Καθηλώθηκαν το πρωί της Κυριακής τα αεροσκάφη στα αεροδρόμια λόγω προβλημάτων στις συχνότητες του Κέντρου Ελέγχου της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Το κέντρο ελέγχου ραδιοσυχνοτήτων σε ένα αεροδρόμιο είναι η υπηρεσία που διαχειρίζεται, παρακολουθεί και προστατεύει όλες τις ασύρματες επικοινωνίες που είναι απαραίτητες για την ασφαλή λειτουργία των αεροδρομίων και των πτήσεων.

Το κέντρο αυτό φροντίζει ώστε κανένα σήμα να μην παρεμβάλλεται στις κρίσιμες επικοινωνίες της αεροπορίας. Παρακολουθεί το ραδιοφάσμα γύρω και μέσα στο αεροδρόμιο. Εντοπίζει παρεμβολές (jamming) ή παράνομα σήματα. Διασφαλίζει ότι κάθε υπηρεσία χρησιμοποιεί τη σωστή συχνότητα. Παρεμβαίνει άμεσα αν υπάρξει πρόβλημα που μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια πτήσεων.

* Πύργο ελέγχου και πιλότους
* Ραντάρ και συστήματα εντοπισμού αεροσκαφών
* Συστήματα προσγείωσης ILS
* Υπηρεσίες εδάφους και οχήματα αεροδρομίου
* Μετεωρολογικά συστήματα
* Υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης

Είναι τόσο κρίσιμο γιατί η αεροπλοΐα βασίζεται στην απόλυτα καθαρή επικοινωνία. Ακόμα και μια μικρή παρεμβολή μπορεί να προκαλέσει λάθος οδηγίες σε πιλότο, να επηρεάσει συστήματα προσέγγισης, να δημιουργήσει κίνδυνο σύγκρουσης ή ατύχημα. Το κέντρο ελέγχου ραδιοσυχνοτήτων είναι το αόρατο «ραντάρ» που προστατεύει τις ασύρματες επικοινωνίες, ώστε τα αεροπλάνα να απογειώνονται και να προσγειώνονται με απόλυτη ασφάλεια.

Naftemporiki.gr

Γράφει ο Michael Rubin

Η οικονομική ασφυξία και η εκτεταμένη κοινωνική αναταραχή συγκλίνουν στο Ιράν, καθώς οι πιέσεις προς την Ισλαμική Δημοκρατία εντείνονται.

Τι Συμβαίνει αν Καταρρεύσει το Καθεστώς στο Ιράν;

Καθώς οι ιρανικές διαδηλώσεις φέρονται να λαμβάνουν βίαιη τροπή, η Ισλαμική Δημοκρατία αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση από την ίδρυσή της, πριν από περισσότερα από 46 χρόνια.

Ενώ οι προηγούμενες διαμαρτυρίες αφορούσαν ελίτ ή περιορισμένα τμήματα της κοινωνίας, η τρέχουσα αναταραχή εξαπλώνεται σε ολόκληρη την ιρανική κοινωνία, συμπεριλαμβανομένων στοιχείων που παραδοσιακά στήριζαν το καθεστώς.

Το κλείσιμο του Μεγάλου Παζαριού της Τεχεράνης αποτελεί συχνά προάγγελο κυβερνητικής κατάρρευσης, αν όχι επανάστασης.

Καθίσταται ολοένα και πιο πιθανό η κληρονομιά του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ να είναι η κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Αν ο ιρανικός λαός έχει λόγο στις εξελίξεις, ο γιος του, Μοτζτάμπα, θα κρεμαστεί επίσης.

Η Πτώση του Ιράν: Τι Ακολουθεί;

Οι επιπτώσεις της κατάρρευσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα αναδιαμορφώσουν την περιοχή.

Η πιθανότητα μιας ομαλής διαδοχής στο Ιράν είναι μικρή. Το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας δεν διαθέτει κεντρική ηγεσία, ενώ, όπως έδειξε και η κατάρρευση της διάσκεψης του Georgetown, οι ηγέτες και οι οργανώσεις της αντιπολίτευσης στη διασπορά είναι περισσότερο πολωμένοι από ποτέ.

Αντί να οικοδομήσει γέφυρες, η ομάδα του διαδόχου του θρόνου Ρεζά Παχλαβί επέλεξε τακτικές «καμένης γης» και υπερβολικούς ισχυρισμούς ανάληψης εύσημων, αντίστοιχους με εκείνους ομάδων όπως οι Μουτζαχεντίν-ε Χαλκ. Οι 50.000 καταγεγραμμένοι αποστάτες του καθεστώτος που ο Παχλαβί ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν μόλις πριν από έξι μήνες μοιάζουν περισσότερο με πυρετώδες όνειρο· οι Ιρανοί βγαίνουν στους δρόμους, αλλά δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι το πράττουν κατ’ εντολή του Παχλαβί.

Ακόμη κι έτσι, ακόμη και χάος τύπου Συρίας θα απονευρώσει την ικανότητα του Ιράν να απειλεί την περιοχή. Παραδοσιακά, όταν το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται υπό απειλή, οι δυνάμεις ασφαλείας του υποχωρούν από την περιφέρεια προς την Τεχεράνη· δεν επιτίθενται στην περιοχή, αν αυτό συνεπάγεται την έκθεση των πυρηνικών τους συμφερόντων.

Ποιος Κερδίζει;

Οι βασικοί ωφελημένοι από μια κατάρρευση του καθεστώτος θα είναι, βραχυπρόθεσμα, τόσο το Ιράκ όσο και τα αραβικά κράτη του Κόλπου.

Η Ισλαμική Δημοκρατία, από την εποχή της υπό αμερικανική ηγεσία ανατροπής του καθεστώτος του Ιρακινού προέδρου Σαντάμ Χουσεΐν, παρεμβαίνει κατ’ επανάληψη στην ιρακινή κυριαρχία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ του υπουργού Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ και ο αξιωματούχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας επί προεδρίας Τζορτζ Ου. Μπους, Ζαλμάι Χαλιλζάντ, πίστεψαν αφελώς τις ιρανικές διαβεβαιώσεις ότι η Τεχεράνη θα τηρούσε στάση μη ανάμειξης στο μεταπολεμικό Ιράκ· όταν πλέον ήταν πρόθυμοι να αναγνωρίσουν ότι έσφαλαν, ήταν ήδη πολύ αργά. Μια σκόπιμη στάση «κλείνουμε τα μάτια» χαρακτήρισε και τη μετέπειτα προθυμία του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να αποχωρήσει από το Ιράκ και να εμπλακεί διπλωματικά με το Ιράν.

Περισσότεροι Νικητές και Ηττημένοι

Παρότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα παραμείνει μια ισχυρή δύναμη, απλώς και μόνο λόγω των πόρων που έχει λεηλατήσει και αποκρύψει, η κατάρρευση του καθεστώτος θα ενεργοποιήσει ένα χρονόμετρο αντίστροφης μέτρησης ως προς την προθυμία των Ιρακινών να τους ακούνε. Άμεσοι χαμένοι θα είναι το Σώμα Μπαντρ του Χάντι αλ-Αμέρι, η οργάνωση Ασαΐμπ Αχλ αλ-Χακ του Κάις αλ-Χαζαλί και η φιλοδοξία του Νούρι αλ-Μάλικι να επιστρέψει στην πρωθυπουργία, καθώς και η αξιοποίηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τους ηγέτες της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν, Μπαφίλ και Κουμπάντ Ταλαμπανί, ως μοχλού πίεσης απέναντι στους Κούρδους αντιπάλους τους. Φήμες περί εμπλοκής των ιρακινών Hashd al-Shaabi στην καταστολή των Ιρανών διαδηλωτών θα προκαλέσουν διαγενεακή εχθρότητα μεταξύ των Ιρανών και των ιρακινών σιιτικών ομοδόξων τους.

Τα αραβικά κράτη του Κόλπου ενδέχεται να ωφεληθούν βραχυπρόθεσμα, αλλά θα μπορούσαν γρήγορα να χάσουν μέρος της σημασίας τους. Το 1981 συγκροτήθηκε το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) με στόχο τον συντονισμό πολιτικής και άμυνας μεταξύ των κρατών-πρώτης γραμμής της περιοχής: Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ομάν. Το GCC υποαπέδωσε συστηματικά. Ακόμη και 45 χρόνια αργότερα, οι ένοπλες δυνάμεις των κρατών-μελών στερούνται διαλειτουργικότητας. Η εσωτερική αντιπαλότητα απέναντι στο Κατάρ για τη στήριξή του σε σουνιτικές εξτρεμιστικές οργανώσεις και, πιο πρόσφατα, ο ανταγωνισμός Σαουδικής Αραβίας–ΗΑΕ, έχουν διασφαλίσει ότι η δυσλειτουργία, και όχι η αλληλεγγύη, χαρακτηρίζει κάθε προσπάθεια διαμόρφωσης κοινών θέσεων.

Η κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα μπορούσε να οξύνει περαιτέρω τις διαιρέσεις εντός του GCC, ιδίως αν το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι μεταφέρουν την αντιπαλότητά τους —που ήδη εκδηλώνεται στο Σουδάν και την Υεμένη— στο ιρανικό έδαφος, χρηματοδοτώντας και εξοπλίζοντας διαφορετικούς πληρεξουσίους. Με την απειλή της «εξαγωγής της επανάστασης» να έχει εκλείψει, θα υπάρχει ελάχιστος λόγος συνέχισης της ύπαρξης του GCC. Τα έξι μέλη του θα εγκαταλείψουν το πρόσχημα της ενότητας. Το Κατάρ θα εδραιώσει περαιτέρω τους δεσμούς του με την Τουρκία, ενώ ο ανταγωνισμός Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων–Σαουδικής Αραβίας θα μπορούσε ακόμη και να οδηγήσει σε στρατιωτικές αψιμαχίες. Ελλείψει της απειλής του ιρανικού αναθεωρητισμού, το Μπαχρέιν θα ευημερήσει· παρότι στερείται πετρελαίου, θα βρίσκεται σε ακόμη καλύτερη θέση για να εξελιχθεί στη «Σιγκαπούρη του Περσικού Κόλπου».

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα ωφεληθούν επίσης βραχυπρόθεσμα. Εδώ και καιρό λειτουργούν ως αποθετήριο επενδύσεων «χωρίς ερωτήσεις». Ωστόσο, εάν το Ιράν καταρρεύσει, θα μπορούσαν να δεχθούν εισροή δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς αξιωματούχοι του καθεστώτος θα επιδιώξουν απεγνωσμένα να προστατεύσουν τα κλεμμένα τους περιουσιακά στοιχεία. Τέτοιες χρηματοροές είναι πιθανό να προσελκύσουν διεθνή προσοχή και να πυροδοτήσουν, μακροπρόθεσμα, μια διπλωματική κρίση μεταξύ Αμπού Ντάμπι και Ουάσιγκτον.

Εάν ξεσπάσει εμφύλιος πόλεμος στο Ιράν —και η πιθανότητα είναι υψηλή— τα αραβικά κράτη του Κόλπου θα πρέπει επίσης να προετοιμαστούν για εκατοντάδες χιλιάδες, αν όχι εκατομμύρια, Ιρανούς πρόσφυγες. Το πρώτο κύμα θα αποτελείται από Ιρανούς της ανώτερης και μεσαίας τάξης, που μπορούν να αντέξουν οικονομικά διαμερίσματα στη Σάρτζα ή ακόμη και πολυτελή ξενοδοχεία στο Ντουμπάι. Με τον χρόνο, ωστόσο, περισσότεροι Ιρανοί της εργατικής τάξης και των αγροτικών περιοχών θα αρχίσουν να διαφεύγουν με ντάου και ταχύπλοα διασχίζοντας τον Περσικό Κόλπο, ενδεχομένως υπερφορτώνοντας τα Εμιράτα και τους γείτονές τους.

Το Ομάν είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα: αντί να σχεδιάζει για την πτώση του Ιράν, το Μουσκάτ προτιμά τον ευσεβή πόθο ότι η διπλωματία μπορεί να επιλύσει κάθε εσωτερική διαμάχη πριν ξεσπάσει η βία.

Στην Ουάσιγκτον ενδέχεται να επικρατεί υπερβολική αισιοδοξία ότι η κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα επιλύσει τη σύγκρουση με τους Χούθι. Μια τέτοια αντίληψη παρερμηνεύει τη φύση των Χούθι: παρότι οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης συνεταιρίστηκαν μαζί τους, δεν τους δημιούργησαν. Πράγματι, οι Χούθι έχουν πνευματικές και πολιτικές ρίζες στο Ιμαμάτο της Υεμένης, που προϋπάρχουν της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν το 1979.

Ενώ η νότια Υεμένη απορρίπτει τους Χούθι, αυτοί διαθέτουν κοινωνική βάση στη βόρεια Υεμένη — γεγονός που εξηγεί εν μέρει γιατί το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας απέτυχε να δώσει τέλος στη μάστιγα των Χούθι.

Η Χεζμπολάχ θα μπορούσε επίσης να επιβιώσει υπό κάποια μορφή. Το Ισραήλ νίκησε τη στρατιωτική της πτέρυγα, όμως είναι πολύ δυσκολότερο να εκριζωθεί η ιδεολογία της. Πρόσφατο ερευνητικό ταξίδι στον Λίβανο επιβεβαίωσε ότι η Χεζμπολάχ δεν παραδόθηκε· αντιθέτως, αφομοίωσε το δίδαγμα ότι πρέπει να επιστρέψει στην προ του 2000 δομή μυστικών πυρήνων. Ίσως να μη διαθέτει πλέον drones και πυραύλους, αλλά τα εκρηκτικά πλαστικής ύλης και τα AK-47 μπορούν να αποδειχθούν εξίσου επικίνδυνα στα χέρια έμπειρων χρηστών.

Πολλοί στο Ισραήλ αναμένουν ότι μπορούν να ανανεώσουν τις θερμές σχέσεις που απολάμβαναν με το Ιράν πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Και αυτό, όμως, συνιστά ευσεβή πόθο. Πολλοί Ιρανοί θα δυσανασχετήσουν με τη φερόμενη σύνδεση του Ισραήλ με τους Μουτζαχεντίν-ε Χαλκ τα επόμενα χρόνια, καθώς και με την τάση ορισμένων Ισραηλινών να υποστηρίζουν την αυτονόμηση του «Νότιου Αζερμπαϊτζάν». Αν και η επίσκεψη του διαδόχου του θρόνου Ρεζά Παχλαβί στο Ισραήλ προκάλεσε ενθουσιασμό στην Ουάσιγκτον, την Ιερουσαλήμ και σε τμήματα της ιρανικής διασποράς, η μετέπειτα ισραηλινή εκστρατεία βομβαρδισμών κατά του Ιράν προσέβαλε πολλούς Ιρανούς εθνικιστές. Επιπλέον, δεκαετίες προπαγάνδας αφήνουν το αποτύπωμά τους. Οι Αιγύπτιοι παραμένουν σε συντριπτικό βαθμό αντι-ισραηλινοί δεκαετίες μετά τις Συμφωνίες του Καμπ Ντέιβιντ· είναι μη ρεαλιστικό να πιστεύει κανείς ότι γενιές Ιρανών, οι οποίες τρέφονταν με αντι-ισραηλινές συνωμοσιολογίες, θα αλλάξουν στρατόπεδο από τη μια μέρα στην άλλη.

Ίσως ο μεγαλύτερος μακροπρόθεσμος κερδισμένος από την κατάρρευση της Ισλαμικής Δημοκρατίας να είναι η Τουρκία. Όπως το Κατάρ αντικατέστησε τη Σαουδική Αραβία ως χρηματοδότη του ισλαμικού εξτρεμισμού, έτσι και η Τουρκία έχει μετασχηματιστεί σε ιδεολογική μηχανή που επιδιώκει να εξάγει τη δική της εκδοχή ισλαμιστικού εξτρεμισμού με επιθετικότητα ανάλογη με εκείνη του Ιράν της δεκαετίας του 1980. Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα δει την κατάρρευση του Χαμενεΐ όχι ως προειδοποίηση για το δικό του μέλλον, αλλά ως ευκαιρία να επεκτείνει την τουρκική «επαναστατική εξαγωγή» και τη στήριξη της τρομοκρατίας.

Αυτό που θα αναδυθεί δεν θα είναι μια πιο ειρηνική Μέση Ανατολή, αλλά απλώς μια αλλαγή στη «γεύση» του εξτρεμισμού που απειλεί περισσότερο την περιφερειακή ασφάλεια και τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Μια Εποχή Αλλαγής στο Ιράν; Χάος ή Κρίση;

Η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν θα είναι ευπρόσδεκτη. Ο διάβολος που γνωρίζουμε δεν είναι πάντα καλύτερος από εκείνον που δεν γνωρίζουμε. Ωστόσο, κάθε τάση εκ μέρους του Λευκού Οίκου και των δεξαμενών σκέψης της Ουάσιγκτον να αντιμετωπίζουν την κατάρρευση του Ιράν ως ένα «πάσο Χαϊλ Μαχντί» (αυταπάτη ότι όλα θα λυθούν αυτόματα) προς την ασφάλεια και μια ειρηνική Μέση Ανατολή θα είναι αφελώς —και ντροπιαστικά— εσφαλμένη.

anixneuseis.gr

Η επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη μετά από μισό και πλέον αιώνα, η εντατικοποίηση των διαστημικών αποστολών για την εξερεύνηση των δορυφόρων του ηλιακού συστήματος, οι πρωτοποριακές γεωτρήσεις στα βάθη των ωκεανών, καθώς και οι εξελίξεις στην ιατρική έρευνα για σπάνιες παθήσεις και την ογκολογία, αποτελούν τους κεντρικούς άξονες της επιστημονικής δραστηριότητας για το έτος 2026. Σύμφωνα με την ετήσια ανασκόπηση και τις προβλέψεις του έγκριτου επιστημονικού περιοδικού Nature, το επόμενο έτος αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο για πολλαπλούς επιστημονικούς κλάδους, καθορίζοντας τις εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ιατρική έρευνα και γονιδιακές θεραπείες

Κατά τη διάρκεια του 2025, το περιοδικό Nature ανέδειξε ως κορυφαίο επίτευγμα την ιατρική έρευνα που αφορούσε τη θεραπεία ενός βρέφους το οποίο είχε διαγνωστεί με μια εξαιρετικά σπάνια γενετική πάθηση. Το βρέφος έλαβε μια απολύτως εξατομικευμένη θεραπεία, η οποία σχεδιάστηκε για να διορθώσει τη συγκεκριμένη γενετική μετάλλαξη που προκαλούσε την ασθένεια. Βασιζόμενη σε αυτή την επιτυχία, η ερευνητική ομάδα προγραμματίζει εντός του νέου έτους να υποβάλει αίτημα για έγκριση στον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Στόχος είναι η διεξαγωγή μιας ευρείας κλινικής δοκιμής στη Φιλαδέλφεια των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία θα εξετάσει την αποτελεσματικότητα θεραπειών επεξεργασίας γονιδίων σε μεγαλύτερο αριθμό παιδιών που πάσχουν από σπάνιες μεταβολικές διαταραχές. Παράλληλα, μια δεύτερη ερευνητική ομάδα ευελπιστεί να εκκινήσει μια αντίστοιχη δοκιμαστική διαδικασία για την αντιμετώπιση γενετικών διαταραχών, διευρύνοντας το πεδίο των γονιδιακών θεραπειών.

Στον τομέα της ογκολογίας, το ενδιαφέρον στρέφεται στη Βρετανία, όπου αναμένονται εντός του 2026 τα αποτελέσματα μιας σημαντικής κλινικής δοκιμής που αφορά μία και μοναδική εξέταση αίματος, ικανή να ανιχνεύσει περίπου 50 διαφορετικούς τύπους καρκίνου σε προσυμπτωματικό στάδιο. Η συγκεκριμένη εξέταση λειτουργεί ελέγχοντας τμήματα του DNA που απελευθερώνονται από τα καρκινικά κύτταρα στην κυκλοφορία του αίματος, προσφέροντας τη δυνατότητα εντοπισμού του ιστού ή του οργάνου από το οποίο προέρχεται το παθολογικό σήμα. Στη δοκιμή συμμετείχαν περισσότερα από 140.000 άτομα και, εφόσον τα αποτελέσματα κριθούν ικανοποιητικά, οι υγειονομικές αρχές της χώρας σχεδιάζουν την καθολική εφαρμογή του διαγνωστικού αυτού εργαλείου σε όλα τα βρετανικά νοσοκομεία.

Επιπροσθέτως, στη Βρετανία πρόκειται να τεθεί σε ισχύ τον προσεχή Απρίλιο η πλέον εκτεταμένη επικαιροποίηση του κανονιστικού πλαισίου για τις κλινικές δοκιμές των τελευταίων δύο δεκαετιών. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι ερευνητές θα έχουν τη δυνατότητα να αιτούνται δεοντολογική και κανονιστική έγκριση μέσω μίας ενιαίας αίτησης, απλοποιώντας τις γραφειοκρατικές διαδικασίες. Ωστόσο, ο νέος νόμος θα θέτει αυστηρότερες προϋποθέσεις διαφάνειας, ορίζοντας ότι όλες οι δοκιμές που αφορούν φαρμακευτικά σκευάσματα πρέπει να καταχωρούνται δημόσια πριν από την έναρξή τους. Επιπλέον, θα απαιτείται η δημοσιοποίηση μιας περίληψης των αποτελεσμάτων εντός δώδεκα μηνών από την ολοκλήρωση της έρευνας, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και την ταχύτερη πρόσβαση των ασθενών σε πολλά υποσχόμενες θεραπείες.

Διαστημικές έρευνες

Το 2026 προδιαγράφεται ως ένα έτος πυκνών εξελίξεων για τον τομέα της διαστημικής εξερεύνησης. Η αποστολή Artemis II της NASA αναμένεται να πραγματοποιήσει πτήση γύρω από τη Σελήνη χρησιμοποιώντας το διαστημόπλοιο Orion. Η συγκεκριμένη πτήση, διάρκειας δέκα ημερών, θα αποτελέσει την πρώτη επανδρωμένη σεληνιακή αποστολή από τη δεκαετία του 1970 και θεωρείται κρίσιμο βήμα προετοιμασίας για τις μελλοντικές αποστολές προσελήνωσης.

Ταυτόχρονα, η Κίνα προετοιμάζεται για την εκτόξευση του επόμενου σεληνιακού ανιχνευτή της, του Chang’e-7, η οποία προγραμματίζεται για τον Αύγουστο. Ο πρωταρχικός στόχος της αποστολής εντοπίζεται στον νότιο πόλο της Σελήνης, μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από βράχους και κρατήρες και είναι γνωστή για τις τεχνικές δυσκολίες που παρουσιάζει κατά την προσελήνωση. Υπενθυμίζεται ότι το 2023, το σκάφος Chandrayaan-3 προσεληνώθηκε με επιτυχία κοντά στον νότιο πόλο. Η αποστολή Chang’e-7 θα εστιάσει στην αναζήτηση πάγου νερού και στη μελέτη της σεισμικής δραστηριότητας της περιοχής.

Από την πλευρά του, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) σχεδιάζει την εκτόξευση του δορυφόρου PLATO προς το τέλος του έτους. Ο δορυφόρος θα αξιοποιήσει τις 26 κάμερές του για να παρατηρήσει περισσότερα από 200.000 φωτεινά αστέρια, με στόχο τον εντοπισμό πλανητών που διαθέτουν θερμοκρασίες κατάλληλες για τον σχηματισμό υγρού νερού. Η αποστολή θα μετρήσει τα μεγέθη των εξωπλανητών και θα αναζητήσει εξωφεγγάρια και δακτυλίους γύρω από αυτά τα ουράνια σώματα.

Οι ερευνητές στρέφουν επίσης το ενδιαφέρον τους στον πλανήτη Άρη, με την Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA) να σχεδιάζει την εκτόξευση της αποστολής Martian Moons eXploration (MMX). Σκοπός της αποστολής είναι η επίσκεψη στα δύο φεγγάρια του Άρη, τον Φόβο και τον Δείμο. Το διαστημόπλοιο θα συλλέξει δείγματα από τα ουράνια αυτά σώματα και θα τα επιστρέψει στη Γη το 2031.

Παράλληλα, η πρώτη ηλιακή αποστολή της Ινδίας, Aditya-L1, η οποία τέθηκε σε τροχιά το 2024, θα παρατηρήσει τον Ήλιο σε μια χρονική περίοδο όπου η ηλιακή δραστηριότητα βρίσκεται κοντά στο μέγιστο σημείο της. Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης ηλιακών κηλίδων, εκλάμψεων και ηλιακών καταιγίδων. Η αποστολή θα παρατηρήσει τη μετάβαση του άστρου σε κατάσταση αναταραχής. Είναι χαρακτηριστικό ότι, ενώ σε περιόδους χαμηλής δραστηριότητας συμβαίνουν δύο έως τρεις στεμματικές εκπομπές μάζας —μια μορφή ηλιακής δραστηριότητας που συνοδεύεται από μεγάλης κλίμακας εκτόξευση πυκνού υλικού από το ηλιακό στέμμα προς τον μεσοπλανητικό χώρο— κατά το επόμενο έτος αναμένονται δέκα ή και περισσότερα τέτοια συμβάντα σε καθημερινή βάση.

Εξελίξεις στη Φυσική και τα σωματίδια

Το 2026 θα σηματοδοτήσει την έναρξη μιας μεγάλης κλίμακας αναβάθμισης για τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC), με στόχο τη δημιουργία του LHC υψηλής φωτεινότητας, ο οποίος προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2030. Επιπλέον, τον Απρίλιο αναμένεται να ολοκληρωθεί η κατασκευή του πειράματος Mu2e στο εργαστήριο Fermilab στο Ιλινόις των ΗΠΑ. Το συγκεκριμένο πείραμα θα ελέγξει εάν το μιόνιο, ένα μυστηριώδες υποατομικό σωματίδιο, έχει τη δυνατότητα να μετατραπεί σε ηλεκτρόνιο χωρίς τον σχηματισμό επιπλέον σωματιδίων. Η συλλογή των επιστημονικών δεδομένων από το πείραμα αυτό αναμένεται να ξεκινήσει το 2027.

Τα μυστικά των ωκεανών και η Τεχνητή Νοημοσύνη

Στον τομέα της ωκεανογραφίας, την πρώτη του αποστολή αναμένεται να πραγματοποιήσει εντός του 2026 το κινεζικό πλοίο ωκεάνιων γεωτρήσεων Meng Xiang. Το σκάφος έχει σχεδιαστεί με τεχνικές προδιαγραφές που του επιτρέπουν να διενεργεί γεωτρήσεις σε βάθος έως και έντεκα χιλιομέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και να συλλέγει δείγματα από τον πυθμένα.

Στο πεδίο της τεχνολογίας, η έρευνα που υποστηρίζεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη, καλύπτοντας φάσμα δραστηριοτήτων από τη συγγραφή κώδικα έως τη διατύπωση επιστημονικών υποθέσεων, σημείωσε άλματα κατά το 2025. Η νέα χρονιά ενδέχεται να φέρει τις πρώτες σημαντικές επιστημονικές ανακαλύψεις που θα προκύψουν αποκλειστικά από τη χρήση αυτών των εργαλείων. Το 2026 αναμένεται να παρουσιαστούν τεχνικές που ξεπερνούν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα δαπανηρά ως προς την εκπαίδευσή τους. Οι νεότερες προσεγγίσεις επικεντρώνονται στον σχεδιασμό μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης μικρής κλίμακας, τα οποία μαθαίνουν από μια περιορισμένη και εξειδικευμένη ομάδα δεδομένων και δύνανται να ειδικευτούν στην επίλυση συγκεκριμένων γρίφων λογικής. Ήδη από το 2025, ένα τέτοιο μικροσκοπικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης (TRM) κατάφερε να ξεπεράσει τα μαζικά μεγάλα γλωσσικά μοντέλα σε μια δοκιμασία λογικής.

Πολιτικές προκλήσεις και χρηματοδότηση

Το περιοδικό Nature εκφράζει, τέλος, ανησυχίες για το πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον που θα διαμορφωθεί κατά τη διάρκεια του έτους. Επισημαίνεται ότι οι διαμάχες σχετικά με τις περικοπές στη χρηματοδότηση της έρευνας ενδέχεται να ενταθούν. Παράλληλα, οι αλλαγές στην πολιτική δημόσιας υγείας, οι οποίες έχουν ήδη προκαλέσει κριτική από την επιστημονική κοινότητα —όπως η άρση των συστάσεων για εμβόλια, η προώθηση αναπόδεικτων ιατρικών ισχυρισμών, οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια και η μειωμένη συμμετοχή σε παγκόσμια προγράμματα υγείας— εκτιμάται ότι θα έχουν ευρείες συνέπειες.

Επιπλέον, τα πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών θα κληθούν να αντιμετωπίσουν περιορισμούς σχετικά με τη μετανάστευση, γεγονός που θα μπορούσε να περιορίσει την κινητικότητα φοιτητών και επιστημόνων από άλλες χώρες. Οι εθνικές ερευνητικές προτεραιότητες φαίνεται να στρέφονται προς την τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες, μια εξέλιξη που ορισμένοι ερευνητές χαιρετίζουν, ενώ άλλοι εκφράζουν την ανησυχία ότι θα απομακρύνει κρίσιμους πόρους από άλλους επιστημονικούς τομείς.