Οι εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector (GSI) βρίσκονται στο επίκεντρο της τουρκικής ειδησεογραφίας, καθώς η έναρξη των ερευνών του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» συνοδεύεται από έντονη διπλωματική κινητικότητα.

Τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, βρίσκονται σε εξέλιξη προσπάθειες για τη διευθέτηση των τελευταίων εκκρεμοτήτων, με στόχο να προχωρήσουν οι εργασίες χωρίς καμία πλευρά να εμφανιστεί ότι εγκαταλείπει τις βασικές θέσεις της.

Ωστόσο, η τουρκική πλευρά επιχειρεί ήδη να αξιοποιήσει πολιτικά και διπλωματικά τη φερόμενη επικοινωνία Παρισιού–Άγκυρας, ενώ τα δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο αποτυπώνουν την προσπάθεια παρουσίασης της Τουρκίας ως απαραίτητου συνομιλητή για την υλοποίηση του έργου.

Yeni Şafak: «Η Γαλλία ενημέρωσε γραπτώς την Άγκυρα»

Τη μεγαλύτερη αίσθηση προκαλούν οι πληροφορίες που δημοσίευσε η φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα Yeni Şafak, μέσω του αρθρογράφου Γιαχιά Μποστάν.

Επικαλούμενος διπλωματικές πηγές, ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστήριξε ότι υπήρχε προηγούμενη συνεννόηση μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού, σύμφωνα με την οποία οι τουρκικές αρχές θα λάμβαναν γραπτή ενημέρωση πριν από την έναρξη των ερευνών.

Κατά τον Μποστάν, η ενημέρωση αυτή έχει ήδη πραγματοποιηθεί μέσω επίσημων διπλωματικών διαύλων.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η γαλλική εταιρεία που εμπλέκεται στην υλοποίηση του έργου διατηρεί καλές σχέσεις με την Τουρκία, καθώς φέρεται να έχει και επιχειρηματικά συμφέροντα στη χώρα.

Ο ίδιος συνέδεσε τη συγκεκριμένη εξέλιξη με την πρόσφατη απάντηση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, ο οποίος, όταν ρωτήθηκε για το καλώδιο, απάντησε ότι όλα εξελίσσονται ομαλά.

Πάντως, ο αρθρογράφος παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει το περιεχόμενο της γραπτής γνωστοποίησης, ούτε εάν αυτή ικανοποιεί πλήρως τις απαιτήσεις της τουρκικής πλευράς.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η φερόμενη γαλλική γνωστοποίηση παρουσιάζεται από την τουρκική αρθρογραφία ως προϊόν προηγούμενης διπλωματικής συνεννόησης με την Άγκυρα.

Μέχρι στιγμής, από τις συγκεκριμένες πληροφορίες δεν προκύπτει εάν επρόκειτο για απλή ενημέρωση ή για διαδικασία που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναζήτηση τουρκικής συγκατάθεσης.

Hürriyet: «Η Αθήνα μπλέχτηκε με το καλώδιο»

Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει το θέμα η Hürriyet.

Η τουρκική εφημερίδα παρουσιάζει την προσπάθεια της Ελλάδας να ξεκινήσει τις εργασίες ως διπλωματικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε εξαιτίας των τουρκικών αντιρρήσεων.

Σύμφωνα με την παρουσίασή της, η γαλλική πλευρά δεν έχει ακόμη κατορθώσει να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Άγκυρας, η οποία επιμένει στην παροχή λεπτομερών γραπτών διπλωματικών πληροφοριών πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η Hürriyet επισημαίνει ότι η Αθήνα επιθυμεί να ξεπεράσει τις διαφωνίες και να προχωρήσει το έργο, ενώ παραπέμπει και σε ελληνικά δημοσιεύματα για τα πιθανά σενάρια αντίδρασης της Τουρκίας.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση εντάσσει την ηλεκτρική διασύνδεση στο ευρύτερο πλαίσιο των τουρκικών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο και επιχειρεί να εμφανίσει την Άγκυρα ως παράγοντα που μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη των ερευνών.

A Haber: «Η Ελλάδα πρέπει να ζητήσει άδεια από την Τουρκία»

Αποκαλυπτική για τις επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς είναι και η συζήτηση που μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο A Haber.

