Με έμφαση στη «μεγάλη εικόνα» και με τη θέση ότι το Ιράν δεν μπορεί να διαβαστεί μονοδιάστατα, ο Στέφανος Καραβίδας μιλώντας στη “Ναυτεμπορική” σκιαγράφησε ένα πλαίσιο ευρύτερης γεωπολιτικής αναμέτρησης, όπου η Τεχεράνη λειτουργεί ως κόμβος σε μια σύγκρουση «γιγάντων» ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, με τη Ρωσία να παίζει ρόλο-κλειδί στις ισορροπίες.

Ο ίδιος υπενθύμισε πως «το Ιράν δεν είχε ποτέ ηρεμία», ακόμη και πριν την περίοδο του Σάχη, θέλοντας να δείξει ότι οι εσωτερικές και εξωτερικές πιέσεις αποτελούν διαχρονικό στοιχείο της ιρανικής πραγματικότητας. Στο ίδιο πνεύμα, σημείωσε ότι αυτό που έρχεται δεν είναι απλώς μια νέα κρίση, αλλά πιθανή «ευρύτερη συμφωνία των ΗΠΑ με τη Ρωσία για το Ιράν», με βασικό ερώτημα «πώς η Ρωσία θα επιτρέψει να μπει η Δύση στο μαλακό υπογάστριό της».

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το ενδεχόμενο σύγκλισης Ουάσινγκτον–Μόσχας θα μπορούσε να έχει κοινό παρονομαστή την αντιμετώπιση της Κίνας. Ωστόσο, έβαλε ένα σαφές όριο στις εύκολες αναλογίες: «η Κίνα δεν είναι Βενεζουέλα», είπε, δείχνοντας ότι το Πεκίνο διαθέτει βάθος ισχύος, επιρροή και αντοχές που δεν επιτρέπουν «συνταγές» άλλων περιπτώσεων.

Παράλληλα, παρέπεμψε στην εικόνα που έχει διαμορφωθεί μετά την αντιπαράθεση Ισραήλ–Ιράν το καλοκαίρι, εκτιμώντας ότι το Πεκίνο έχει κινηθεί για να «ενισχύσει την άμυνα του Ιράν», στοιχείο που –όπως υπογράμμισε– ανεβάζει το γεωπολιτικό κόστος για όποιον επιχειρήσει να «σπρώξει» εξελίξεις στην περιοχή χωρίς να υπολογίσει τις κινεζικές γραμμές συμφερόντων.

Στο ευρύτερο πλαίσιο, ο Καραβίδας έθεσε στο επίκεντρο τα μεγάλα πρότζεκτ ανταγωνισμού και συνδεσιμότητας, αναφέροντας τον Δρόμο του Μεταξιού και τον IMEC, ως πεδία όπου «κλειδώνουν» συμμαχίες, δίκτυα, λιμάνια, διαδρομές και σφαίρες επιρροής. Κατά την προσέγγισή του, πρόκειται για «γεωπολιτική σύγκρουση γιγάντων», με τον βασικό άξονα να είναι «ΗΠΑ εναντίον Κίνας», ενώ τοπικοί πόλεμοι και περιφερειακές κρίσεις λειτουργούν ως υπο-μέτωπα.

Στην ίδια λογική, μίλησε για «συστημικούς και υποσυστημικούς δρώντες», σημειώνοντας ότι παρατηρείται αναδιάταξη στην κατηγορία των «συστημικών», όπου –όπως είπε– πρέπει πλέον να συνυπολογίζονται δυναμικά η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Εδώ έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την υπόθεση της Σομαλιλάνδης, υποστηρίζοντας ότι «η αναγνώριση προετοιμάστηκε από τα ΗΑΕ», τα οποία χαρακτήρισε «τη μικρή Σπάρτη» που «ανεβάζει τις μετοχές της έναντι της Σαουδικής Αραβίας».

Το συμπέρασμα της τοποθέτησής του ήταν ότι η ανάγνωση του ιρανικού ζητήματος και της περιφερειακής έντασης δεν γίνεται με απλές γραμμές «καλού-κακού», αλλά μέσα από μια ρευστή αναδιάταξη ισχύος, όπου μεγάλες δυνάμεις, επενδυτικά-ενεργειακά δίκτυα και νέοι περιφερειακοί παίκτες επαναχαράσσουν τον χάρτη.

Με γεωπολιτική ένταση σε πολλαπλά μέτωπα κινήθηκε το Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, με βασικό κορμό την κλιμάκωση ΗΠΑ–Ρωσίας, τις εξελίξεις στη Συρία με επίκεντρο τους Κούρδους, την εμπλοκή της Τουρκίας και τις πληροφορίες που αποδίδονται στη Μοσάντ, ενώ στο φινάλε κυριάρχησε το σενάριο γενικευμένης αποσταθεροποίησης στο Ιράν.

«Πόλεμος» ΗΠΑ–Ρωσίας και «ρεσάλτο» σε πλοία ρωσικών συμφερόντων (00:05)

Η εκπομπή άνοιξε με δραματικούς τόνους, παρουσιάζοντας την εικόνα ενός ανοικτού πολέμου ΗΠΑ–Ρωσίας, με αναφορά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ «πάτησε το κουμπί» και ότι καταγράφονται ενέργειες τύπου ρεσάλτου/επιχείρησης σε πλοία ρωσικών συμφερόντων. Το θέμα τέθηκε ως ποιοτική κλιμάκωση, με δυνητικές προεκτάσεις σε θαλάσσιες γραμμές, εμπόριο και ασφάλεια.

Συρία: Δαμασκός εναντίον Κούρδων – τουρκικές ενισχύσεις (11:43)

Στη συνέχεια, το βάρος πέρασε στη Συρία, με περιγραφή επιχειρήσεων της Δαμασκού κατά κουρδικών δυνάμεων και την επισήμανση ότι η Τουρκία στέλνει ενισχύσεις, στοιχείο που ανεβάζει το θερμόμετρο και μετατρέπει το πεδίο σε πιο σύνθετο, πολυπαραγοντικό παιχνίδι ισχύος.

«Κάρφωμα» Μοσάντ προς Ερντογάν για Γάζα (18:45 και 25:30)

Δύο φορές στην ατζέντα (με επανάληψη του ίδιου άξονα), η εκπομπή στάθηκε σε πληροφορία που αποδίδεται στη Μοσάντ, σύμφωνα με την οποία ο τουρκικός στρατός εκπαιδεύει δυνάμεις για Γάζα, συνοδευόμενη από σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Άγκυρα («ξεχάστε το»). Η ενότητα παρουσιάστηκε ως μείζον επεισόδιο πληροφοριακού και ψυχολογικού πολέμου, με στόχο να κοπούν σενάρια τουρκικής εμπλοκής ή «εξαγωγής» στρατιωτικής παρουσίας.

«Κόλαση» στο Ιράν: Ανατολικό Κουρδιστάν, καταλήψεις πόλεων και «τελεσίγραφο» Τραμπ (31:00)

Το τελευταίο μέρος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους, με εικόνα γενικευμένης αναταραχής στο Ιράν: αναφορές για κατάληψη πόλεων, για το αν «έρχεται» το Ανατολικό Κουρδιστάν, καθώς και για τελεσίγραφο Τραμπ. Η ενότητα δόθηκε ως πιθανή έναρξη νέας φάσης αποσταθεροποίησης με περιφερειακές συνέπειες, από το κουρδικό τόξο μέχρι τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.

Ιωάννης Σαλμόν στη «Ναυτεμπορική»: Το HR ως «σύνδεσμος» σε ένα περιβάλλον εργασίας που αλλάζει – από την ιεραρχία στη συνεργασία και στη διαρκή μάθηση

Την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του ρόλου του σύγχρονου HR στο νέο, μεταβαλλόμενο τοπίο εργασίας ανέδειξε ο καθηγητής και πρόεδρος τμήματος διοίκησης επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, Ιωάννης Σαλμόν, σε παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», σε συζήτηση που κινήθηκε από τις νέες μορφές εργασίας (hybrid/remote) μέχρι την ηγεσία, τα κριτήρια αξιολόγησης ταλέντου και τη δια βίου εκπαίδευση.

Στο επίκεντρο των τοποθετήσεών του βρέθηκε η παρατήρηση ότι το πρόβλημα δεν είναι πως «λείπουν» οι έννοιες της ομαδικότητας και της επικοινωνίας – αντιθέτως θεωρούνται βασικές δεξιότητες της εποχής – αλλά ότι συχνά το ίδιο το οργανωσιακό πλαίσιο δεν τις επιτρέπει. Περιέγραψε ένα κλασικό οργανόγραμμα με «κουτάκια» και κάθετη ροή από κορυφή προς βάση, όπου οι οριζόντιες διαδρομές επικοινωνίας είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες, με αποτέλεσμα η συνεργασία να γίνεται ζητούμενο στα λόγια αλλά δύσκολη στην πράξη. Σε αυτό το περιβάλλον, όπως είπε, το HR καλείται να λειτουργήσει ως μηχανισμός σύνδεσης, κάτι που «είναι πραγματικά πάρα πολύ δύσκολο» όταν το ίδιο το σύστημα σπρώχνει τους ανθρώπους στην απομόνωση και στον ατομικό ανταγωνισμό.

