Άμυνα
Δανεισμός χωρίς φρένο για την άμυνα της ΕΕ
Η ανάγκη για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της Ευρώπης, ως βασική αρχή, γίνεται αποδεκτή, όχι μόνο από όλες τις κυβερνήσεις αλλά και από τους λαούς των επί μέρους χωρών.
Η ανάγκη για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της Ευρώπης, ως βασική αρχή, γίνεται αποδεκτή, όχι μόνο από όλες τις κυβερνήσεις αλλά και από τους λαούς των επί μέρους χωρών.
Και αυτό είναι σημαντικό, αφενός μεν γιατί πρόκειται για τη δική τους ασφάλεια, αλλά επειδή τελικά είναι αυτοί που θα κληθούν να πληρώσουν αργά ή γρήγορα το μάρμαρο.Έτσι με την απόφαση “REArm Europe” του ανώτατου θεσμικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Συμβουλίου της Ευρώπης, διατρανώθηκε επιχειρησιακά η ανάγκη συγκρότησης αξιόμαχου στρατού έναντι εξωτερικών απειλών, σε έναν κόσμο που αλλάζει το γεωπολιτικό του status quo με τους κινδύνους που συνεπάγεται.
Αυτή τη φορά η Ευρώπη φαίνεται ότι, υπό την ασφυκτική πίεση των ΗΠΑ, αποφάσισε να δράσει γρήγορα, δυναμικά και στοχευμένα. Η ενίσχυση της άμυνας με δαπάνες 800 δις τα επόμενα τέσσερα χρόνια, δεν θα συμβάλλει μόνο αποφασιστικά στην ασφάλεια της Ένωσης, αλλά θα αποτελέσει και μια πρώτης τάξεως τονωτική ένεση στις οικονομίες της Ευρώπης, απομακρύνοντάς τες ταυτόχρονα και από τη ζώνη κινδύνου του στασιμοπληθωρισμού.
Με βάση το σχέδιο που αποφασίστηκε, τα 150 δισ. Ευρώ θα προέλθουν από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και θα διατεθούν στις χώρες με τη μορφή χαμηλότοκων δανείων μέσω ενός νέου εργαλείου, που θα δημιουργηθεί άμεσα. Το μεγαλύτερο κομμάτι όμως των 650 δισ., θα προέλθει από δανεισμό των χωρών απευθείας από τις αγορές. Στόχος είναι η επιβάρυνση για το απαιτούμενο ποσό να μην ξεπεράσει το 1,5% του ΑΕΠ, ως μέσο όρο του συνόλου των χωρών. Για τη διευκόλυνσή τους μάλιστα ελήφθη απόφαση να μην προσμετρώνται τα ποσά αυτά στο δημοσιονομικό τους έλλειμμα, εφαρμόζοντας για άλλη μια φορά τη ρήτρα διαφυγής από τις υποχρεώσεις που υπαγορεύονται στο Σύμφωνο Σταθερότητας.
Αμυντική θωράκιση με δανεισμό αλλά με τι όρους
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας μέσω δανεισμού είναι μια ενδεδειγμένη και αποτελεσματική επιλογή, αν πράγματι επιθυμούμε την απεξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική προστασία-κηδεμονία. Μελέτες δείχνουν άλλωστε, ότι οι εξοπλισμοί είτε πρόκειται για μαζικές προμήθειες είτε για τη διεξαγωγή πολέμου, χρηματοδοτούνται πάντα με δάνεια. Λόγω κυρίως των πολύ σημαντικών κεφαλαίων που απαιτούνται, αποκλείονται οι άλλοι δύο δυνητικοί τρόποι χρηματοδότησης, δηλαδή η μείωση των κοινωνικών δαπανών ή και η αύξηση των φόρων. (Ινστιτούτο Κιέλου, “How to Finance Europe’s Military Buildup”, Febr. 2025).
Το ερώτημα που τίθεται είναι, όχι αν πρέπει να υπάρξει δανεισμός, αλλά αν στην προκείμενη περίπτωση, ο τρόπος δανεισμού που προέκρινε το Συμβούλιο της Ευρώπης είναι ο πλέον πρόσφορος για την αντιμετώπιση ενός κοινού κινδύνου. Και εδώ οι απόψεις διίστανται, ενώ ο δημόσιος διάλογος συνεχίζεται σε ακαδημαϊκό, όσο και πολιτικό επίπεδο. Άλλωστε, οι οριστικές αποφάσεις για το περιεχόμενο του εξοπλιστικού προγράμματος θα ληφθούν στα μέσα Ιουνίου τρέχοντος έτους.
Οι ενστάσεις που διατυπώνονται για την επιλογή της λύσης «ρήτρα διαφυγής» είναι δικαιολογημένες, αφού αυτή μπορεί μεν να διευκολύνει σε κάποιο βαθμό τις υπερχρεωμένες χώρες, δεν τις απαλλάσσει όμως από την προσμέτρηση των αμυντικών δαπανών στο συνολικό δημόσιο χρέος και κυρίως δεν τις προφυλάσσει από την πληρωμή υψηλότερων τόκων στην αγορά για τα ποσά που θα αντλήσουν, λόγω χειρότερης πιστοληπτικής αξιολόγησης.
Είναι αλήθεια, ότι σε ότι αφορά τη στρατηγική ενίσχυσης της αμυντικής θωράκισης της Ευρώπης, όλες οι χώρες είναι απολύτως σύμφωνες. Εκεί που υπάρχουν σημαντικές διαφορές είναι στον τρόπο χρηματοδότησης, αλλά και στις επιμέρους επιλογές για την προμήθεια των αναγκαίων εξοπλιστικών στοιχείων.
Για τις χώρες του Νότου, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία αλλά και Ελλάδα, ο προσφορότερος τρόπος χρηματοδότησης ενός τέτοιου γιγαντιαίου προγράμματος θα ήταν η υιοθέτηση κοινού δανεισμού από την ΕΕ στο πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ιδέα της έκδοσης “European Defense Bonds”, ένα είδος εξοπλιστικών ευρωομολόγων, βρίσκεται στο τραπέζι, πολύ πριν αναλάβει η νέα Διοίκηση στις ΗΠΑ, η οποία έφερε μια τεράστια μεταβολή στα θέματα ασφαλείας της Ευρώπης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέχει ήδη μια εξέχουσα θέση με τη συμμετοχή της στις κεφαλαιαγορές, όπου έχει τη δυνατότητα με κοινό δανεισμό να εξασφαλίσει καλύτερους όρους από τις μεμονωμένες χώρες.
Σε αυτήν την περίπτωση, οι οικονομίες κλίμακας είναι πολύ σημαντικές, ενώ η αξιοποίηση των πόρων προς όφελος των ευρωπαϊκών οικονομιών γίνεται ευκολότερη. Ας σημειωθεί όμως, ότι για τις κοινές προμήθειες υπάρχει απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αύξησή τους στο 35%, ενώ μέχρι σήμερα προσεγγίζει μετά βίας το 8%. Αυτό σημαίνει, ότι μια θετική απόφαση, που θα μπορούσε να έχει μετριάσει το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, έχει σχεδόν παντελώς αγνοηθεί.
Ρόλος κλειδί για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία
Οι νέες συνθήκες που διαμορφώνονται δεν απαιτούν μόνο τη διάθεση κεφαλαίων, αλλά και την αναδιάταξη και ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Μέχρι τώρα η παραγωγική βάση της αμυντικής βιομηχανίας είναι κατακερματισμένη σε λίγες μεγάλες, διεθνώς ανταγωνιστικές μονάδες και σε ένα πλήθος από μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες ασχολούνται κυρίως με την εξυπηρέτηση των εθνικών αναγκών του στρατού της χώρας τους.
Για την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων είναι ανάγκη αρχικά να παραμεριστούν οι διαφορές μεταξύ Γαλλίας, η οποία υποστηρίζει έντονα τη χρήση των πόρων σχεδόν αποκλειστικά για προμήθειες από ευρωπαϊκές εταιρείες, και της Γερμανίας, η οποία βλέπει την πρόταση με σκεπτικισμό, όχι μόνο επειδή πολλά συστήματα προσφέρονται με χαμηλότερο κόστος από τη διεθνή αγορά (κυρίως τις ΗΠΑ), αλλά ακόμη και γιατί ένα σημαντικό μέρος του αναγκαίου εξοπλισμού δεν παράγεται στην Ευρώπη, η δε διαδικασία ανάπτυξής τους απαιτεί δεκαετίες.
Συνεπώς και εδώ θα πρέπει να αναζητηθεί μια συμβιβαστική μέση λύση. Το επόμενο βήμα είναι χωρίς αμφιβολία η εμβάθυνση της συνεργασίας και της αξιοποίησης των συνεργειών μεταξύ των ευρωπαϊκών εταιρειών παραγωγής αμυντικών συστημάτων. Από την αποτελεσματική συνεργασία των χωρών, αλλά και των επιμέρους εταιρειών, θα εξαρτηθεί και το όλο εγχείρημα της αποκατάστασης όχι μόνο του αισθήματος ασφάλειας στην Ευρώπη, αλλά και η αποτρεπτική τους δυνατότητα.
Μια ευκαιρία για την Ελλάδα
Η Ελλάδα στον αμυντικό τομέα, για δικούς της λόγους, βρίσκεται μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες συμμετοχές. Υπολογίζεται, ότι η σχετική δαπάνη για το 2024 θα ανέλθει στο 3,01% του ΑΕΠ. Συνεπώς από τις αποφάσεις δεν προκύπτει οποιαδήποτε πίεση, λόγω των γεωπολιτικών προβλημάτων στην Ευρώπη, να αλλάξει τον αμυντικό της σχεδιασμό και τον προβλεπόμενο προϋπολογισμό.
Σε πρώτη ανάγνωση, ο επανεξοπλισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί θετικές προσδοκίες και για τα ελληνικά ιδιαίτερα προβλήματα ασφάλειας. Η εξέλιξη δε προς μια ενιαία αμυντική πολιτική διαφύλαξης των ευρωπαϊκών συνόρων, μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά στις επιδιώξεις-επιβουλές επίδοξων αμφισβητιών της εθνικής μας εδαφικής κυριαρχίας.
Στον οικονομικό τομέα, είναι βέβαιο ότι δημιουργούνται σημαντικές ευκαιρίες και για τη χώρα μας, με τη συμμετοχή μας στην αξιοποίηση των κεφαλαίων που θα εισρεύσουν στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία τα επόμενα χρόνια. Έτσι, παρουσιάζεται μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να αναβαθμίσουμε τις παραμελημένες εθνικές μας βιομηχανίες αεροναυπηγικής, όπλων, οχημάτων και πυρομαχικών και να τις εντάξουμε σε έναν μακρόχρονο σχεδιασμό με τις ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες δραστηριοποιούνται στο χώρο με επιτυχία εδώ και δεκαετίες. Πρωταρχικής σημασίας είναι η βελτίωση των ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει η χώρα για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των νέων συστημάτων.
Είναι ανάγκη, στο πλαίσιο ενός εθνικού σχεδιασμού για την άμυνα, να δοθεί προτεραιότητα στην έρευνα και ανάπτυξη, μέσα από την οποία θα αναδειχθούν ικανά στελέχη για την επανεκκίνηση της αμυντικής μας βιομηχανίας καθώς και σχετικών Start ups ανάπτυξης αμυντικών προϊόντων και συστημάτων. Οι αναγκαίες επενδύσεις σε πρώτη φάση μπορούν να χρηματοδοτηθούν, από τα κεφάλαια που θα εξοικονομήσουμε από τη ρήτρα διαφυγής, περί το 1 δις για το 2025. Στη συνέχεια η ενσωμάτωση και συνέργεια με άλλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες του κλάδου θα έχουν σημαντική συμβολή τόσο στη βελτίωση της παραγωγικότητας όσο και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.
*Καθηγητής Οικονομικών, τ. Πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
GEOPOLITICO
Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν
Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων. Η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Ινδό πρέσβη αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η σύμπλευση Ελλάδας και Ινδίας αναπτύσσεται παράλληλα με τη στενή στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ.
Η Ελλάδα διευρύνει το αποτύπωμά της στον διεθνή γεωπολιτικό χάρτη, αναπτύσσοντας στρατηγικές σχέσεις με χώρες που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και των θαλάσσιων οδών που συνδέουν την Ευρώπη με την Ασία. Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ινδία, μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνάμεις παγκοσμίως.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συναντήθηκε με τον πρέσβη της Ινδίας στην Αθήνα, Ravi Shankar, με αντικείμενο τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης των διμερών αμυντικών σχέσεων και τις προκλήσεις στο περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Η διπλωματική αυτή επαφή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν εξεταστεί σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι δύο χώρες τα τελευταία χρόνια. Η Ελλάδα και η Ινδία δεν περιορίζονται πλέον σε διακηρύξεις καλών προθέσεων, αλλά έχουν ήδη αναπτύξει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή επιχειρησιακής τεχνογνωσίας και ενίσχυση των δεσμών μεταξύ των αμυντικών τους βιομηχανιών.
Η συμφωνία Δένδια–Singh που άνοιξε τον δρόμο
Καθοριστικής σημασίας για την πορεία των ελληνοϊνδικών σχέσεων υπήρξε η επίσημη επίσκεψη του Νίκου Δένδια στο Νέο Δελχί, στις 9 Φεβρουαρίου 2026, και η συνάντησή του με τον Ινδό ομόλογό του Rajnath Singh.
Οι δύο υπουργοί υπέγραψαν Κοινή Δήλωση Προθέσεων για την ενίσχυση της διμερούς αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας, η οποία προβλέπει την επεξεργασία πενταετούς οδικού χάρτη. Παράλληλα, ανταλλάχθηκε το Πρόγραμμα Διμερούς Στρατιωτικής Συνεργασίας για το 2026.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να συνδέσει την ελληνική «Ατζέντα 2030» με την ινδική πολιτική αμυντικής αυτοδυναμίας «Aatmanirbhar Bharat», δημιουργώντας προϋποθέσεις για τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και αμυντικών οργανισμών.
Για την Αθήνα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη δυνατότητα πρόσβασης σε νέες τεχνολογίες και στην ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων. Αντίστοιχα, η Ινδία αποκτά έναν πρόσθετο εταίρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ, με στρατηγική γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Είχα σήμερα στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας συνάντηση γνωριμίας με τον Πρέσβη της #Ινδίας, κ. Ravi Shankar.
Συζητήσαμε για τις προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή, για τις μεγάλες δυνατότητες περαιτέρω εμβάθυνσης της στρατηγικής μας αμυντικής συνεργασίας, καθώς και για τους ισχυρούς δεσμούς φιλίας 🇬🇷– 🇮🇳.
#Greece #India
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 8, 2026
Από τα ελληνικά F-16 στην Ινδία μέχρι τις ινδικές φρεγάτες στο Αιγαίο
Η ελληνοϊνδική στρατιωτική συνεργασία έχει αποκτήσει ήδη επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, τέσσερα ελληνικά μαχητικά F-16 Block 52+ Advanced της 336 Μοίρας συμμετείχαν στη διεθνή αεροπορική άσκηση «Tarang Shakti 24», στην αεροπορική βάση Jodhpur της Ινδίας.
Η συγκεκριμένη αποστολή αποτέλεσε ένα σημαντικό βήμα για την Πολεμική Αεροπορία, καθώς ελληνικά μαχητικά επιχειρούσαν σε μία ιδιαίτερα απομακρυσμένη γεωγραφική περιοχή, αποκτώντας εμπειρία συνεργασίας με αεροπορικές δυνάμεις διαφορετικών επιχειρησιακών δογμάτων.
Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η ναυτική άσκηση που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Σεπτεμβρίου 2025 στο Μυρτώο Πέλαγος και στο κεντρικό Αιγαίο.
Στην άσκηση συμμετείχαν η ελληνική φρεγάτα «Θεμιστοκλής», το υποβρύχιο «Πιπίνος», σκάφος ανορθόδοξου πολέμου της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και η ινδική φρεγάτα INS Trikand.
Οι δύο πλευρές εκπαιδεύτηκαν σε αντικείμενα ανθυποβρυχιακού πολέμου, αντιμετώπισης αεροπορικών απειλών, επιχειρήσεων επιφανείας και ανταλλαγής επιχειρησιακής εικόνας.
Η παρουσία ινδικής πολεμικής μονάδας στο Αιγαίο αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση. Καταδεικνύει τη δυνατότητα του Νέου Δελχί να αναπτύσσει στρατιωτική συνεργασία πέρα από τον Ινδικό Ωκεανό, σε μία περιοχή που αποτελεί κομβικό σημείο σύνδεσης της Ευρώπης με την Ασία.
Ο παράγοντας Τουρκία–Πακιστάν
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ελληνοϊνδικής προσέγγισης είναι η ευρύτερη γεωπολιτική πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω από τις σχέσεις Τουρκίας και Πακιστάν.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ έχουν αναπτύξει στενή στρατιωτική συνεργασία, η οποία περιλαμβάνει εξοπλιστικά προγράμματα, αμυντική τεχνολογία και εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στη Νότια Ασία, ενώ το Πακιστάν αντιμετωπίζει την Ινδία ως τον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή του.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσέγγιση Ελλάδας και Ινδίας δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πλέγμα γεωπολιτικών συγκλίσεων.
Για την Αθήνα, η Ινδία αποτελεί έναν εταίρο με σημαντικό στρατιωτικό, οικονομικό και διπλωματικό βάρος. Για το Νέο Δελχί, η Ελλάδα προσφέρει δυνατότητες συνεργασίας σε μία περιοχή όπου η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει δημιουργηθεί επίσημη στρατιωτική συμμαχία εναντίον της Άγκυρας και του Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, η σύγκλιση των στρατηγικών συμφερόντων μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία, ιδιαίτερα στους τομείς της θαλάσσιας ασφάλειας, της αμυντικής τεχνολογίας και της διπλωματικής συνεργασίας.
Η ουσία βρίσκεται στο γεγονός ότι η Ελλάδα αποκτά περισσότερες επιλογές στις διεθνείς συνεργασίες της, ενώ η Ινδία ενισχύει την παρουσία της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελλάδα–Κύπρος–Ινδία: Μια συνεργασία με προοπτική στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην εξίσωση της ελληνοϊνδικής προσέγγισης αποκτά ξεχωριστή θέση και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Κατά την επίσκεψη του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη στην Ινδία, στις 20–23 Μαΐου 2026, οι δύο χώρες αναβάθμισαν τις σχέσεις τους σε στρατηγική εταιρική σχέση και ανακοίνωσαν οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας για την περίοδο 2026–2031.
Οι συμφωνίες περιλαμβάνουν συνεργασία στην αμυντική βιομηχανία, την κυβερνοασφάλεια, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν ευρύτερο συντονισμό μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας, χωρίς να έχει συγκροτηθεί επίσημο τριμερές στρατιωτικό σχήμα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), ο οποίος φιλοδοξεί να αναβαθμίσει τη συνδεσιμότητα μεταξύ ασιατικών και ευρωπαϊκών αγορών.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και της Κύπρου μπορεί να τους προσφέρει ρόλο στη διαμόρφωση νέων εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γάλλου ειδικού απεσταλμένου για τον IMEC, τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος συγκαταλέγονται στις χώρες που έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στην πρωτοβουλία.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η προστασία των υποθαλάσσιων υποδομών και η ανάπτυξη ενεργειακών διασυνδέσεων δημιουργούν πρόσθετα πεδία σύγκλισης.
Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος και αμυντική τεχνολογία
Η επόμενη φάση της ελληνοϊνδικής συνεργασίας αναμένεται να κριθεί σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Η Ινδία έχει επενδύσει στην εγχώρια ανάπτυξη πυραυλικών συστημάτων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων και στρατιωτικών πλατφορμών.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιχειρεί να ενισχύσει τις δυνατότητες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισης drones, ο ηλεκτρονικός πόλεμος, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ναυτικές τεχνολογίες αποτελούν πιθανά πεδία συνεργασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα σύνδεσης ινδικών αμυντικών επιχειρήσεων με ελληνικές εταιρείες και ερευνητικούς οργανισμούς.
Πρόκειται, ωστόσο, για προοπτικές που μένει να αποκτήσουν συγκεκριμένο συμβατικό και παραγωγικό περιεχόμενο. Μέχρι στιγμής, η διμερής συμφωνία του Φεβρουαρίου συνιστά κυρίως το θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τέτοιων συνεργασιών.
Το στρατηγικό διακύβευμα για την Αθήνα
Η εμβάθυνση των σχέσεων με το Νέο Δελχί έχει ευρύτερη σημασία για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατηγικοί ανταγωνισμοί επεκτείνονται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδοειρηνικό, η Ελλάδα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασιών, πέρα από τους παραδοσιακούς ευρωπαϊκούς και ατλαντικούς συμμάχους της.
Η Ινδία αποτελεί έναν σημαντικό συνομιλητή σε αυτή την προσπάθεια, καθώς διαθέτει αυξανόμενη διεθνή οικονομική επιρροή, ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ασφάλεια των διεθνών εμπορικών οδών.
Η στενότερη συνεργασία δεν μεταβάλλει αυτομάτως τις στρατιωτικές ισορροπίες στο Αιγαίο ούτε συνεπάγεται ότι το Νέο Δελχί θα εμπλακεί σε ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση.
Δημιουργεί, όμως, πρόσθετες δυνατότητες διπλωματικής συνεννόησης, στρατιωτικής εκπαίδευσης και αμυντικής τεχνολογικής ανάπτυξης.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία αποκτά μεγαλύτερη πρόσβαση σε ένα κρίσιμο γεωγραφικό περιβάλλον, συνδέοντας σταδιακά τα στρατηγικά της συμφέροντα στον Ινδικό Ωκεανό με τις εξελίξεις στη Μεσόγειο.
Το βασικό ζητούμενο πλέον είναι η μετατροπή αυτής της δυναμικής σε συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, οι συμφωνίες αμυντικής βιομηχανίας και η συνεργασία στην προστασία θαλάσσιων υποδομών θα αποτελέσουν τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογηθεί το πραγματικό βάθος των ελληνοϊνδικών σχέσεων.
Η συνάντηση Δένδια με τον Ινδό πρέσβη εντάσσεται, σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα, σε αυτή την προσπάθεια.
Από τα ελληνικά F-16 που πέταξαν στους ουρανούς της Ινδίας έως την παρουσία της φρεγάτας INS Trikand στο Αιγαίο, Αθήνα και Νέο Δελχί έχουν ήδη κάνει ουσιαστικά βήματα προσέγγισης.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η σχέση θα εξελιχθεί σε έναν σταθερό άξονα αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, με διάρκεια και συγκεκριμένο επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Άμυνα
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.
Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.
«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»
Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.
Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.
Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.
«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.
Η κόκκινη γραμμή των Meteor
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.
Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:
«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».
Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:
Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;
«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.
Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.
Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.
«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.
Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.
Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.
Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.
Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.
Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:
«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».
Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.
Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:
- πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
- νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
- υποστήριξη ελληνικών F-16,
- υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
- καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.
Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.
«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»
Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.
«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:
«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».
Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
Drones και νέος τρόπος πολέμου
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.
Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.
Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».
GEOPOLITICO
Ελληνική NAVTEX για αεροναυτική άσκηση στη θάλασσα του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου
Αεροναυτική άσκηση χωρίς πυρά, νοτιοανατολικά της Ρόδου και στις θαλάσσιες προσβάσεις του συμπλέγματος του Καστελλόριζου, προβλέπει η NAVTEX 1249/26 της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού, από τον Σταθμό Ηρακλείου. Πρόκειται για την ευρύτερη περιοχή στην οποία η Άγκυρα έχει επιχειρήσει να επιβάλει τη μονομερή οριοθέτηση του θαλάσσιου πάρκου Φέτιγιε–Κας.
Η ναυτιλιακή προειδοποίηση εκδόθηκε στις 5 Οκτωβρίου και προσδιόριζε ως χρόνο διεξαγωγής της άσκησης την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, από τις 05:00 έως τις 09:00 UTC, δηλαδή από τις 08:00 έως τις 12:00 ώρα Ελλάδας.
Στο μήνυμα αναγράφονται ρητά οι γεωγραφικοί προσδιορισμοί «KASTELORIZO SEA» και «SOUTHEAST OF RODOS ISLAND», ενώ διευκρινίζεται ότι οι αεροναυτικές ασκήσεις προβλέπονταν χωρίς εκτέλεση πυρών. Παράλληλα, καλούνται οι ναυτιλλόμενοι να αποφεύγουν τη διέλευση από την αναφερόμενη περιοχή.
Ο έλεγχος των επτά συντεταγμένων επιβεβαιώνει ότι η NAVTEX αφορά τον θαλάσσιο χώρο νοτιοανατολικά της Ρόδου, με το βόρειο τμήμα της περιοχής να προσεγγίζει το σύμπλεγμα Μεγίστης, Ρω και Στρογγύλης. Το πολύγωνο εκτείνεται αρκετά νοτιότερα, έως το γεωγραφικό πλάτος 35°03΄ Βόρεια, και δυτικά έως το γεωγραφικό μήκος 28°10΄ Ανατολικά.
Τα όρια που αναφέρονται στη NAVTEX είναι:
| Σημείο | Βόρειο πλάτος | Ανατολικό μήκος |
|---|---|---|
| 1 | 36°05,00΄ | 28°44,00΄ |
| 2 | 36°02,40΄ | 29°20,58΄ |
| 3 | 36°09,28΄ | 29°29,82΄ |
| 4 | 36°08,50΄ | 29°34,58΄ |
| 5 | 36°06,48΄ | 29°37,77΄ |
| 6 | 35°03,00΄ | 29°38,00΄ |
| 7 | 35°30,00΄ | 28°10,00΄ |
Η γεωγραφική θέση της αναγγελθείσας άσκησης αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της τουρκικής απόφασης για το θαλάσσιο πάρκο Φέτιγιε–Κας. Η οριοθέτηση που παρουσίασε η Άγκυρα εκτείνεται στη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελλόριζο και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αθήνας.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών είχε επισημάνει ότι η μονομερής ανακήρυξη τουρκικών πάρκων πέραν της τουρκικής αιγιαλίτιδας ζώνης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα ούτε μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα. Στο πεδίο όμως η Τουρκία προσπαθεί να επιβάλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα φαντάσματα της Κάσου διαψεύδουν τις κυβερνητικές δικαιολογίες.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας