, ενώ η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και η Ορθόδοξη χριστιανική παράδοση ουσιαστικά εξαφανίζονται από αυτή τη γεωπολιτική γενεαλογία;.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Για ένα Ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα!

Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!

Δημοσιεύτηκε

23 ώρες πριν

στις

8 Οκτωβρίου 2026

από τον

Νίκος Ταμουρίδης

Γράφει ο Νίκος Ταμουρίδης Αντγος (ε.α)-Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ

Η χώρα μας, η Ελλάδα, θα έπρεπε φυσιολογικά να αποτελεί πολιτικό και πολιτιστικό πρότυπο παγκόσμιας εμβέλειας, αξιοποιώντας το όνομα, την γεωπολιτική της αξία, την τεράστια πολιτιστική της κληρονομιά, την ιστορία της, την κλασσική παιδεία, την μοναδική-υπέροχη ελληνική γλώσσα, τις πλουτοπαραγωγικές της πηγές, την ευφυΐα των Ελλήνων, την πολεμική αρετή και την ναυτοσύνη.

Αντιθέτως ζει σε ένα θυελλώδες περιβάλλον κρίσης αξιών, που μετετράπη σε κρίση πρωτίστως πνευματική, αλλά και πολιτική, οικονομική, κοινωνική και εθνική. Ένας πραγματικός ιδιότυπος κατακλυσμός καταπνίγει το Γένος. Μέσα στο έλεος αυτού του καταστροφικού κατακλυσμού, ο Ελληνικός λαός, ως άλλος Νώε, είναι καταδικασμένος αυτός ο ίδιος να κατασκευάσει την κιβωτό του!

Ο Ελληνισμός έχει τεράστια πνευματικά αποθέματα, με τα οποία έχει την δύναμη να αναγεννηθεί και να μεγαλουργήσει ξανά. Αρκεί να ενεργοποιηθεί η κρίσιμη μάζα των αγνών Ελλήνων πατριωτών, οι οποίοι «πνευματικά ελεύθεροι» και ενωμένοι να ορθώσουν ανάστημα και να αναλάβουν τις τύχες του Γένους μας στα χέρια τους.

Απαιτείται όσο ποτέ άλλοτε επιστροφή στις αξίες! Να θυμηθούμε και να πορευτούμε σύμφωνα με τις βασικές ανθρώπινες αρχές.

Αυτό σημαίνει ότι, αρχικά στο εσωτερικό πλαίσιο επιβάλλεται η ανατροπή του σαθρού και ενίοτε προδοτικού πολιτικού κατεστημένου. Απαιτείται ριζική ανανέωση, αλλαγή νοοτροπίας και χάραξη νέας πορείας. Στο πλαίσιο των αναγκαίων κοινωνικών και πολιτικών ισορροπιών απαιτείται μια νέα έκφραση της γνήσιας πολιτικής δημοκρατίας.

Άμεσος πολιτικός στόχος θα πρέπει να είναι η βαθιά και ριζική ανανέωση του δημόσιου βίου, η εισαγωγή ενός νέου πολιτικού ήθους, η αναμόρφωση των λειτουργιών της Πολιτείας με νέο ελληνοκεντρικό Σύνταγμα, θεσμικές αλλαγές και τολμηρές μεταρρυθμίσεις.

Η νέα «πολιτική» θα απορρίπτει τις ολιγαρχίες του σκληρού συντηρητισμού και του αθεϊστικού μαρξιστικού κομμουνισμού και προ παντός την καπηλεία των ιδεών, τον πολιτικό φενακισμό και τον αδίστακτο αμοραλισμό των δημαγωγών και των επαγγελματιών του δήθεν προοδευτισμού. Θα αρνείται τον διαλεκτικό υλισμό και τον αθεϊσμό. Θα στηρίζεται στον ανθρωπισμό, την χριστιανική ηθική και την ελληνική φιλοσοφία του μέτρου και του άριστου.

Προφανής είναι λοιπόν η ανάδειξη νέων πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες θα γαλβανίσουν το αλλοτριωμένο πνεύμα των Ελλήνων και θα διεγείρουν την θύελλα, η οποία θα αλλάξει την πολιτική οπτική τους!

Κάθε νέα πολιτική κίνηση πρέπει να αγκαλιάζει όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, το επάγγελμα και την οικονομική τους κατάσταση. Να είναι αδογμάτιστη, ριζοσπαστική και ανανεωτική. Να υπηρετεί μόνο τα ιδεώδη του Ελληνισμού και να ατενίζει στους θόλους της εθνικής κιβωτού που κατασκεύασε ο Ελληνισμός για την σωτηρία του. Εκεί όπου οι πατέρες μας έστησαν την ελευθερία μαζί με την πίστη και δίπλα τους τοποθέτησαν την ισονομία, την αδελφοσύνη, την αξιοπρέπεια και την αρετή των Ελλήνων.

