του Στέφανου Καραβίδα

   Τις τελευταίες 10 ημέρες, ένα από τα θέματα σημαντικού εθνικού ενδιαφέροντος που αναδείχθηκε στον διεθνή και ημέτερο τύπο, αφορούσε την έρευνα της New York Post σχετικά με τη χρηματοδότηση με περισσότερα από 20δις δολάρια από το Κατάρ, σε κορυφαία αμερικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα. Σκοπός, να υποστηριχθούν ριζοσπαστικά ισλαμιστικά δίκτυα, κυρίως της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλά από αυτά τα ιδρύματα τηρούν «παραδοσιακά» φιλοτουρκική στάση. Ας μην ξεχνάμε επίσης, ότι το Κατάρ συμφώνησε να παραχωρήσει -άμεσα- στην Τουρκία, 12 μαχητικά Eurofighter, καθότι η παραγγελία 20 καινούργιων από το Η.Β θα καθυστερήσει. Σαρκαστικά, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι ενδεχομένως να παραχωρούσε περισσότερα, εάν ένα χρόνο πριν, ο Αρχηγός της Πολεμικής μας Αεροπορίας, δεν είχε επισκεφτεί άνευ εξηγήσιμου λόγου το Κατάρ. Ωστόσο, πέραν κάθε διάθεσης αστεϊσμού, η επίσκεψη αυτή φανερώνει παθογένειες ενός διαρκώς «αδιάβαστου»  ελλαδικού (και ουχί ελληνικού) στρατιωτικο-διπλωματικού υπηρεσιακού συστήματος.

Ένα χρόνο πριν λοιπόν, στις 27-28 Νοεμβρίου 2024, ο νυν Αρχηγός ΓΕΑ επισκέφθηκε το «τουρκόφιλο Κατάρ». Παρών στις συναντήσεις από τις φωτογραφίες που αποδέσμευσε το ΓΕΑ και πρώην Α/ΓΕΑ, ο οποίος σύμφωνα με δημοσιεύματα, εργάζεται από το 2017 σε ρόλο στρατιωτικού συμβούλου στο Κατάρ. Το Κατάρ σημειωτέον,  εμπλέκεται σύμφωνα με τις βελγικές αρχές στο σκάνδαλο χρηματισμού αξιωματούχων (και Ελλήνων βλ. Καϊλή) της Ε.Ε, ενώ αξιοποιείται καταλλήλως από την Τουρκία για τη «μελέτη» του RAFALE, το οποίο χρησιμοποιεί η αεροπορία του. Σχετικά, ο ίδιος απόστρατος Πτέραρχος, αναφέρεται επίσης από δημοσιεύματα,  ως πρώην μέλος του ΔΣ του ΕΛΙΑΜΕΠ. Τέλος, οι δύο άνδρες είχαν στο παρελθόν στενή υπηρεσιακή σχέση όσο ακόμη και οι δύο ήταν εν ενεργεία, γεγονός που απαντά στο γιατί ποτέ προηγουμένως Έλληνας ΑΓΕΑ δεν είχε επισκεφτεί επίσημα το Κατάρ, παρά μόνο μόλις αυτού του είδους η προσωπική και θεσμική συναστρία, επέτρεψε. Από το αρχείο τύπου της ΠΑ (haf,gr) δεν προκύπτει στο παρελθόν επίσκεψη Έλληνα Α/ΓΕΑ στο Κατάρ.

Ως απότοκο της επίσκεψης, απευθύνθηκε επίσημη πρόσκληση συμμετοχής της καταριανής αεροπορίας στην άσκηση Ηνίοχος 2025, λίγους μήνες μετά. Μάλιστα, η ανταπόκριση του Κατάρ παρουσιάστηκε από τον φιλοκυβερνητικό τύπο ως ελληνική επιτυχία απέναντι στην Τουρκία, η οποία ωστόσο στη συνέχεια μας επανάφερε στην πραγματικότητα, εξασφαλίζοντας από το Κατάρ 12 ετοιμοπαράδοτα αεροσκάφη Eurofighter! Στην ίδια άσκηση, είχαν προσκληθεί επίσης τόσο το Ισραήλ όσο και τα ΗΑΕ. Ισραήλ και ΗΑΕ έχουν αποκαταστήσει διπλωματικές σχέσεις με τις Συμφωνίες του Αβραάμ (2020) και πλέον έχουν στενή συνεργασία σε επίπεδο εμπορίου, τεχνολογίας και κυρίως πληροφοριών. Το Κατάρ όμως δεν αναγνωρίζει το Ισραήλ, αλλά αντίθετα επικοινωνεί με/ή και στηρίζει τα δίκτυα Χαμάς, Χεζμπολάχ και Αδελφών Μουσουλμάνων.

Η Πολεμική Αεροπορία λοιπόν, κάλεσε και φιλοξένησε σε άσκησή της, λογικά με τη σύμφωνη γνώμη του Υπουργείου Εξωτερικών, αεροπορίες από 2 χώρες που δεν αναγνωρίζονται μεταξύ τους και δε διατηρούν διπλωματικές σχέσεις, με μία ανεπίσημη υποβόσκουσα διαμάχη με πολλαπλές ωστόσο προεκτάσεις.

Επόμενο δείγμα του «επαρχιωτισμού των Επιτελείων, αποτελεί το γεγονός ότι οι 2 αντιπροσωπείες ΗΑΕ και Κατάρ τοποθετήθηκαν σε διπλανούς χώρους, στη λογική της «φυλετικής συγγένειας». Ενδεικτικό της ψυχρότητας (τουλάχιστον) όχι απλά ανάμεσα στις δύο χώρες, αλλά μεταξύ των πληθυσμών τους, είναι ότι στα ΗΑΕ το «Κατάρ» δεν υφίσταται καν ως λέξη. Είναι απλά οι «άλλοι».

Φυσικά, για να γνωρίζεις αυτές τις λεπτομέρειες ως Σύστημα, οφείλεις να έχεις στελεχωμένες υπηρεσίες με βάση συγκεκριμένα ποιοτικά πρότυπα, αναφορικά με την τεχνοκρατική επάρκεια των στελεχών σου στο επίπεδο της «στρατιωτικής διπλωματίας».

Απορία λοιπόν, προκαλεί τι ακριβώς επιχειρήθηκε να εξασφαλιστεί για την ΠΑ και το Κράτος από την επίσκεψη στο Κατάρ, του απροστάτευτου από το Επιτελείο του και μοιραία αδιάβαστου Γεωπολιτικά Α/ΓΕΑ.

Η απάντηση είναι προφανής. Μόνο προβλήματα στη σχέση μας με τις χώρες του αντιτουρκικού μπλοκ στον Περσικό Κόλπο μπορεί να μας δημιουργήσουν «πρωτοβουλίες» όπως η συγκεκριμένη, η οποία υλοποιήθηκε σαφώς, χωρίς σοβαρή υπηρεσιακή προετοιμασία και προβληματισμό.

Ας εξετάσουμε όμως την ελληνική παρουσία στον Περσικό Κόλπο, ώστε να αντιληφθούμε κατά πόσο η συγκεκριμένη επίσκεψη μπορούσε να έχει όφελος για την Ελλάδα ή απλά ο νυν Α/ΓΕΑ παρασύρθηκε από έναν νυν ιδιώτη με πρώην υπηρεσιακό ρόλο.

Στην περιοχή του Κόλπου, η Ελλάδα έχει στενές σχέσεις και πολυεπίπεδη συνεργασία με το δίπολο Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ. Επιγραμματικά, αναφέρεται ότι στη Σαουδική Αραβία εδρεύει μία πυροβολαρχία ελληνικών PATRIOT, η οποία θα εκσυγχρονιστεί με χρήματα του Βασιλείου, πριν επιστρέψει στην Ελλάδα. Ιδιαίτερα όμως με τα ΗΑΕ, η Ελλάδα έχει συνάψει αμυντική συμφωνία με ρήτρα «αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής» (2020), ενώ εκπαιδεύει και στρατιωτικό προσωπικό της «Little Sparta» στην Ελλάδα.

Σε στρατιωτικό επίπεδο, τα ΗΑΕ έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια μία ισχυρότατη πολεμική βιομηχανία μέσω της κρατικής εταιρείας EDGE, ενώ διαθέτουν «δίδυμες ΕΔ» με τις ελληνικές, αξιοποιώντας F-16, M-2000, RAFALE (προσεχώς), PATRIOT, APACHE, CHINOOK  και πλήθος επιμέρους όπλων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη ρήτρα «αμυντικής συνδρομής». Επίσης, στο πρόσφατο παρελθόν μας παραχώρησαν ανταλλακτικά για τις φρεγάτες «S» του ΠΝ αξίας άνω των 100 εκατομμυρίων, βοηθώντας καταλυτικά να «ξεκολλήσουν» τα γερασμένα πλοία μας, ειδικά στην κρίση του 2020.

Ποιες όμως είναι οι σχέσεις ΗΑΕ και Σαουδικής Αραβίας με το Κατάρ; Κρίσιμο είναι ότι οι σχέσεις μεταξύ του διπόλου και του Κατάρ υπήρξαν ανέκαθεν από προβληματικές, έως εχθρικές και τεταμένες, παρά το γεγονός ότι και οι τρεις Μοναρχίες είναι μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), με γεωγραφική, πολιτισμική εγγύτητα και φυλετική συγγένεια. Οι σχέσεις τους υπήρξαν περίπλοκες, με συχνές εντάσεις λόγω διαφορετικών στρατηγικών προσανατολισμών, ανταγωνισμού για επιρροή στην περιοχή και κυρίως διαφορετικών θέσεων στο ζήτημα του πολιτικού Ισλάμ.

Η κορύφωση της αντιπαλότητας ήλθε στις 5 Ιουνίου 2017 όταν Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Αίγυπτος διέκοψαν διπλωματικές σχέσεις με το Κατάρ. Πέρα από την απειλή για φημολογούμενη εισβολή, επιβλήθηκε εμπάργκο, με κλείσιμο εναερίου χώρου, θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων. Οι κυριότερες κατηγορίες κατά του Κατάρ αφορούσαν:

• • Στήριξη ισλαμιστικών οργανώσεων (ιδίως Μουσουλμανική Αδελφότητα).
  • Πολιτική προσέγγιση με το Ιράν.
  • Παρεμβατική πολιτική μέσω του δικτύου Al Jazeera.

Το Κατάρ αρνήθηκε τις κατηγορίες και βρέθηκε διπλωματικά απομονωμένο, ωστόσο διατήρησε ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς με την Τουρκία και το Ιράν, μέσω των οποίων επιβίωσε οικονομικά και επισιτιστικά. Επιπρόσθετα, η Τουρκία λειτούργησε ως εγγυητής της ασφάλειας του, καθότι από το 2015, έχει αποστείλει στρατιωτική δύναμη, η οποία σταδιακά εκτιμάται ότι ενισχύθηκε στους 5000 άνδρες, με κοινή  μάλιστα διοίκηση δυνάμεων. Η κρίση τυπικά έληξε στις 5 Ιανουαρίου 2021, στην Σύνοδο της Al-Ula στη Σαουδική Αραβία, όπου υπογράφτηκε συμφωνία άρσης του αποκλεισμού και αποκαταστάθηκαν οι διπλωματικές σχέσεις. Παρόλα αυτά, η εμπιστοσύνη δεν αποκαταστάθηκε ποτέ.

Ειδικά τα ΗΑΕ, μία μοντέρνα ομοσπονδία με κατ’ επίφαση μουσουλμανικό, αλλά πραγματικά κοσμικό χαρακτήρα, είναι πιο επιφυλακτικά, κυρίως λόγω διαφορών σε θέματα Ισλάμ και Τουρκίας. Χαρακτηριστικά, ΗΑΕ και Κατάρ βρέθηκαν αντιμέτωποι στη Λιβύη, στη Συρία και το Σουδάν, ενώ η σχέση Τουρκίας-Κατάρ αποτελεί απειλή για τα ΗΑΕ, καθώς οι δύο χώρες φιλοξενούν και στηρίζουν αμφότερες τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία στα ΗΑΕ χαρακτηρίζεται τρομοκρατική οργάνωση και απειλή για τις μοναρχίες του Κόλπου.

Σε σχέση με τα ελληνοτουρκικά, Τούρκοι επίσημοι έχουν κατηγορήσει τα ΗΑΕ για συνέργεια στο αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016, ενώ καταλυτική υπήρξε παντοιοτρόπως η συμβολή των ΗΑΕ στην εμπέδωση, παγίωση και έως τώρα επιβίωση του Προέδρου Σίσι στην Αίγυπτο, μετά την έκπτωση του εκλεκτού των Αδελφών Μουσουλμάνων και της Τουρκίας, τέως Προέδρου Μόρσι. Αντιλαμβανόμαστε τι θα σήμαινε για την οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ εάν ο Μόρσι δεν είχε εκπέσει του αξιώματός του; Αναλυτικά για τη γεωπολιτική ακτινογραφία της περιοχής στο https://defenceline.gr/karavidas/

Έτι περαιτέρω, αναφορικά με την Αίγυπτο, αξίζει να τονισθεί το εξής: Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ αμφότερες, έχουν ενισχύσει την Αίγυπτο μετά την άνοδο του Στρατάρχη Σίσι στην εξουσία, με περίπου 15 δις δολάρια η κάθε μία με τη μορφή δανείων, καταθέσεων, επενδύσεων και άτυπες βοήθειες, όπως πετρέλαιο και swaps. Επομένως, μέρος του μεγάλου ποσού των περίπου 30 δις δε λογίζεται ως επίσημο χρέος αλλά ως βοήθεια που μπορεί ανά πάσα στιγμή κριθεί ότι η Αίγυπτος διολισθαίνει σε ισλαμιστικές ατραπούς, να «ανακληθεί». Χαρακτηριστικά, οι καταθέσεις ξεπερνούν τα 10 δις στο αιγυπτιακό τραπεζικό σύστημα. Το συνολικό επίσημο χρέος της Αιγύπτου ανέρχεται περίπου στα 160+ δις δολάρια, που δηλώνει ότι το ποσό των 30 δις ακόμη και εάν δεν αφορά επίσημο χρέος, αποτελεί σοβαρό μέγεθος για την οικονομία της Αιγύπτου.

Αντίστοιχα, η οικονομική έκθεση της Αιγύπτου στο Κατάρ είναι μόλις 3 δις, αφότου το Κατάρ επανήλθε ως χρηματοδότης της Αιγύπτου μόλις το 2022. Από την πτώση του Μόρσι (2013) μέχρι και το 2022, το Κατάρ είχε εξοβελιστεί από την Αίγυπτο ως χρηματοδότης, ενώ το δάνειο των 7.5 δις το οποίο έλαβε ως «σανίδα επιβίωσης» από το Κατάρ ο Μόρσι, επεστράφη άμεσα από τον Σίσι μετά την ανάρρησή του στην εξουσία.

Η οικονομική έκθεση της Αιγύπτου στις 2 πετρελαιομοναρχίες του Κόλπου με τις οποίες η Ελλάδα διατηρεί καλές σχέσεις, όφειλε να έχει αξιοποιηθεί από μέρους μας τουλάχιστον σε τρεις περιπτώσεις.

Η μία αφορά την μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο όπου το 2020 «χαρίσαμε» περίπου 10,000km², από φόβο μήπως η Αίγυπτος του Σίσι οριοθετήσει ΑΟΖ με την Τουρκία των Αδελφών Μουσουλμάνων, ενώ ισχύουν όσα αναφέραμε παραπάνω.

Η δεύτερη (επίκαιρη), αφορά το λεγόμενο «τουρκολιβυκό μνημόνιο» για την παράνομη οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, καθώς ο de facto ηγέτης της ανατολικής Λιβύης (LNA) Χαλίφα Χάφταρ, στηρίχθηκε πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά από τα ΗΑΕ.

Η τρίτη περίπτωση (επίσης επίκαιρη), αφορά το ζήτημα που προέκυψε με το καθεστώς της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά και τα κολλήματα της αιγυπτιακής δικαιοσύνης. Πέραν του ότι η ελλαδική κυβέρνηση επέλεξε να είναι απούσα, η Ελλάδα εφόσον διέθετε ένα πατριωτικό πολιτικό σύστημα και μία κανονική Ελληνική και όχι απλά ελλαδική Κυβέρνηση, θα μπορούσε να αξιοποιήσει τον αντιτουρκικό άξονα ΗΑΕ-Σαουδικής Αραβίας και κυρίως τα ΗΑΕ, για να πιέσει την Αίγυπτο.

Πως όμως αυτό να συμβεί όταν ως Κράτος συνολικά, δείχνουμε σημάδια αφερέγγυας και αλλοπρόσαλλης, μη αξιόπιστης πολιτικής, περνώντας αμφιλεγόμενα μηνύματα σε κράτη με τα οποία έχουμε εταιρική σχέση όπως τα ΗΑΕ, η Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ; Πως να εργαλειοποιήσουμε τις διεθνείς σχέσεις ενάντια στον τουρκικό επεκτατισμό και τα πάσης φύσεως στηρίγματά του, όσο διατηρούμε για τον εαυτό μας ρόλο προνομιακού συνομιλητή της Τουρκίας; Ρητορικά τα ερωτήματα ή μήπως όχι τελικά;

Μόνο μια πολιτική αλλαγή με αληθινά πατριωτικό πρόσημο, μπορεί να το δείξει, η οποία είναι επιβεβλημένη, αλλά δυστυχώς δε διαφαίνεται!

Καταληκτικά, καλές οι δημόσιες σχέσεις, ωστόσο το ζήτημα πίσω από αυτές τις επισκέψεις, είναι ποιο είναι το κέρδος και ποια η ζημιά για τη χώρα. Εν προκειμένω, το μόνο κέρδος που διαφαίνεται είναι για το σύστημα ενός πρώην Α/ΓΕΑ, το οποίο χρησιμοποιεί τον “ανυποψίαστο” νυν, για παραγοντισμό. Όταν μιλάνε όλοι για τον “άξονα του κακού” και απέναντι σε αυτόν την αναθέρμανση των Συμφωνιών του Αβραάμ και την παγίωση του IMEC, δεν επισκέπτεσαι στο Κατάρ.

Τα ιπτάμενα drones που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο της Ουκρανίας έχουν αλλάξει για πάντα την τακτική των χερσαίων μαχών. Όπως φαίνεται πως η ίδια κατάσταση πρόκειται να συμβεί τόσο στην επιφάνεια της θάλασσας όπου ήδη θαλάσσια αυτόνομα σκάφη επιφανείας έχουν ξεκινήσει να επιχειρούν όσο και κάτω από την επιφάνεια του νερού αφού πολλές χώρες προσπαθούν να εντάξουν στο οπλοστάσιο τους υποβρύχια drones.

Το Βασιλικό Ναυτικό της Βρετανίας σχεδιάζει έναν στόλο μη επανδρωμένων υποβρύχιων που για πρώτη φορά θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην παρακολούθηση υποβρυχίων και στην προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.

Η Αυστραλία έχει δεσμευθεί να δαπανήσει 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια για τα μη επανδρωμένα «Ghost Shark» υποβρύχια ώστε να αντιμετωπίσει τα κινεζικά υποβρύχια. Το τεράστιο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ ξοδεύει δισεκατομμύρια σε πολλά έργα υποβρύχιων drones, συμπεριλαμβανομένου ενός που ήδη χρησιμοποιείται και μπορεί να εκτοξεύεται από πυρηνικά υποβρύχια.

Τα αυτόνομα μη επανδρωμένα υποβρύχια αποτελούν «μια πραγματική αλλαγή επιπέδου στον υποθαλάσσιο χώρο μάχης» δήλωσε ο Σκοτ Τζέιμιτσον διευθυντής θαλάσσιων και χερσαίων αμυντικών λύσεων στη BAE Systems, τη μεγαλύτερη βρετανική εταιρεία όπλων και κατασκευάστρια των πυρηνικών υποβρυχίων της χώρας.

Τα νέα drones που βρίσκονται υπό ανάπτυξη θα επιτρέψουν στα πολεμικά ναυτικά να «αναπτυχθούν με τρόπους που δεν ήταν διαθέσιμοι πριν με κλάσμα του κόστους των επανδρωμένων υποβρυχίων» λέει ο Τζέιμιτσον.

Η τεχνολογική ναυμαχία

Η προοπτική μιας τεράστιας νέας αγοράς φέρνει αντιμέτωπες μεγάλες, έμπειρες αμυντικές εταιρείες όπως η BAE Systems και οι αμερικανικές General Dynamics και Boeing με νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας όπλων όπως η αμερικανική Anduril (δημιουργός του Ghost Shark) και η γερμανική Helsing. Οι startups υποστηρίζουν ότι μπορούν να κινηθούν ταχύτερα και φθηνότερα.

Ο αγώνας για κυριαρχία κάτω από τη θάλασσα συνεχίζεται σχεδόν αδιάκοπα σε καιρό ειρήνης και πολέμου εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Το πρώτο πυρηνοκίνητο υποβρύχιο, το αμερικανικό Nautilus, που πήρε το όνομά του από το φανταστικό σκάφος του Ιούλιου Βερν καθελκύστηκε το 1954 και σήμερα υποβρύχια οπλισμένα με πυρηνικά αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο των ενόπλων δυνάμεων έξι χωρών, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Κίνας και της Ινδίας, ενώ η Βόρεια Κορέα ίσως να αποτελεί πρόσφατα την έβδομη. Αυτό παρά τη βαθιά διαμάχη σχετικά με το αν αυτά τα όπλα αξίζουν τα τεράστια ποσά που δαπανώνται και αν πραγματικά λειτουργούν αποτρεπτικά.

Το υποβρύχιο κρυφτό

Οι ένοπλες δυνάμεις παίζουν ένα συνεχές παιχνίδι κρυφτού στα ωκεάνια. Για να αποφύγουν τον εντοπισμό, τα υποβρύχια σπάνια ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Προβλήματα συντήρησης σε άλλα σκάφη ανάγκασαν πρόσφατα Βρετανούς υποβρύχιους να περάσουν εννέα μήνες κάτω από το νερό, μεταφέροντας πυραύλους Trident που θεωρητικά είναι έτοιμοι να πλήξουν ανά πάσα στιγμή.

Όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του ο Guardian παρακολούθηση του ρωσικού υποθαλάσσιου πυρηνικού οπλοστασίου, το οποίο έχει γίνει πιο αθόρυβο τα τελευταία χρόνια, αποτελεί βασικό στόχο του Βασιλικού Ναυτικού, ιδιαίτερα στην περιοχή Γροιλανδίας-Ισλανδίας-Βρετανίας, ένα “σημείο ασφυξίας” που επιτρέπει στους συμμάχους του ΝΑΤΟ να παρακολουθούν τις ρωσικές κινήσεις στον βόρειο Ατλαντικό. Ένας στέλεχος της αμυντικής βιομηχανίας ανέφερε ότι η Νότια Σινική Θάλασσα αποτελεί επίσης μια πολλά υποσχόμενη αγορά, καθώς η Κίνα και οι γείτονές της βρίσκονται αντιμέτωποι σε μια τεταμένη, μακρόχρονη εδαφική διαμάχη.

Τα υποβρύχια drones υπόσχονται να κάνουν ευκολότερη την παρακολούθηση των υποβρυχίων των αντιπάλων. Ορισμένοι αισθητήρες έχουν σχεδιαστεί ώστε να πέφτουν από άλλα υποβρύχια οχήματα και να παραμένουν στον βυθό για μήνες, σύμφωνα με έναν στέλεχος που προσπαθεί να πουλήσει στη Βρετανία

Τα σαμποτάζ

Ένα δεύτερο κίνητρο είναι ο αυξανόμενος αριθμός επιθέσεων σε αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου όπως η επίθεση στον Nord Stream το 2022 για την οποία η Γερμανία έχει εντοπίσει έναν Ουκρανό ύποπτο, και οι ζημιές το 2023 στον αγωγό Balticconnector μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας. Υποθαλάσσια καλώδια ρεύματος και διαδικτύου είναι επίσης κρίσιμα για την παγκόσμια οικονομία. Ένα υποθαλάσσιο καλώδιο ρεύματος μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας χτυπήθηκε τα περασμένα Χριστούγεννα, δύο μήνες μετά την κοπή δύο τηλεπικοινωνιακών καλωδίων σε σουηδικά ύδατα της Βαλτικής.

Η κυβέρνηση του Βρετανίας κατηγόρησε την προηγούμενη εβδομάδα το ρωσικό πλοίο παρακολούθησης Yantar ότι εισήλθε σε βρετανικά ύδατα για να χαρτογραφήσει υποθαλάσσια καλώδια. Είπε ότι η Βρετανίας έχει δει αύξηση 30% στα ρωσικά σκάφη που απειλούν τα βρετανικά ύδατα τα τελευταία δύο χρόνια. Η επιτροπή άμυνας του Κοινοβουλίου έχει εκφράσει ανησυχίες για την ευαλωτότητα της Βρετανίας στην υποθαλάσσια δολιοφθορά, γνωστή ως «γκρίζα ζώνη», που μπορεί να προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση αλλά πιθανότατα δεν θεωρούνται πράξεις πολέμου

Ζημιές στα 60 υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και ενέργειας γύρω από τα Βρετανικά Νησιά «θα μπορούσαν να έχουν καταστροφικές συνέπειες στη Βρετανία» ανέφερε η επιτροπή.

Ο Άντι Θόμις, διευθύνων σύμβουλος της Cohort, μιας βρετανικής εταιρείας στρατιωτικής τεχνολογίας που κατασκευάζει μεταξύ άλλων αισθητήρες σόναρ είπε ότι τα επανδρωμένα πλοία, αεροπλάνα και υποβρύχια που χρησιμοποιούνταν μέχρι τώρα για την παρακολούθηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων ήταν «πολύ, πολύ ικανά και πολύ, πολύ ακριβά συνδυάζοντάς τα με μη επανδρωμένα οχήματα, αποκτάς τις ικανότητες λήψης αποφάσεων που μπορούν να προσφέρουν οι άνθρωποι χωρίς να τους φέρνεις σε εξαιρετικά επικίνδυνη εγγύτητα».

Τα πιο σύγχρονα σκάφη περιέχουν έως και πέντε φορές περισσότερους αισθητήρες σόναρ από τα υποβρύχια που βρίσκονται σε υπηρεσία. Οι χαμηλές απαιτήσεις ισχύος είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τα μικρότερα μη επανδρωμένα σκάφη τα οποία δεν έχουν την πολυτέλεια ενός πυρηνικού αντιδραστήρα. Παθητικοί αισθητήρες που δεν εκπέμπουν σήμα σόναρ καθιστούν δυσκολότερο τον εντοπισμό και την καταστροφή τους.

Naftemporiki.gr

 Το σχέδιο νόμου «Έγκριση σχεδίου Συμβάσης Τροποποίησης της υπό στοιχεία 014Γ/20 Σύμβασης για την επέκταση της εν συνεχεία υποστήριξης των μαχητικών αεροσκαφών τύπου RAFALE», κατατέθηκε την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου στη Βουλή. Η κύρωση του νόμου αποτελεί θετική εξέλιξη καθώς για τα επόμενα τέσσερα χρόνια διασφαλίζει διαθεσιμότητα στα μαχητικά του τύπου αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά αποκαλυπτική καθώς τα 489,5 εκατ. ευρώ που είναι η αξία της τροποποίησης παρέχουν σαφή ένδειξη για το κόστος της υποστήριξης των μαχητικών της 4ης και κατ’ επέκταση της 5ης γενεάς. Ένα ζήτημα στο οποίο έχει ανειλημμένα αναφερθεί το DP.

α) «DASSAULT AVIATION» για τα δομικά μέρη,
β) «THALES DMS FRANCE SAS» για τα ηλεκτρονικά μέρη και
γ) «SAFRAN AIRCRAFT ENGINES» για τους κινητήρες των μαχητικών.

Υπενθυμίζεται, ότι η προμήθεια των πρώτων 18 μαχητικών Rafale και των όπλων τους έγινε με τις συμβάσεις προμήθειας 013Γ/20 για τα μαχητικά, 014Γ/20 για την Ε-Σ-Υ (ύψους 120 εκατ. ευρώ) και 015Γ/20 για τον οπλισμό τους, με τις αντίστοιχες κατασκευάστριες εταιρείες. Τα σχέδια των συμβάσεων αυτών εγκρίθηκαν από τη Βουλή των Ελλήνων με τον ν. 4766/2021, λαμβανομένων υπόψη «ορισμένων αποκλίσεων των όρων τους από την υφιστάμενη νομοθεσία που οδήγησαν στην ανάγκη θέσπισης ειδικού κανονιστικού πλαισίου».

Ας σημειωθεί ότι με τα 180 εκατ. ευρώ (120 εκατ. ευρώ της αρχικής σύμβασης Ε-Σ-Υ και 60 εκατ. ευρώ της 1ης τροποποίησης), τα 24 Rafale της ΠΑ, κατ’ εκτίμηση έχουν μέχρι σήμερα καταγράψει περισσότερες από 7.000 ώρες πτήσης!

Πλέον, η επιχειρησιακή απαίτηση για Ε-Σ-Υ των 24 Rafale για τα επόμενα τέσσερα έτη, κατέστησε αναγκαία την τροποποίηση της Σύμβασης 014Γ/20 με αντίστοιχη προσαρμογή των όρων της. Όπως αναφέρεται στην ανάλυση των συνεπειών της ρύθμισης, «η τροποποίηση θεμελιωδών διατάξεων της ανωτέρω σύμβασης Ε-Σ-Υ επιβάλλει να περιβληθούν και οι όροι του σχεδίου της νέας τροποποιημένης σύμβασης για την υποστήριξη των 24 μαχητικών με την ισχύ τυπικού νόμου».

– 52,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2025,
– 117,2 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2026,
– 122,6 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2027,
– 125,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2028,
– 70,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2029.

Στο προαναφερόμενο συνολικό ποσό περιλαμβάνεται και η δαπάνη από την απόδοση της εισφοράς, σε ποσοστό 6% επί του συνολικού πληρωτέου τιμήματος, αναλυόμενου υπέρ του Μετοχικού Ταμείου Αεροπορίας (ΜΤΑ) σε ποσοστό 4% και του Ειδικού Λογαριασμού Αλληλοβοήθειας Αεροπορίας (ΕΛΟΑΑ) σε ποσοστό 2%, με αντίστοιχη αύξηση εσόδων του προϋπολογισμού των εν λόγω νομικών προσώπων, φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι με τη νομοθετική ρύθμιση, το άρθρο 6 της σύμβασης 014Γ/20, περί των ορισμών, τροποποιείται και προστίθενται σε αυτό πέντε νέοι ορισμοί, για τις έννοιες:

α) «Συμπληρωματικές Υπηρεσίες»,

β) το σταθερό τμήμα «Fixed Part», δηλαδή το κόστος της ομάδας Γάλλων τεχνικών και υπαλλήλων των γαλλικών εταιριών – αναδόχων που θα εδρεύουν μόνιμα στην Ελλάδα με σκοπό την υποστήριξη των 24 μαχητικών Rafale της ΠΑ και αντίστοιχης ομάδας που θα εδρεύει στη Γαλλία.

γ) «Hellenic Rafale Support Program (HRSP) Services»

δ) «Pay as you Fly Part», το τμήμα «πληρωμή κατά πτήση», που αφορά το κόστος των ανταλλακτικών και των υπηρεσιών που το ύψος του εξαρτάται από τις ώρες πτήσης που πραγματοποιούνται και συμπεριλαμβάνει απρογραμμάτιστες και περιοδικές επιθεωρήσεις.

ε) «T1-B».

Συμπληρωματικά στα ανωτέρω τροποποιούνται οι ορισμοί για την «Εγκατάσταση του Αγοραστή», προκειμένου να συμπληρωθεί (στο 201 Κέντρο Εφοδιασμού Αεροπορίας – ΚΕΘΑ που ήδη περιλαμβάνεται) και η προστιθέμενη, με το υπό έγκριση σχέδιο τροποποίησης, 114 Πτέρυγα Μάχης στην αεροπορική βάση της Τανάγρας, αλλά και του «Τ1-Α» προκειμένου να διευκρινίζεται ότι αφορά στον χρόνο ενεργοποίησης της υπ’ αρ. 1 τροποποίησης της υπό στοιχεία 014Γ/20 Σύμβασης.

Ειδικότερα οι «υπηρεσίες προγράμματος υποστήριξης ελληνικών Rafale» (HRSP – Hellenic Rafale Support Program Services), αποτελούνται από τρία μέρη, το «Fixed Part» (σταθερό τμήμα), το «Pay as you Fly Part» (τμήμα «πληρωμή κατά την πτήση») και τις συμπληρωματικές υπηρεσίες, όπως περιγράφονται στα Παραρτήματα A-6 και στα Παραρτήματα C της Σύμβασης.

Η 2η Τροποποίηση αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ΠΑ καθώς εισάγει για πρώτη φορά στα μαχητικά το σύστημα υποστήριξης βάση απόδοσης (PBL: Performance Based Logistics) που συνιστά μεγάλη αλλαγή σε επίπεδο οργανωτικής δομής, στελέχωσης, διαδικασιών και λειτουργίας σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα υποστήριξης – συντήρησης (1ου βαθμού στη Μοίρα, 2ου βαθμού στη Μοίρα Συντήρησης Βάσης – ΜΣΒ, 3ου βαθμού, το εργοστασιακό επίπεδο). Σήμερα η ΠΑ εφαρμόζει σύστημα PBL μόνο για τα αεροσκάφη μεταφοράς υψηλών προσώπων).