Στην εκπομπή υποστηρίχθηκε ότι η κατασκευή υποθαλάσσιου καλωδίου μεταξύ Κρήτης και Κύπρου είναι μεν επιτρεπτή, αλλά, κατά την τουρκική ερμηνεία, απαιτείται έγκριση από το κράτος στην υφαλοκρηπίδα του οποίου πραγματοποιούνται οι εργασίες.

Με αυτό το επιχείρημα, η τουρκική πλευρά επιδιώκει να καταστήσει την προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα απαραίτητη προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των ερευνών.

Στην ίδια τηλεοπτική συζήτηση διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι οι Γάλλοι σταμάτησαν τις κινήσεις τους και επικοινώνησαν με την τουρκική κυβέρνηση, ενώ έγινε αναφορά και σε μελλοντικό γραπτό αίτημα για την εξασφάλιση σχετικής άδειας.

Πρόκειται, ωστόσο, για ισχυρισμούς του τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου και όχι για επιβεβαιωμένη διαδικασία αδειοδότησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που παρουσιάστηκε, εάν η Τουρκία επέτρεπε την πραγματοποίηση των εργασιών χωρίς αντίδραση, θα δημιουργούσε προηγούμενο που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αναδεικνύει ότι για την Άγκυρα το επίδικο δεν είναι αποκλειστικά η κατασκευή του καλωδίου, αλλά η διατήρηση και προβολή των αξιώσεών της επί θαλάσσιων περιοχών της Ανατολικής Μεσογείου.

Νέα τουρκική NAVTEX και αμφισβήτηση της ελληνικής δικαιοδοσίας

Οι τουρκικές αντιδράσεις δεν περιορίζονται σε δημοσιεύματα και τηλεοπτικές τοποθετήσεις.

Η Άγκυρα προχώρησε και σε έκδοση NAVTEX, αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία της Ελλάδας να αναγγέλλει τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες.

Στο τουρκικό μήνυμα αναφέρεται ότι τμήμα της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX HA15-1411/26 βρίσκεται εντός θαλάσσιας ζώνης την οποία η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.

Η Άγκυρα επικαλείται τη γνωστοποίηση συντεταγμένων που είχε πραγματοποιήσει προς τον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020, με το έγγραφο A/74/757.

Παράλληλα, δηλώνει ότι δεν συναινεί στις αναφερόμενες ερευνητικές δραστηριότητες και απαιτεί κάθε σχετική εργασία στις περιοχές που διεκδικεί να συντονίζεται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.

Η επίκληση της γνωστοποίησης προς τα Ηνωμένα Έθνη δεν σημαίνει, πάντως, ότι οι τουρκικές αξιώσεις έχουν αναγνωριστεί διεθνώς ή ότι έχουν επιλυθεί οι επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις θαλάσσιων ζωνών.

Τουρκικό ΥΠΕΞ: «Παράνομες έρευνες στην υφαλοκρηπίδα μας»

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η τοποθέτηση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών.

Η Άγκυρα χαρακτηρίζει τις σχεδιαζόμενες δραστηριότητες του γαλλικού σκάφους παράνομη θαλάσσια επιστημονική έρευνα σε περιοχή που διεκδικεί ως τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Υποστηρίζει επίσης ότι οι ελληνικές και κυπριακές NAVTEX δεν είναι εξουσιοδοτημένες και ότι έχει προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για την ακύρωσή τους.

Στη σχετική ανακοίνωση, η τουρκική πλευρά επιμένει στην ανάγκη προηγούμενης συγκατάθεσής της, παρουσιάζοντας τις απαιτήσεις αυτές ως απορρέουσες από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Διακηρύσσει, παράλληλα, ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται όσα θεωρεί κυριαρχικά της δικαιώματα, προβάλλοντας ταυτόχρονα την ανάγκη διαλόγου και συντονισμού.

Τι προβλέπει πραγματικά το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας

Η τουρκική επιχειρηματολογία αναδεικνύει μία ουσιώδη νομική διάκριση μεταξύ της πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και της διεξαγωγής θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας.

Το άρθρο 79 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει σε όλα τα κράτη το δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα. Δεν προβλέπει γενική υποχρέωση λήψης άδειας του παράκτιου κράτους για τη χάραξη της διαδρομής ενός καλωδίου, σε αντίθεση με όσα ορίζει ειδικά για τους υποθαλάσσιους αγωγούς.

Αντιθέτως, το άρθρο 246 προβλέπει διαφορετικό καθεστώς για τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα.

Επομένως, η νομική φύση των συγκεκριμένων ερευνών αποτελεί κρίσιμο ζήτημα στην αντιπαράθεση.

Σε κάθε περίπτωση, η Τουρκία δεν μπορεί να θεμελιώσει δικαιώματα σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές απλώς και μόνο επειδή έχει υποβάλει μονομερώς συντεταγμένες στον ΟΗΕ.

Το διπλωματικό διακύβευμα για την Αθήνα

Το ερώτημα που ανακύπτει από τις τελευταίες εξελίξεις δεν αφορά μόνο το πότε θα ξεκινήσουν οι εργασίες του «Abeille Marengo», αλλά και υπό ποιες διπλωματικές προϋποθέσεις θα πραγματοποιηθούν.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να εμφανίσει τη γραπτή επικοινωνία με τη Γαλλία ως επιβεβαίωση ότι οι αντιρρήσεις της λαμβάνονται υπόψη πριν από την υλοποίηση του έργου.

Για την Αθήνα, η διάκριση ανάμεσα σε μια απλή διπλωματική γνωστοποίηση και στην αναγνώριση ανάγκης προηγούμενης τουρκικής συγκατάθεσης έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η ύπαρξη επίσημου εγγράφου προς την Άγκυρα, το περιεχόμενο του οποίου παραμένει άγνωστο, δεν αρκεί από μόνη της για να διαπιστωθεί ότι αναγνωρίστηκε τουρκική δικαιοδοσία.

Ωστόσο, η προσπάθεια της Τουρκίας να μετατρέψει μια διαδικασία επικοινωνίας σε πολιτικό προηγούμενο αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην επιχειρηματολογία των τουρκικών μέσων ενημέρωσης.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και με τη δυνατότητα άσκησης των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το εάν η πόντιση του καλωδίου θα προχωρήσει χωρίς νέες παρεμβάσεις της Άγκυρας παραμένει ανοικτό. Εξίσου κρίσιμο, όμως, είναι να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς περιλαμβάνει η φερόμενη γαλλική γνωστοποίηση και εάν η διπλωματική διαδικασία περιορίζεται στην ενημέρωση ή δημιουργεί περιθώρια για μελλοντικές τουρκικές αξιώσεις

Σαφές μήνυμα για την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο έστειλε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν το αναφαίρετο δικαίωμα να προχωρήσουν στην πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης χωρίς να ζητήσουν άδεια ή να ενημερώσουν την Τουρκία. Παράλληλα, ζήτησε την άμεση επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στα νησιά της Ανατολικής Μεσογείου και την κατάθεση στον ΟΗΕ των γεωγραφικών συντεταγμένων των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Σε συνέντευξή του στο MEGA News και στον δημοσιογράφο Νίκο Παναγιωτόπουλο, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Ακαδημαϊκός ανέλυσε το νομικό καθεστώς που διέπει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, το Great Sea Interconnector (GSI), τις τουρκικές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις υποχρεώσεις της ελληνικής πλευράς βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πολιτικές ανατροπές στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την ήττα του Ντόναλντ Τραμπ και των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, εκτιμώντας ότι το νέο πολιτικό σκηνικό δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες για την αντιμετώπιση των τουρκικών επιδιώξεων, ιδιαίτερα όσον αφορά την ενδεχόμενη προμήθεια αμερικανικών μαχητικών F-35 από την Άγκυρα.

«Ούτε ενημέρωση ούτε άδεια της Τουρκίας για το καλώδιο»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί δικαίωμα των δύο κρατών, το οποίο θεμελιώνεται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας του ΟΗΕ (UNCLOS).

Σύμφωνα με τη νομική του προσέγγιση, η προγραμματισμένη διαδρομή του καλωδίου βρίσκεται εντός της ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας, γεγονός που, όπως τόνισε, αποκλείει οποιαδήποτε απαίτηση της Άγκυρας να εγκρίνει τις σχετικές εργασίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε νομικώς ανυπόστατο, επισημαίνοντας ότι δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και επομένως δεν μπορεί να επηρεάσει την υλοποίηση του έργου.

Κατά τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η NAVTEX που εξέδωσε η αρμόδια ελληνική αρχή στις 6 Οκτωβρίου 2026 για τις έρευνες βάθους του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo» επαρκεί για την έναρξη των προβλεπόμενων εργασιών.

Το πλοίο επιχειρεί για λογαριασμό της γαλλικής εταιρείας Nexans, που συμμετέχει στην υλοποίηση του έργου Great Sea Interconnector.

Προειδοποίηση προς τις εταιρείες και αιχμές για τη Γαλλία

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η τοποθέτηση του Προκόπη Παυλόπουλου σχετικά με τις αρμοδιότητες των εταιρειών που εμπλέκονται στην ηλεκτρική διασύνδεση.

Όπως εξήγησε, οι εταιρείες εκτελούν τις εργασίες στο πλαίσιο συμβατικής σχέσης και δεν διαθέτουν ανεξάρτητη εξουσιοδότηση να προχωρούν σε ενέργειες που ενδέχεται να επηρεάσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι δεν νομιμοποιούνται να ζητούν άδεια από την Τουρκία ούτε να προβαίνουν σε ειδικές ανακοινώσεις προς τις τουρκικές αρχές για τις σχετικές εργασίες.

Επικαλέστηκε, μάλιστα, τη μεταβίβαση της άδειας του έργου στις 10 Οκτωβρίου 2025 από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Κύπρου προς τον ΑΔΜΗΕ, επισημαίνοντας ότι οι συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων συνδέονται με το πλαίσιο αδειοδότησης του έργου.

Στο ίδιο πλαίσιο, διατύπωσε τη θέση ότι τυχόν μονομερείς ενέργειες των εταιρειών προς την Τουρκία, εφόσον υπερβαίνουν την εξουσιοδότησή τους, δεν δεσμεύουν νομικά την Ελλάδα.

Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η αναφορά του στη γαλλική κυβέρνηση.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστήριξε ότι οποιαδήποτε ρηματική διακοίνωση ή άλλη ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία δεν δεσμεύει την ελληνική πλευρά, καθώς το Παρίσι δεν διαθέτει σχετική αρμοδιότητα ή εξουσιοδότηση.

Προχώρησε μάλιστα στην εκτίμηση ότι, εφόσον έχει πραγματοποιηθεί τέτοια ενέργεια, θα μπορούσε να συνιστά έμμεση προσβολή των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, με ενδεχόμενες συνέπειες για την εξέλιξη του έργου.

Πρόκειται για υπό όρους νομική τοποθέτηση του Προκόπη Παυλόπουλου και όχι για επιβεβαίωση ότι η γαλλική κυβέρνηση έχει πράγματι προβεί σε τέτοια ενέργεια.

Πρώτη κίνηση: Επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο Προκόπης Παυλόπουλος παρουσίασε δύο συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που, κατά την άποψή του, οφείλει να αναλάβει η Ελλάδα για τη θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.

Η πρώτη αφορά την άμεση επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια στα νησιά της ευρύτερης Ανατολικής Μεσογείου.

Υπενθύμισε ότι έχει υποστηρίξει αυτή τη θέση ήδη από το 2019, όταν βρισκόταν στην Προεδρία της Δημοκρατίας, θεωρώντας ότι πρόκειται για δικαίωμα το οποίο αναγνωρίζεται από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του, η επέκταση των χωρικών υδάτων θα ενίσχυε την ελληνική κυριαρχία στην περιοχή, ενώ ταυτόχρονα θα αποτελούσε έμπρακτη απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη επιλογή θα καθιστούσε ακόμη πιο εμφανή τη νομική αδυναμία του μνημονίου και θα διεύρυνε το πεδίο άσκησης των ελληνικών δικαιωμάτων.

Δεύτερη κίνηση: Κατάθεση συντεταγμένων της υφαλοκρηπίδας στον ΟΗΕ

Η δεύτερη πρωτοβουλία αφορά την ενεργοποίηση των προβλέψεων του άρθρου 156 του νόμου 4001/2011 σχετικά με τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος επισήμανε ότι, μολονότι το συγκεκριμένο άρθρο υποβλήθηκε το 2012 στην αρμόδια Διεύθυνση Δικαίου της Θάλασσας και Θαλασσίων Υποθέσεων του ΟΗΕ (DOALOS), δεν ακολούθησε, σύμφωνα με όσα ανέφερε, η κατάθεση των αντίστοιχων γεωγραφικών συντεταγμένων στην αρμόδια Γραμματεία του Οργανισμού.

Κατά την άποψή του, αυτή η εκκρεμότητα πρέπει να αντιμετωπιστεί χωρίς άλλη καθυστέρηση.

