Η Ινδία και η Κύπρος εισέρχονται σε μία νέα φάση στρατηγικής συνεργασίας, καθώς οι δύο χώρες προχωρούν στην αναθεώρηση και ενεργοποίηση της συμφωνίας για την περίοδο 2025–2029. Αυτή η πενταετής συμφωνία, που εγκρίθηκε κατά την επίσκεψη στη Λευκωσία τον Ιούνιο του 2025, στοχεύει στην ενίσχυση και αναβάθμιση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων.

Το πλαίσιο θεωρείται πλέον πιο σταθερό και ελκυστικό για επιχειρήσεις και επενδυτές, με τις δύο πλευρές να τοποθετούν την οικονομική συνεργασία στον πυρήνα των σχέσεών τους μετά από 60 χρόνια διπλωματικών σχέσεων. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Κωνσταντίνος Κόμπος, πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη επίσκεψή του το 2025, όπου συναντήθηκε με τον Υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας, Δρ. Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ. Οι δύο υπουργοί αξιολόγησαν την πρόοδο στους τομείς της ενίσχυσης της τεχνολογίας, της ναυτικής ασφάλειας και των επενδύσεων.

Άμυνα, Ασφάλεια και Τεχνολογική Συνεργασία

Σύμφωνα με εκτενή ανάλυση από το India Briefing, κεντρικός πυλώνας της περιόδου 2025–29 είναι η ενισχυμένη συνεργασία στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας. Η Ινδία και η Κύπρος δεσμεύθηκαν να προχωρήσουν σε κοινές δράσεις στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, κυβερνοασφάλειας, τεχνολογιών αιχμής και ναυτικής ασφάλειας, με στόχο την αντιμετώπιση σύγχρονων απειλών.

Το Σχέδιο Δράσης δίνει έμφαση στη δημιουργία συνεργασιών για αμυντική παραγωγή, στη διασύνδεση των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας. Παράλληλα, περιλαμβάνονται πρωτοβουλίες για ενίσχυση της συνεργασίας σε νέες τεχνολογίες.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ναυτική διάσταση, με την Ινδία να ενισχύει την παρουσία της μέσω επισκέψεων πολεμικών πλοίων και κοινών εκπαιδεύσεων, ενώ προωθούνται κοινά πρωτόκολλα για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.

Εξίσου σημαντική είναι η διασύνδεση των δύο χωρών με υφιστάμενες συμφωνίες: το Μνημόνιο Συναντίληψης του 2022 για αμυντική συνεργασία, το Bilateral Defense Cooperation Program 2025, καθώς και η συμμετοχή το 2025, που άνοιξε νέες διαδρομές σε συνεπενδύσεις και τεχνολογική συνεργασία.

 Διασυνδεσιμότητα

Οι δύο χώρες συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συμμετοχή τους στον India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC), τον νέο εμπορικό και ενεργειακό διάδρομο που φιλοδοξεί να μετασχηματίσει τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Ασίας, Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Η Κύπρος, λόγω της στενής της σχέσης με την ΕΕ, επιδιώκει ισχυρότερο ρόλο στον θαλάσσιο βραχίονα του διαδρόμου, ενώ ενθαρρύνει μεγαλύτερη παρουσία ινδικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων στα κυπριακά λιμάνια και σε joint ventures στον τομέα των θαλάσσιων υπηρεσιών.

Εμπόριο, Επενδύσεις και Καινοτομία

Η οικονομική συνεργασία Ινδίας–Κύπρου εξελίσσεται με αυξανόμενη ποικιλία κλάδων και πιο στενή διασύνδεση ιδιωτικών επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και νεοφυών εταιρειών. Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει τη δημιουργία ενός Cyprus–India Business Forum, επιχειρηματικών αποστολών και Μνημονίου Συνεργασίας σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές υποδομές και η επιστημονική έρευνα.

Πέντε Χρόνια Εμπορικών Ροών

Τα δεδομένα δείχνουν ότι, παρά τις διακυμάνσεις, ο εμπορικός όγκος παραμένει σταθερός στο εύρος των 160–200 εκατ. δολαρίων. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν την περίοδο 2021–22, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν το 2022–23.

Βασικά Προϊόντα

Η Κύπρος είναι ο 9ος μεγαλύτερος επενδυτής στην Ινδία, με σωρευτικές επενδύσεις 15,76 δισ. δολαρίων από το 2000. Οι επενδύσεις επικεντρώνονται σε τομείς όπως η πληροφορική, η αυτοκινητοβιομηχανία, το real estate, τα logistics, η ναυτιλία και τα φαρμακευτικά.

