Διευκρινίσεις για τις δηλώσεις του Αρχηγού ΓΕΑ, αντιπτέραρχου Δημοσθένη Γρηγοριάδη, σχετικά με την παρουσία των συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο έδωσαν το απόγευμα της Παρασκευής πηγές του Πενταγώνου, επιχειρώντας να αποσαφηνίσουν τι ακριβώς εννοούσε ο επικεφαλής της Πολεμικής Αεροπορίας στη συνέντευξή του στο STAR Κεντρικής Ελλάδας.

Ο Αρχηγός ΓΕΑ είχε δηλώσει ότι δεν έχει λάβει εντολή για την απόσυρση των Patriot από την Κάρπαθο, ξεκαθαρίζοντας ότι το σύστημα παραμένει στο νησί. Παράλληλα, είχε επιβεβαιώσει ότι η συστοιχία Patriot που είχε μεταφερθεί στο Διδυμότειχο για την προστασία της Βουλγαρίας έχει ήδη επιστρέψει στη βάση της.

Σύμφωνα με πηγές του Πενταγώνου, ο αντιπτέραρχος Γρηγοριάδης «δεν θέλησε να μπει σε καμία λεπτομέρεια όσον αφορά το περιεχόμενο ή τον χρόνο εκτέλεσης των εντολών του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας». Οι ίδιες πηγές σημείωναν ότι ο Αρχηγός ΓΕΑ αναφέρθηκε με ακρίβεια μόνο στις εντολές που έχουν ήδη εκτελεστεί.

Με τη διευκρίνιση αυτή, το Πεντάγωνο αφήνει ουσιαστικά να εννοηθεί ότι ο κ. Γρηγοριάδης δεν αναφέρθηκε σε εντολές που μπορεί να εκτελεστούν το επόμενο διάστημα, αλλά μόνο στην υφιστάμενη κατάσταση.

Το ζήτημα έχει προκαλέσει πολιτική και επιχειρησιακή συζήτηση, καθώς στις 18 Μαΐου 2026 το ΚΥΣΕΑ, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, φέρεται να αποφάσισε την επιστροφή στις βάσεις τους των συστοιχιών Patriot που είχαν μεταφερθεί σε Διδυμότειχο και Κάρπαθο. Στη συνέχεια, ανακοινώθηκε ότι οι Patriot στην Κάρπαθο θα «αντικατασταθούν» από ζεύγος Mirage 2000-5.

Ο ίδιος ο Αρχηγός ΓΕΑ, στη συνέντευξή του, είχε δηλώσει: «Σε μένα δεν έχει έρθει καμία τέτοια εντολή ή εισήγηση. Αυτό που ήξερα είναι ότι πρέπει να πάρω τα Patriot από το Διδυμότειχο, και έγινε ήδη. Για τα υπόλοιπα και για τον τύπο των αεροσκαφών, εγώ το διάβασα. Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό λοιπόν τα Patriot είναι στην Κάρπαθο, τα Mirage 2000 δεν γνωρίζω».

Παράλληλα, είχε εξηγήσει ότι ο ίδιος είναι εκτελεστικό όργανο και δεν λαμβάνει τέτοιου είδους αποφάσεις. Όπως είπε, μπορεί να εισηγηθεί όταν ερωτηθεί, όμως οι κατευθυντήριες οδηγίες δίνονται από το ΓΕΕΘΑ και την πολιτική ηγεσία.

Η ουσία, μετά τις διευκρινίσεις του Πενταγώνου, είναι ότι η συστοιχία της Καρπάθου παραμένει προς το παρόν στη θέση της, αλλά το θέμα δεν έχει κλείσει οριστικά σε επίπεδο σχεδιασμού. Οι δηλώσεις του Αρχηγού ΓΕΑ αφορούσαν αυτό που έχει ήδη γίνει, όχι κατ’ ανάγκη αυτό που μπορεί να γίνει στη συνέχεια.

Σοβαρές διαστάσεις στο παρασκήνιο της απόσυρσης των ελληνικών Patriot από την Κάρπαθο και των μετακινήσεων ελληνικών αεροπορικών μέσων έδωσε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».

Ο στρατιωτικός αναλυτής και συγγραφέας υποστήριξε ότι η αρχική μεταφορά των Patriot στην Κάρπαθο και στο Διδυμότειχο έγινε στο πλαίσιο επιχειρησιακής αναδιάταξης του ΝΑΤΟ, κατά τη διάρκεια του πολέμου Ισραήλ–Ιράν. Όπως εξήγησε, η αποστολή δεν απαιτούσε ομοφωνία και άρα η Τουρκία δεν μπορούσε να ασκήσει βέτο.

Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα αξιοποίησε την αναδιάταξη αυτή για να ενισχύσει τις θέσεις της έναντι της Άγκυρας, στέλνοντας Patriot στην Κάρπαθο, στο Διδυμότειχο και δύο F-16 στη Λήμνο. Η επιλογή της Καρπάθου και της Λήμνου, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Τουρκία θεωρεί ότι τα νησιά αυτά εμπίπτουν σε καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.

Ο Καλεντερίδης τόνισε ότι η Άγκυρα ενοχλήθηκε έντονα, διότι το ΝΑΤΟ, για δική του επιχειρησιακή αποστολή, δεν έλαβε υπόψη το βασικό τουρκικό επιχείρημα περί αποστρατιωτικοποίησης. Μάλιστα, επικαλούμενος πληροφορίες από ελληνική πηγή στο ΝΑΤΟ, ανέφερε ότι Τούρκος αξιωματικός επιχείρησε να διαμαρτυρηθεί σε Αμερικανό αξιωματούχο, ο οποίος τον απομάκρυνε από το γραφείο του.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η απόσυρση των Patriot δεν ήταν τυχαία. Η Τουρκία, προετοιμαζόμενη για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, φέρεται να ζήτησε να αποσυρθούν οι Patriot, τα F-16 από τη Λήμνο, τα αεροσκάφη από την Κύπρο και οι φρεγάτες, ώστε να μη δημιουργείται ισχυρός συμβολισμός εναντίον των τουρκικών θέσεων.

«Μας το ζήτησαν», είπε χαρακτηριστικά για την απόσυρση, προσθέτοντας ότι, αν και δεν είναι αυτόπτης μάρτυρας, αυτή είναι η πληροφόρηση που έχει. Παράλληλα σημείωσε ότι η λήξη της νατοϊκής αποστολής δεν σήμαινε κατ’ ανάγκην ότι η Ελλάδα έπρεπε να αποσύρει πλήρως τα μέσα της. Θα μπορούσε, όπως είπε, να δηλώσει ότι μετά τη νατοϊκή αποστολή αρχίζει εθνική αποστολή.

Ο αναλυτής απέρριψε ως αδύναμα τα επιχειρήματα περί μη ασφάλειας των Patriot στην Κάρπαθο, διερωτώμενος γιατί μέχρι τότε θεωρούνταν ασφαλή και γιατί θα είναι ασφαλή τα Mirage 2000-5 που θα αναλάβουν παρουσία στην περιοχή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην Κύπρο. Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να έχει αποφασίσει μόνιμη αεροπορική και ναυτική παρουσία στην Κυπριακή Δημοκρατία, όχι ως εγγυήτρια δύναμη, αλλά στη βάση διακρατικής συμφωνίας δύο κρατών.

Στο δεύτερο σκέλος της παρέμβασής του, αναφέρθηκε στο υπό διαμόρφωση τουρκικό νομοσχέδιο για θαλάσσιες ζώνες και ζητήματα που συνδέονται με τη «Γαλάζια Πατρίδα». Όπως είπε, δεν υπάρχουν μόνο διαρροές, αλλά και επίσημη παρουσίαση στοιχείων του νομοσχεδίου από Τούρκους πανεπιστημιακούς και πρόσωπα που συνδέονται με το Συμβούλιο Ασφαλείας και Εξωτερικής Πολιτικής του Ερντογάν.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έπρεπε ήδη να έχει κινηθεί προληπτικά με επίσημη δήλωση, ξεκαθαρίζοντας πως, αν το νομοσχέδιο αγγίζει ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας, τότε θα προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Κατά την άποψή του, μια τέτοια δεσμευτική ελληνική προειδοποίηση θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά και να οδηγήσει την Τουρκία σε δεύτερες σκέψεις πριν προχωρήσει στην τελική μορφή του νομοσχεδίου.

Ο ίδιος έκλεισε με αιχμές προς την Αθήνα, λέγοντας ότι η Τουρκία βρίσκεται σε φάση γεωπολιτικής αναβάθμισης, λόγω του ρόλου της στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στις επαφές με ΗΠΑ και Ευρώπη. Χαρακτήρισε μάλιστα τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα «σοβαρή πολιτική και διπλωματική επιτυχία της Τουρκίας», προειδοποιώντας ότι στην εξωτερική πολιτική ο εφησυχασμός κοστίζει.