Η κατάθεση των συντεταγμένων, όπως υποστήριξε, θα συνέβαλλε στην πληρέστερη ενεργοποίηση του σχετικού εθνικού κανονιστικού πλαισίου, τουλάχιστον ως προς τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Πάντως, η κατάθεση συντεταγμένων αποτελεί διακριτή διαδικασία από τη διεθνή οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών με επικαλυπτόμενες αξιώσεις.

Η ήττα Τραμπ και το ενδεχόμενο να μπλοκαριστούν τα τουρκικά F-35

Περνώντας στις εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκτίμησε ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026, όπως επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε το Associated Press. Οι νέες πλειοψηφίες θα αναλάβουν τον Ιανουάριο του 2027.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το μέλλον των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, υπογραμμίζοντας ότι έχουν αποκτήσει ισχυρά στρατηγικά θεμέλια, τα οποία δεν εξαρτώνται από τις εκάστοτε πολιτικές συγκυρίες.

Αντίθετα, εκτίμησε ότι η νέα σύνθεση της Γερουσίας ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τις φιλοδοξίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για την απόκτηση προηγμένων αμερικανικών οπλικών συστημάτων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανή προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών F-35, για την οποία ο πρώην Πρόεδρος θεωρεί ότι οι νέοι πολιτικοί συσχετισμοί στην Ουάσιγκτον δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια στην Άγκυρα.

Συνέδεσε αυτές τις εξελίξεις με την πρόσφατη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέναντι στις τουρκικές παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, εκτιμώντας ότι διαμορφώνεται μια ευκαιρία για την Ελλάδα και την Κύπρο να προωθήσουν αποτελεσματικότερα τις θέσεις τους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η αποφασιστική συνέχιση των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση θα μπορούσε να αποτελέσει έμπρακτη απόδειξη της βούλησης Αθήνας και Λευκωσίας να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους.

«Ο Τραμπ πρόδωσε τις δεσμεύσεις του MAGA»

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας απέδωσε την εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών κυρίως στην αναντιστοιχία μεταξύ των προεκλογικών υποσχέσεων του Ντόναλντ Τραμπ και της πολιτικής που ακολούθησε μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.

Όπως υποστήριξε, ο Αμερικανός Πρόεδρος είχε δεσμευτεί για τον τερματισμό των πολέμων και τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης των Αμερικανών, αλλά οι εξελίξεις κινήθηκαν προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στον πόλεμο με το Ιράν, τον οποίο θεωρεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανακολουθίας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Στο οικονομικό πεδίο, αναφέρθηκε στην αύξηση του πληθωρισμού, στην επιβάρυνση του κόστους ζωής και στην άνοδο του κόστους των στεγαστικών δανείων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στο αμερικανικό δημόσιο χρέος, υποστηρίζοντας ότι έχει ξεπεράσει τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια, με αρνητικές επιπτώσεις στη διεθνή οικονομική αξιοπιστία των ΗΠΑ και στον ρόλο του δολαρίου.

Ο «τραμπισμός» δεν τελειώνει με μια εκλογική ήττα

Παρά τη μεγάλη εκλογική ανατροπή, ο Προκόπης Παυλόπουλος εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς το κατά πόσο η ήττα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος σηματοδοτεί και το τέλος του «τραμπισμού».

Υποστήριξε ότι το συγκεκριμένο πολιτικό φαινόμενο έχει βαθύτερες κοινωνικές και οικονομικές ρίζες, οι οποίες δεν πρόκειται να εξαφανιστούν με μία εκλογική αναμέτρηση.

Κατά την εκτίμησή του, σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των συνθηκών που ευνόησαν την άνοδο του Τραμπ είχαν και οι αδυναμίες της προηγούμενης κυβέρνησης Μπάιντεν, ιδιαίτερα όσον αφορά τη θέση των οικονομικά ασθενέστερων κοινωνικών στρωμάτων.

Παράλληλα, επισήμανε ότι πρόσωπα που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τη διαδοχή του Τραμπ στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, όπως ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, έχουν ταυτιστεί πολιτικά με βασικές επιλογές του κινήματος MAGA.

Από την άλλη πλευρά, διαπίστωσε ότι το Δημοκρατικό Κόμμα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, ενώ δεν έχει αναδείξει, κατά την άποψή του, μια ισχυρή ηγετική προσωπικότητα για τις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Φόβοι για νέα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν

Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε ο Προκόπης Παυλόπουλος για την πορεία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής μέχρι την ολοκλήρωση της προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.

Υπογράμμισε ότι η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα του Αμερικανού Προέδρου να προωθεί την εσωτερική πολιτική ατζέντα του, χωρίς όμως να εξαλείφει τις ευρείες αρμοδιότητές του στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο νέων μεγάλων αμερικανικών πληγμάτων εναντίον του Ιράν, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις του Τραμπ εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται, κατά την εκτίμησή του, από έντονη απρόβλεπτη συμπεριφορά.

Μια τέτοια εξέλιξη, προειδοποίησε, θα μπορούσε να προκαλέσει νέες αρνητικές συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.

Μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση: Ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας

Ο Προκόπης Παυλόπουλος άσκησε κριτική και στην πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά την εκτίμησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να περιορίσει τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης, αντιμετωπίζοντάς την ως εξαρτημένο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ωστόσο, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη αντίληψη δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον Τραμπ, αλλά έχει βαθύτερες ρίζες στην αμερικανική πολιτική και κοινωνία.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην αντίληψη ότι οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του κόστους της ευρωπαϊκής ασφάλειας, χωρίς να λαμβάνουν τα αντίστοιχα ανταλλάγματα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνει την ευρωπαϊκή ενοποίηση και να ενισχύσει ουσιαστικά την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ).

Όπως επισήμανε, οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή ανέδειξαν τις αδυναμίες της Ευρώπης να λειτουργήσει ως αυτόνομος και αποτελεσματικός διεθνής παράγοντας.

Για τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής παρουσίας αποτελεί προϋπόθεση ώστε η Ένωση να υπερασπιστεί αποτελεσματικότερα την ειρήνη, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.

Η παρέμβασή του συνδέει, έτσι, την ανάγκη αποφασιστικής υπεράσπισης των ελληνικών και κυπριακών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο με τις ευρύτερες αλλαγές που συντελούνται στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών, Ευρώπης και Τουρκίας.

Η Τουρκία δεν αναμένεται να παρεμποδίσει τις έρευνες του γαλλικού πλοίου για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (GSI), καθώς, σύμφωνα με τουρκικές πηγές που μίλησαν στο MEGA και τη Μαρία Ζαχαράκη, η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα θεωρείται επαρκής για να προχωρήσουν οι εργασίες. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί ένταση στο πεδίο και ότι έχει διαμορφωθεί μια φόρμουλα συνεννόησης μέσω της Γαλλίας, χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή ενημέρωση από την Ελλάδα.

«Από τη στιγμή που το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών υπέβαλε το αίτημα, δεν θα υπάρξει πρόβλημα», ανέφεραν χαρακτηριστικά.

Οι ίδιες πηγές διευκρίνισαν ότι για την Τουρκία αρκεί η ενημέρωση από το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών, παραπέμποντας στο προηγούμενο των ιταλικών ερευνών στην Κάσο το 2024, όταν, όπως υποστηρίζουν, ακολουθήθηκε ανάλογη διαδικασία.

«Δεν θα υπάρξει πρόβλημα να προχωρήσει το πλοίο»

Αναφορικά με την έναρξη των ερευνών του γαλλικού πλοίου, που αναμένεται τη Δευτέρα, δεν προβλέπεται παρεμπόδιση των εργασιών.

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, το ενδεχόμενο παρουσίας τουρκικών πολεμικών πλοίων σε απόσταση από την περιοχή των ερευνών, δεδομένης και της αναμενόμενης παρουσίας ελληνικών ναυτικών δυνάμεων.

Διαφορετικές ερμηνείες της ίδιας διαδικασίας

Με λίγα λόγια, σε αυτό που φαίνεται να καταλήγει η όλη ιστορία του GSI είναι μια λύση αμοιβαίας διευκόλυνσης: Η Αθήνα λέει ότι δεν ζήτησε άδεια, η γαλλική πλευρά επικοινωνεί με την Άγκυρα και η Τουρκία παρουσιάζει ότι πήρε ενημέρωση. Άρα, έχει επιτευχθεί κάποια επιχειρησιακή συνεννόηση.

Πρόκειται για το γνώριμο διπλωματικό μοτίβο, όπου θα μπορούσε να επιτρέψει τη διεξαγωγή των ερευνών χωρίς ένταση στο πεδίο, με κάθε πλευρά να διατηρεί τη δική της ερμηνεία για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.