Αναλύσεις
Ο πόλεμος των δρόμων! Το τρόπαιο μεταξύ Αμερικανικού αετού και Κινέζικου δράκου
Οι ΗΠΑ έχουν δεμένα τα χέρια τους, πιθανώς να είναι ένα άνοιγμα σε αυτήν την σχεδόν προαναγγελθείσα κίνηση αποκλεισμού των ΗΠΑ εναντίον της Κίνας μέσα από τις κινήσεις του Trump σχετικά με τη Γροιλανδία, τον Καναδά και την προσπάθεια του να κλείσει τα ενεργά μέτωπα ώστε να ασχοληθεί με τον «μεγαλύτερο εχθρό των ΗΠΑ», όπως έχει αποκαλέσει την Κίνα.
Όσο θα συνεχίζεται αυτός ο ιδιότυπος «ψυχρός πόλεμος» μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ ο υπόλοιπος κόσμος θα αποτελεί τρόπαιο που θα διαμοιράζεται (συχνότατα βιαίως) μεταξύ του Αμερικανικού αετού και του Κινέζικου δράκου.
Γράφει ο Μανώλης Σκούληκας
Το 1983 μέσα σε ένα αεροπλάνο για την Ατλάντα έπεσε στα εφηβικά χέρια μου ένα Newsweek όπου προς μεγάλη μου έκπληξη διάβασα τη δήλωση του Κινέζου Υπουργού Οικονομικών που υπέσχετο μια εκδίκηση προς τη Δύση όταν η Κίνα θα γινόταν ισχυρή Δύναμη εξαιτίας του οικονομικού αποκλεισμού που της επιβαλλόταν τότε από τις δυτικές αγορές.
Σήμερα, σαράντα χρόνια μετά, οι προθέσεις αυτές της Κίνας δεν μπορούν να αποκρυπτούν εύκολα μια και οι χώρες που έχει παγιδεύσει με χρέη εξαναγκάζονται σε λεόντειες συμφωνίες βάσει των οποίων δεν μπορούν να επιλέξουν ούτε καν τον προϋπολογισμό τους ενώ ορισμένες από αυτές, όπως το Ιράν, εξαναγκάζονται να πολεμούν τους πολέμους της Κίνας ως αντιπρόσωποι, με πολύ δυσάρεστες συνέπειες για τα καθεστώτα αλλά και τους λαούς τους.
Εξάλλου, το καθεστώς της Κίνας έχει να επιδείξει, πέρα από ένα δυστοπικά ανθρωποφαγικό παρελθόν, μια ιδιαζόντως καταπιεστική νοοτροπία που ελέγχει ακόμα και την κοινωνική κινητικότητα (επαγγελματική επιλογή και εξέλιξη) του ατόμου, καταστέλλει «καφκικά» οποιαδήποτε υποψία διαφωνίας με το καθεστώς και διακρίνεται για τον άκρατο νεποτισμό και την πανταχού παρούσα διαφθορά του.
Η Κίνα δεν έχει κρύψει άλλωστε την έντονη δυσανασχέτησή της για τον «Αιώνα του Εξευτελισμού» όταν τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα της Βικτωριανής Αγγλίας έφτασαν στο σημείο να βομβαρδίσουν επί τρία μερόνυχτα την Καντόνα με οβίδες διασποράς έως ότου η Αυτοκράτειρα αποσύρει την απόφασή της να απαγορευτεί η εισαγωγή του αγγλικού οπίου που εξαθλίωνε τον λαό της.
Όλα αυτά είναι δείγματα γραφής της ηγετικής ποιότητας που θα επιδείξει η Κίνα σε περίπτωση που πάρει τη σκυτάλη της ισχυρότερης οικονομίας από τις ΗΠΑ περί το 2050 αν ολοκληρωθεί ο «Δρόμος του Μεταξιού». Ακόμα και αν οι ΗΠΑ ήταν διατεθειμένες να παίξουν τίμια στην οικονομική κονίστρα, αφήνοντας τον καλύτερο να νικήσει και η αγορά να αυτοκαθορισθεί όπως ευαγγελίζονταν από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, η προοπτική ενός τέτοιου δυστοπικού αυταρχισμού, μετά την υπερίσχυση της Κίνας, θα ήταν απευκταία για κάθε στοιχειωδώς ελεύθερα σκεπτόμενο νου.
Όμως οι παγκοσμιοποιημένη οικονομία είναι ιδιαίτερα διαπλεκόμενη και η απεμπλοκή είναι κοστοβόρα και επώδυνη για τους καταναλωτές που έχουν θεωρήσει πλέον αυτές τις μικρές πολυτέλειες ως απαραίτητες. Άλλωστε και οι μισθοί τους έχουν διαμορφωθεί βάσει των χαμηλών τιμών αρκετών προϊόντων που παράγονται σε συνθήκες οιωνεί δουλείας στην Κίνα. Η προοπτική μιας θερμής σύρραξης στη Νότια Σινική θάλασσα ή την Ταϊβάν θα είναι ιδιαιτέρως επικίνδυνη να κλιμακωθεί σε πυρηνική ενώ η προοπτική να χαθούν ένα ή περισσότερα αμερικανικά αεροπλανοφόρα θα είναι συντριπτική για το κύρος και την αποτροπή των ΗΠΑ. Επίσης η αυξανόμενη (σε βεληνεκές και ποσότητες) βαλλιστική ομπρέλα των Κινέζων σύντομα (υπολογίζεται από κάποιους αναλυτές περί το 2030) θα καθιστά αδύνατη την παρουσία του αμερικανικού ναυτικού σε αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα από τις ακτές της Κίνας και των συμμάχων της.
Άλλωστε η στρατιωτική κατίσχυση δεν ενδιαφέρει κανέναν από τους αντιπάλους αφού δεν θα αποδυναμώσει επί της ουσίας και σε μακροχρόνιο πρίσμα την οικονομία του άλλου, όπως δείχνει και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Οπότε η εστίαση καταλήγει αναπόφευκτα στους εμπορικούς δρόμους που πλέον είναι κυρίως ναυτικοί, μια και η Κίνα επικοινωνεί επίγεια μόνο με την Ασία που δεν αποτελεί αρκετά μεγάλη αγορά ώστε να κυριαρχήσει. Η Αμερικανική ήπειρος, η Ευρώπη και η Αφρική είναι πλέον (μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία) προσιτές μόνο δια θαλάσσης. Οπότε ένας ναυτικός αποκλεισμός θα ήταν μια σημαντική τροχοπέδη στην Κινεζική οικονομία. Ο Ειρηνικός, ο Ινδικός και (προσφάτως) ο Αρκτικός Ωκεανός θα είναι τα τρία θέατρα επιχειρήσεων. Λόγω της συνεχώς αυξανόμενης βαλλιστικής ικανότητας του Κινεζικού και Ρωσικού οπλοστασίου ο αποκλεισμός είναι πολύ πιθανόν να εφαρμοστεί μέσω υποβρυχίων παρά μονάδων επιφανείας, όπου και οι δυτικοί έχουν (και υπό κανονικές συνθήκες θα διατηρήσουν) την υπεροπλία. Δεν γνωρίζουμε ακόμα ποιο όνομα θα δώσουν οι ιστορικοί και οι κοινωνίες σε αυτήν την αντιπαράθεση αλλά ένα κυριολεκτικά αρμόζον όνομα θα ήταν «Ο πόλεμος των Δρόμων», καθώς το διακύβευμα είναι ο έλεγχος των εμπορικών δρόμων.
Η στρατηγική αυτή δεν έχει μεγάλες ελπίδες επιτυχίας προς το παρόν αλλά είναι η καλύτερη που έχουν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, ενώ άλλωστε σε έναν πόλεμο ακόμα και χαμηλής εντάσεως, κανείς δεν ξέρει τι θέλει προκύψει, οπότε το ρίσκο είναι σαφώς καλύτερο από την απομόνωση για τις ΗΠΑ. Διότι όσο και να οχυρωθεί οικονομικά η Βόρεια Αμερικανική Ήπειρος, δε θα είναι αρκετό για να ανασχέσει τη διείσδυση μιας ανεξέλεγκτης Κίνας μετά από μερικές δεκαετίες.
Κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού θα υπάρχουν και άλλες κονίστρες ανταγωνισμού που θα επηρεάζουν άμεσα την επιτυχία του αποκλεισμού αυτού:
1/ Η ικανότητα παραγωγής ημιαγωγών (που βασίζεται στην πρόσβαση σε αντίστοιχες βιομηχανίες και σε σπάνιες γαίες)
2/ Η ανάπτυξη Τεχνητής Νοημοσύνης (που βασίζεται στην πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες ενέργειας και ημιαγωγών)
3/ Η ανάπτυξη και μαζική παραγωγή βαλλιστικών μέσων όπως και αντίστοιχων αντιβαλλιστικών και ηλεκτρονικών αντιμέτρων (που βασίζεται στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλων ποσοτήτων ημιαγωγών)
4/ Η εξεύρεση ανυπολόγιστα μεγάλων αμυντικών κονδυλίων πιθανώς πέραν από τις οικονομικές ικανότητες των αντιπάλων κρατών, οπότε με την παραγωγή ηλεκτρονικού παράλληλου χρήματος (που βασίζεται σε τεράστιες ποσότητες ενέργειας)
Η προηγούμενη πρόβλεψή μας (Προβλέψεις 2025) για την εισβολή της Κίνας στην Ταϊβάν όσο ακόμα υφίσταται η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η Μέση Ανατολή είναι ακόμα ενεργό μέτωπο, οπότε οι ΗΠΑ έχουν δεμένα τα χέρια τους, πιθανώς να είναι ένα άνοιγμα σε αυτήν την σχεδόν προαναγγελθείσα κίνηση αποκλεισμού των ΗΠΑ εναντίον της Κίνας μέσα από τις κινήσεις του Trump σχετικά με τη Γροιλανδία, τον Καναδά και την προσπάθεια του να κλείσει τα ενεργά μέτωπα ώστε να ασχοληθεί με τον «μεγαλύτερο εχθρό των ΗΠΑ», όπως έχει αποκαλέσει την Κίνα. Η εξασφάλιση της συντριπτικής πλειοψηφίας εργοστασίων και τεχνολογίας ημιαγωγών στον πλανήτη με την κατάληψη της Ταϊβάν θα εδραίωνε την θέση της Κίνας στην επερχόμενη αντιπαράθεση.
Όσο, μάλιστα, θα συνεχίζεται αυτός ο ιδιότυπος «ψυχρός πόλεμος» μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ ο υπόλοιπος κόσμος θα αποτελεί τρόπαιο που θα διαμοιράζεται (συχνότατα βιαίως) μεταξύ του Αμερικανικού αετού και του Κινέζικου δράκου.
GEOPOLITICO
Η τουρκική νομοθεσία του 1986 εκθέτει τη σημερινή στάση της Τουρκίας για τον Great Sea Interconnector
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και συναφείς έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, τις οποίες θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Του Νικόδημου Καλλιντέρη
Η Τουρκία, ήδη από το 1986, είχε αναγνωρίσει ρητώς, με δική της κανονιστική πράξη (υπ’ αριθ. 86/11264 της 17ης Δεκεμβρίου 1986), την ελευθερία τρίτων κρατών να ποντίζουν υποβρύχια καλώδια ακόμη και εντός της τουρκικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στη Μαύρη Θάλασσα.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και συναφείς έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, τις οποίες θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Όπως επεσήμανε χθες (8/10) ο Νομικός και Διεθνολόγος Θεόδωρος Κατσούρφος στη ραδιοφωνική εκπομπή του Λάμπρου Καλαρρύτη, το άρθρο 3 της εν λόγω κανονιστικής πράξης προβλέπει ότι «τα άλλα κράτη μπορούν να απολαύουν της ελευθερίας πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και αγωγών στην εν λόγω Ζώνη».
Η τουρκική ρύθμιση του 1986 συμβαδίζει, στον βασικό πυρήνα της, με την ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 79 της UNCLOS και βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την τουρκική θέση ότι κάθε δραστηριότητα πόντισης καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας πρέπει να συντονίζεται προηγουμένως με την Άγκυρα.
Συνεπώς, ακόμη όμως και αν υποθέταμε, για τις ανάγκες του νομικού συλλογισμού, ότι η επίμαχη διαδρομή του GSI διέρχονταν από τουρκική υφαλοκρηπίδα, αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως ότι η Τουρκία διαθέτει γενικό δικαίωμα απαγόρευσης της πόντισης του καλωδίου.