Το αναθεωρημένο Συμφωνητικό Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (DTAA) προσφέρει πλέον διαφάνεια και φορολογική ασφάλεια, ενώ η Κύπρος διαθέτει καθεστώς Category-I Foreign Portfolio Investor, κάτι που την τοποθετεί στις κορυφαίες πύλες εισροής κεφαλαίων προς την Ινδία.

Θεσμικοί Μηχανισμοί Συνεργασίας

Οι σχέσεις Ινδίας–Κύπρου στηρίζονται σε σειρά θεσμικών πλατφορμών, όπως η Joint Economic Committee (JEC), η Cyprus–India Business Association, το MoU Invest Cyprus – Invest India, οι περιφερειακές συνεργασίες Λεμεσού–Λάρνακας με Ινδικές πολιτείες, καθώς και το νέο India–Greece–Cyprus Business and Investment Council για τριμερείς συνέργειες στους τομείς των υποδομών και της ενέργειας. Επίσημη επίσκεψη πραγματοποιεί η Πρόεδρος Βουλής στην Ινδία.

Η συμφωνία με τον Λίβανο αποκλείει για άλλη μια φορά τη βούληση των Τουρκοκυπρίων, ενός εκ των δύο ισότιμων ιδιοκτητών και ενός εκ των δύο συνιδρυτών με κυριαρχικά δικαιώματα στο νησί, αναφέρει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Τουφάν Έρχιουρμαν.

Με αναφορά στα σημερινά δημοσιεύματα του Τύπου, ο Έρχιουρμαν επισημαίνει ως δεύτερο θέμα που αναδεικνύεται στις εφημερίδες και για το οποίο δέχεται κριτική. Ειδικότερα, αναφέρει τις πρωτοβουλίες του και τις συναντήσεις που θα πραγματοποιήσει με διεθνείς οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Οργανισμός Τουρκικών Κρατών, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας, για να διασφαλίσει ότι οι απόψεις του τουρκοκυπριακού «λαού» θα ακουστούν και τα δικαιώματα και τα συμφέροντά τους θα προστατευθούν. Αναφέρει επίσης ότι οι δηλώσεις από μερίδα του Τύπου υποστηρίζουν ότι η πραγματική λύση προκύπτει μέσα από συνομιλίες και διαπραγματεύσεις.

«Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι, ενώ κάθεται κάποιος στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, το να αναμένει να υπογράφει συμφωνίες εκ μέρους ολόκληρου τουρκοκυπριακού λαού, που είναι ένας από τους δύο ισότιμους εταίρους και έχουν ίσα κυριαρχικά δικαιώματα, και να αποκλείεται από τη διεθνή κοινότητα, περιμένοντας το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων χωρίς επικοινωνία με τη διεθνή κοινότητα, αυτό δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε υπέρ των Τουρκοκυπρίων».

Αυτό, υποστήριξε, «εκφράζει τη θέση να μην αλλάξει το στάτους κβο, με τους Ελληνοκύπριους να συνεχίζουν να είναι οι μόνοι ιδιοκτήτες στο νησί σαν να μην υπάρχουν Τουρκοκύπριοι, και οι Τουρκοκύπριοι να καθίσουν να περιμένουν», προσθέτοντας πως «αυτό εμείς δεν το δεχόμαστε».

Κατά τον Τουφάν Έρχιουρμαν, «νέα εποχή» σημαίνει: «Α) Οι Τουρκοκύπριοι θέλουν μια λύση. Β) Δεν δέχονται να αγνοούνται κατά την περίοδο που οδεύουμε σε μια λύση και δεν αποδέχονται ενέργειες που θα δεσμεύουν το μέλλον ολόκληρου του λαού, μόνο με τη θέληση των Ελληνοκυπρίων. Γ) Οι Τουρκοκύπριοι βλέπουν, μιλούν ανοιχτά και εξηγούν ότι αυτές οι μονομερείς πρωτοβουλίες δεν συμβάλλουν σε μια λύση, σταθερότητα ή ειρήνη στο νησί ή στην περιοχή. Δ) Ενώ οι Τουρκοκύπριοι βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, υποβάλλουν επίσης προτάσεις που θα ωφελήσουν και τις δύο πλευρές, θα διευκολύνουν την καθημερινή ζωή και θα ανοίξουν τον δρόμο για μια λύση. Συνεχίζουν επίσης τις προσπάθειές τους να συνεργαστούν με τη διεθνή κοινότητα, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο».

Θα συνεχίσουμε να το εξηγούμε αυτό σε όλους με υπομονή, ψυχραιμία και αποφασιστικότητα, κατέληξε ο κ. Έρχιουρμαν.

Μετά την αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, η τουρκική δημοσιογραφία υποδέχεται με έντονο επικριτικό τόνο τη συμφωνία ΑΟΖ Κύπρου-Λιβάνου. Οι κριτικές επικεντρώνονται στη στρατηγική αποκλεισμού των Τουρκοκυπρίων από την ανατολική Μεσόγειο.

Οι κύριοι δημοσιογραφικοί οργανισμοί υποστηρίζουν ότι η συμφωνία παραβλέπει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων και προωθεί την απομόνωση της Άγκυρας. Η τουρκική πλευρά προειδοποιεί τη διεθνή κοινότητα να μην αναγνωρίσει μονομερείς κινήσεις στην περιοχή. Οι αναλύσεις των μέσων επικεντρώνονται σε τρεις βασικούς άξονες: την αμφισβήτηση της συμφωνίας, τον αποκλεισμό των Τουρκοκυπρίων και τη στρατηγική διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ στην ανατολική Μεσόγειο. Στην τουρκική ανάγνωση, η συμφωνία δεν είναι απλώς μια τεχνική ρύθμιση θαλασσίων ζωνών, αλλά μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου που αμφισβητεί την τουρκική παρουσία στην περιοχή.

**Χουριέτ**: Η εφημερίδα επισημαίνει την τουρκική αντίδραση στη «μονομερή» κίνηση, τονίζοντας την αίσθηση αποκλεισμού των Τουρκοκυπρίων. Η ελληνοκυπριακή διοίκηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, «αγνόησε τα δικαιώματα» των Τουρκοκυπρίων και επέκτεινε τις συμφωνίες στη Μεσόγειο με τον Λίβανο, μετά την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Ο ανταποκριτής Ομέρ Μπιλγκέ υπογραμμίζει: «Προκειμένου να αποκλείσει την Τουρκία και την ΤΔΒΚ, η ελληνοκυπριακή κυβέρνηση υπέγραψε συμφωνίες θαλάσσιας δικαιοδοσίας με την Αίγυπτο το 2003, τον Λίβανο το 2007 και το Ισραήλ το 2010».

**TRHaber**: Το μέσο χαρακτηρίζει τη συμφωνία ΑΟΖ Λιβάνου-Κύπρου ως «πρόκληση», διότι «αγνοεί» την ύπαρξη και τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.

**Τουρκιγέ**: Το μέσο μεταφέρει την τουρκική καταγγελία ότι η συμφωνία αγνοεί τα «δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων» και αναφέρει δηλώσεις που προειδοποιούν να μην γίνουν όργανα των κινήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

**A Haber**: Η τουρκική εκτίμηση είναι ότι η συμφωνία αποτελεί μονομερή ενέργεια της «ΈΔΝΚ», η οποία «αγνοεί» τους Τουρκοκυπρίους, που θεωρούνται «κυρίαρχο, ισότιμο στοιχείο».

**Γενί Σαφάκ**: Η εφημερίδα μεταφέρει την καταγγελτική στάση, υπογραμμίζοντας ότι η Λευκωσία «δεν έχει δικαίωμα να δεσμεύει ολόκληρο το νησί». Η Άγκυρα δηλώνει: «Η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση δεν εκπροσωπεί τους Τουρκοκυπρίους ή το σύνολο του νησιού».

**Αϊντινλίκ**: Το μέσο σχολιάζει ότι η συμφωνία εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο ΗΠΑ-Ισραήλ για τον έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου και θεωρείται «κρίκος» στο στρατηγικό δίκτυο κατά της Τουρκίας.

**Ακίτ**: Το μέσο αναφέρει ότι ο Λίβανος και η Νότια Κύπρος υπέγραψαν συμφωνία για τα κοιτάσματα φυσικού αερίου.

**Ενερζί Γκιουνλουού**: Το δημοσίευμα καταγράφει απλά τις ενεργειακές έρευνες που καθορίστηκαν.

**Σοζτζού**: Η εφημερίδα επικεντρώνεται στη συνεργασία και τα οικονομικά οφέλη από τη συμφωνία.

**Εκονομίμ**: Το άρθρο υπογραμμίζει ότι, κατά την άποψη της ΤΔΒΚ, η συμφωνία είναι «εντελώς άκυρη» και παραβιάζει τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων.