Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Economist: Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία μπορεί να του κοστίσει τον έλεγχο του Νότιου Καυκάσου»

Η κυβέρνηση Πούτιν κάνει τα πάντα για να απομακρύνει τον Πασινιάν, ο οποίος έχει εκλογές το επόμενο έτος. Ελπίζει σε «σενάριο Γεωργίας», όπου ένας φιλορωσικός ολιγάρχης (Ιβανισβίλι) και η Εκκλησία ανέκοψαν τη δυτική πορεία της χώρας.

Δημοσιεύτηκε στις

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η γεωπολιτική είναι μια αφηρημένη έννοια. Για εκείνους που ζουν στον Νότιο Καύκασο —που περιλαμβάνει το Αζερμπαϊτζάν, την Αρμενία και τη Γεωργία— αποτελεί καθημερινή εμπειρία. Η περιοχή μεταξύ των θαλασσών του Εύξεινου Πόντου και της Κασπίας, στα σύνορα Ευρώπης και Ασίας, βρίσκεται στο σταυροδρόμι παλαιών αυτοκρατοριών: Οθωμανικής, Περσικής και Ρωσικής. Γειτνιάζοντας με τα μέρη όπου διεξάγονται οι πιο επικίνδυνοι σημερινοί πόλεμοι —της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ— η περιοχή απεικονίζει όσο λίγες άλλες την άνοδο των μεσαίων δυνάμεων και την υποχώρηση των μεγάλων.

Οι δύο αυτοί πόλεμοι αναδιαμορφώνουν την περιοχή με τον πιο καθοριστικό τρόπο από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία άρχισε να ραγίζει πρώτα εδώ, στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ο πόλεμος του Πούτιν κατά της Ουκρανίας οδήγησε ακούσια στον τερματισμό της, μέχρι πρότινος, άλυτης σύγκρουσης μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, με την τελευταία πλέον να προσπαθεί να αποδεσμευτεί από τη ρωσική επιρροή και να επιδιώξει ειρήνη με την Τουρκία. Παράλληλα, η σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν ενίσχυσε το κύρος του πλούσιου σε πετρέλαιο Αζερμπαϊτζάν —του ισχυρότερου στρατιωτικά εκ των τριών χωρών— ως ανερχόμενης περιφερειακής δύναμης, ικανής να αντισταθεί σε μεγαλύτερους γείτονες. Με την υποστήριξη της Τουρκίας και του Ισραήλ, που το θεωρεί στρατηγικό σύμμαχο ενάντια στο Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν εξετάζει το ενδεχόμενο να ενταχθεί στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Μόνο η Γεωργία, κάποτε αγαπημένο παιδί της Δύσης, κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση, διολισθαίνοντας σε ένα άσχημο, αντιδυτικό αυταρχικό καθεστώς που ευθυγραμμίζεται με τη Ρωσία.

«Ζούμε σε έναν ανεμοδαρμένο τόπο», λέει ο Ελτσίν Αμιρμπάγιοφ, ειδικός εκπρόσωπος του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, σχολιάζοντας τις αλλαγές που σαρώνουν την περιοχή, καθώς κοιτάζει τη θάλασσα της Κασπίας από ένα πολυτελές γραφείο στο Μπακού, την πρωτεύουσα. Μια καταιγίδα υψηλού επιπέδου διπλωματικών διεργασιών αντανακλά αυτή την αλλαγή.

Στις 10 Ιουλίου, τη στιγμή που το Economist πήγαινε στο τύπο, οι ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν —που βρίσκονται σε πόλεμο για πάνω από 30 χρόνια— πραγματοποιούσαν την πρώτη τους απευθείας συνάντηση χωρίς διαμεσολαβητές. Αυτό ακολούθησε την ιστορική επίσκεψη του Αρμένιου πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν στην Κωνσταντινούπολη τον προηγούμενο μήνα, όπου έτυχε τιμητικής υποδοχής από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σημαντικοί πρόσφατοι επισκέπτες στον Νότιο Καύκασο περιλαμβάνουν τον Στιβ Γουίτκοφ (ειδικό απεσταλμένο του Ντόναλντ Τραμπ), τον πρόεδρο του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, και την επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας.

