Γενικά θέματα
Το νέο πολεμικό θέατρο στη Μέση Ανατολή ως καταλύτης για την πλανητική ανακατανομή ισχύος
Οι ΗΠΑ και οι στρατηγικοί τους συνοδοιπόροι παγκοσμίως, απεργάζονται τη διάρρηξη του ευρασιατικού άξονα των χερσαίων δυνάμεων
Γράφει ο Δημήτρης Παπαδογιάννης*
Την τελευταία εβδομάδα η παγκόσμια κοινότητα έχει γίνει μάρτυρας μίας πρωτοφανούς στρατιωτικής αντιπαράθεσης, στην ιστορικά και γεωπολιτικά ασταθή Μέση Ανατολή. Η πρόσφατη και υψηλής έντασης, ιρανο-ισραηλινή σύρραξη κατ’ουσίαν συμπληρώνει το επιστέγασμα μίας αντιπαλότητας με ιστορικό βάθος και αφετηρία το έτος 1979, όταν το τρέχον καθεστώς της Τεχεράνης μετετράπη σε λήπτη της εξουσίας, ανατρέποντας τη μοναρχική και φιλοδυτική διοίκηση του Σάχη. Με την άνοδό της στην εξουσία, η νεοπαγής τότε ιρανική κυβέρνηση διεκήρυξε πως ύστατο στρατηγικό στόχο της ισλαμικής επανάστασης αποτελεί η υπαρξιακή εξάλειψη της ισραηλινής κρατικής οντότητας. Από εκείνη την περίοδο όμως, ακόμα ψυχροπολεμική, σήμερα βιώνουμε μία αισθητή ανακατανομή της παγκόσμιας ισχύος σε διεθνές επίπεδο με αναδυόμενες περιφερειακές δυνάμεις οι οποίες ενίοτε προσκολλώνται ως πολεμικοί αντιπρόσωποι των ισχυρών παικτών της παγκόσμιας σκακιέρας με επακόλουθο, την εκκόλαψη νέων εστιών σύγκρουσης παγκοσμίως και ιδιαίτερα στο πολυτάραχο γεωγραφικό μωσαϊκό της Μέσης Ανατολής.
Η στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ με την κωδική ονομασία ‘’ανατέλλοντας λέων’’ εκφράζει ίσως την τελευταία πράξη ενός ευρέως κύκλου αιματοχυσίας που εκδηλώθηκε με τη φοβερή και ανεπανάληπτη επίθεση της 7ης Οκτωβρίου του 2023, όταν η παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς, ως ένας εκ των τριών ένοπλων- μη κρατικών, βραχιόνων του Ιράν, έπληξε το εβραϊκό κράτος με πρωτοφανή σφοδρότητα. Το Ιράν όμως δεν ενήργησε κατά μόνας, ούτε απόλυτα αυτοβούλως αλλά ως πληρεξούσιος κυρίως της Κίνας η οποία στοχεύει στη στρατηγική υπονόμευση του εμπορικού διαδρόμου της Ινδίας (IMEC) και τη ναρκοθέτηση των συμφωνιών του Αβραάμ το 2020, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, ανάμεσα σε Ισραήλ και σημαντικά μουσουλμανικά κράτη της ευρύτερης περιοχής με σκοπό την ενεργειακή και διπλωματική διασύνδεση των χωρών αυτών και την απόπειρα πολιτικής σταθεροποίησης μίας τόσο εύθραυστης γεωγραφικής τοποθεσίας. Αυτές οι πρωτοβουλίες έθεταν φραγμό στην επιρροή του Ιράν καθώς και στο αντίστοιχο φιλόδοξο σχέδιο της Κίνας ‘’belt and road initiative’’ για την αναβίωση του δρόμου του μεταξιού. Εκ των γεγονότων μπορούμε να εξάγουμε ένα συγκρατημένο συμπέρασμα πάντα, πως οι προαναφερόμενες απόπειρες διπλωματικής προσέγγισης αλλά και τα εμπορικά σχέδια, ενδέχεται να έχουν ακυρωθεί ανεπιστρεπτί. Δευτερευόντως, η νέα έκρηξη εκτεταμένης βίας στο εν λόγω μέρος, συνέφερε και τη Ρωσική Ομοσπονδία καθώς θα αποσπούσε τη μανιώδη εστίαση και στρατιωτική αφοσίωση του δυτικού στρατοπέδου από το ουκρανικό μέτωπο. Ως εκ τούτου λοιπόν, αντιλαμβανόμαστε πως η μαινόμενη και εν μέρει πολιτιστική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ή έστω κονταροχτύπημα μεταξύ δύο συστημάτων έχει πολύ βαθύτερες ρίζες και φυσικά ακτινωτές επιδράσεις από όσο φαίνεται. Συνεπώς τα εκτυλισσόμενα γεγονότα τα οποία εμπλουτίζονται διαρκώς με νέα δεδομένα, χρίζουν επιμελούς αποκρυστάλλωσης.
Εν αρχή, το κράτος του Ισραήλ ξεκίνησε μία αστραπιαία επίθεση κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κινητοποιώντας την πολεμική του αεροπορία και στοχοθετώντας πυρηνικές εγκαταστάσεις, τις μονάδες παραγωγής ενέργειας και φυσικά παντός τύπου στρατιωτικό υλικό. Διεμήνυσε πως, πρωτεύοντας στρατηγικός στόχος των IDF είναι η παρεμπόδιση του Ιράν να μετατραπεί σε κάτοχο πυρηνικού οπλισμού και σε δεύτερο χρόνο η ανατροπή του καθεστώτος των φρουρών της επανάστασης, περισσότερο όμως ως συνεπακόλουθο μέσα από την καλλιέργεια μίας τεχνητής πολιτικής κρίσης στο εσωτερικό του Ιράν, εκμεταλλευόμενοι την κοινωνική δυσαρέσκεια που θα προκαλείτο από την απώλεια γοήτρου για το ιρανικό έθνος, κατόπιν των απανωτών πληγμάτων. Επιπρόσθετα, Ισραηλινοί αξιωματούχοι απείλησαν ακόμα και με φυσική εξόντωση τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ. Μολαταύτα, το δεύτερο κατά σειρά εγχείρημα αποτελεί έναν ιδιαίτερα δυσεπίλυτο γρίφο και θα εξηγήσουμε παρακάτω τους λόγους. Η μόνη ασφαλής παραδοχή προς στιγμήν είναι πως αυτός ο νέος γύρος πολέμου εξακολουθεί να είναι αβυσσαλέος, δίχως τη διάνοιξη κάποιου διπλωματικού παραθύρου παρά τις διαβουλεύσεις στη Γενεύη, όπου αρκετοί ευρωπαίοι υπουργοί απευθύνονταν στον Ιρανό ΥΠΕΞ σαν εκπρόσωπο ολοκληρωτικά ηττημένης χώρας, υπαγορεύοντας όρους που το Ιράν από την πλευρά του έχει ορίσει ως αδιαπραγμάτευτους, κάτι που προφανώς δε συμβάλλει στην ορθή διαχείριση και την επίλυση της διένεξης. Ταυτοχρόνως ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν προσφέρθηκε εκούσια για την ανάληψη διαμεσολαβητικού ρόλου καθότι η Μόσχα επιθυμεί να αποτρέψει την επέκταση της κλιμάκωσης και φυσικά την πρόληψη της ανατροπής του καθεστώτος της Τεχεράνης διότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα είχε απωλέσει το στιβαρότερο συμμαχικό της προπύργιο στα νοτιανατολικά της και ιδίως στο κρίσιμο σύνορο με τον Καύκασο. Αντιστοίχως η Κίνα δεν είναι διατεθειμένη να μείνει ως απλός θεατής απέναντι σε μία ενδεχόμενη στρατιωτική απίσχανση και πολιτική πτώση του Ιράν αφού το τελευταίο καταλαμβάνει τη θέση του κύριου προμηθευτή πετρελαίου για την Κίνα. Για τους παραπάνω λόγους, Μόσχα και Πεκίνο προέβησαν σε προφορική καταδίκη των επιθετικών διαθέσεων του Ισραήλ κατά του Ιράν. Η Κίνα ωστόσο συνεχίζει το βηματισμό της παρασκηνιακά παρέχοντας στο Ιράν δορυφορική κάλυψη για πραγματοποίηση πληγμάτων ακριβείας στην καρδιά ισραηλινών κρίσιμων κέντρων και κρίσιμων υποδομών όπως ο λιμένας της Χάιφα. Η εξέλιξη αυτή έχει ως συνέπεια τη μειωμένη απόδοση του ‘’σιδηρούντος θόλου‘’ η οποία έπεσε από το 90% στο 65% διαρκούσης της τελευταίας ανταλλαγής πυραυλικών χτυπημάτων. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενώ στα πρώτα στάδια της αντιπαράθεσης με την Τεχεράνη, διατηρούσε περισσότερο διπλωματική στάση, όταν πλέον οι διαπραγματεύσεις έπαψαν να αποδίδουν και το Ισραήλ από την πλευρά του δυσκολευόταν να επιφέρει ουσιαστικές ζημιές στη βάση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν καθώς στερείτο της απαραίτητης τεχνολογίας για να αγγίξει στρατιωτικά τις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις των Ιρανών. Τον παρακολουθήσαμε αρχικά να αρκείται σε ασαφείς δηλώσεις, αφήνοντας υπόνοιες για χτύπημα κατά του Ιράν μέσα στο Σαββατοκύριακο, κάτι που εν τέλει έπραξε τη νύχτα της 22ας Ιουνίου. Οι ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών απέστειλαν βαρέα βομβαρδιστικά Β-2 φορτωμένα με τις περιβόητες διατρητικές βόμβες (bunker buster), ρίπτοντάς τες πάνω στις τρία κρισιμότερα κέντρα παραγωγής και επεξεργασίας απεμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και συγκεκριμένα στο Ισφαχάν, στο Φoρντό και στη Ναντάνζ. Παρόλη τη συντονισμένη και κοινή θριαμβολογία εκ μέρους της αμερικανικής και ισραηλινής ηγεσίας, το μέγεθος των ζημιών στον εχθρό δεν είναι ακόμη υπολογισμένο και εξακριβωμένο. Ο ισχυρισμός μας εδώ εδράζεται σε πληροφορίες που κυκλοφόρησαν μερικές ώρες μετά την εκτέλεση της αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης και αναφέρουν πως οι πληγείσες ιρανικές εγκαταστάσεις τελικά περιείχαν ελάχιστο απόθεμα πυρηνικού υλικού σύμφωνα με ανακοίνωση του ΔΟΑΕ, γεγονός που ενισχύει τις υποψίες περί μεταφοράς των κρίσιμων εργαλείων σε νέες μυστικές τοποθεσίες. Σε μία διαφορετική περίπτωση θα υπήρχε μέγιστος κίνδυνος διάχυσης ραδιενέργειας με ανεξέλεγκτες συνέπειες. Αξιολογώντας την πολιτική απόφαση του Αμερικανού προέδρου, συμπεραίνουμε πως η έντονη αυτή στρατιωτική ενέργεια των ΗΠΑ, όντας και βομβαρδισμός ακριβείας, αποσκοπεί εμφανώς στην τρομοκράτηση της ιρανικής ηγεσίας και ουδόλως στην εκθρόνισή της, σε αντίθεση με το Ισραήλ, ώστε να τη σύρει σε έναν νέο διαπραγματευτικό γύρο υπαγορεύοντας τους όρους από θέση ισχύος αλλά και για να λάβει την επικοινωνιακή επιβεβαίωση από το στενότερο σύμμαχό του στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον ο Τραμπ με την πολεμική κίνηση κατά του Ιράν, πιθανολογείται να προκαλέσει κλονισμό της εμπιστοσύνης στη βάση των εκλογέων του και να αλλοιώσει τις αρχές και τους στόχους του κινήματος MAGA, δεδομένου πως εξελέγη με την υπόσχεση να αποσύρει τις ΗΠΑ από κάθε πολεμική εμπλοκή εκτός του αμερικανικού εδάφους. Συγκεκριμένα ένας εκ των στενότερων συνεργατών του, ο Στιβ Μπάνον, του έκρουσε τον κώδωνα για πρόκληση εσωτερικού πολιτικού κόστους σε περίπτωση που αποπειραθεί να εξαπολύσει μία στρατιωτική επιχείρηση παρόμοια με την ‘’καταιγίδα της ερήμου’’. Εξ’ αποτελέσματος παρατηρούμε την αμερικανική προεδρία αμέσως μετά τα ιρανικά αντίποινα’ μέσω πληγμάτων σε αμερικανικές βάσεις, δια αντιπροσώπων στη Συρία και απευθείας στο Κατάρ, να μην επιλέγει το δρόμο της ανταπάντησης αλλά της κατάπαυσης του πυρός, τουλάχιστον προς ώρας.
Οι αρχές της Τεχεράνης από την πλευρά τους, εκτόξευσαν απειλές για παρεμπόδιση της ελεύθερης ναυσιπλοϊάς στον κρίσιμο δίαυλο των στενών του Ορμούζ, φτάνοντας μάλιστα πολύ κοντά στο να λάβουν σχετική απόφαση την οποία εν τέλει δεν πραγματοποίησαν. Από την εν λόγω θαλάσσια οδό διακινείται το 20% της καθημερινής κατανάλωσης πετρελαίου και η διακοπή της αβλαβούς διέλευσης των πετρελαιοφόρων θα εκτόξευε την τιμή του ‘’μαύρου χρυσού’’ σε δυσθεώρητα ύψη, επιφέροντας οικονομικές πληγές στη Δύση και συνάμα στην παγκόσμια οικονομία. Ο ενεργειακός εκβιασμός εκ μέρους του Ιράν τωόντι αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα όπλα της Ισλαμικής Δημοκρατίας αλλά ταυτοχρόνως αυτή η επιλογή θα επέφερε οικονομική αυτοχειρία και για την ίδια την Τεχεράνη καθώς θα έπαυε και η ίδια τις εξαγωγές της. Παρενθετικά μπορούμε να σημειώσουμε εδώ πως μια τέτοια εξέλιξη θα συνέφερε μόνο τη Ρωσία καθώς πολλοί θα απευθύνονταν στο Κρεμλίνο για να καλύψουν το κενό του ενεργειακού εφοδιασμού. Επιπρόσθετα για να καταστεί αποτελεσματική μία τέτοιου τύπου στρατηγική, απαιτείται να έχει εύλογη διάρκεια κάτι που θα δυσαρεστούσε και τη σύμμαχό της, Κίνα, εκτός εάν ο ναυτικός βραχίονας των φρουρών της επανάστασης στόχευε αποκλειστικά, σε εμπορικά πλοία δυτικών συμφερόντων και παράλληλα η ιρανική διπλωματικά αντιπροσωπεία να παρείχε εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης στο Πεκίνο εάν κάτι τέτοιο ήταν ρεαλιστικό φυσικά, μέσα στην ταραχώδη ατμόσφαιρα που έχει διαμορφωθεί. Αντιστοίχως το Ιράν εάν σχεδίαζε να εμπλακεί σε μία μακροχρόνια και πιο ολοκληρωτικού χαρακτήρα πολεμική αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ θα ήταν αναγκαίο να εξασφαλίσει εγγυήσεις στρατιωτικής αρωγής από τη Ρωσία και την Κίνα.
Τώρα, λίγα λόγια για το ενδεχόμενο μίας πολιτικής ανατροπής στο εσωτερικό του Ιράν. Διαβάζουμε ενίοτε σε μεγάλο αριθμό αναλύσεων ,να εκφράζεται η άποψη πως η ιρανική κοινωνία είναι δυσαρεστημένη με πολλές από τις αποφάσεις και τα μέτρα της κυβέρνησής της και πως έχει έρθει η στιγμή να αναλάβει τη διοίκηση της χώρας μία νέα φατρία πολιτικών προσώπων. Όμως την τρέχουσα περίοδο, ο πρόεδρος του Ιράν δεν χαίρει της εύνοιας του ανώτατου ηγέτη, προερχόμενος από την αντίπαλη φράξια. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει πως ο ιρανικός λαός είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διχαστεί στην πράξη και όπως κάθε κοινωνία που καθίσταται δέκτης πολεμικών γεγονότων, συσπειρώνεται γύρω από το πρόσωπο της ηγεσίας του. Ισχυρή απόδειξη της ομοψυχίας τους, αποτελούν οι ογκώδεις εθνικού χαρακτήρα, διαδηλώσεις που σημειώθηκαν στην ιρανική πρωτεύουσα στον απόηχο των αμερικανικών αεροπορικών επιθέσεων. Επιπρόσθετα ένα regime change μπορεί να επιφέρει μία ασύμμετρη και ρευστή επόμενη μέρα με κύρια συνέπεια την επέκταση της γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή ομοίως με τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεϊν στο Ιράκ, την Αραβική Άνοιξη και την πρόσφατη ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία επακόλουθο της οποίας ήταν η επικράτηση του τζιχαντισμού. Eπιπλέον έναν ενδεχόμενο πολιτικό τερματισμό του υφιστάμενου καθεστώτος δε θα διαδεχθεί απαραιτήτως και μία ιδεολογική του εξάλειψη καιθότι, θύλακες νοσταλγών της υποθετικά ανατραπείσας κυβέρνησης θα είχαν ριζώσει σε νευραλγικά τμήματα του κράτους με πρώτες τις ένοπλες δυνάμεις και τις αστυνομικές υπηρεσίες και κοντά σε αυτούς μία κρίσιμη και με κινηματικές δυνατότητες, μάζα, υποστηρικτών της ισλαμικής επανάστασης που θα ενεργούσαν άμεσα για να αποσταθεροποιήσουν την όποια νέα διοίκηση φιλικά προσκείμενη προς το Ισραήλ και τους δυτικούς συμμάχους του. Ακόμα ένα διαμελισμένο Ιράν θα μετατρεπόταν σε μία Συρία μεγαλύτερου εδαφικού διαμετρήματος με ότι αυτό συνεπάγεται για τη διεθνή σταθερότητα και θα γεννούσε περισσότερες παραστρατιωτικές οργανώσεις που θα δρούσαν ανεξέλεγκτα καθώς το σώμα των φρουρών της επανάστασης πλέον θα έφερε την ιδιότητα ενός μη κρατικού δρώντα που πιθανώς να κατέφευγε σε αντάρτικο. Προσθετικά η διοίκηση ενός θεωρητικά ηττημένου Ιράν θα αποτελούσε ένα απαιτητικό αίνιγμα για τις ΗΠΑ, οι οποίες προ τεσσάρων ετών βίωσαν μία ταπεινωτική αποχώρηση από το Αφγανιστάν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να δράσουν με επιφύλαξη ώστε να μην παγιδευτούν στο σύνδρομο ‘’mirror image’’ κατά το οποίο μπορούν να ερμηνεύσουν εσφαλμένα τη στρατηγική τους έναντι του Ιράν, ταυτίζοντάς τη με εκείνη που εφήρμοσαν στο Ιράκ. Το Ιράν ακόμα και αν εξέλθει στρατιωτικά ηττημένο δε θα μετατρεπόταν αυτομάτως και σε μία στρατηγικά ανενεργή χώρα ή ευκόλως διαχειριζόμενη από κάποια ξένη δύναμη δεδομένης της κατάστασης της ενεργειακής του αυτονομίας. Εν κατακλείδι ένα σενάριο ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος θα λειτουργούς βεβαιωμένα ως φορέας απρόβλεπτων συνεπειών για το σύνολο της διεθνούς κοινότητας.
Κλείνοντας με μία πρόβλεψη πως η ένταση στην περιοχή, επί του παρόντος τουλάχιστον δείχνει να έχει γαληνεύσει ύστερα από την προσφάτως ανακοινωθείσα αμοιβαία κατάπαυση του πυρός, δίχως ωστόσο να εγγυάται ουδείς τη συντήρησή της καθώς έχουν υπάρξει δηλώσεις συμμάχων της Τεχεράνη περί προμήθειας με πυρηνικές κεφαλές. Διαρκούντος του νεοεκδηλωθέντος αυτού πολέμου άλλωστε, διακρίθηκε η εντατικοποίηση των διπλωματικών διαβουλεύσεων ανάμεσα σε Ιράν και Ρωσία χαρακτηριζόμενες ως στρατηγικές ο Ιρανός ΥΠΕΞ. Δεδομένων των παραπάνω είναι καταφανές πως οι ΗΠΑ και οι στρατηγικοί τους συνοδοιπόροι παγκοσμίως, απεργάζονται τη διάρρηξη του ευρασιατικού άξονα των χερσαίων δυνάμεων ( Κίνας ,Ρωσίας , Ιράν και Βόρειας Κορέας) που τώρα αναδύεται σταδιακά, αμφισβητώντας τη δυτική κυριαρχία επί πολλών πεδίων και οραματιζόμενος την αύξηση της παγκόσμιας σφαίρας επιρροής του εις βάρος των θαλασσοκρατικών δυνάμεων συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της αποκαλούμενης συλλογικής Δύσης. Κατανοώντας αυτό τον υψηλότερου σταδίου ανταγωνισμό είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε και να συμπεραίνουμε πως η εξελικτική δυναμική του διεθνούς συστήματος από την τρίτη δεκαετία της μεταψυχροπολεμικής εποχής και για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, θα θεμελιώνεται πάνω σε μία θρυαλλίδα στρατηγικών αντιδικιών ανάμεσα στη Rimland και τη Heartland υπό τη χρήση στρατιωτικών πληρεξουσίων σε οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη, σηματοδοτώντας τη λήξη του μονοπολικού κόσμου και την αυγή ενός πολυπολικού, κατά παραδοχήν και των ίδιων των Αμερικανών. Κατά προσωπική εκτίμηση του γράφοντος, αυτή η υψηλής έντασης αντιπαλότητα θα συμβάλει στη ενίσχυση της διάδοσης των πυρηνικών όπλων παρά τις δηλώσεις προς τη αντίθετη κατεύθυνση.
Πηγές:
https://www.iefimerida.gr/kosmos/iran-israil-pagkosmios-synagermos-gia-emploki-ipa
*Φοιτητής Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης ΕΚΠΑ
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας,...
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία,...
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για...
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας