Σημαντικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή ανέδειξε η εκπομπή «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, εστιάζοντας στη νέα ενεργειακή και γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται μέσα από τη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η συνάντηση υψηλού επιπέδου του σχήματος 3+1 στο Χιούστον του Τέξας, η οποία σηματοδότησε, σύμφωνα με την ανάλυση της εκπομπής, την επανεκκίνηση μιας στρατηγικής διαδικασίας που μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στην περιοχή.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην επίσημη έναρξη λειτουργίας του Eastern Mediterranean Energy Center στο Πανεπιστήμιο Rice, το οποίο παρουσιάστηκε ως ένας νέος θεσμικός πυλώνας συνεργασίας ανάμεσα στις τέσσερις χώρες. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν στη δημιουργία ενός νέου οδικού χάρτη συνεργασίας, με στόχο την προώθηση κοινών ενεργειακών και γεωοικονομικών έργων.

Κομβικό σημείο των συζητήσεων αποτέλεσε ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), ο οποίος θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, την ενίσχυση των αλυσίδων εφοδιασμού και τη σύνδεση των αγορών της Ευρώπης με την Ασία.

Σύμφωνα με την εκπομπή, το σχήμα 3+1 μετατρέπεται πλέον από ένα φόρουμ πολιτικού διαλόγου σε έναν μόνιμο στρατηγικό μηχανισμό, ο οποίος θα προωθήσει έργα όπως ο Great Sea Interconnector, ο Κάθετος Διάδρομος και νέες ενεργειακές και ψηφιακές υποδομές.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη σαφή αμερικανική στήριξη προς το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Όπως επισημάνθηκε, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να στηρίξει την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών μεταξύ συμμάχων, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα ότι οι περιφερειακές πρωτοβουλίες δεν πρέπει να παρεμποδίζονται.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Τουρκία, η οποία βλέπει να διαμορφώνεται ένα νέο γεωπολιτικό πλαίσιο χωρίς τη δική της συμμετοχή.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιχειρεί να προωθήσει ένα εναλλακτικό σχέδιο διασυνδεσιμότητας σε συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία, τη Συρία και άλλες χώρες της περιοχής. Ο σχεδιαζόμενος χερσαίος διάδρομος φιλοδοξεί να συνδέσει τον Περσικό Κόλπο με την Τουρκία και από εκεί με την Ευρώπη, λειτουργώντας ως αντίβαρο στον IMEC.

Η εκπομπή στάθηκε επίσης σε δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που εκφράζουν προβληματισμό για την κινητοποίηση του ελληνοαμερικανικού και αμερικανοεβραϊκού λόμπι στην Ουάσιγκτον. Ειδικότερα, αναφέρθηκε η επιστολή των βουλευτών Γκας Μπιλιράκη και Μπραντ Σνάιντερ προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με αίτημα να εξεταστούν οι επιπτώσεις από τη νομοθετική κατοχύρωση της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την Τουρκία.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις νέες αναθεωρητικές δηλώσεις στελέχους του τουρκικού κυβερνητικού συνασπισμού, το οποίο αμφισβήτησε ευθέως την ελληνική κυριαρχία στη Θράκη, επαναφέροντας ζητήματα που αφορούν μειονότητες, εκπαίδευση και θρησκευτική διοίκηση.

Στο οικονομικό πεδίο, η εκπομπή παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις λόγω της ενεργειακής κρίσης και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Η εξάρτηση της τουρκικής οικονομίας από εισαγόμενους ενεργειακούς πόρους και η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου δημιουργούν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, σημαντικούς κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα της χώρας.

Τέλος, η εκπομπή αναφέρθηκε στην απόφαση των ελληνικών αρχών να απαγορεύσουν την είσοδο στην Ελλάδα σε στέλεχος του τουρκικού εθνικιστικού κόμματος Zafer Partisi, επιβάλλοντας τριετή απαγόρευση εισόδου. Η απόφαση συνδέθηκε με προηγούμενες ενέργειες στελεχών του ίδιου κόμματος στη Θράκη, οι οποίες είχαν προκαλέσει αντιδράσεις.

Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ-S&D

Η γαλάζια πατρίδα υπήρξε για χιλιάδες χρόνια ελληνική κι έτσι θα μείνει με την προϋπόθεση ότι υπάρχει κατάλληλη στρατηγική απέναντι στον τουρκικό επεκτατισμό, ο οποίος προβάλλει τώρα το νέο-οθωμανικό δόγμα της «Γαλάζιας Φαντασίωσης» (και όχι «Γαλάζιας Πατρίδας») για διχοτόμηση του Αιγαίου και έλεγχο της Ανατ. Μεσογείου. Ταυτόχρονα, μια δική μας εγχώρια αριστεροδέξια πλατφόρμα αρνείται τον τουρκικό επεκτατισμό, τον οποίο περιγράφει ως «σπασμωδικές ενέργειες της Τουρκίας σε αδιέξοδα», «παιγνίδια κατανάλωσης εντός Τουρκίας», «παράνομα σχέδια χωρίς σημασία» κ.ά. Έτσι, μετά την προδοσία της Χούντας με ανατροπή του Προέδρου Μακαρίου με πραξικόπημα για να ακολουθήσει η τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η Αθήνα υιοθέτησε μια στάση κατευνασμού του τουρκικού θηρίου, παρά τις πρόσκαιρες μεταλλαγές. Από το «η Κύπρος κείται μακράν» της Αθήνας το 1974, ξεκίνησε η κλιμακωτή προβολή παράνομων διεκδικήσεων και φτάσαμε στο σήμερα με την Ελλάδα να έχει «παγώσει» την άσκηση κυριαρχικών της δικαιωμάτων για θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και προς την Κύπρο, να έχει παγώσει η πόντιση καλωδίου σε διεθνή ύδατα λόγω τουρκικών αντιδράσεων και τώρα η Τουρκία διεκδικεί το μισό Αιγαίο και όλη τη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα Ελλάδας-Κύπρου καθώς η κατοχή στην Κύπρο συνεχίζεται.

Είναι τόσα πολλά που τεκμηριώνουν τον τουρκικό επεκτατισμό με κλιμακούμενες διεκδικήσεις, αλλά το πλέον επικίνδυνο είναι ότι η νεο-οθωμανική θεσμική εισβολή στο Αιγαίο και στην Αν. Μεσόγειο μέσω της «Γαλάζιας Φαντασίωσης», διδάσκεται ήδη στα σχολεία εντός Τουρκίας, διαμορφώνοντας γενιές που θεωρούν ότι ως Ελληνισμός είμαστε παρείσακτοι στην περιοχή μας. Και καθώς η Τουρκία επιδιώκει επίμονα αναβάθμιση εξοπλισμών με αεροσκάφη F-35 και F-16 viber, για να καλύψει το αεροπορικό ανισοζύγιο με την Ελλάδα, οι δικοί μας εγχώριοι φαντασιόπληκτοι ακολουθούν πολιτική τροφοδότησης του θηρίου με κέρδος τα … «ήρεμα νερά».

Ο Θουκυδίδης στον διάλογο της σύγκρουσης μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων το έθεσε διαχρονικά και αριστοτεχνικά: «Ο δυνατός προχωρεί μέχρι εκεί που του επιτρέπει η δύναμή του και ο αδύναμος υποχωρεί μέχρι εκεί που του επιβάλλει η αδυναμία του». Επομένως, το δίκαιο -των εκάστοτε αδύνατων Μηλίων- δεν αρκεί στις διεθνείς σχέσεις. Εκείνο λοιπόν που ορθολογικά απέτρεψε ως σήμερα την τουρκική επέλαση στο Αιγαίο είναι πρωτίστως η ετοιμότητα κι αποφασιστικότητα των εθνικών ενόπλων δυνάμεων αφού η επεκτατική Τουρκία είχε αφορμές και θα έφτιαχνε άλλες τόσες αν είχε την βεβαιότητα στρατιωτικής επικράτησης. Επειδή όμως στον διαχρονικό κόσμο του ορθολογισμού, το δίκαιο μόνο του δεν σώζει τους αδύναμους, ο αδύναμος οφείλει να δράσει για αύξηση ισχύος εσωτερικά και συλλογικά μέσω συμμαχιών. Στις διεθνείς σχέσεις, η βάσιμη προσδοκία δεν στηρίζεται στην ευχή, ούτε στην πατριδοκάπηλη ρητορική αλλά στην ορθολογική στρατηγική. Παραφράζοντας τον Θουκυδίδη, Ελλάδα και Κύπρος, δύο κράτη στην ΕΕ με δικαίωμα οριοθέτησης ΑΟΖ και δικαίωμα βέτο στην ΕΕ, επιτρέπουν με την στάση τους εδώ και χρόνια στην Τουρκία να παρεμβαίνει χωρίς κυρώσεις.

Καταληκτικά, ο τουρκικός επεκτατισμός δεν αντιμετωπίζεται με φοβίες, ούτε με «νομικά επιχειρήματα» εγχώριων θεωρητικών, ούτε με Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης σε διμερές επίπεδο και άλλα «δώρα» στην ΕΕ, αλλά με πανεθνική στρατηγική αποτροπής με επίκεντρο την ισχύ.

Τρεις βασικές προϋποθέσεις για να προχωρήσει η διαδικασία αφοπλισμού του PKK θέτει ο Μουράτ Καραγιλάν, σύμφωνα με το πρωτοσέλιδο της κουρδικής εφημερίδας Politika, η οποία κυκλοφόρησε το Σαββατοκύριακο 13-14 Ιουνίου 2026 με κεντρικό τίτλο «Τρία βήματα για τον αφοπλισμό».

Το δημοσίευμα παρουσιάζει τις θέσεις του Καραγιλάν, μέλους της διοίκησης του HPG, δηλαδή του ένοπλου σκέλους του κουρδικού κινήματος, ο οποίος δηλώνει ότι η εγκατάλειψη των όπλων δεν μπορεί να γίνει χωρίς συγκεκριμένες πολιτικές και νομικές εγγυήσεις.

Η πρώτη προϋπόθεση που θέτει αφορά τον Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Σύμφωνα με την Politika, ο Καραγιλάν ζητά να αναγνωριστεί ο Οτσαλάν ως βασικός συνομιλητής και διαπραγματευτής της διαδικασίας. Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι ο Οτσαλάν θεωρείται από το κουρδικό κίνημα ο εκπρόσωπος της πολιτικής λύσης και πως η θέση του πρέπει να αναγνωριστεί θεσμικά και πρακτικά.

Η δεύτερη προϋπόθεση αφορά τη νομική αναγνώριση της κουρδικής ταυτότητας στην Τουρκία. Η εφημερίδα σημειώνει ότι, σύμφωνα με τον Καραγιλάν, η ύπαρξη του κουρδικού λαού δεν μπορεί να παραμένει εκτός του συνταγματικού και νομικού πλαισίου της χώρας. Ζητείται, δηλαδή, η ένταξη της κουρδικής ταυτότητας στο θεσμικό πλαίσιο της Τουρκίας και η νομιμοποίηση των Κούρδων ως πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας.

Η τρίτη προϋπόθεση αφορά την ύπαρξη δημοκρατικών εγγυήσεων για το αντάρτικο και για το ευρύτερο κουρδικό κίνημα. Σύμφωνα με το πρωτοσέλιδο της Politika, ο Καραγιλάν υποστηρίζει ότι μόνο εάν υπάρξουν τέτοιες εγγυήσεις μπορεί να σταματήσει ο ένοπλος αγώνας. Σημειώνει μάλιστα ότι δεν μπορεί να υπάρξει αποδοχή μιας διαδικασίας που θα περιορίζεται απλώς στην παράδοση των όπλων, χωρίς πολιτική λύση και χωρίς εγγυήσεις.

Η εφημερίδα φιλοξενεί σε περίοπτη θέση φωτογραφία του Μουράτ Καραγιλάν και αναδεικνύει το ζήτημα ως κεντρικό θέμα. Στο ίδιο πρωτοσέλιδο υπάρχουν αναφορές και σε άλλα άρθρα που συνδέονται με τη συζήτηση για το μέλλον του κουρδικού κινήματος, τη θέση του Οτσαλάν, αλλά και το παράδειγμα της Κολομβίας και της αποστράτευσης των FARC.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η Politika παρουσιάζει τη διαδικασία αφοπλισμού όχι ως μονομερή υποχώρηση του PKK, αλλά ως πολιτική διαδικασία που προϋποθέτει αναγνώριση, νομιμοποίηση και εγγυήσεις. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: χωρίς αλλαγές στο τουρκικό θεσμικό πλαίσιο και χωρίς ρόλο για τον Οτσαλάν, δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική αποστράτευση.

Η τοποθέτηση Καραγιλάν έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Κουρδικό βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των εξελίξεων, τόσο στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και στα μέτωπα της Συρίας και του Ιράκ. Η Άγκυρα επιδιώκει να εμφανίσει το PKK υπό πίεση, όμως η κουρδική πλευρά επιχειρεί να μετατρέψει τη συζήτηση περί αφοπλισμού σε πολιτικό παζάρι με θεσμικούς όρους.

Το ερώτημα είναι αν η τουρκική κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να ανοίξει μια τέτοια συζήτηση ή αν θα επιμείνει στη λογική της στρατιωτικής πίεσης. Σε κάθε περίπτωση, το πρωτοσέλιδο της Politika δείχνει ότι ο αφοπλισμός του PKK, εφόσον τεθεί πραγματικά στο τραπέζι, δεν θα είναι μια απλή τεχνική διαδικασία παράδοσης όπλων, αλλά μια βαθιά πολιτική διαπραγμάτευση με μεγάλες συνέπειες για την Τουρκία και την ευρύτερη περιοχή.