Στο πλαίσιο της αφύπνισης και της ενεργοποίησης των Ελλήνων πολιτών, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως την άυλη και υλική μας αξεπέραστη κληρονομιά. Από την θαυμάσια πανελλήνια ιστορία μας, θα πάρουμε ως παραδείγματα εκείνες τις στιγμές τις νικηφόρες, τις περίλαμπρες, τις περιλάλητες, τις δοξασμένες, τις απαράμιλλες. Θα τις διδάξουμε στους Έλληνες και στις Ελληνίδες κάθε ηλικίας και με κεντρική ιδέα την ειρήνη θα φτιάξουμε ένα ελληνικό καινούριο κόσμο Μέγα! Μην ξεχνάμε ότι είμαστε ένας πολεμικός λαός, που λατρεύει την ειρήνη!

Η ύψιστη αυτή πρόκληση απευθύνεται στην καρδιά των αγνών Ελλήνων πατριωτών, που μάχονται μεν αλλά μεμονωμένα, οπότε η δυναμική του αγώνα τους εξαντλείται γρήγορα. Από την απόφασή τους θα εξαρτηθεί η πορεία της φιλτάτης πατρίδας μας! Από την ελεύθερη δε πορεία της Ελλάδας μπορεί να προέλθει και η συντριβή των δηλητηριωδών πλοκαμιών της απάνθρωπης και ανώμαλης νέας παγκόσμιας τάξης!

Ας ενώσουμε λοιπόν τις δυνάμεις μας, ας αγωνιστούμε έτσι ώστε η Ελλάδα μας να εξέλθει από τα χαρακώματα της κατάθλιψης, να υψώσει ανάστημα και να μεγαλουργήσει ξανά!

Η Ελλάς μπορεί! Μπορεί να καταστεί πλανητική κομβική πολιτισμική και πολιτική δύναμη ειρήνης!

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μηνύματα Αναγνωστών: Ήρθε η ώρα για έμπρακτες αποδείξεις συμμαχίας

Στρατηγικός σύμμαχος ή απλώς χρήσιμος εταίρος; Η σημερινή συγκυρία ίσως είναι η στιγμή που θα δώσει την απάντηση.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

7 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Καλησπέρα σας κύριε Καλεντερίδη,

Ίσως η σημερινή επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών στην Ελλάδα αποτελεί την πιο κρίσιμη ευκαιρία για τη χώρα μας. Είναι η στιγμή κατά την οποία η ελληνική πολιτική ηγεσία οφείλει να κινηθεί με ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και πλήρη προετοιμασία.

Η Ελλάδα πρέπει να μιλήσει με όρους στρατηγικού συμμάχου και να θέσει στο τραπέζι, χωρίς άλλες καθυστερήσεις, τα κρίσιμα εθνικά μας ζητήματα: ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, έμπρακτη διασφάλιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στο Αιγαίο και ουσιαστική αντιμετώπιση κάθε πρόκλησης που θίγει τα συμφέροντα και την αξιοπρέπεια της χώρας μας.

Εφόσον οι ΗΠΑ θεωρούν την Ελλάδα σημαντικό και αξιόπιστο σύμμαχο και επιθυμούν να στηρίζονται στη χώρα μας για την εξυπηρέτηση ευρύτερων στρατηγικών τους συμφερόντων, ήρθε η ώρα για έμπρακτες αποδείξεις συμμαχίας. Όχι μόνο λόγια, αλλά συγκεκριμένες συμφωνίες, δεσμεύσεις και εγγυήσεις.

΄Ενας σύμμαχος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χρήσιμος εταίρος, αλλά πρέπει να αισθάνεται ότι η στρατηγική του αξία αναγνωρίζεται και αντανακλάται έμπρακτα στις αποφάσεις και στις συμφωνίες. Δεν θα ήταν, άλλωστε, ιδιαίτερα πειστικό να επαναληφθούν πρακτικές που δημιουργούν την εντύπωση ότι η Ελλάδα λαμβάνει τελικά λιγότερα από όσα δικαιούται — όπως έχει συμβεί και σε ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς, όπου η σύγκριση με άλλες χώρες αφήνει εύλογα ερωτήματα.

Συνεπώς, είναι η ώρα των ελληνικών απαιτήσεων και των αμερικανικών πρακτικών αποφάσεων.

Και εδώ γεννάται ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα:

Έχει άραγε η Ελληνική Κυβέρνηση ετοιμάσει τη δική της λίστα απαιτήσεων;

Είναι σαφής, συγκεκριμένη και διεκδικητική η λίστα αυτή, την οποία θα θέσει στο τραπέζι τώρα — και όχι αύριο — ώστε η Ελλάδα να μετατρέψει τη στρατηγική της αξία σε συγκεκριμένα εθνικά οφέλη;

Ευχολόγιο ΤΕΛΟΣ. Η σημερινή συγκυρία είναι μια κρίσιμη ευκαιρία για να αποδειχθούν όλα αυτά και στην πράξη τόσο από την Ελληνική κυβέρνηση τόσο και από την Αμερικανική.

Με εκτίμηση,

Μαρία Σουλιώτη