Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης, International Institute of Strategy

Σε μια από τις πιο ηχηρές ανατροπές της μεταπολιτικής περί τρομοκρατίας προχώρησε η Ουάσιγκτον τη Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2025. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστική εντολή που βάζει για πρώτη φορά τη Μουσουλμανική Αδελφότητα στο στόχαστρο των αμερικανικών υπηρεσιών. Η εντολή δίνει σαφή οδηγία στα υπουργεία Εξωτερικών και Οικονομικών να ξεκινήσουν τη διαδικασία χαρακτηρισμού επιμέρους παραρτημάτων της Αδελφότητας ως Ξένων Τρομοκρατικών Οργανώσεων και ως Παγκόσμιων Ειδικά Καθορισμένων Τρομοκρατών, κλείνοντας έτσι μια εσωτερική διαμάχη που επί δύο δεκαετίες διχάζει τη χάραξη αμερικανικής πολιτικής.

Στοχοποίηση παραρτημάτων

Για χρόνια, η πολιτική και διπλωματική γραφειοκρατία στην Ουάσινγκτον πάλευε με το ίδιο ερώτημα: πώς αντιμετωπίζεις μια οργάνωση που δεν λειτουργεί ως ενιαία δομή, αλλά ως ένα χαλαρό δίκτυο εθνικών κλάδων, το οποίο εκτείνεται από τον αραβικό κόσμο μέχρι τη Δύση; Η μία πλευρά πίεζε για μια οριζόντια συνολική απαγόρευση της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, θεωρώντας την ένα ενιαίο, παγκόσμιο ισλαμιστικό κίνημα. Η άλλη τόνιζε ότι μια τέτοια απόπειρα δεν θα άντεχε ούτε μία ημέρα σε δικαστικό έλεγχο, ακριβώς επειδή η Αδελφότητα δεν είναι ένα μονολιθικό μόρφωμα αλλά μια συστάδα οργανώσεων με διαφορετικές αποστολές, διαφορετικές ηγεσίες και συχνά αντικρουόμενες στρατηγικές.

Η νέα εκτελεστική εντολή υιοθετεί ξεκάθαρα τη δεύτερη προσέγγιση. Αντί να στοχοποιήσει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως “μία” οργάνωση, η κυβέρνηση Τραμπ δημιουργεί έναν μόνιμο μηχανισμό που επιτρέπει την αξιολόγηση και πιθανή απαγόρευση κάθε παραρτήματος ξεχωριστά, εκεί όπου υπάρχουν αποδείξεις εμπλοκής σε τρομοκρατικές ενέργειες, χρηματοδότηση ένοπλων ομάδων ή στενούς δεσμούς με ήδη χαρακτηρισμένες τρομοκρατικές οργανώσεις. Το μοντέλο αυτό έχει προηγούμενο: η Χαμάς, το σκέλος της Αδελφότητας στη Γάζα, χαρακτηρίστηκε ως τρομοκρατική οργάνωση το 1997 χωρίς ποτέ οι ΗΠΑ να επεκτείνουν τον χαρακτηρισμό στο σύνολο της Αδελφότητας.

Νέα στρατηγική Τραμπ

Η νέα στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ επιχειρεί να ακολουθήσει αυτή τη λογική εφαρμόζοντάς την σε παγκόσμια κλίμακα. Η εκτελεστική εντολή κατονομάζει ως πρώτους στόχους τα παραρτήματα της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Λιβάνου, ανοίγοντας όμως τον δρόμο για μελλοντική εξέταση και άλλων δομών, όπως το κόμμα Al-Islah στην Υεμένη, που διατηρεί ένοπλη πτέρυγα και έχει στελέχη με ιστορικούς δεσμούς με την Αλ Κάιντα. Στο μικροσκόπιο, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, ενδέχεται να βρεθούν και τα εκτεταμένα δίκτυα ΜΜΕ της Αδελφότητας που λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές επιρροής.

Καθοριστικό στοιχείο της νέας κατεύθυνσης είναι η νομική θωράκιση. Ο αμερικανικός νόμος απαιτεί από μια οργάνωση που χαρακτηρίζεται τρομοκρατική να πληροί συγκεκριμένα και αυστηρά κριτήρια: να είναι ξένη, να έχει ικανότητα και πρόθεση διεξαγωγής τρομοκρατικών ενεργειών και η δράση της να απειλεί την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών ή των πολιτών τους. Αυτή η απαιτητική διαδικασία ήταν και ο λόγος που οι προηγούμενες προσπάθειες απέτυχαν, καθώς η Ουάσινγκτον δεν μπορούσε να αποδείξει την ύπαρξη ενιαίας διοίκησης που να συνδέει οργανικά όλα τα παρακλάδια της Αδελφότητας.

Η εφαρμογή το μεγάλο στοίχημα

Η σημερινή απόφαση επιχειρεί να παρακάμψει ακριβώς αυτό το εμπόδιο. Δεν αναζητά ένα «κεντρικό επιτελείο» αλλά εξετάζει κάθε παράρτημα μεμονωμένα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι ΗΠΑ μπορούν να κινηθούν άμεσα ενάντια σε κλάδους που εμπλέκονται ευθέως σε ένοπλες συγκρούσεις ή χρηματοδοτούν τρομοκρατικές ομάδες, χωρίς να φορτωθούν το βάρος μιας συνολικής απαγόρευσης που ούτε θα στεκόταν νομικά ούτε θα ήταν εύκολη στη διπλωματική διαχείριση. Παράλληλα, η στοχευμένη προσέγγιση βοηθάει στον συντονισμό με συμμάχους των ΗΠΑ, πολλοί από τους οποίους έχουν ήδη καταχωρίσει συγκεκριμένα παραρτήματα της Αδελφότητας στα δικά τους εθνικά πλαίσια ασφαλείας.

Το μεγάλο στοίχημα βρίσκεται πλέον στην εφαρμογή. Τα υπουργεία Εξωτερικών και Οικονομικών καλούνται να συντάξουν εμπεριστατωμένους φακέλους, να κινήσουν τη διαδικασία κατάταξης και να διασφαλίσουν ότι το εγχείρημα θα προχωρήσει με πειθαρχία, χωρίς τις αστοχίες και τις υπερβολές που οδήγησαν σε αδιέξοδο παλαιότερες προσπάθειες. Το βέβαιο είναι ότι με αυτή την κίνηση η Ουάσινγκτον εγκαταλείπει οριστικά την αντίληψη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας ως ενιαίου οργανισμού και υιοθετεί ένα πιο σύνθετο, αλλά και πιο ρεαλιστικό μοντέλο αντιμετώπισης, προσαρμοσμένο στη σημερινή δομή και λειτουργία του κινήματος.

Το αν η νέα στρατηγική θα αποδώσει, θα κριθεί στους μήνες που έρχονται. Το σίγουρο είναι ότι η διοίκηση Τραμπ αποφάσισε να αγγίξει έναν φάκελο που επί χρόνια όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις απέφευγαν, φοβούμενες τις νομικές και διπλωματικές συνέπειες. Αυτή τη φορά, η προσέγγιση είναι διαφορετική – και σημαντικά πιο μεθοδική.

Harassment of female journalists in Pakistan is a troubling norm. Not only physical annoyance, these journalists are facing digital harassment also. In the recent case of harassment (November 16, 2025), another prominent journalist Benazir Shah is being subjected to severe threats online. She has been targeted in a deepfake video circulated by an ‘X’ account followed by Information Minister Attaullah Tarar. Ironically, Benazir did not wish to file PECA (Prevention of Electronic Crimes Act) case citing that as doing so would lend legitimacy to a law and institution that have been used to harass journalists and silence citizens and suppress dissent.

Pakistan’s record on women’s rights continues to decline, and 2025 has only reinforced this grim trajectory. The latest outrage came when the Pakistan Federal Union of Journalists (PFUJ) slammed the government for using the Prevention of Electronic Crimes Act (PECA) to register cases against female journalists who criticized state institutions.¹ The journalists were accused of spreading “false information” and “anti-state propaganda,” charges that are notoriously vague and serve as convenient tools to silence dissent. PFUJ warned that this trend has become routine under the current military-backed government, with women journalists facing harassment, online abuse, and fabricated legal charges simply for doing their jobs.² The use of PECA, a law originally designed to curb cybercrime, against reporters has become one of the sharpest weapons of repression in Pakistan. When women in the press are punished for speaking truth to power, it lays bare not only the fragility of Pakistan’s institutions but the deep-seated hostility towards women’s voices in public life.

The crackdown on female journalists is part of a much larger pattern of gender-based repression across Pakistan. Over the past three years, since Field Marshal Syed Asim Munir became army chief, press freedom has shrunk dramatically, and women journalists have been on the frontlines of intimidation. Reporters like Asma Shirazi, Gharidah Farooqi, and others have faced coordinated harassment campaigns online, often amplified by bot networks and social media accounts sympathetic to the military establishment.³ Some have been threatened with blasphemy accusations, which in Pakistan amount to death threats. Others have been served notices under PECA, accused of “defaming” the army or “creating unrest.” The threats go far beyond rhetoric. Female journalists have reported stalkers outside their homes, abusive calls to their families, and relentless trolling campaigns designed to silence them. In a country where digital harassment can easily translate into physical danger, these attacks leave women at heightened risk.

PFUJ’s statement in 2025 was especially stark because it connected the dots between gender and press freedom, calling out the state for using PECA not as a shield against cybercrime but as a sword against critical voices. Human Rights Watch and Amnesty International have also documented how PECA has been repeatedly misused to criminalize speech, noting that women journalists and activists face a double jeopardy: state persecution and a misogynistic culture that labels them immoral or “un-Islamic” for challenging authority.⁴ When the state itself validates these attacks by filing official cases, the message to women is unmistakable: silence yourself, or the machinery of power will silence you.

Pakistan consistently ranks among the worst in global gender-equality indices, with the World Economic Forum placing it near the bottom of its Global Gender Gap Report. The statistics are damning: nearly one in three women experiences domestic violence; literacy rates for women remain far lower than men; workplace participation is minimal; and women politicians and activists regularly face intimidation. The persistence of so-called “honour killings” is another stark reminder of the dangers faced by Pakistani women. In 2024 alone, rights groups recorded hundreds of cases of women killed by their families for allegedly tarnishing family “honour.” These crimes, often treated with leniency by police and courts, are a brutal indicator of how deep misogyny runs in Pakistani society.

The past few years have also seen an increase in the harassment of women who participate in movements like the Aurat March, an annual rally demanding gender equality. Each year, organizers and participants are threatened with violence, accused of blasphemy, and vilified on television talk shows. In March 2025, participants reported that their posters were torn down, rallies were blocked by police, and organizers were summoned for questioning. Such actions are not isolated but form part of the state’s broader suppression of women’s activism, ensuring that demands for equality never gain real traction. Meanwhile, women from marginalized communities, such as Hindu and Christian girls, remain vulnerable to forced conversions, abductions, and coerced marriages, particularly in Sindh and Punjab.

What makes the targeting of female journalists especially alarming is that they represent the few women who have managed to break through Pakistan’s rigid barriers to public life.⁵ Instead of protecting them, the state subjects them to heightened scrutiny, gendered abuse, and criminal cases. The use of PECA against them confirms a broader truth: Pakistan’s legal system is weaponized against women, whether in cases of domestic violence, “immorality,” or speech deemed critical of the military establishment. Conviction rates in cases of gender-based violence remain abysmally low, while perpetrators of honor killings in Pakistan often walk free.⁶The judiciary’s reluctance to punish violence against women reflects the executive’s eagerness to punish women who dare to speak.

The international community has repeatedly flagged these abuses. In 2024, the UN Human Rights Council raised concerns about Pakistan’s shrinking space for women journalists and activists, noting that reprisals against women reporters are not sporadic but systematic. Reporters Without Borders ranked Pakistan 158th out of 180 countries in its 2025 Press Freedom Index, highlighting the specific dangers faced by female journalists. Amnesty International described the state of women’s rights in Pakistan as “dire,” citing not only the misuse of laws like PECA but also the impunity for violence against women. Local watchdogs, including the Human Rights Commission of Pakistan, have also admitted that women face a disproportionate burden of rights violations in the country, whether as journalists, activists, or ordinary citizens.⁷

Pakistan is normalizing a culture where women are denied both safety and voice. Journalists face harassment and censorship, activists are branded as traitors, and ordinary women continue to die in honor killings or languish without justice in the courts. Field Marshal Asim Munir’s tenure has coincided with an even harder crackdown on dissent, and women are bearing the brunt of this authoritarian turn. Pakistan will remain trapped between systemic discrimination and state repression as the state institutions continue to weaponize laws like PECA, repress women journalists, and turn a blind eye to gender-based violence. The trajectory suggests not progress but regression, where women’s rights are erased under the combined weight of patriarchal culture and army-controlled authoritarian governance.

Γράφει ο αντιστράτηγος Κίμων Κωστής*

Ενημέρωση για τις Τροποποιήσεις

Το Σχέδιο Νόμου του ΥΠΕΘΑ τέθηκε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στις 20 23:40 Νοε 25, που θα ολοκληρωθεί στις 5 09:00 Δεκ 25 [1], το οποίο την Εθνοφυλακή αφορά το άρθρο 285 Θέματα εφεδρείας και εθνοφυλακής – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 62 και προσθήκη παρ. 23 στο άρθρο 95 του ν. 5018/2023 [2], που ορίζει τα εξής:

«1. Στην παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 5018/2023 (Α΄ 25), περί στελέχωσης Εθνοφυλακής και εκπαίδευσης προσωπικού επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στο εισαγωγικό εδάφιο μετά από τις λέξεις “Οι Μονάδες Εθνοφυλακής” προστίθενται οι λέξεις «παρακολουθούνται από την κοινή Διεύθυνση Εφεδρείας και Εθνοφυλακής του Γενικού Επιτελείου Στρατού και”,”, β) οι περ. β) και γ) καταργούνται, γ) στην περ. δ), οι λέξεις “όταν το προσωπικό των περ. α) έως γ) δεν επαρκεί για την κάλυψη του προβλεπόμενου από τον Πίνακα Οργάνωσης και Υλικού προσωπικού, σύμφωνα με τους ισχύοντες πίνακες κατανομής εφεδρείας και» διαγράφονται, δ) στην περ. ε) οι λέξεις “σαράντα πέντε (45)” αντικαθίστανται από τις λέξεις “πενήντα πέντε (55)” και η παρ. 1 διαμορφώνεται ως εξής:

“1. Οι Μονάδες Εθνοφυλακής παρακολουθούνται από την κοινή Διεύθυνση Εφεδρείας και Εθνοφυλακής του Γενικού Επιτελείου Στρατού και στελεχώνονται από:

α) προσωπικό από τον ενεργό στρατό, καθώς και πολιτικό προσωπικό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, β) [καταργείται], γ) [καταργείται], δ) προσωπικό από την πλεονάζουσα εφεδρεία των λοιπών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω προσωπικό διαμένει μόνιμα στην περιφερειακή ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή μέχρι εκατόν πενήντα (150) χιλιόμετρα από την έδρα αυτής, για τον ηπειρωτικό χώρο, ε) πρώην έφεδρους του Στρατού Ξηράς, ηλικίας από πενήντα πέντε (55) έως εξήντα επτά (67) ετών.”

2. Στο άρθρο 95 του ν. 5018/2023, περί εξουσιοδοτικών διατάξεων, προστίθεται παρ. 23 ως εξής:

“23. Με προεδρικό διάταγμα, το οποίο εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας, καθορίζονται οι προϋποθέσεις, η διαδικασία, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η διάρκεια και ο τρόπος υπολογισμού ως χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας του χρόνου υπηρεσίας που διανύεται στην Εθνοφυλακή.”».

Στην παρ. 1 του άρθρου 62 Στελέχωση Εθνοφυλακής-Εκπαίδευση προσωπικού του ν. 5018/2023 ορίζεται ότι:

«1. Οι Μονάδες Εθνοφυλακής στελεχώνονται από:

α) προσωπικό από τον ενεργό στρατό, καθώς και πολιτικό προσωπικό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας,

β) προσωπικό από την εφεδρεία του Στρατού Ξηράς, το οποίο δεν είναι ενταγμένο σε σχέδιο επιστράτευσης και διαμένει μόνιμα στην περιφερειακή ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής. Όταν κρίνεται απαραίτητο για την πληρέστερη στελέχωση των Μονάδων Εθνοφυλακής, αυτές δύνανται να στελεχώνονται και από προσωπικό της εφεδρείας μη ενταγμένο σε σχέδιο επιστράτευσης που διαμένει μόνιμα σε άλλη περιφερειακή ενότητα, υπό την προϋπόθεση ότι ο τόπος διαμονής του απέχει από την έδρα της Μονάδας Εθνοφυλακής μέχρι εκατόν πενήντα (150) χιλιόμετρα, για τον ηπειρωτικό χώρο,

γ) εθελοντές ηλικίας άνω των είκοσι (20) ετών, από την ενταγμένη σε σχέδιο επιστράτευσης εφεδρεία του Στρατού Ξηράς, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου στην αρμόδια επιστρατεύουσα αρχή και έγκρισης της αποδέσμευσής του από το Γενικό Επιτελείο Στρατού, εφόσον οι επιχειρησιακές ανάγκες το επιτρέπουν. Οι εθελοντές του προηγούμενου εδαφίου διαμένουν μόνιμα στην περιφερειακή ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή σε άλλη περιφερειακή ενότητα, εφόσον κρίνεται απαραίτητο για την πληρέστερη στελέχωση της Μονάδας, υπό την προϋπόθεση ότι ο τόπος διαμονής τους απέχει από την έδρα της Μονάδας Εθνοφυλακής μέχρι διακόσια (200) χιλιόμετρα, για τον ηπειρωτικό χώρο,

δ) προσωπικό από την πλεονάζουσα εφεδρεία των λοιπών Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων, όταν το προσωπικό των περ. α) έως γ) δεν επαρκεί για την κάλυψη του προβλεπόμενου από τον Πίνακα Οργάνωσης και Υλικού προσωπικού, σύμφωνα με τους ισχύοντες πίνακες κατανομής εφεδρείας και υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω προσωπικό διαμένει μόνιμα στην περιφερειακή ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή μέχρι εκατόν πενήντα (150) χιλιόμετρα από την έδρα αυτής, για τον ηπειρωτικό χώρο,

ε) πρώην έφεδρους του Στρατού Ξηράς, ηλικίας από σαράντα πέντε (45) έως εξήντα επτά (67) ετών.»

Πρόταση στη Δημόσια Ηλεκτρονική Διαβούλευση

Στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το σχέδιο νόμου πρότεινα να μην γίνουν στην παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 5018/2023 οι τροποποιήσεις: β), γ) και δ) του άρθρου 285, δηλαδή για τη στελέχωση των Μονάδων Εθνοφυλακής στην παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 5018/2023 να μην καταργηθούν οι περ. β) και γ), καθώς και στην περ. ε) να μην αυξηθεί η ηλικία των πρώην έφεδρων του Στρατού Ξηράς (ΣΞ) από τα 45 στα 55 έτη.

Δικαιολογητικές σκέψεις:

Ο σκοπός που τέθηκε από το ΥΠΕΘΑ και το Γενικό Επιτελείο Στρατού (ΓΕΣ) το έτος 2017 ήταν η αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, δηλαδή η επαύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των Ταγμάτων Εθνοφυλακής (ΤΕΘ) για την εκτέλεση των αποστολών τους και το έργο ανατέθηκε στη νέα Διεύθυνση Εθνοφυλακής του ΓΕΣ (ΓΕΣ/Α5), η οποία συγκροτήθηκε τον Μάρτιο του 2017. Πρώτη και σημαντικότερη δράση ήταν η σύνταξη νέου θεσμικού πλαισίου για την Εθνοφυλακή, δηλαδή νέου Νόμου και νέου Κανονισμού Οργάνωσης και Λειτουργίας της Εθνοφυλακής, καθώς και νέων Ειδικών Οδηγιών Εκπαίδευσης της Εθνοφυλακής, για να αντικαταστήσουν τα κείμενα που ήταν του 1982, 1983 και 1987, αντίστοιχα. Εκπονήθηκαν ταυτόχρονα για να επιτευχθεί η μεταξύ τους μέγιστη συνοχή, συνάφεια και αποτελεσματικότητα. Ταυτόχρονα υλοποιήθηκε μεγάλος αριθμός δράσεων για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής. Διετέλεσα Διευθυντής Εθνοφυλακής του ΓΕΣ, στον βαθμό του Ταξιάρχου, από 06/03/17 έως 08/03/19, όπου με μετέθεσαν στη Σχολή Εθνικής Άμυνας (ΣΕΘΑ) ως Διευθυντή Σπουδών.

Τον Νοέμβριο του 2019 επανήλθα στη θέση μου και ξεκίνησε εκ νέου η προσπάθεια με την εκπόνηση της Στρατηγικής για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, στο πλαίσιο της οποίας ορίστηκαν οι παρακάτω παράγοντες επαύξησης της επιχειρησιακής ετοιμότητας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ΤΕΘ για την εκπλήρωση της αποστολής τους, ενώ υλοποιήθηκε μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών για τη βελτίωση των παραγόντων και την επίτευξη των στόχων, όπως:

α. Αύξηση του ποσοστού στελέχωσης των ΤΕΘ με Εθνοφύλακες, οι οποίοι ήταν κυρίως εθελοντές όλων των ηλικιών από 20 έως 67 ετών.

β. Βελτίωση της επιχειρησιακής εκπαίδευσης των Εθνοφυλάκων.

γ. Αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση.

δ. Ανύψωση του ηθικού των Εθνοφυλάκων.

ε. Ενίσχυση των δεσμών της Εθνοφυλακής με το κοινωνικό σύνολο.

Η νέα προσπάθεια είχε σημαντικά μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως φαίνονταν από το πλήθος των στατιστικών στοιχείων που συγκεντρώναμε ανά ΤΕΘ και Σχηματισμό υπαγωγής τους για κάθε παράγοντα, προσδίδοντας νέα δυναμική στον θεσμό. Κατέβαλα μεγάλη προσπάθεια για τη θέσπιση 35 παροχών επιβράβευσης για όσους Εθνοφύλακες συμμετείχαν στην εκπαίδευση, από τις οποίες επιτεύχθηκαν οι 11. Σε δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρεται ότι τον Σεπτέμβριο του 2020, εν μέσω πανδημίας, επετεύχθη ρεκόρ συμμετοχής στην εκπαίδευση, που συμμετείχαν 8.401 «μάχιμοι» και αναγνωρίστηκε ότι: «Η συνεχής αναβάθμιση του θεσμού πυκνώνει με έμψυχο δυναμικό τις γραμμές της Εθνοφυλακής και ενισχύει τα γενικότερα σχέδια αμυντικής θωράκισης της χώρας». [3]

Τελικά μετά από τεράστια προσπάθεια τέθηκε σε ισχύ ο ν. 5018/2023 (ΦΕΚ Α΄ 25/9.2.2023) που αντικατέστησε μετά από 40 και πλέον έτη τον ν. 1295/1982 (ΦΕΚ Α΄ 126/7.10.1982) για την Εθνοφυλακή. Ο νέος νόμος αποτέλεσε την κυριότερη πρωτοβουλία για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, διότι εκπονήθηκε με το σκεπτικό να αποτελέσει «εργαλείο», το οποίο να δώσει νέες δυνατότητες για την αντιμετώπιση των ζητημάτων και να επιδράσει καταλυτικά στους προαναφερόμενους παράγοντες, προσδίδοντας νέα δυναμική στο θεσμό. Τα σημαντικότερα σημεία του νόμου που αφορούν στην αύξηση του ποσοστού στελέχωσης των ΤΕΘ με Εθνοφύλακες είναι τα εξής:

α. Οι Έφεδροι Αξιωματικοί, οι οποίοι ήταν επιστρατευτικά ενταγμένοι στις Μονάδες Εθνοφυλακής και εκπαιδεύονταν μόνο όταν τους καλούσαν για άσκηση ή μετεκπαίδευση, είναι πλέον Εθνοφύλακες, ενώ πριν Εθνοφύλακες ήταν μόνο οι Οπλίτες.

β. Διευρύνθηκαν τα όρια της περιοχής για τον ηπειρωτικό χώρο προκειμένου οι Μονάδες Εθνοφυλακής να μπορούν πλέον να στελεχωθούν από τους παρακάτω, με βάση τον τόπο διαμονής τους και την έδρα της Μονάδας:

(1) Από προσωπικό από την Εφεδρεία του ΣΞ, το οποίο δεν είναι ενταγμένο σε σχέδιο επιστράτευσης και διαμένει μόνιμα στην Περιφερειακή Ενότητα όπου εδρεύει το ΤΕΘ ή σε άλλο, υπό την προϋπόθεση ότι ο τόπος διαμονής του απέχει από την έδρα του μέχρι 150 χιλ.

(2) Από εθελοντές ηλικίας άνω των 20 ετών, από την ενταγμένη σε σχέδιο επιστράτευσης Εφεδρεία του ΣΞ, οι οποίοι διαμένουν μόνιμα στην Περιφερειακή Ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή σε άλλη Περιφερειακή Ενότητα, υπό την προϋπόθεση ότι ο τόπος διαμονής τους απέχει από την έδρα της Μονάδας Εθνοφυλακής μέχρι 200 χιλ., κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου στην αρμόδια Επιστρατεύουσα Αρχή και έγκρισης της αποδέσμευσής του από το ΓΕΣ.

(3) Από προσωπικό από την πλεονάζουσα Εφεδρεία των λοιπών Κλάδων των ΕΔ, το οποίο διαμένει μόνιμα στην Περιφερειακή Ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή μέχρι 150 χιλ. από την έδρα αυτής.

(4) Από πρώην Έφεδρους του ΣΞ, ηλικίας από 45 έως 67 ετών.

(5) Από γυναικείο προσωπικό σε εθελοντική βάση, το οποίο προέρχεται από την Εφεδρεία των ΕΔ και διαμένει μόνιμα στην Περιφερειακή Ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή σε άλλη Περιφερειακή Ενότητα, υπό την προϋπόθεση ότι ο τόπος διαμονής του απέχει από την έδρα της Μονάδας Εθνοφυλακής μέχρι 150 χιλ.

γ. Αυξήθηκε το όριο ηλικίας των Εθνοφυλάκων από τα 60 στα 67 έτη, προκειμένου οι Εθνοφύλακες να μπορούν να είναι από 20 έως και 67 ετών.

Με τις παραπάνω προβλέψεις δώσαμε τη δυνατότητα σε όσους το επιθυμούν να ενταχθούν στην Εθνοφυλακή, γεγονός το οποίο εκτός από την αύξηση του ποσοστού στελέχωσης των ΤΕΘ, είχε πολλαπλά οφέλη, όπως την αύξηση του ποσοστού της συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση, την ανύψωση του ηθικού, κ.ά.

Με τις εν λόγω τροποποιήσεις στην παρ. 1 του άρθρου 62 του ν. 5018/2023 ουσιαστικά καταργούνται οι σημαντικότερες διατάξεις του ισχύοντος νόμου για τη στελέχωση της Εθνοφυλακής και την αναβάθμιση του θεσμού.

Επιγραμματικά η στελέχωση των ΤΕΘ με Εθνοφύλακες:

α. Με τον ν. 1295/1982 ήταν από πρώην Έφεδρους του ΣΞ, ηλικίας από 45 έως 60 ετών.

β. Με τον ν. 5018/2023 είναι από πρώην Έφεδρους του ΣΞ, ηλικίας από 45 έως 67 ετών, από προσωπικό από την Εφεδρεία του ΣΞ, το οποίο δεν ήταν ενταγμένο σε σχέδιο επιστράτευσης και από εθελοντές ηλικίας άνω των 20 ετών, από την ενταγμένη σε σχέδιο επιστράτευσης Εφεδρεία του ΣΞ, κατόπιν αίτησης του ενδιαφερομένου στην αρμόδια Επιστρατεύουσα Αρχή και έγκρισης της αποδέσμευσής του από το ΓΕΣ.

γ. Με το σχέδιο νόμου θα είναι κυρίως από πρώην Έφεδρους του ΣΞ, ηλικίας από 55 έως 67 ετών.

Πραγματικά αναλογιστείτε πώς θα είναι οι Μονάδες Εθνοφυλακής, που ήδη μειώθηκαν, στην περίπτωση που ισχύσουν οι τροποποιήσεις και στελεχώνονται από: α. προσωπικό από τον ενεργό στρατό και πολιτικό προσωπικό (είναι σε ελάχιστο ποσοστό) και β. Εθνοφύλακες, οι οποίοι θα είναι μόνο από: (1) προσωπικό από την πλεονάζουσα εφεδρεία των λοιπών Κλάδων των ΕΔ (Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία), υπό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω προσωπικό διαμένει μόνιμα στην Περιφερειακή Ενότητα όπου εδρεύει η Μονάδα Εθνοφυλακής ή μέχρι 150 χιλ. από την έδρα αυτής, για τον ηπειρωτικό χώρο και (2) πρώην έφεδρους του ΣΞ, ηλικίας μόνο από 55 έως 67 ετών (εύρος ηλικιακού διαστήματος 12 αντί 22 ετών).

Επισημαίνεται ότι τον Απρίλιο του 2025, στο πλαίσιο της Νέας Δομής Δυνάμεων 2024-2035, καταργήθηκε η Διεύθυνση Εθνοφυλακής του ΓΕΣ (ΓΕΣ/Α5) και ενσωματώθηκε ως Τμήμα στη Διεύθυνση Επιστράτευσης (ΓΕΣ/Α4) συγκροτώντας μία νέα Διεύθυνση Επιστράτευσης-Εθνοφυλακής (ΓΕΣ/Α4), [4] υποβαθμίζοντας το έργο της Εθνοφυλακής.

Οι προβλέψεις της νομοθετικής πρωτοβουλίας συνιστούν οπισθοδρόμηση σε ρυθμίσεις για την Εθνοφυλακή προ του 1982, ενώ υπολείπονται παρασάγγας των επιβαλλόμενων απαιτήσεων από τη σημερινή και τη διαμορφούμενη κατάσταση στο Ελληνοτουρκικό πεδίο αντιπαράθεσης. Ως αποτέλεσμα θα είναι η άμεση αλλαγή των αποστολών των ΤΕΘ, που θα περιοριστούν ποσοτικά σε αριθμητικά πολύ λιγότερες και ποιοτικά σε δευτερεύουσες. Ο περιορισμός των αποστολών που θα αναλαμβάνουν τα ΤΕΘ θα επηρεάσει και τη συνολική ικανότητα υποβοήθησης των ΕΔ στην εκπλήρωση της αποστολής τους. Πέραν του άμεσου αρνητικού επιχειρησιακού αντίκτυπου, είναι αναγκαίο να συνεκτιμηθεί και το ηθικό στοιχείο της τροποποίησης, η οποία αφαιρεί τη δυνατότητα που τους δίνει ο ν. 5018/2023, μετά από μεγάλη μας προσπάθεια, σε όσους το επιθυμούν να προσφέρουν στην Εθνοφυλακή. Το πνεύμα και το γράμμα των προβλέψεων υποβαθμίζουν την Εθνοφυλακή σε υποδεέστερο ρόλο, διότι εάν ισχύσουν τότε θα μιλάμε για μία άλλη Εθνοφυλακή, την οποία αντί να προσπαθήσουμε να αναβαθμίσουμε αντίθετα υποβαθμίζουμε τον ρόλο και τη σημασία της.

Επιθυμώ να παρουσιάσω στον κ. Υπουργό ολιγόλεπτη, τεκμηριωμένη, συνεκτική και αποτελεσματική πρόταση διόρθωσης του κειμένου. Η επιθυμία μου εκφράζεται με σεμνότητα μεν αλλά: α. εδράζεται στην πρόσφατη 4,5 ετών προσφορά μου ως Ανώτατος Αξιωματικός στο έργο αναβάθμισης της Εθνοφυλακής με κόστος υγείας για εμένα, β. στην πεποίθηση μου ότι ο κ. ΥΕΘΑ παρά την αναντίρρητη πρόθεσή του για βελτίωση δεν έχει ενημερωθεί σε βάθος για το αντικείμενο και γ. στην αντίληψη μου ότι είναι δυνατή -έστω και αυτήν την ώρα- η διόρθωση πορείας προς αποφυγή κινδύνων. Πέραν της έκθεσης της πρότασης μου στον κ. ΥΕΘΑ παραμένω διαθέσιμος να συνδράμω εθελοντικά και αμισθί στην υλοποίηση έργου αναβάθμισης του ρόλου, της λειτουργίας και του αποτυπώματος της Εθνοφυλακής.

Αθήνα, 24 Νοε 25

Σημειώσεις

[1] Δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για τη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, υπό τον τίτλο: «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», https://www.opengov.gr/mindefence/?p=7457, πρόσβαση 21 Νοε 25.

[2] «ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος A’ 25/09.02.2023», https://www.nomotelia.gr/photos/File/25a-23.pdf, πρόσβαση 21 Νοε 25.

[3] Μάνος Χαραλαμπάκης, «Ρεκόρ προσέλευσης στην Εθνοφυλακή, παρά την πανδημία», https://www.tanea.gr/2021/04/08/greece/rekor-proseleysis-stin-ethnofylaki-para-tin-pandimia/, πρόσβαση 21 Νοε 25.

[4] «Γενικό Επιτελείο Στρατού Διεύθυνση Επιστράτευσης-Εθνοφυλακής Α4», https://epistrateusi.army.gr/, πρόσβαση 21 Νοε 25.

Κοινοποίηση:

_ ΥΕΘΑ κ. Νίκο Δένδια (Διευθυντής Πολιτικού Γραφείου ΥΕΘΑ κ. Δημήτρης Περδίκης, προκειμένου να ενημερωθεί ο κ. ΥΕΘΑ)

_ ΥΦΕΘΑ κ. Θανάση Δαβάκη

_Α/ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτρη Χούπη

*O Αντιστράτηγος ε.α. Κίμων Κωστής γεννήθηκε στην Αθήνα. Εισήχθη το 1983 στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ), με Πανελλήνιες Εξετάσεις, από την οποία αποφοίτησε το 1987 με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού Πεζικού. Διετέλεσε Διευθυντής Εθνοφυλακής του ΓΕΣ, στον βαθμό του Ταξιάρχου, από 06/03/17 έως 08/03/19 και από 08/11/19 έως 11/03/22, συνολικά για 4 έτη και 4 μήνες (στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα των 8 μηνών τοποθετήθηκε Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ). Είναι απόφοιτος της ΣΕΘΑ με βαθμό «Άριστα», 95,20, που αποφοίτησε 1ος από 87 και της Ανώτατης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου (ΑΔΙΣΠΟ) με «Λίαν Καλώς», 93,6145, που αποφοίτησε 13ος από 198. Είναι κάτοχος με «Άριστα», 9,49, Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης από το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου, που αποφοίτησε 1ος από 25 και Πτυχιούχος του ιδίου Τμήματος του Παντείου Πανεπιστημίου, με βαθμό «Λίαν Καλώς», 8,23, που αποφοίτησε 3ος από 140.