Η «μηχανική» λογική της δουλειάς και η ανθρώπινη ευφυΐα

Ο Ιωάννης Σαλμόν στάθηκε στη μετάβαση από μια εποχή όπου κυριάρχησε η «λογική της μηχανής» – συγκεκριμένο έργο σε συγκεκριμένο χρόνο – σε ένα περιβάλλον όπου απαιτείται διαφορετικός τρόπος λειτουργίας. Αντιπαρέβαλε την ανθρώπινη σκέψη, που όπως είπε λειτουργεί με «κατανεμημένη ευφυΐα» και πολλαπλές διαδρομές που διαμορφώνονται σε πραγματικό χρόνο, με τα οργανωτικά μοντέλα που παραμένουν συγκεντρωτικά, αδυνατώντας να αξιοποιήσουν την ευφυΐα που μπορεί να «αναδυθεί» από τη βάση προς την κορυφή.

Κατά την ίδια λογική, περιέγραψε πώς η πίεση χρόνου και η ανασφάλεια επιβίωσης οδηγούν εργαζόμενους στο να βλέπουν τη διαδρομή ως ατομική υπόθεση («να βγάλω κάποιον άλλον από τη μέση για να έχω εγώ τη θέση»), αντί ως συλλογική προσπάθεια όπου «μαζί μπορούμε να τα καταφέρουμε».

Hybrid και remote: Χρήσιμα, αλλά όχι υποκατάστατο της ανθρώπινης επαφής

Στις νέες μορφές εργασίας, αναγνώρισε ότι ένα υβριδικό πλαίσιο μπορεί να βοηθήσει, αλλά προειδοποίησε να μην εγκλωβιστεί η συζήτηση στη λογική της εξοικονόμησης κόστους. Τόνισε ότι η ανθρώπινη επαφή δεν αντικαθίσταται, δίνοντας το απλό παράδειγμα ότι μια συζήτηση δύο ανθρώπων σε κοντινή απόσταση δεν είναι «σε καμία περίπτωση» ίδια με μια απομακρυσμένη επικοινωνία.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι η αξιολόγηση υποψηφίων μέσω Zoom/Skype μπορεί να γίνεται, αλλά «μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας» είναι δύσκολο να αποτυπωθούν κρίσιμα στοιχεία ένταξης σε ομάδα και κουλτούρα, ακόμη κι αν κάποιοι πολύ έμπειροι επαγγελματίες μπορούν να «διαβάσουν» περισσότερα.

Talent και σύγχρονη ηγεσία: Βάθος, όχι επιφάνεια

Για τα κριτήρια ταλέντου, ο Ιωάννης Σαλμόν υπογράμμισε ότι πρέπει να αναζητούνται δεξιότητες “σε βάθος” και όχι η επιφανειακή εικόνα του «καλύτερου παίκτη». Όπως σημείωσε, ακόμη κι αν κάποιος είναι εξαιρετικός, αν δεν είναι έτοιμος να μοιραστεί, να λειτουργήσει ομαδικά και να αποβάλει το άγχος και τον εγωισμό, δεν θα αποδώσει στο πλαίσιο που απαιτείται.

Αντίστοιχα, μίλησε για μια νέα αντίληψη ηγεσίας: όχι ο ηγέτης που «τα ξέρει όλα», αλλά εκείνος που μαθαίνει συνεχώς και κατανοεί ότι δεν κατέχει την απόλυτη αλήθεια. Χρησιμοποίησε το παράδειγμα του Google Maps: το σύστημα δίνει μια διαδρομή, αλλά ο έμπειρος οδηγός γνωρίζει τα «αόρατα» εμπόδια. Έτσι, ο σύγχρονος ηγέτης πρέπει να έχει ουσιαστική επαφή με τους «αισθητήρες» του οργανισμού – δηλαδή τους ανθρώπους – ώστε να συλλέγει αλήθειες που το σύστημα δεν βλέπει.

Κατά τον ίδιο, όταν τέτοιες αλήθειες λείπουν, το σύστημα παράγει προβλήματα που τελικά γίνονται οικονομικό κόστος («το πρόβλημα πάει στο Ταμείο»). Και όταν το κόστος αυξάνει, συχνά η διοίκηση αντιδρά πιέζοντας περισσότερο τα «σημεία», τα οποία απομονώνονται ακόμη πιο πολύ, με συνέπειες που περνούν από το εργασιακό στο κοινωνικό επίπεδο.

Δια βίου μάθηση και εκπαίδευση: «όλων των φορέων»

Στη δια βίου μάθηση ήταν κατηγορηματικός: είναι υπόθεση όλων – κρατών, επιχειρήσεων, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ανθρώπων. Τη συνέδεσε με μια βασική έννοια: να «δω κάτι που δεν έβλεπα χτες». Παράλληλα άσκησε κριτική στην εκπαίδευση που «μπαίνει στο γραφειοκρατικό πλαίσιο της ύλης» αντί της ανακάλυψης, από σχολείο μέχρι πανεπιστήμιο.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην απουσία περιθωρίου λάθους για τους νέους, κάτι που –όπως είπε– τους κλείνει, τους αποτρέπει από το να μιλήσουν και τους στερεί το «οξυγόνο» εξέλιξης. Επικαλέστηκε ακόμη τη συστημική λογική συνεργασίας (με αναφορά και στον Αριστοτέλη), ότι δηλαδή όταν σημεία με διαφορετικές ιδιότητες συνεργάζονται, το σύστημα μπορεί να αποκτήσει ιδιότητες που κανένα σημείο δεν είχε μόνο του.

Gen Z: αλλαγές, ταχύτητα και ανάγκη υποστήριξης

Για τις νεότερες γενιές περιέγραψε ένα περιβάλλον υπερταχύτητας που μοιάζει «με σκοτεινό δωμάτιο»: κινούνται μέσα σε αβεβαιότητα, πιεσμένοι να καινοτομήσουν αλλά και να επιβιώσουν, να είναι ταυτόχρονα προσεκτικοί και γρήγοροι. Υπογράμμισε ότι πρέπει να στηριχθούν, γιατί «αν δεν ενωθεί το παρελθόν με το παρόν, δεν υπάρχει μέλλον», ενώ σημείωσε πως το βασικό που χρειάζεται είναι συνειδητοποίηση του τι συμβαίνει γύρω τους και αποφυγή της παγίδας της υπερ-εξειδίκευσης χωρίς έλεγχο συνάφειας με το περιβάλλον.

HR: Τμήμα ή ευθύνη κομβικών ανθρώπων – και ο εργαζόμενος να μπορεί να «σηκώσει το τηλέφωνο»

Στο ερώτημα αν χρειάζεται ξεχωριστό τμήμα HR, ανέφερε ότι διεθνώς (με παράδειγμα συζητήσεις στις ΗΠΑ) υπάρχει προβληματισμός αν πρέπει να υφίσταται ως αυτόνομη δομή ή να ενσωματώνεται σε κομβικούς ρόλους. Κατά την άποψή του, μπορούν να λειτουργήσουν και τα δύο μοντέλα, με το κρίσιμο να είναι ο εργαζόμενος να νιώθει ότι μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο και να πει το πρόβλημά του. «Το HR είναι εκεί για να δουλεύει για τους υπόλοιπους ανθρώπους», είπε, ώστε αυτοί να ανταποδίδουν μέσα στον οργανισμό.

Κλείνοντας, χρησιμοποίησε ένα διεθνές παράδειγμα υψηλού συμβολισμού, την τραγωδία του Challenger (NASA, 1986), για να δείξει πώς η πίεση χρονοδιαγράμματος, η αποφυγή ανάληψης ευθύνης και η κουλτούρα «να μη εκτεθώ» μπορούν να θάψουν κρίσιμες πληροφορίες «κάτω από το χαλί» – με ολέθριες συνέπειες. Το μήνυμα, όπως το έθεσε, είναι ότι η γραφειοκρατία δεν είναι «χαρτιά», αλλά κοσμοαντίληψη που επιβάλλει πράξεις σε χρόνο, αγνοώντας το εξωτερικό περιβάλλον και την ανθρώπινη αλήθεια μέσα στον οργανισμό.

Δείτε την παρέμβαση Σαλμόν: