Τα πολεμικά σενάρια στην Ανατολική Μεσόγειο, η πιθανότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων, η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης βρίσκονται στο επίκεντρο άρθρου του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet.

Ο Τούρκος αρθρογράφος αναγνωρίζει ότι η λέξη «πόλεμος» χρησιμοποιείται πλέον με ιδιαίτερη ευκολία στην περιοχή, συνδέοντας τη σκληρή ρητορική με τους επερχόμενους εκλογικούς κύκλους στο Ισραήλ, στην Ελλάδα και στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Πίσω από την επίκληση της ανάγκης για «ρεαλισμό», ωστόσο, ο Σεντίρ αναπαράγει το πάγιο τουρκικό αφήγημα κατά της άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και παρουσιάζει ως αιτία πολέμου μια ενδεχόμενη επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας.

«Η Άγκυρα δεν θα δεχθεί ελληνικά χωρικά ύδατα 12 μιλίων»

Ο αρθρογράφος αναφέρεται σε σενάριο σύμφωνα με το οποίο η Αθήνα εξετάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως και δυτικά της Κρήτης, δηλαδή στις πλευρές του νησιού που δεν βρέχονται από το Αιγαίο.

Κατά τον ίδιο, μια τέτοια ελληνική κίνηση θα είχε στόχο να πλήξει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ισχυρίζεται, μάλιστα, ότι η Αθήνα γνωρίζει πως η Άγκυρα δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια απόφαση που, όπως υποστηρίζει, θα παραβίαζε την τουρκική υφαλοκρηπίδα και τα δικαιώματα της λεγόμενης «Γαλάζιας Πατρίδας».

Ο Σεντίρ εκτιμά ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να προχωρήσει σε μια τέτοια ενέργεια βασιζόμενη στην αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία. Επικαλείται τις περιπτώσεις των βρετανικών νησιών Τζέρσεϊ και Γκέρνσεϊ στη Μάγχη, υποστηρίζοντας ότι το Παρίσι δεν θα εμπλακεί σε μια σύγκρουση η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο εις βάρος των δικών του συμφερόντων.

Οι αναφορές αυτές αποτελούν την προσωπική νομική και πολιτική ερμηνεία του Τούρκου αρθρογράφου και όχι ουδέτερη αποτίμηση του ισχύοντος διεθνούς δικαίου.

Επίθεση στη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας

Ο Τούρκος δημοσιογράφος επιχειρεί παράλληλα να αποδυναμώσει την ελληνική επίκληση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Υποστηρίζει ότι η Τουρκία αποτελεί «επίμονο αντιρρησία» της Σύμβασης και ότι η θέση αυτή παρέχει στην Άγκυρα νομικά δικαιώματα. Παραπέμπει επίσης στις υποθέσεις της Νήσου των Όφεων μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας, της συνοριακής διαφοράς Κατάρ–Μπαχρέιν και της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας μεταξύ Λιβύης και Μάλτας.

Κατά τον Σεντίρ, οι διεθνείς δικαστικές αποφάσεις λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες κάθε περιοχής και δεν εφαρμόζουν μηχανιστικά τη Σύμβαση. Εκτιμά, συνεπώς, ότι κάτι αντίστοιχο θα συνέβαινε και σε μια ενδεχόμενη δικαστική εξέταση των ελληνοτουρκικών διαφορών στο Αιγαίο.

Υποστηρίζει ακόμη ότι η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα περιόριζε τις διεθνείς θάλασσες στο Αιγαίο από το 49% στο 19% και θα αύξανε την ελληνική κυριαρχία στο 71,5% της θαλάσσιας έκτασης.

Όπως ισχυρίζεται, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα περιόριζε μόνο τις κινήσεις του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού, αλλά θα προκαλούσε αντιδράσεις και σε χώρες όπως η Ρωσία, η Ουκρανία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, οι οποίες χρησιμοποιούν το Αιγαίο ως εμπορική οδό.

Τα πολιτικά σενάρια για την Ελλάδα

Ο αρθρογράφος κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες που, σύμφωνα με τη δική του εκτίμηση, τάσσονται υπέρ μιας σκληρότερης στάσης απέναντι στην Τουρκία.

Κατονομάζει την Ελληνική Λύση, τη ΝΙΚΗ και τους Σπαρτιάτες, αλλά και τους πρώην πρωθυπουργούς Αντώνη Σαμαρά και Κώστα Καραμανλή, τους οποίους τοποθετεί στο στρατόπεδο όσων εμφανίζονται θετικοί απέναντι σε μια στρατιωτική αναμέτρηση με την Άγκυρα.

Παραδέχεται παράλληλα ότι και στην Τουρκία υπάρχουν κύκλοι οι οποίοι, αντί των μακροχρόνιων διαπραγματεύσεων, θα προτιμούσαν να αναλάβει την εξουσία στην Ελλάδα μια περισσότερο «περιπετειώδης» κυβέρνηση, ώστε η διαφορά να λυθεί «μια κι έξω».

«Αφού ακόμη και αν πολεμήσουμε θα αναγκαστούμε τελικά να καθίσουμε και να συμφωνήσουμε, κανείς δεν αντιλαμβάνεται ότι η νοοτροπία στην Αθήνα, η οποία δεν μπορεί να δεχθεί συμφωνία χωρίς πόλεμο, οδηγεί στην καταστροφή όχι την Τουρκία, αλλά την Ελλάδα», γράφει χαρακτηριστικά.

Το σενάριο σύγκρουσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ με την Τουρκία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του στην αναβαθμισμένη συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ.

Ο Σεντίρ υποστηρίζει ότι το σενάριο που ακούει συχνότερα προβλέπει μια σύντομη στρατιωτική σύγκρουση, κατά την οποία οι τρεις χώρες θα επιδίωκαν να αποκτήσουν πλεονέκτημα απέναντι στην Τουρκία και στη συνέχεια να προσέλθουν από ισχυρότερη θέση σε μια εκεχειρία που θα επιβαλλόταν μέσω διεθνών πιέσεων.

Ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά αυτό το ενδεχόμενο, σημειώνοντας ότι δεν πιστεύει πως υπάρχει κρατικός αξιωματούχος σε Αθήνα, Λευκωσία ή Τελ Αβίβ που να θεωρεί ρεαλιστική μια τέτοια επιλογή.

«Θα ήταν παράλογο να πιστεύει κανείς ότι η Τουρκία θα σταματούσε μετά από μια σύγκρουση η οποία θα τελείωνε με πιθανή υπεροχή της άλλης πλευράς», αναφέρει.

Συνεχίζοντας στο ίδιο ύφος, υποστηρίζει ότι οι τρεις πρωτεύουσες γνωρίζουν πως η Τουρκία, εξαιτίας της στρατιωτικής ισχύος, των συμμαχιών και της ιστορικής της παράδοσης, «δεν θα σταματούσε και δεν θα μπορούσε να σταματήσει».

Η διατύπωση αυτή λειτουργεί ως έμμεση προειδοποίηση ότι η Άγκυρα θα επιχειρούσε να διευρύνει και να παρατείνει οποιαδήποτε σύγκρουση, ακόμη και εάν η πρώτη φάση της δεν εξελισσόταν υπέρ της.

Προκλητική επίθεση κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο Οζάι Σεντίρ εξαπολύει προσωπική επίθεση κατά του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, χρησιμοποιώντας μάλιστα τον απαξιωτικό χαρακτηρισμό «η μύγα της Ανατολικής Μεσογείου» για την Κυπριακή Δημοκρατία.

Παρουσιάζει τον Κύπριο Πρόεδρο ως «άνθρωπο ενός σχεδίου» και αναφέρεται στις σπουδές του στις ΗΠΑ, σε κέντρο που, όπως ισχυρίζεται, λειτουργεί ως μηχανισμός εκπαίδευσης υποστηρικτών του ελληνοκυπριακού λόμπι.

Του καταλογίζει επίσης στήριξη προς το ΕΛΑΜ, ενώ αναφέρεται σε υποθέσεις και καταγγελίες που έχουν απασχολήσει την κυπριακή επικαιρότητα, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης «δεν μπορεί ούτε να προκαλέσει πόλεμο μόνος του ούτε να κάνει ειρήνη».

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να υποβαθμίσει τον ρόλο της Λευκωσίας στους νέους περιφερειακούς σχεδιασμούς και ιδιαίτερα στον άξονα συνεργασίας με την Ελλάδα και το Ισραήλ.

«Το σχοινί να μη σπάσει»

Κλείνοντας το άρθρο του, ο Σεντίρ παραδέχεται ότι η ένταση δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο και ότι στην Τουρκία υπάρχει επίσης μια ισχυρή κοινή γνώμη που επιθυμεί σκληρότερη στάση απέναντι στην Αθήνα.

Υποστηρίζει ότι περίπου δύο εκατομμύρια Τούρκοι επισκέπτονται την Ελλάδα, την ώρα που, όπως γράφει, «δεκάδες εκατομμύρια» πολίτες στην Τουρκία θα ήθελαν να βρεθεί στην ελληνική εξουσία κάποιος πιο «περιπετειώδης» από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ώστε η Άγκυρα «να κάνει ό,τι πρέπει».

Το άρθρο ολοκληρώνεται με μια προειδοποίηση που αποκαλύπτει ταυτόχρονα τον φόβο μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης: «Και στην Τουρκία γίνονται εκλογές, και στην Τουρκία υπάρχει κοινή γνώμη. Γι’ αυτό το σχοινί πρέπει να τεντώνεται μόνο μέχρι το σημείο που δεν θα σπάσει».

Πρόκειται για ένα κείμενο που, παρά τις προτροπές περί αυτοσυγκράτησης, αποτυπώνει με καθαρό τρόπο το κλίμα που καλλιεργείται στην Τουρκία: η άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παρουσιάζεται ως επιθετική ενέργεια, η τριμερής συνεργασία με Κύπρο και Ισραήλ αντιμετωπίζεται ως στρατιωτική απειλή και η ισχύς της Άγκυρας προβάλλεται ως ο τελικός αποτρεπτικός παράγοντας.

Η είδηση από την Τουρκία δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε το τουρκικό Υπουργείο Μεταφορών, ο αριθμός των αδειοδοτημένων χειριστών μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχει φτάσει τους 1.845.456, ενώ μόνο μέσα στο 2026 έχουν υποβληθεί περισσότερες από 237.000 νέες αιτήσεις.

Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια τεράστια δεξαμενή αδειοδοτημένων ή εγγεγραμμένων χειριστών UAV, η οποία έχει ήδη ξεπεράσει το 1,8 εκατομμύριο. Η Ελλάδα, μέσω της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ/πρώην ΥΠΑ), αντίθετα, εφαρμόζει το αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο EASA για την πιστοποίηση των χειριστών. Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι αν πρέπει να αντιγράψουμε το τουρκικό σύστημα, αλλά αν μπορούμε, μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, να δημιουργήσουμε μια αντίστοιχα μεγάλη εθνική δεξαμενή εκπαιδευμένων χειριστών.

Ανεξάρτητα από το πώς αξιολογεί κανείς την τουρκική πολιτική, ο αριθμός αυτός αποκαλύπτει κάτι σημαντικό. Η Τουρκία δεν επενδύει μόνο στην παραγωγή drones. Επενδύει και στη δημιουργία ανθρώπων που γνωρίζουν να τα χειρίζονται.

Και εδώ αρχίζει το ελληνικό ερώτημα.

Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στο σημείο μηδέν. Αντιθέτως, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει κάνει σημαντικά βήματα. Το 2026 εγκαινιάστηκε στην Τρίπολη το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα, ενώ οι Ένοπλες Δυνάμεις προχωρούν στην εκπαίδευση του προσωπικού στη χρήση και αντιμετώπιση UAV.

Το σημαντικότερο όμως είναι να αντιληφθούμε γιατί αυτή η τεχνολογία δεν αποτελεί απλώς ακόμη ένα σύγχρονο στρατιωτικό εργαλείο.

Ο πόλεμος του 2020 στο Αρτσάχ έδωσε ένα σκληρό μάθημα. Η Αρμενία διέθετε στρατιώτες με απαράμιλλο θάρρος, μαχητές που πολέμησαν ηρωικά και ανθρώπους έτοιμους να θυσιάσουν τη ζωή τους. Δεν ήταν η έλλειψη ηρώων το πρόβλημα.

Το πρόβλημα ήταν ότι ο πόλεμος είχε αλλάξει.

Η μαζική χρήση τουρκικών και ισραηλινών UAV από το Αζερμπαϊτζάν, σε συνδυασμό με συστήματα επιτήρησης, στοχοποίησης και πυρών ακριβείας, δημιούργησε ένα νέο πεδίο μάχης στο οποίο το ανθρώπινο θάρρος από μόνο του δεν μπορούσε να αντισταθμίσει την τεχνολογική υστέρηση.

Η Αρμενία είχε ήρωες. Αυτό που της έλειψε ήταν η αντίστοιχη τεχνολογική προετοιμασία.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα που πρέπει να κρατήσει η Ελλάδα.

Δεν αρκεί να έχουμε γενναίους στρατιώτες. Πρέπει να έχουμε και ανθρώπους που γνωρίζουν να χειρίζονται, να κατασκευάζουν, να επισκευάζουν και να αντιμετωπίζουν τα μη επανδρωμένα συστήματα.

Γι’ αυτό και η Ελλάδα θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Εθελοντών Χειριστών Drones, με δωρεάν ή επιδοτούμενη εκπαίδευση και πιστοποίηση.

Νέοι άνθρωποι, εθελοντές Πολιτικής Προστασίας, τεχνικοί, μηχανικοί, φοιτητές και άλλοι ενδιαφερόμενοι θα μπορούσαν να αποκτήσουν πιστοποιημένες γνώσεις και, εφόσον το επιθυμούν, να ενταχθούν σε μια οργανωμένη εθνική εφεδρεία.

Σε περίπτωση μεγάλης πυρκαγιάς, σεισμού, πλημμύρας ή άλλης φυσικής καταστροφής, ένα τέτοιο δίκτυο θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμη υποστήριξη σε έρευνα και διάσωση, επιτήρηση, χαρτογράφηση και εκτίμηση καταστροφών.

Σε περίπτωση εθνικής κρίσης, η ύπαρξη μιας μεγάλης δεξαμενής εκπαιδευμένων ανθρώπων με γνώσεις UAV θα αποτελούσε επιπλέον στρατηγικό πλεονέκτημα.

Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε την Τουρκία.

Χρειάζεται να καταλάβουμε το μάθημα. Να μάθουμε από το πάθημα.

Στον σύγχρονο πόλεμο και στις σύγχρονες κρίσεις, η ισχύς δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των αεροσκαφών, των φρεγατών, των πυραύλων ή των drones που διαθέτει ένα κράτος. Βρίσκεται και στον αριθμό των ανθρώπων που ξέρουν να τα χρησιμοποιούν, να τα επισκευάζουν, να τα προγραμματίζουν και να αξιοποιούν τα δεδομένα τους.

Η Τουρκία έχει σχεδόν 1,85 εκατομμύρια αδειοδοτημένους χειριστές UAV.

Η Ελλάδα πόσους θέλει να έχει σε πέντε χρόνια; Αύριο;

Γιατί στον 21ο αιώνα η εθνική άμυνα δεν είναι μόνο θέμα όπλων.

Είναι και θέμα ανθρώπων που ξέρουν να χειρίζονται την τεχνολογία.

Και το Αρτσάχ μας έδειξε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι ήρωες είναι απαραίτητοι, αλλά στον σύγχρονο πόλεμο, η ηρωική ψυχή χωρίς την κατάλληλη τεχνολογία μπορεί να πληρώσει ένα τεράστιο τίμημα. Το τίμημα που πλήρωσαν οι Αρμένιοι ήταν σύμφωνα με επίσημα στοιχεία 3.833 ανθρώπινες ζωές. Ανάμεσά τους 3.755 στρατιωτικοί και 78 άμαχοι. Και 191 άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται.

Ενώ τα ανεπίσημα μιλάνε για πάνω από 5.000.

Στις σαρωτικές αλλαγές που προκαλούν τα μη επανδρωμένα συστήματα στο σύγχρονο πεδίο μάχης, στη σημασία του ελληνικού ελέγχου του πηγαίου κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα», αλλά και στις σοβαρές αδυναμίες της ευρωπαϊκής άμυνας αναφέρθηκε ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος.

Ο έμπειρος αξιωματικός ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμη την πολυδιαφημισμένη αμυντική ασπίδα, επισημαίνοντας πως απαιτείται χρόνος μέχρι την παραλαβή και την πλήρη επιχειρησιακή ένταξη των νέων συστημάτων. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι κανένα σύστημα αεράμυνας δεν είναι απόλυτο και πως χωρίς μεγάλα αποθέματα πυραύλων ακόμη και η πιο σύγχρονη ασπίδα κινδυνεύει να εξαντληθεί μέσα σε λίγες ημέρες επιχειρήσεων.

Το πλεονέκτημα του Ισραήλ

Αναφερόμενος στη στροφή πολλών ευρωπαϊκών κρατών προς την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία, ο Βασίλειος Μαρτζούκος σημείωσε ότι η Ευρώπη διαθέτει προηγμένες τεχνολογικές και παραγωγικές δυνατότητες, οι οποίες δεν πρέπει να υποτιμώνται. Ωστόσο, εξήγησε ότι το Ισραήλ βρίσκεται σήμερα ένα βήμα μπροστά σε κρίσιμους τομείς.

Όπως επισήμανε, εταιρείες όπως η IAI, η Elbit και η Rafael έχουν ενσωματώσει πλήρως τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης στα προϊόντα τους και παρουσιάζουν συστήματα τα οποία σε άλλες χώρες μοιάζουν να ανήκουν στο μέλλον, ενώ στο Ισραήλ ήδη παράγονται.

Στα τεχνολογικά πλεονεκτήματα προστίθεται, κατά τον ίδιο, και το ανταγωνιστικότερο κόστος των ισραηλινών συστημάτων. Στην περίπτωση της Ελλάδας υπάρχει ένας επιπλέον παράγοντας: η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ και οι κοινές προκλήσεις ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο αντιναύαρχος ε.α. χαρακτήρισε θετική προοπτική τη δημιουργία ενός κοινού πλέγματος αεράμυνας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Ζήτημα εθνικής ασφάλειας ο πηγαίος κώδικας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο ζήτημα του ελέγχου του πηγαίου κώδικα της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η ισραηλινή πλευρά θα βοηθήσει την ελληνική αμυντική βιομηχανία να αναπτύξει ελληνικό πηγαίο κώδικα, χωρίς να παραχωρήσει τον κώδικα των δικών της συστημάτων.

Αυτό σημαίνει, όπως εξήγησε, ότι η Ελλάδα θα έχει τον έλεγχο της διασύνδεσης των διαφορετικών οπλικών συστημάτων, αλλά και τη δυνατότητα να προχωρά σε μελλοντικές αναβαθμίσεις χωρίς να βρίσκεται σε απόλυτη τεχνολογική εξάρτηση.

«Είναι ζωτικό θέμα εθνικής ασφάλειας», υπογράμμισε, καθώς ο πηγαίος κώδικας αποτελεί το «κλειδί» τόσο για την επιχειρησιακή ολοκλήρωση των μέσων όσο και για την εξέλιξή τους.

«Δεν έχουμε ακόμη την Ασπίδα του Αχιλλέα»

Ο Βασίλειος Μαρτζούκος θέλησε, πάντως, να προσγειώσει τη συζήτηση στην πραγματικότητα. Όπως είπε, βάσει των ανακοινώσεων, ο χρονικός ορίζοντας για την έναρξη παραλαβής των συστημάτων υπολογίζεται στους 35 μήνες.

Συνεπώς, η Ελλάδα δεν διαθέτει αυτή τη στιγμή την «Ασπίδα του Αχιλλέα», όπως δεν έχει παραλάβει ακόμη το σύνολο των νέων φρεγατών και των άλλων εξοπλιστικών προγραμμάτων που παρουσιάζονται στον δημόσιο διάλογο.

Ακόμη και όταν το σύστημα αναπτυχθεί, δεν θα προσφέρει απόλυτη προστασία. «Δεν υπάρχει τέλειο σύστημα. Η διαδικασία είναι δυναμική», προειδοποίησε.

Ο κίνδυνος κορεσμού και τα αναγκαία αποθέματα

Απαντώντας στο υποθετικό σενάριο μιας μαζικής τουρκικής επίθεσης με εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες drones, τόνισε ότι μια ισχυρή αεράμυνα μπορεί να ενισχύσει θεαματικά την προστασία της χώρας, όχι όμως να αποκλείσει κάθε πλήγμα.

Το κρίσιμο ζήτημα, σύμφωνα με τον αντιναύαρχο, δεν είναι μόνο η απόκτηση των εκτοξευτών, των ραντάρ και των συστημάτων διοίκησης, αλλά και η εξασφάλιση μεγάλων αποθεμάτων αναχαιτιστικών πυραύλων.

Σε διαφορετική περίπτωση, τα πυρομαχικά μπορεί να αναλωθούν μέσα σε τρεις, πέντε ή δέκα ημέρες επιχειρήσεων, αφήνοντας τα συστήματα χωρίς δυνατότητα συνέχισης της άμυνας.

Παράλληλα, αναπτύσσονται πλέον φθηνότερες τεχνολογίες αντιμετώπισης σμηνών drones, ώστε να μη χρησιμοποιούνται πανάκριβοι πύραυλοι εναντίον πολύ φθηνότερων στόχων. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα λέιζερ, οι παρεμβολές, τα πυροβόλα, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και τα μη επανδρωμένα αναχαίτισης.

«Drone επιτίθεται, με drone θα αμυνθούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αλίμονο σε όποιον δεν προσαρμοστεί»

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή απέδειξαν ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα έχουν αλλάξει ριζικά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Τα drones δεν υπόκεινται στους περιορισμούς της ανθρώπινης αντοχής, δεν καταπονούνται και μπορούν να παραμένουν στον αέρα για περισσότερες από 48 ή ακόμη και 60 ώρες.

Έχουν, επομένως, τη δυνατότητα να καλύπτουν τεράστιες αποστάσεις, να αναζητούν προκαθορισμένους στόχους και να επιτίθενται είτε αυτόνομα είτε υπό συνεχή καθοδήγηση.

«Είναι μια νέα εποχή σε όλα. Αλίμονο σε όποιον είναι δυσπροσάρμοστος», σημείωσε ο Βασίλειος Μαρτζούκος.

Παράλληλα, χαρακτήρισε αυτήν τη νέα εποχή μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα. Οι τεχνολογίες των drones και των συστημάτων αντιμετώπισής τους δεν απαιτούν πάντοτε βαριά βιομηχανική υποδομή ή παράδοση δεκαετιών. Με σταθερό σχεδιασμό, συνέχεια και συνέπεια, ακόμη και μικρότερες χώρες μπορούν να βρεθούν στην πρώτη γραμμή της τεχνολογικής εξέλιξης.

Η Ευρώπη πρέπει να εγκαταλείψει τη μεταπολεμική «νιρβάνα»

Ο αντιναύαρχος ε.α. απέδωσε την ευρωπαϊκή εξάρτηση από τρίτους στην απουσία πραγματικά κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής. Παρά την ύπαρξη μεγάλων ευρωπαϊκών βιομηχανιών, τα εθνικά συμφέροντα, οι επιφυλάξεις για την ανταλλαγή τεχνολογίας και η έλλειψη εμπιστοσύνης εξακολουθούν να δυσκολεύουν τις συνεργασίες.

Η Ελλάδα, όπως τόνισε, δεν αξιοποίησε επί σειρά ετών τις δυνατότητες συμμετοχής της στα μεγάλα ευρωπαϊκά αμυντικά σχήματα και σήμερα καλείται να καλύψει το χαμένο έδαφος, αντλώντας τεχνολογία τόσο από την Ευρώπη όσο και από το Ισραήλ.

Καταλήγοντας, κάλεσε την Ευρώπη να εγκαταλείψει τη μεταπολεμική «νιρβάνα», να απλοποιήσει τις διαδικασίες, να δημιουργήσει νέες γραμμές παραγωγής και να προχωρήσει σε συμπαραγωγές.

«Η Ευρώπη πρέπει να πάψει να είναι θεατής των εξελίξεων», υπογράμμισε, προειδοποιώντας ότι ένας νέος παγκόσμιος συσχετισμός δυνάμεων διαμορφώνεται μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Κίνας και Ρωσίας, με την ευρωπαϊκή ήπειρο να κινδυνεύει να μείνει εκτός των μεγάλων αποφάσεων.