Οι εξελίξεις αυτές θα έχουν αντίκτυπο πολύ πέρα από την περιοχή. Η ειρήνη μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν θα ενσωματώσει την Αρμενία στον λεγόμενο «μεσαίο διάδρομο» εμπορίου και ενέργειας που συνδέει την Κίνα και την Κεντρική Ασία με την Ευρώπη, παρακάμπτοντας τη Ρωσία —κάτι κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς η Γεωργία καθίσταται ολοένα και λιγότερο αξιόπιστος εταίρος.

Η Ρωσία προσπαθεί να το αποτρέψει, πιέζοντας τις τρεις χώρες του Νότιου Καυκάσου, τις οποίες εξακολουθεί να θεωρεί μέρος της σφαίρας επιρροής της. Κι όμως, η ταχύτητα με την οποία χάνει επιρροή είναι εντυπωσιακή, δεδομένης της κυρίαρχης θέσης που είχε αποκτήσει μόλις πριν πέντε χρόνια, μετά τον 44ήμερο πόλεμο μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ — αζερική περιοχή που τελούσε υπό αρμενική κατοχή από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Η κατοχή του θύλακα, όπως και πολλών «παγωμένων» συγκρούσεων στην πρώην ΕΣΣΔ, υπήρξε βασικό στοιχείο της ρωσικής επιρροής. Όταν όμως το Αζερμπαϊτζάν επιτέθηκε για να την ανακαταλάβει το 2020, η Ρωσία αρνήθηκε να βοηθήσει την Αρμενία — εν μέρει ως τιμωρία για τη λαϊκή εξέγερση του 2018 που έφερε στην εξουσία τον φιλοδημοκρατικό Πασινιάν, και εν μέρει για να στείλει ρωσικά στρατεύματα αλλού στην περιοχή.

Ο Πούτιν επέτρεψε στο Αζερμπαϊτζάν να ανακτήσει εδάφη γύρω από το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, προτού επιβάλει κατάπαυση πυρός, που έδωσε στη Ρωσία το πρόσχημα να στείλει στρατεύματα ως «ειρηνευτές» και έκανε την Αρμενία ακόμη πιο ευάλωτη και εξαρτημένη από αυτήν. Η συμφωνία προέβλεπε επίσης την αποκατάσταση μεταφορικών συνδέσεων μέσω ενός διαδρόμου οδικής και σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ του κύριου εδάφους του Αζερμπαϊτζάν και του Ναχτσιβάν —απομονωμένου θύλακα που συνορεύει με την Τουρκία και το Ιράν. Το πιο κρίσιμο όμως ήταν ότι ο Πούτιν επέβαλε να τεθεί ο διάδρομος υπό τον έλεγχο της FSB, της ρωσικής υπηρεσίας ασφαλείας.

Ειρήνη χωρίς “ειρηνευτές”

Όλα όμως κατέρρευσαν μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022. Το 2023, ενώ η Ρωσία ήταν απορροφημένη στον δικό της πόλεμο, το Αζερμπαϊτζάν ανακατέλαβε το σύνολο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, με τους Ρώσους ειρηνευτές να μένουν απλώς θεατές. Χωρίς πλέον πρόσχημα για την παρουσία τους, η Ρωσία αναγκάστηκε να τους αποσύρει. Ενθαρρυμένο από τη νίκη του, το Αζερμπαϊτζάν άρχισε να συμπεριφέρεται ως ίσος προς τη Μόσχα, αμφισβητώντας την ιδέα ότι ο Νότιος Καύκασος είναι «παιδική χαρά» της Ρωσίας, λέει ο Ζαούρ Σιρίγεφ του Carnegie Endowment for International Peace.

Το Αζερμπαϊτζάν πλέον δείχνει τη δύναμή του πιο απροκάλυπτα, απαιτώντας ο διάδρομος μεταξύ των δύο τμημάτων του να τεθεί υπό διεθνή, ουδέτερη διαχείριση —ίσως και με συμμετοχή των ΗΠΑ— και όχι υπό τη ρωσική FSB. Η παρακμή της ρωσικής επιρροής προκαλεί ανησυχία στον Πούτιν, ο οποίος επιταχύνει σχέδια για νέες μεταφορικές συνδέσεις ανθεκτικές στις κυρώσεις, όπως μια σιδηροδρομική γραμμή προς το Ιράν, προμηθευτή όπλων της Ρωσίας στον πόλεμο με την Ουκρανία.

Ακολούθησε και νέο επεισόδιο με τη διασπορά του Αζερμπαϊτζάν (περίπου 2 εκατ. άτομα), όταν η ρωσική αστυνομία συνέλαβε περίπου 50 άτομα τουρκικής καταγωγής στα Ουράλια, με αφορμή μια άλυτη υπόθεση 20 ετών. Δύο Αζέροι πέθαναν από βασανιστήρια.

Το Αζερμπαϊτζάν απάντησε εισβάλλοντας στα γραφεία του ρωσικού μέσου Sputnik και συνέλαβε δύο εργαζομένους ως πράκτορες της FSB (η Ρωσία το αρνείται). Οι δυνάμεις ασφαλείας του Μπακού συνέλαβαν επίσης και ξυλοκόπησαν οκτώ Ρώσους που είχαν μετακομίσει στο Αζερμπαϊτζάν μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Ο πρόεδρος Αλίγιεφ δεν ενδιαφέρεται περισσότερο για τα ανθρώπινα δικαιώματα από τον Πούτιν, αλλά η σύγκρουση αυτή σήμανε το τέλος της ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στον διάδρομο. Η διαμάχη μπορεί να κοπάσει. Όμως οι εγγενείς εντάσεις ανάμεσα σε μια ανερχόμενη δύναμη και την πρώην αυτοκρατορική μητρόπολη δεν θα εξαφανιστούν. Το Αζερμπαϊτζάν, εξοπλισμένο από Τουρκία και Ισραήλ, είναι πλέον πολύ ισχυρό για να το αντιμετωπίσει στρατιωτικά η Ρωσία. Ο Πούτιν ελπίζει να ανακτήσει την επιρροή του μέσω της Αρμενίας —όπου διατηρεί βάση και εξαρτήσεις σε ενέργεια και τρόφιμα.

Όμως αυτό που του λείπει στην Αρμενία είναι η λαϊκή υποστήριξη. Η προδοσία από τη Μόσχα ήταν τόσο προφανής, που λίγοι Αρμένιοι βλέπουν πια τη Ρωσία ως σύμμαχο. Παραδόξως, όμως, η απώλεια του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και η έξοδος 100.000 Αρμενίων από την περιοχή, όσο οδυνηρές κι αν ήταν, απελευθέρωσαν την Αρμενία από μια σύγκρουση που είχε κλείσει τα σύνορα με την Τουρκία, την ανάγκαζε να βασίζεται στη Ρωσία και κρατούσε την πολιτική της όμηρο των φιλορωσικών κλικών του Καραμπάχ.

Έκτοτε, η Αρμενία επιχειρεί να αποδεσμευτεί από τη ρωσική επιρροή και να έρθει πιο κοντά στην ΕΕ. Πιο σημαντικό: προσπαθεί να εξομαλύνει τις σχέσεις με την Τουρκία —μια σχέση που δηλητηριαζόταν από τη μνήμη της γενοκτονίας των Αρμενίων (1915–16).

Ο Πασινιάν επιχειρεί να ξεπεράσει το συλλογικό τραύμα και τη νοσταλγία για τη «χαμένη πατρίδα», συμβολισμένη από το όρος Αραράτ (νυν εντός Τουρκίας). Προτάσσει τη «συμφιλίωση αντί της αγανάκτησης». Ο Αρέγκ Κοτσινιάν, επικεφαλής think-tank ασφαλείας στο Γερεβάν, λέει πως η Ρωσία θεωρούνταν προστάτιδα έναντι της Τουρκίας. Τώρα όμως η απειλή λέγεται Μόσχα. Το άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία, που είναι κλειστά από το 1993, θα εδραιώσει τον ρόλο της Τουρκίας ως «ανερχόμενο αστέρι του Νότιου Καυκάσου» και εγγυητή ασφάλειας. Η Άγκυρα όμως δεν φαίνεται πρόθυμη να ανοίξει τα σύνορα χωρίς τη συναίνεση του Αζερμπαϊτζάν.