Η προγενέστερη τουρκική κανονιστική πράξη αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό τεκμήριο κρατικής πρακτικής, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί κατά την εξέταση της διεθνούς νομιμότητας των σημερινών τουρκικών αξιώσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλύσεις
Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα
Σενάρια ελληνικής διπλωματικής παγίδας με στόχο την πρόκληση κρίσης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας προβάλλει ο αρθρογράφος της Milliyet, Οζάι Σεντίρ, με αφορμή την επανεκκίνηση των εργασιών για το Great Sea Interconnector. Ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι η Αθήνα ενδέχεται να επιδιώκει μια τουρκική στρατιωτική παρέμβαση εναντίον γαλλικών πλοίων, προκειμένου να μεταφέρει την αντιπαράθεση πρώτα στο Παρίσι και στη συνέχεια στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, η Άγκυρα θέτει ζήτημα προηγούμενης διπλωματικής συνεννόησης με τη Γαλλία για τις έρευνες ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, επιχειρώντας να παρακάμψει την Ελλάδα ως άμεσα ενδιαφερόμενο κράτος.
Μια αποκαλυπτική για τον τρόπο σκέψης της τουρκικής πλευράς ανάλυση δημοσιεύει την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 η εφημερίδα Milliyet, με την υπογραφή του γνωστού αρθρογράφου Οζάι Σεντίρ.
Στο άρθρο του, με τίτλο «Η διπλωματία του να χτυπάς τον αμπελουργό αντί να τρως τα σταφύλια» (Bağcıyı dövme, üzüm yeme diplomasisi), ο Σεντίρ περιγράφει μια σύνθετη γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Αθήνα, την Άγκυρα και το Παρίσι, με επίκεντρο τις εργασίες πόντισης του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι πίσω από τις κινήσεις της Αθήνας βρίσκεται μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη: η αξιοποίηση της γαλλικής εμπλοκής στο Great Sea Interconnector ώστε ενδεχόμενη νέα τουρκική παρέμβαση να μετατραπεί σε κρίση όχι μόνο με την Ελλάδα, αλλά και με τη Γαλλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η Ελλάδα θέλει το καλώδιο ή μια κρίση Τουρκίας–Γαλλίας;»
Ο Σεντίρ ξεκινά την ανάλυσή του παρουσιάζοντας τις τρεις πρωτεύουσες ως πρωταγωνιστές μιας μεγάλης παρτίδας διπλωματικού σκακιού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κινήσεις γύρω από το καλώδιο δεν περιορίζονται στην ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, αλλά συνδέονται με έναν ευρύτερο σχεδιασμό μεταβολής των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η βασική του υπόθεση είναι ότι η Αθήνα ενδέχεται να επιδιώκει την εμπλοκή γαλλικών πλοίων σε περιοχές όπου η Τουρκία προβάλλει θαλάσσιες διεκδικήσεις, δημιουργώντας έτσι τις προϋποθέσεις για απευθείας αντιπαράθεση μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού.
«Είναι προτεραιότητα για την Ελλάδα η τοποθέτηση καλωδίων ηλεκτρικής ενέργειας ή μήπως η πιθανότητα σοβαρής κρίσης μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας, και στη συνέχεια μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας;», διερωτάται.
Και συνεχίζει, διατυπώνοντας μια ακόμη πιο χαρακτηριστική εκτίμηση:
«Για την Αθήνα, η ανάπτυξη της Γαλλίας εναντίον της Τουρκίας, μιας χώρας που δεν μπορεί να υπερνικήσει στρατιωτικά ή διπλωματικά, δεν είναι στην πραγματικότητα κακή ιδέα».
Πρόκειται για την πολιτική ερμηνεία του Τούρκου αρθρογράφου και όχι για τεκμηριωμένη αποκάλυψη συγκεκριμένου ελληνικού σχεδίου.
Ωστόσο, η αναφορά αυτή αποτυπώνει την ανησυχία ότι η αυξανόμενη γαλλική συμμετοχή στο έργο περιορίζει τις δυνατότητες της Άγκυρας να αντιμετωπίζει το ζήτημα αποκλειστικά ως ελληνοτουρκική διαφορά.
Η αφορμή: Ερωτήσεις για τα γαλλικά πλοία και το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αφετηρία της συλλογιστικής του Σεντίρ.
Όπως αποκαλύπτει ο ίδιος, Έλληνας δημοσιογράφος τού απηύθυνε σειρά ερωτήσεων σχετικά με τις απαιτήσεις της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου.
Μία από αυτές αφορούσε το κατά πόσο θα ήταν αρκετή μια απευθείας επικοινωνία των γαλλικών εταιρειών Meridiam και Nexans με την Άγκυρα.
Άλλη ερώτηση αφορούσε το ενδεχόμενο η Τουρκία να στείλει πολεμικά πλοία για να εμποδίσει γαλλικά σκάφη που θα επιχειρούσαν στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον Σεντίρ, οι συγκεκριμένες ερωτήσεις τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η Αθήνα ενδέχεται να εξετάζει μια στρατηγική κατά την οποία η Γαλλία θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας μελλοντικής κρίσης.
Ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί την τουρκική παροιμία για τον αμπελουργό και τα σταφύλια, υπονοώντας ότι η ελληνική πλευρά ίσως ενδιαφέρεται περισσότερο για την πρόκληση διπλωματικού κόστους στην Τουρκία παρά για την ίδια την ολοκλήρωση του έργου.
Η συλλογιστική αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μετατρέπει μια συζήτηση για την ασφάλεια των εργασιών σε υπόθεση περί ευρύτερων ελληνικών προθέσεων.
Η τουρκική απαίτηση: Πρώτα συνεννόηση Άγκυρας–Παρισιού
Στη συνέχεια, ο Σεντίρ επιχειρεί να παρουσιάσει την τουρκική στάση ως συμβατή με το διεθνές δίκαιο.
Υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν αντιτίθεται γενικά στην ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων και διεθνών υποδομών επικοινωνίας.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα ζητεί προηγούμενη διπλωματική επικοινωνία όταν ξένα πλοία προγραμματίζουν έρευνες ή πόντιση καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία.
Η τουρκική θέση είναι ότι η σχετική συνεννόηση πρέπει να πραγματοποιείται μεταξύ των κρατών των οποίων τη σημαία φέρουν τα ερευνητικά πλοία.
Στην περίπτωση του Great Sea Interconnector, ο Τούρκος αρθρογράφος επιμένει ότι ο αρμόδιος συνομιλητής της Άγκυρας πρέπει να είναι το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών.
«Τα κράτη συνάπτουν σχέσεις με άλλα κράτη, όχι με εταιρείες», υποστηρίζει.
Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, η γαλλική εταιρεία που θα πραγματοποιήσει τις εργασίες οφείλει να απευθυνθεί στο γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο με τη σειρά του θα επικοινωνήσει με την τουρκική διπλωματία.
Ο Σεντίρ επιχειρεί μάλιστα να αιτιολογήσει γιατί δεν θεωρεί τις ιδιωτικές εταιρείες κατάλληλους συνομιλητές, επικαλούμενος την υπόθεση της γαλλικής Lafarge και τις παλαιότερες πληρωμές της προς το Ισλαμικό Κράτος στη Συρία.
Το επιχείρημά του είναι ότι οι εμπορικές δραστηριότητες των εταιρειών δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά με την εξωτερική πολιτική των κρατών τους.
«Η Ελλάδα δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενη»
Το πλέον χαρακτηριστικό σημείο του άρθρου αφορά την προσπάθεια αποκλεισμού της Αθήνας από το διπλωματικό σκέλος των συνεννοήσεων.
Ο Σεντίρ υποστηρίζει ότι, εφόσον τα πλοία που θα πραγματοποιήσουν τις έρευνες φέρουν γαλλική σημαία, η υπόθεση πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικά μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού.
«Το θέμα αυτό θα συζητηθεί μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού. Η Ελλάδα δεν εμπλέκεται άμεσα σε αυτό το ζήτημα», αναφέρει.
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Ο Τούρκος αρθρογράφος αντιμετωπίζει τη σημαία του ερευνητικού πλοίου ως το κριτήριο που καθορίζει ποιο κράτος πρέπει να διαπραγματευτεί με την Τουρκία.
Ωστόσο, το Great Sea Interconnector αποτελεί έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ η διαδρομή του περνά από περιοχές όπου η Αθήνα υποστηρίζει ότι ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.
Η εθνικότητα των εταιρειών και η σημαία των πλοίων δεν αναιρούν αυτομάτως τον ρόλο των παράκτιων κρατών ούτε καθορίζουν από μόνες τους ποιο κράτος έχει δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Επομένως, η θέση του Σεντίρ αποτελεί έκφραση της τουρκικής διπλωματικής προσέγγισης και όχι αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα του διεθνούς δικαίου.
Το προηγούμενο Blue-Raman και η Ιταλία
Για να στηρίξει το επιχείρημά του, ο αρθρογράφος της Milliyet επικαλείται το έργο υποθαλάσσιων οπτικών ινών Blue-Raman.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ιταλία είχε προηγουμένως εξασφαλίσει συνεννόηση με την Τουρκία μέσω διπλωματικών διαύλων, επιτρέποντας την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου.
Ο Σεντίρ τοποθετεί το συγκεκριμένο περιστατικό στο 2023, ενώ η αναφορά στο εξεταζόμενο στάδιο του έργου αφορά το 2024.
Πέρα από τη χρονολογική ανακρίβεια, το ουσιαστικό ζήτημα είναι ότι ο αρθρογράφος παρουσιάζει την υπόθεση ως προηγούμενο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην περίπτωση του Great Sea Interconnector.
Δεν παραθέτει, όμως, επίσημα διπλωματικά έγγραφα που να αποδεικνύουν την ακριβή φύση της συνεννόησης Ιταλίας–Τουρκίας ή ότι είχε ζητηθεί και δοθεί άδεια για δραστηριότητες σε αμφισβητούμενη θαλάσσια περιοχή.
Η διάκριση μεταξύ ενημέρωσης, τεχνικού συντονισμού και προηγούμενης έγκρισης είναι κρίσιμη, επειδή κάθε διαδικασία δημιουργεί διαφορετικές νομικές και πολιτικές συνέπειες.
Η πραγματική διαφορά: Ενημέρωση ή τουρκική άδεια;
Το βασικό σημείο αντιπαράθεσης αφορά την ερμηνεία του δικαιώματος πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων σε περιοχές εκτός των χωρικών υδάτων.
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η εγκατάσταση των υποθαλάσσιων καλωδίων πραγματοποιείται σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν απαιτεί προηγούμενη τουρκική έγκριση για τις περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει μη αναγνωριζόμενες από την Αθήνα διεκδικήσεις.
Η τουρκική πλευρά, αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει τις εργασίες με προηγούμενη διακρατική συνεννόηση.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της διάκρισης που προβλέπει το διεθνές δίκαιο ανάμεσα στο δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και στις επιμέρους δραστηριότητες έρευνας, οι οποίες μπορεί να υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με τον χαρακτήρα τους και τη θαλάσσια περιοχή.
Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει, στο άρθρο 79, το δικαίωμα όλων των κρατών να τοποθετούν υποθαλάσσια καλώδια στην υφαλοκρηπίδα, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Δεν θεσπίζει γενικό δικαίωμα του παράκτιου κράτους να απαγορεύει την πόντιση κάθε καλωδίου που διέρχεται από την υφαλοκρηπίδα του.
Από την άλλη πλευρά, οι ειδικές τεχνικές και ερευνητικές δραστηριότητες πρέπει να εξετάζονται με βάση το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο και τις πραγματικές συνθήκες.
Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τις διαφορετικές νομικές προσεγγίσεις.
Η Γαλλία μπαίνει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Το δημοσίευμα της Milliyet έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Παρίσι αποκτά αυξημένο ρόλο στην υλοποίηση του Great Sea Interconnector.
Η συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam, σε συνδυασμό με τον τεχνικό ρόλο της Nexans, προσδίδει στο έργο σημαντικό γαλλικό οικονομικό και επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Ήδη από τον Σεπτέμβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Εμανουέλ Μακρόν είχαν συζητήσει τα επόμενα βήματα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Καθημερινής, οι δύο πλευρές επεξεργάζονται τρόπους επανεκκίνησης των εργασιών, ενώ η 26η Οκτωβρίου έχει αναφερθεί ως πιθανή ημερομηνία έναρξης νέων ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Η ημερομηνία αυτή αποτελεί στόχο σχεδιασμού και όχι οριστικά επιβεβαιωμένη ημερομηνία πραγματοποίησης των εργασιών.
Το γεγονός ότι γαλλικά επιχειρηματικά συμφέροντα αποκτούν κεντρικό ρόλο στο έργο μεταβάλλει τη διπλωματική διάσταση μιας πιθανής τουρκικής παρέμβασης.
Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η παρεμπόδιση γαλλικού πλοίου θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από το Παρίσι, ακόμη και εάν η διαφορά αφορά πρωτίστως τις ελληνοτουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Αυτό ακριβώς είναι το ενδεχόμενο που ο Σεντίρ παρουσιάζει ως πιθανό ελληνικό σχεδιασμό.
Αιχμές για τις ελληνικές διαπραγματεύσεις με Αίγυπτο, Λιβύη και Αλβανία
Στο τελευταίο μέρος του άρθρου του, ο Τούρκος δημοσιογράφος στρέφει τα πυρά του στην ελληνική διπλωματία.
Υποστηρίζει ότι η Άγκυρα παραμένει ανοικτή στον διάλογο με την Αθήνα για όλα τα διμερή ζητήματα.
Κατηγορεί, ωστόσο, την ελληνική πλευρά ότι επιδιώκει διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Αλβανία, αποφεύγοντας αντίστοιχες συνομιλίες με την Τουρκία.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση παραβλέπει ότι Ελλάδα και Τουρκία διατηρούν διαφορετικές θέσεις για το αντικείμενο των διμερών διαφορών.
Η Αθήνα αναγνωρίζει ως βασική διαφορά προς διευθέτηση την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, ενώ η τουρκική πλευρά θέτει ένα ευρύτερο σύνολο ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων διεκδικήσεων που η Ελλάδα απορρίπτει.
Η διαφωνία αυτή εξακολουθεί να αποτελεί ουσιαστικό εμπόδιο στην πρόοδο των ελληνοτουρκικών διαπραγματεύσεων.
Το γεωπολιτικό μήνυμα της Milliyet
Η ανάλυση του Οζάι Σεντίρ έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει πώς ένα τμήμα του τουρκικού δημόσιου διαλόγου αντιλαμβάνεται τη νέα γαλλική εμπλοκή στο Great Sea Interconnector.
Στην πραγματικότητα, το άρθρο κινείται σε δύο παράλληλους άξονες.
Ο πρώτος είναι η προσπάθεια να παρουσιαστεί η Τουρκία ως χώρα που δεν αντιτίθεται στην ενεργειακή διασυνδεσιμότητα, αλλά ζητεί διπλωματική συνεννόηση για την ασφάλεια των εργασιών.
Ο δεύτερος είναι η απόδοση στην Ελλάδα ενός υποτιθέμενου σχεδίου διεθνοποίησης της κρίσης, με στόχο να βρεθεί η Άγκυρα αντιμέτωπη με το Παρίσι και τις Βρυξέλλες.
Η τουρκική συλλογιστική αναδεικνύει τον φόβο ότι μια επόμενη κρίση στην περιοχή της Κάσου δεν θα έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τις προηγούμενες.
Αυτή τη φορά, η παρουσία γαλλικών πλοίων και γαλλικών επενδυτικών συμφερόντων θα μπορούσε να διευρύνει τον αριθμό των άμεσα ενδιαφερόμενων κρατών.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η Τουρκία θα επιχειρήσει να παρέμβει στις έρευνες, αλλά και πώς θα αντιδράσει η Γαλλία σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Η Αθήνα επιμένει ότι το έργο πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο στις διαδικασίες που προηγούνται των εργασιών.
Το επόμενο κεφάλαιο της αντιπαράθεσης θα κριθεί στην πράξη, όταν επιχειρηθεί η επανέναρξη των ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών
Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που προγραμματίζεται η αναχώρηση άλλων 200 από την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή (ΚΕΔ) στη Ζερβού. Η πληρότητα της δομής ανέρχεται πλέον στο 45%, ενώ συνολικά 6.392 άτομα φιλοξενούνταν στις πέντε δομές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Συνεχίζονται οι μετακινήσεις μεταναστών μεταξύ της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, με τη Σάμο να βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο, καθώς την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 έφτασαν στο νησί 165 μετανάστες από την Κρήτη.
Σύμφωνα με το τοπικό ενημερωτικό μέσο Samos24.gr, οι μετανάστες μεταφέρθηκαν στη Σάμο με το επιβατηγό πλοίο «Express Jet» και οδηγήθηκαν στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή της Ζερβού.
Μετά τις νέες αφίξεις, ο αριθμός των διαμενόντων στη δομή ανήλθε στους 1.637, έναντι 1.472 που είχαν καταγραφεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Η εγκατάσταση διαθέτει συνολική χωρητικότητα 3.664 θέσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η πληρότητά της διαμορφώνεται περίπου στο 45%.
Προγραμματίζονται αναχωρήσεις 200 ατόμων
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την αποχώρηση 200 μεταναστών από τη δομή της Ζερβού, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών ταυτοποίησης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του τοπικού μέσου, οι αναχωρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν σταδιακά.
Μέχρι το Σάββατο 10 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η αναχώρηση 50 ατόμων, ενώ από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου προβλέπεται να ακολουθήσουν ακόμη 150.
Εφόσον υλοποιηθεί ο συγκεκριμένος προγραμματισμός και δεν καταγραφούν νέες αφίξεις ή άλλες μεταβολές, ο αριθμός των διαμενόντων στη Ζερβού θα περιοριστεί περίπου στους 1.437.
Παράλληλα, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου αναχώρησαν από τη Σάμο 13 ασυνόδευτοι ανήλικοι με προορισμό την ηπειρωτική Ελλάδα.
Λέρος: Η μεγαλύτερη πληρότητα στο Ανατολικό Αιγαίο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνολική εικόνα των μεταναστευτικών δομών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τις 8 Οκτωβρίου 2026, στις πέντε δομές φιλοξενούνταν συνολικά 6.392 άτομα, με τη συνολική χωρητικότητα να ανέρχεται στις 14.166 θέσεις.
Η Λέρος καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό διαμενόντων, αλλά και την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των πέντε νησιών, φθάνοντας περίπου στο 81%.
Αναλυτικά τα στοιχεία ανά νησί
Στοιχεία 8 Οκτωβρίου 2026, πριν από τις νέες αφίξεις στη Σάμο.
| Νησί | Διαμένοντες | Χωρητικότητα | Πληρότητα |
|---|---|---|---|
| Λέρος | 1.741 | 2.152 | 81% |
| Σάμος | 1.472 | 3.664 | 40% |
| Κως | 1.381 | 3.455 | 40% |
| Λέσβος | 1.314 | 3.881 | 34% |
| Χίος | 484 | 1.014 | 48% |
| Σύνολο | 6.392 | 14.166 | 45% |
Τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των νησιών. Ενώ η Λέρος παρουσιάζει πληρότητα άνω του 80%, στη Λέσβο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 34%.
Η Σάμος, ακόμη και μετά την άφιξη των 165 μεταναστών από την Κρήτη, παραμένει κάτω από το μισό της συνολικής χωρητικότητας της δομής της Ζερβού.
Η μεταφορά από την Κρήτη και η διαχείριση των δομών
Η μετακίνηση 165 μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο αναδεικνύει τη χρήση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ανατολικού Αιγαίου για τη διαχείριση μεταναστευτικών πληθυσμών που έχουν αρχικά φτάσει σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η Κρήτη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις μεταναστευτικές διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποτελεί προορισμό θαλάσσιων μετακινήσεων από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής.
Ωστόσο, από τα διαθέσιμα στοιχεία του συγκεκριμένου ρεπορτάζ δεν προκύπτουν οι εθνικότητες των 165 μεταναστών, οι ακριβείς συνθήκες της αρχικής εισόδου τους στην Ελλάδα ή το καθεστώς των αιτήσεων ασύλου τους.
Η ταυτόχρονη άφιξη και προγραμματισμένη αναχώρηση μεταναστών από τη Ζερβού δείχνει ότι η διαχείριση της δομής χαρακτηρίζεται από διαρκείς μεταβολές στον αριθμό των φιλοξενουμένων.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί κατά πόσο θα υλοποιηθούν οι προγραμματισμένες μετακινήσεις των 200 ατόμων, καθώς και αν θα συνεχιστούν οι μεταφορές από την Κρήτη προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
