Γράφει ο Μιχάλης Ψύλλος, Naftemporiki.gr

Η Κίνα ήταν κάποτε ο σημαντικότερος μοχλός ανάπτυξης για τους Γερμανούς κατασκευαστές αυτοκινήτων, αλλά πλέον έχει γίνει εδώ και καιρό σοβαρός ανταγωνιστής όχι μόνο για τους κατασκευαστές αλλά και για τους προμηθευτές ανταλλακτικών.

«Οι Κινέζοι προμηθευτές κατακλύζουν τη γερμανική αγορά με φθηνά ανταλλακτικά αυτοκινήτων», όπως αναφέρει η Berliner Zeitung.

Επιπλέον, μια έρευνα που διεξήγαγε η βιομηχανική ένωση CLEPA μεταξύ των Ευρωπαίων προμηθευτών αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 70% αντιμετωπίζει πλέον άμεσο ανταγωνισμό από την Κίνα – 12 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από ό,τι την περασμένη άνοιξη. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ορισμένες εταιρείες δεν θα επιβιώσουν,καθώς η κρίση που αντιμετωπίζουν οι Γερμανοί προμηθευτές αυτοκινήτων εντείνεται.

Εταιρείες όπως η Bosch και η ZF Friedrichshafen έχουν ήδη περικόψει χιλιάδες θέσεις εργασίας για να μετριάσουν την πτώση των πωλήσεων των αυτοκινητοβιομηχανιών,όπως η VW , η BMW και η Mercedes , η πίεση από την Κίνα αυξάνεται τώρα .

Κινεζική κυριαρχία

Από την πανδημία, οι εισαγωγές κινεζικών οχημάτων και εξαρτημάτων έχουν αυξηθεί σημαντικά – ωθούμενες από κολοσσούς της βιομηχανίας όπως η BYD και η. CATL, που ήδη κυριαρχούν στον τομέα των ηλεκτρικών αυτοκινήτων και των μπαταριών.

Κορυφαίοι ειδικοί στην αυτοκινητοβιομηχανία ανησυχούν για αυτή την εξέλιξη. «Η πίεση είναι τεράστια», λέει ο ειδικός στην αυτοκινητοβιομηχανία Στέφαν Μπραντζελ στην Berliner Zeitung. «Πολλοί Γερμανοί προμηθευτές, και πιθανώς ακόμη και κατασκευαστές, δεν θα επιβιώσουν τα επόμενα χρόνια και θα αναγκαστούν να αποχωρήσουν από την αγορά», προειδοποιεί το Κέντρο Διαχείρισης Αυτοκινήτου (CAM).

Μπορεί οι κινεζικές εξαγωγές τους προηγούμενους μήνες λόγω του εμπορικού πολέμου με τις ΗΠΑ να αντιμετώπισαν κάποια προβλήματα, αλλά συνολικά, υουσ πρώτους 10  μήνες του τρέχοντος έτους, οι κινεζικές χρηματοοικονομικές και μη, άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό,έφτασαν τα 1.033,23 τρισεκατομμύρια γιουάν, σημειώνοντας αύξηση 7% σε ετήσια βάση. Συγκεκριμένα, Κινέζοι επενδυτές πραγματοποίησαν μη χρηματοοικονομικές άμεσες επενδύσεις σε 9.553 ξένες εταιρείες, κατανεμημένες σε 152 χώρες και περιοχές, με συνολική αξία 872,6 δισεκατομμύρια γιουάν, σημειώνοντας αύξηση 6%.

«Η πίεση στην παγκόσμια σκηνή αυξάνεται σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποφασίσει να ανατρέψουν τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις».εξηγούν στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς. «Οι δασμοί, επίσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, έχουν αναγκάσει τον ασιατικό γίγαντα να ανακατευθύνει την παραγωγή του σε άλλες αγορές . Και η αγορά της ΕΕ είναι μια από τις πιο επικερδείς και παρόμοια με την αγορά των ΗΠΑ, επομένως η εκτροπή αυτών των ροών αγαθών, τώρα προς την ΕΕ, δεν προκαλεί έκπληξη», προσθέτουν.

Αύξηση 80% στην ΕΕ

Το Πεκίνο  δεν κατακλύζει μόνο την Ευρωπαϊκή Ένωση με εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών της, αλλά η Η ΕΕ καθίσταται επίσης, σε χρόνο ρεκόρ, ένας προορισμός προτεραιότητας για άμεσες επενδύσεις από εταιρείες με έδρα την Κίνα.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat αντικατοπτρίζουν σαφώς αυτή την ραγδαία εξέλιξη. Το 2024-το τελευταίο ολοκληρωμένο στατιστικά έτος- τα κινεζικά κεφάλαια που εισέρευσαν για άμεσες επενδύσεις στη Γηραιά Ήπειρο ανήλθαν σε 9,5 δισεκατομμύρια ευρώ – 80% υψηλότερα από τον όγκο που καταγράφηκε 12 μήνες νωρίτερα, και υπερβαίνοντας τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν πριν από την πανδημία.

Η τάση αυτή αναμένεται να ενταθεί το 2025, δεδομένου ότι ο αντίκτυπος του γιγαεργοστασίου μπαταριών που άνοιξαν η CATL και η Stellantis στη Σαραγόσα ή τα 7 δισεκατομμύρια που η ίδια η CATL διαθέτει σε ένα άλλο παρόμοιο εργοστάσιο με έδρα την Ουγγαρία, δεν έχουν ακόμη υπολογιστεί.

Στην πραγματικότητα, το επίκεντρο των κινεζικών επενδύσεων στην Ευρώπη έχει μετατοπιστεί τα τελευταία χρόνια. Ο ασιατικός γίγαντας έχει μετατοπιστεί από την εξαγορά εταιρειών στην ίδρυση μονάδων παραγωγής . Η Αλίθια Γκαρθία, ειδικός στο think tank Bruegel των Βρυξελλών αντιπαραβάλλει τις μεγάλες εταιρικές εξαγορές πριν από δέκα χρόνια με τις μικρές εταιρείες τεχνολογίας για τις οποίες ενδιαφέρεται σήμερα το Πεκίνο. Ένα παράδειγμα αυτών των επενδύσεων είναι η εταιρεία ηλεκτρικών οχημάτων Byb, η οποία θα ανοίξει το τρίτο της εργοστάσιο στην Ισπανία.

Αλλαγή στις ηπείρους

Το Πεκίνο αναδιαμορφώνει έτσι τις προτεραιότητές του όσον αφορά τις ηπείρους όπου, μέχρι πρόσφατα, επιδίωκε να αυξήσει την παρουσία του. Δεν επικεντρώνεται πλέον τόσο πολύ στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική -αν και δεν παραμελεί καμία από τις δύο περιοχές- και δίνει προτεραιότητα στην Ευρώπη, με τόσο γρήγορο ρυθμό που ανησυχεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σε τέτοιο βαθμό που η Κομισιόν θα προτείνει, στα μέσα του επόμενου μήνα, κυρώσεις για κινεζικές εταιρείες και επενδυτές των οποίων τα έργα δεν εγγυώνται ελάχιστα επίπεδα πλούτου και δημιουργίας θέσεων εργασίας στις χώρες όπου δραστηριοποιούνται και, πάνω απ ‘όλα, που αρνούνται να συμμετάσχουν σε ανταλλαγές τεχνολογίας με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους.
Η πλήρης εικόνα του πόσο ελκυστική είναι η Ευρώπη για τα κινεζικά κεφάλαια γίνεται σαφής αν συμπεριληφθεί και η Βρετανία:

Η αύξηση των κινεζικών επενδύσεων ήταν 50% σε ετήσια βάση . Αυτή αντιπροσωπεύει την πρώτη αύξηση των κινεζικών κεφαλαίων που επενδύονται στην Ευρώπη από το 2016.

Γιατί στην Ευρώπη

Γιατί  το Πεκίνο στρέφεται τόσο έντονα στην Ευρώπη για να ανακατευθύνει τις επενδύσεις του; Το Ινστιτούτο Mercator για τις Κινεζικές Σπουδές είναι ο οργανισμός που παρακολουθεί στενότερα την εξέλιξη του κινεζικού κεφαλαίου στην Ευρώπη, και οι οικονομολόγοι του υπογραμμίζουν την αναμφισβήτητη επιρροή της ανανεωμένης εχθρότητας που δείχνει η Ουάσινγκτον προς τον κύριο αντίπαλό της , μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Αποφεύγοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες οι  ειδικοί επισημαίνουν ότι «οι αυξανόμενες εντάσεις οδηγούν τις κινεζικές εταιρείες «να αυξήσουν την παρουσία τους στο εξωτερικό» προκειμένου να παρακάμψουν όχι μόνο τους δασμούς, αλλά και τους περιορισμούς στην συμμετοχή κινεζικών εταιρειών σε βασικές τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η τηλεφωνική υποδομή 5G της Βόρειας Αμερικής ή η αποθήκευση δεδομένων».

Ο Κάρελ Λάνοο, Διευθύνων Σύμβουλος του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής, εξηγεί ότι οι δραστηριότητες του ασιατικού γίγαντα επικεντρώνονται πλέον στην απόκτηση κρίσιμων υποδομών και τεχνολογιών. Η Κίνα έχει επανειλημμένα επικεντρωθεί στην απόκτηση τεχνολογικής εμπειρογνωμοσύνης και έχει πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις προς τον σκοπό αυτό.

Οι τεχνολογικές ευρεσιτεχνίες αποτελούν μάλιστα  ένα από τα κύρια σημεία διαμάχης στις σχέσεις ΕΕ-Κίνας. Η τεχνολογική διαμάχη διεξάγεται σε βιομηχανικό επίπεδο, αλλά και στις εμπορικές σχέσεις. Η ΕΕ υπέβαλε καταγγελία κατά του ασιατικού γίγαντα στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου για μη προστασία των τεχνολογικών ευρεσιτεχνιών των ευρωπαϊκών εταιρειών.

Οι περιφερειακές χώρες

Η δίψα για νέες ευκαιρίες οδηγεί τις κινεζικές εταιρείες να εξερευνήσουν νέους προορισμούς για πόρους και εντός της Ευρώπης. Τη Βρετανία , η Γερμανία και η Γαλλία απορρόφησαν περισσότερο από το 50% των άμεσων κινεζικών επενδύσεων στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2019-2023. Αυτό το ποσοστό μειώνεται επί του παρόντος, καθώς αυξάνεται η ελκυστικότητα των περιφερειακών ευρωπαϊκών οικονομιών.

Στην Ισπανία η κινεζική  CATL πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη επένδυση στην ιστορία της χώρας. Η Ουγγαρία μπορεί να καυχηθεί  επίσης ότι οι άμεσες ξένες επενδύσεις από τον ασιατικό γίγαντα αυξήθηκαν πάνω από 70% μεταξύ 2023 και 2024.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγορεί πάντως το Πεκίνο για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και εκφράζει ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η κινεζική κυβέρνηση θέλει να μειώσει τα δικαιώματα που καταβάλλουν οι κινεζικές εταιρείες για τη χρήση ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Πρόκειται για βασικές τεχνολογίες στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, όπως το 5G. Οι Βρυξέλλες πιστεύουν ότι αυτές οι πρακτικές θέτουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Οι σχέσεις με τον «Δράκο»

Από την πανδημία και τις επακόλουθες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού με το Πεκίνο, οι Βρυξέλλες επανεξετάζουν τη σχέση τους με τον ασιατικό γίγαντα. Οι εντάσεις έχουν αυξηθεί σε πολλά μέτωπα, σε σημείο που η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, περιέγραψε το Πεκίνο ως «εταίρο, ανταγωνιστή και συστημικό αντίπαλο για την ΕΕ » . Ζήτησε τη μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με την Κίνα, όχι όμως την αποσύνδεση από την οικονομία της.

Πληροφορίες από τις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι στις αρχές Δεκεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εισαγάγει έναν νέο νόμο για την επιτάχυνση της βιομηχανικής παραγωγής, ο οποίος περιλαμβάνει μεγαλύτερο έλεγχο των επενδύσεων από τρίτες χώρες στην ΕΕ.
Η Κομισιόν θα προσπαθήσει να προστατεύσει βασικούς τομείς από εξωτερικές επιρροές , συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων βιομηχανιών, των καθαρών τεχνολογιών και των ψηφιακών τεχνολογιών.

Αυτό που επιδιώκουν οι Βρυξέλλες με το νέο κανονισμό είναι  να διασφαλίσουν ότι οι ξένες επενδύσεις ωφελούν πραγματικά και ενισχύουν την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση , προωθώντας την τεχνολογία και τη γνώση σε τοπικό επίπεδο, δηλαδή, χωρίς και οι δύο παράγοντες να συμβάλλουν αποκλειστικά στην ανάπτυξη τρίτων χωρών, όπως στην περίπτωση της Κίνας. Επιπλέον, η ΕΕ στοχεύει επίσης στην προώθηση της απασχόλησης εντός της Ενωσης .Να διασφαλίσει ότι οι επενδύσεις έχουν πραγματικό θετικό αντίκτυπο στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους πολίτες.