Το Αζερμπαϊτζάν καθυστερεί, επιβάλλοντας νέες απαιτήσεις: θέλει η Αρμενία να διαγράψει μέσω δημοψηφίσματος κάθε αναφορά στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ από το σύνταγμά της, καθώς και απρόσκοπτη πρόσβαση μέσω του νότου της Αρμενίας στο Ναχτσιβάν. Οι απαιτήσεις αυτές υποδηλώνουν όχι μόνο βαθιά καχυποψία απέναντι στον πρώην εχθρό, αλλά και οικονομική ανασφάλεια. Παρά τον πλούτο του σε πετρέλαιο, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ του Αζερμπαϊτζάν είναι χαμηλότερο από της Αρμενίας, η οποία δεν διαθέτει φυσικούς πόρους.

Χωρίς χρόνο για χάσιμο

Οι απαιτήσεις αυτές, όμως, απειλούν να τινάξουν τη συμφωνία στον αέρα. Οι Αρμένιοι είναι πιο πιθανό να αποδεχτούν συνταγματικές αλλαγές αφού πρώτα δουν οφέλη από το άνοιγμα των συνόρων και το εμπόριο. Η Αρμενία επιθυμεί το άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία να συμπέσει με την τεχνική συμφωνία για τη δημιουργία του διαδρόμου, ακόμα κι αν προηγηθεί της επίσημης ειρήνης με το Αζερμπαϊτζάν.

Ο Αλίγιεφ γνωρίζει ιδιωτικά ότι ο Πασινιάν είναι ο καλύτερος εταίρος για μια ειρηνευτική συμφωνία, αλλά δημοσίως δεν του δείχνει καμία στήριξη. Το Αζερμπαϊτζάν ρισκάρει να αποσταθεροποιήσει μια χώρα με το 1/3 του πληθυσμού του, επιβάλλοντάς της πίεση ενώ απειλείται και από τη Ρωσία.

Η κυβέρνηση Πούτιν κάνει τα πάντα για να απομακρύνει τον Πασινιάν, ο οποίος έχει εκλογές το επόμενο έτος. Ελπίζει σε «σενάριο Γεωργίας», όπου ένας φιλορωσικός ολιγάρχης (Ιβανισβίλι) και η Εκκλησία ανέκοψαν τη δυτική πορεία της χώρας. Τον Ιούνιο, ο Πασινιάν δήλωσε ότι απέτρεψε απόπειρα πραξικοπήματος που σχεδιαζόταν για τον Σεπτέμβριο. Συνελήφθη ο Σαμβέλ Καραπετιάν, ρωσοαρμένιος δισεκατομμυριούχος, με κατηγορίες για δημόσια υποκίνηση βίαιης κατάληψης εξουσίας (το αρνείται). Η Μαργαρίτα Σιμονιάν, επικεφαλής του RT, αποκάλεσε τον Πασινιάν «Αντίχριστο» και προδότη των Αρμενίων.

Η επιθετική δραστηριότητα της Ρωσίας σε Αρμενία και Αζερμπαϊτζάν προσδίδει επείγοντα χαρακτήρα στην ειρηνευτική διαδικασία, λέει ο Σιρίγεφ. Το παράθυρο ευκαιρίας είναι στενό. Η απώλειά του θα μπορούσε να ρίξει ξανά την περιοχή στην επικίνδυνη γεωπολιτική αστάθεια.

ΠΗΓΗ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Δημοσιεύτηκε

στις

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.

Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.

Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.

Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:

Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:

Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!

Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.

Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.

Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;

Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.

Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).

Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.

Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης

Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.

GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.

«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.

Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.

Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.

Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.

Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.

Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο

Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.

Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.

Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.

Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200

Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.

Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.

P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης

Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.

Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.

Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.

Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας

Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.

Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.

Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή5 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική7 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή