Την εμβάθυνση της συνεργασίας στην άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια έθεσαν στο επίκεντρο ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Μάρκο Ρούμπιο, κατά τις εναρκτήριες τοποθετήσεις τους στον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ, που πραγματοποιείται σήμερα, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου, στο υπουργείο Εξωτερικών.

Οι δύο υπουργοί ανέδειξαν τη σημασία της διμερούς σχέσης σε μια περίοδο πολεμικών συγκρούσεων και ανακατατάξεων, με την ελληνική πλευρά να τονίζει την αξιοπιστία της χώρας ως συμμάχου και την αμερικανική να δίνει ιδιαίτερο βάρος στις αμυντικές και ενεργειακές υποδομές.

«Η Ελλάδα παραμένει αξιόπιστος σύμμαχος και άγκυρα σταθερότητας στην περιοχή», δήλωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας ότι η αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται στο καλύτερο επίπεδό της.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στις βαθιές αλλαγές που προκαλούν οι πόλεμοι στην περιοχή και στην ανάγκη συντονισμού απέναντι στις νέες προκλήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία του Διεθνούς Δικαίου, εντάσσοντας την αναφορά του και στην προοπτική της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η αμερικανική έμφαση σε άμυνα και ενέργεια

Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα απαραίτητο εταίρο και πυλώνα στην περιοχή, τονίζοντας την ισχύ της ελληνοαμερικανικής σχέσης και τη διεύρυνση της συνεργασίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ενεργειακό ρόλο της χώρας, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο και κόμβο για το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο, LNG. Η τοποθέτηση αναδεικνύει τη βαρύτητα που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην ελληνική συμμετοχή στις ενεργειακές διαδρομές και στη διοχέτευση αμερικανικού φυσικού αερίου.

Στο αμυντικό πεδίο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα αμυντικής συνεργασίας στη Φλόριντα, εντάσσοντάς την στο ευρύτερο πλαίσιο των διμερών δεσμών.

Οι ιστορικοί δεσμοί και η συνέχεια του διαλόγου

Ο Μάρκο Ρούμπιο στάθηκε και στην ιστορική διάσταση των σχέσεων, αναγνωρίζοντας την επιρροή της αρχαίας Ελλάδας στη διαμόρφωση των Ηνωμένων Πολιτειών και του αμερικανικού πολιτισμού. Χαρακτήρισε αυτή την κληρονομιά θεμέλιο της σχέσης των δύο χωρών.

Στον Στρατηγικό Διάλογο συμμετέχουν συνεργάτες των δύο υπουργών και εκπρόσωποι των υπουργείων Άμυνας, Πολιτισμού και Παιδείας, με την ατζέντα να καλύπτει το σύνολο των πεδίων της διμερούς συνεργασίας.

Οι εναρκτήριες δηλώσεις αποτυπώνουν την κοινή πρόθεση ενίσχυσης των σχέσεων. Το ουσιαστικό ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα συγκεκριμένα αποτελέσματα των συνομιλιών: στις αποφάσεις και στις δεσμεύσεις που θα συνοδεύσουν τις διακηρύξεις για άμυνα, ενέργεια και ασφάλεια.

Νέες διαστάσεις παίρνουν οι κινητοποιήσεις των αλιέων στη Θεσσαλονίκη, καθώς την ώρα που μεγάλο μέρος του κλάδου συνεχίζει την απεργία και ζητά μέτρα στήριξης, ορισμένοι επαγγελματίες φέρονται να επέλεξαν να κινηθούν διαφορετικά.

Σύμφωνα με βίντεο-ντοκουμέντο που έφερε στη δημοσιότητα η ΕΡΤ, αλιεύματα άλλαξαν χέρια εκτός ιχθυόσκαλας, λόγω της απεργιακής κινητοποίησης.

Η συναλλαγή φέρεται να πραγματοποιήθηκε σε κλειστό βενζινάδικο, όπου κατέληξαν επαγγελματίες προκειμένου να προμηθευτούν ψάρια.

Το στοιχείο που προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη συζήτηση είναι ότι τα αλιεύματα, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, προέρχονταν από ένα από τα φορτηγά που είχαν φτάσει από την Τουρκία.

Απεργία και αγοραπωλησίες εκτός ιχθυόσκαλας

Οι κινητοποιήσεις των αλιέων έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στην τροφοδοσία και στη λειτουργία της αγοράς, με εμπόρους να στηρίζουν τις διαμαρτυρίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η εικόνα αλιέων να προμηθεύονται ψάρια εκτός του κανονικού χώρου διακίνησης δημιουργεί ένταση στον κλάδο, καθώς εκλαμβάνεται ως κίνηση που υπονομεύει την κοινή απεργιακή γραμμή.

Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή οι ίδιοι οι επαγγελματίες της αλιείας περιγράφουν εδώ και ημέρες μια κατάσταση οικονομικής ασφυξίας.

«Χρεοκοπήσαμε»

Στις κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στο παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης συμμετείχαν περισσότερα από 150 αλιευτικά σκάφη, με τους επαγγελματίες να προειδοποιούν ακόμη και για κινητοποιήσεις διαρκείας.

Βασικό αίτημα αποτελεί η αντιμετώπιση του υψηλού κόστους των καυσίμων, το οποίο έχει εκτοξεύσει τα λειτουργικά έξοδα.

Ο πρόεδρος των Παράκτιων Αλιέων Νέας Κρήνης Καλαμαριάς, Δημήτρης Τσιπούρας, περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο την κατάσταση:

«Χρεοκοπήσαν οι ψαράδες. Να το καταλάβουν καλά».

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Μηχανοτρατών Νέας Μηχανιώνας και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Πλοιοκτητών Μέσης Αλιείας, Κώστας Νταουλτζής, ανέφερε ότι οι ημερήσιες ανάγκες ενός αλιευτικού σκάφους μπορεί να φτάσουν από 1.000 μέχρι και 3.000 λίτρα πετρελαίου.

Δεμένα τα σκάφη, αλλά ψάρια στην αγορά

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αντιφατική.

Από τη μία, μηχανότρατες και αλιευτικά παραμένουν δεμένα, με τους επαγγελματίες να καταγγέλλουν ότι το κόστος έχει καταστήσει τη δουλειά τους μη βιώσιμη.

Από την άλλη, το βίντεο που δημοσιοποιήθηκε εμφανίζει αλιεύματα να διακινούνται εκτός ιχθυόσκαλας και μάλιστα από εισαγωγή που, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, έφτασε από την Τουρκία.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει νέα συζήτηση στο εσωτερικό του κλάδου, την ώρα που οι αλιείς επιχειρούν μέσω των κινητοποιήσεων να αυξήσουν την πίεση για την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.

Έντονη κινητικότητα και διεργασίες σημειώνονται γύρω από το καθεστώς της Μονής Σινά εν όψει του διπλωματικού αγώνα για συμφωνία μεταξύ Μονής και αιγυπτιακού κράτους προτού εκπνεύσει η διορία της 24^ης Οκτωβρίου, οπότε θα δημοσιευτεί η απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της Αιγύπτου.

Στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

Το ζήτημα αναμένεται να φτάσει μέχρι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ολομέλεια που ξεκινά σήμερα στο Στρασβούργο, μετά τις πρόσφατες πρωτοβουλίες του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη.

Ο Έλληνας ευρωβουλευτής και μέλος των Επιτροπών Προϋπολογισμού και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθηγητής Νικόλας Φαραντούρης επισκέφθηκε την Αίγυπτο και την Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά από τις 24 έως τις 27 Σεπτεμβρίου κατόπιν πρόσκλησης της Σιναϊτικής Κοινότητας και των αιγυπτιακών αρχών.

Σκοπός της επίσκεψής του ήταν η ενημέρωση για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής, η υποστήριξη της μοναστικής κοινότητας και η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορεί να συμβάλει σε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση.

«Η Σιναϊτική αδελφότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή αβεβαιότητα ως προς το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής και των περιουσιακών της στοιχείων, μετά από την περσινή δικαστική απόφαση αιγυπτιακού δικαστηρίου που άνοιξε θέμα ιδιοκτησίας των ακινήτων της Μονής», δήλωσε ο Νικόλας Φαραντούρης μέσα από τη Μονή, τονίζοντας ότι «πρόκειται για μια ζωντανή μοναστική κοινότητα με αδιάλειπτη παρουσία 1.600 ετών και μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO».

Η συνάντηση με τη Γιασμίν Μούσα στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου

Κατά την επιστροφή του στο Κάιρο, την Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, ο κ. Φαραντούρης επισκέφθηκε το αιγυπτιακό Υπουργείο Εξωτερικών, σε συνέχεια και της συνάντησης που είχε στις Βρυξέλλες με τον Πρέσβη της Αιγύπτου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κ. Ahmed Abu Zeid. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις εξελίξεις γύρω από τη Μονή και στις δυνατότητες επίλυσης των εκκρεμοτήτων, με αξιοποίηση και της ευρωπαϊκής διάστασης του ζητήματος.

Σύμφωνα με αποκλειστικές δηλώσεις του στο «Βήμα», ο ευρωβουλευτής υπογράμμισε στις επαφές του ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η Ελλάδα, επιθυμούν μια σταθερή και στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο, η οποία είναι κρίσιμος εταίρος στην Ανατολική Μεσόγειο. Συναντώντας τη Γιασμίν Μούσα, ανώτατη νομικό σύμβουλο του Γραφείου του Αιγύπτιου Υπουργού Εξωτερικών και επιφορτισμένη με τον «φάκελο Σινά», ο ευρωβουλευτής τόνισε την ευρωπαϊκή διάσταση του θέματος, επιμένοντας στη διασφάλιση της θρησκευτικής ελευθερίας, της ιστορικής και θεσμικής συνέχειας της Μονής, αλλά και της απρόσκοπτης παρουσίας της Σιναϊτικής Κοινότητας «με αναλλοίωτο το ιδιοκτησιακό καθεστώς της Μονής».

Σύμφωνα με πληροφορίες, η νομικός σύμβουλος Γιασμίν Μούσα έφερε ως επιχειρήματα για τη μη απόδοση κυριότητας στη Μονή του Σινά τη φερόμενη αιγυπτιακή ανάγκη να μην μπορούν να εξαχθούν κειμήλια της Μονής στο εξωτερικό, καθώς και να μην μπορούν να μεταπωληθούν ακίνητα της Μονής. Ο ευρωβουλευτής Φαραντούρης από τη μεριά του επέμεινε στη διατήρηση της κυριότητας από τη Μονή με τη διευθέτηση παρόμοιων ζητημάτων από ειδικές ρήτρες στο πλαίσιο μιας διπλωματικής λύσης του ζητήματος. Ο Νικόλας Φαραντούρης αξιοποίησε την ιδιότητά του ως μέλους της επιτροπής Προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, για να τονίσει τη σύνδεση οποιασδήποτε εκταμίευσης προς την Αίγυπτο, όπως αυτή των 4 δισεκατομμυρίων ευρώ, που είχε προηγηθεί το 2025, με τον σεβασμό εκ μέρους της Αιγύπτου των θρησκευτικών ελευθεριών, αλλά και του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Μονής.

«Το Σινά είναι ήπια ισχύς της χώρας μας»

Ο ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης ανέπτυξε στο «Βήμα» τους λόγους της δραστηριοποίησής του: «Είναι ένα προσωπικό ενδιαφέρον αλλά και μία θεσμική υποχρέωση. Ανατρέχω πίσω στα παιδικά μου χρόνια, στις διηγήσεις του πατέρα μου, στις αφηγήσεις των οικείων. Μεγαλώνοντας, άρχισα να συνειδητοποιώ πόσο σημαντική είναι η παρουσία αυτών των πόλων λατρείας για τον ελληνισμό, για το γένος μας και αργότερα ως πανεπιστημιακός πλέον του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών σπουδών άρχισα επίσης να αξιολογώ τη λεγόμενη ήπια ισχύ της χώρας μας, του νέου ελλαδικού κράτους.

Είμαστε φορείς μιας μακραίωνης πνευματικής, πολιτιστικής και ιστορικής, οικουμενικής παρουσίας σε όλη τη Μέση Ανατολή, τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και έχουμε μία υποχρέωση να συνεχίσουμε, “κρατώντας ακόμα μια σπίθα τρεμόσβηστη στις υγρές παλάμες”, κατά τον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, αυτό το ανέσπερο φως του ελληνισμού. Άρα βρισκόμαστε εδώ όχι μόνο ως μια πνευματική αναφορά λατρευτική, αλλά και ως μια θεσμική υποχρέωση για ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και κρίσιμης γεωπολιτικής σημασίας».

«Ας προσπαθήσουμε ο καθένας από το μετερίζι του να στηρίξουμε»

«Βρέθηκα, λοιπόν, εδώ στο Θεοβάδιστο όρος», συνεχίζει ο ευρωβουλευτής Φαραντούρης, «για να στηρίξω, για να ακούσω, όχι για να υποκαταστήσω, ούτε με οποιοδήποτε τρόπο να εμπλακώ στα “interna corporis” της Συναϊτικής κοινότητας. Με απόλυτο σεβασμό στους πατέρες που ασκούνται στο θεοβάδιστο όρος και με συναίσθηση ότι οποιαδήποτε πρωτοβουλία φέρει ένα μεγάλο ιστορικό βάρος. Και ταυτόχρονα να στείλω ένα μεγάλο, ηχηρό, κρυστάλλινο μήνυμα ότι η Μονή Σινά είναι μία ανεκτίμητη κιβωτός της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, του οικουμενικού πολιτισμού, αλλά και για μας κάτι ακόμη πιο σημαντικό: οι ρίζες μας.

Και ταυτόχρονα να τονίσω ότι σε μία δύσκολη συγκυρία για τα εθνικά μας θέματα, η ήπια ισχύς που απολαμβάνει και απολάμβανε το έθνος μας ανά τους αιώνες σχετίζεται με την υπερχιλιετή, μακραίωνη παρουσία τέτοιου είδους αναφορών στην άκρη της γης: Τα παλαίφατα πατριαρχεία μας, οι ελληνορθόδοξες κοινότητες, η οικειότητα που απολαμβάνουμε λόγω της παρουσίας τους με τους λαούς της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, της Ασίας, των Βαλκανίων. Μια οικειότητα που ξεπερνάει τα στενά πλαίσια του μεσογειακού ταμπεραμέντου και σχετίζεται με την ιστορική ανάμνηση των πολιτιστικών, θρησκευτικών επιρροών ανά τους αιώνες. Ας μην την ξεχάσουμε, ας μην τη σβήσουμε, ας προσπαθήσουμε ο καθένας από το μετερίζι του να τη στηρίξουμε».

«Μια αποκαλυπτική συγκλονιστική εμπειρία ζωής»

Ρωτήσαμε τον ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη πώς ήταν η επαφή του με τους μοναχούς: «Διακριτική, αλλά αποκαλυπτική, ολιγόλογη, αλλά πλούσια Πνεύματος Αγίου. “Το μεν κατά λόγον ελλιπές, το δε κατά διάνοιαν πλήρες”. Οι μοναχοί ασκούνται, τα ιστορικά συμβεβηκότα είναι δευτερεύοντα στο νου τους και στην άσκησή τους. Εμείς οι λαϊκοί έχουμε όμως μία υποχρέωση να τους προστατεύσουμε στην άσκησή τους και αν μπορούμε διακριτικά να τους διευκολύνουμε. Αν όχι να απέχουμε. Γιατί πολλές φορές δυσχεραίνουμε και εμείς ακόμα οι απέξω, οι θεσμικοί, οι πολιτικοί, οι “παράγοντες” εντός εισαγωγικών, τον βίο και την πολιτεία τους. Δεν θα ήθελα να είμαι και εγώ ένας από τους παράγοντες που με τις παρεμβάσεις τους το τελευταίο καιρό οδήγησαν τη Mονή σε αδιέξοδα.

Οι μοναχοί φέρουν την ατομική αλλά και τη συλλογική εμπειρία αιώνων. Η επιρροή της μονής ανά τους αιώνες είναι κολοσσιαία στις συνειδήσεις, στον παγκόσμιο πολιτισμό, στις σκέψεις, στη φιλοσοφία. Οι άνθρωποι αυτοί είναι οι συνεχιστές αυτής της παράδοσης, ο καθένας με τον τρόπο του, αλλά και όλοι μαζί ως κοινότητα. Το να ζήσεις κάποιες μέρες μέσα σε αυτή την κοινότητα είναι υψίστη τιμή και ταυτόχρονα ευθύνη. Είναι όμως και μια αποκαλυπτική, συγκλονιστική εμπειρία που θα με συνοδεύει σε όλη μου τη ζωή. Οι λειτουργίες, η κατανυκτική ατμόσφαιρα στο ναό, η απλότητα, η φιλοξενία, περίσσεψαν τα χαμόγελα και οι ανοιχτές αγκαλιές. Άνθρωποι που ζουν μακριά από τον κόσμο, αλλά αγαπούν τον κόσμο. Ζουν με εγκράτεια αλλά και δοτικότητα. Συνάντησα μία στιβαρή μοναστική κοινότητα, η οποία ζητά την ηρεμία της, ζητά την ειρήνη και προσεύχεται για μας».

 Η επιστολή στην UNESCO

Υπενθυμίζεται ότι ο Νικόλας Φαραντούρης είχε πριν ένα χρόνο, στις 2/9/2025, αποστείλει επιστολή προς το Εκτελεστικό Συμβούλιο της UNESCO, εκφράζοντας σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την αμφισβήτηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Ι.Μονής Αγ. Αικατερίνης Σινά απ’ τις Αιγυπτιακές Αρχές.

Η επιστολή καλούσε το Συμβούλιο της UNESCO να εξετάσει το θέμα τονίζοντας ότι «η ηγεσία του Οργανισμού οφείλει να παραμείνει πιστή στην καθολική αποστολή της: την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προώθηση της δικαιοσύνης».

«Χωρίς κατοχυρωμένη ιδιοκτησία γης και κτιρίων, η Αγία Αικατερίνη κινδυνεύει να μετατραπεί από σε ζώσα μοναστική κοινότητα, σε άδειο τουριστικό περίβλημα», τόνιζε χαρακτηριστικά στην επιστολή.

Σήμερα ένα χρόνο μετά, το ζήτημα παραμένει σε εκκρεμότητα. «Καλώ την ελληνική κυβέρνηση, τον πολιτικό κόσμο της χώρας, τους συναδέλφους μου ευρωβουλευτές από τις 27 χώρες της ΕΕ και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να ενώσουμε δυνάμεις, με σεβασμό στη φιλία και τη στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο, για την υπεράσπιση των θρησκευτικών ελευθεριών και της ιστορικής συνέχειας της Μονής», δήλωσε κατά τη μετάβασή του στις Βρυξέλλες ο ευρωβουλευτής, ενώ το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει την Ολομέλεια που ξεκινά τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στο Στρασβούργο.