Τα ιπτάμενα drones που χρησιμοποιήθηκαν στον πόλεμο της Ουκρανίας έχουν αλλάξει για πάντα την τακτική των χερσαίων μαχών. Όπως φαίνεται πως η ίδια κατάσταση πρόκειται να συμβεί τόσο στην επιφάνεια της θάλασσας όπου ήδη θαλάσσια αυτόνομα σκάφη επιφανείας έχουν ξεκινήσει να επιχειρούν όσο και κάτω από την επιφάνεια του νερού αφού πολλές χώρες προσπαθούν να εντάξουν στο οπλοστάσιο τους υποβρύχια drones.

Το Βασιλικό Ναυτικό της Βρετανίας σχεδιάζει έναν στόλο μη επανδρωμένων υποβρύχιων που για πρώτη φορά θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην παρακολούθηση υποβρυχίων και στην προστασία υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.

Η Αυστραλία έχει δεσμευθεί να δαπανήσει 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια για τα μη επανδρωμένα «Ghost Shark» υποβρύχια ώστε να αντιμετωπίσει τα κινεζικά υποβρύχια. Το τεράστιο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ ξοδεύει δισεκατομμύρια σε πολλά έργα υποβρύχιων drones, συμπεριλαμβανομένου ενός που ήδη χρησιμοποιείται και μπορεί να εκτοξεύεται από πυρηνικά υποβρύχια.

Τα αυτόνομα μη επανδρωμένα υποβρύχια αποτελούν «μια πραγματική αλλαγή επιπέδου στον υποθαλάσσιο χώρο μάχης» δήλωσε ο Σκοτ Τζέιμιτσον διευθυντής θαλάσσιων και χερσαίων αμυντικών λύσεων στη BAE Systems, τη μεγαλύτερη βρετανική εταιρεία όπλων και κατασκευάστρια των πυρηνικών υποβρυχίων της χώρας.

Τα νέα drones που βρίσκονται υπό ανάπτυξη θα επιτρέψουν στα πολεμικά ναυτικά να «αναπτυχθούν με τρόπους που δεν ήταν διαθέσιμοι πριν με κλάσμα του κόστους των επανδρωμένων υποβρυχίων» λέει ο Τζέιμιτσον.

Η τεχνολογική ναυμαχία

Η προοπτική μιας τεράστιας νέας αγοράς φέρνει αντιμέτωπες μεγάλες, έμπειρες αμυντικές εταιρείες όπως η BAE Systems και οι αμερικανικές General Dynamics και Boeing με νεοφυείς εταιρείες τεχνολογίας όπλων όπως η αμερικανική Anduril (δημιουργός του Ghost Shark) και η γερμανική Helsing. Οι startups υποστηρίζουν ότι μπορούν να κινηθούν ταχύτερα και φθηνότερα.

Ο αγώνας για κυριαρχία κάτω από τη θάλασσα συνεχίζεται σχεδόν αδιάκοπα σε καιρό ειρήνης και πολέμου εδώ και σχεδόν έναν αιώνα. Το πρώτο πυρηνοκίνητο υποβρύχιο, το αμερικανικό Nautilus, που πήρε το όνομά του από το φανταστικό σκάφος του Ιούλιου Βερν καθελκύστηκε το 1954 και σήμερα υποβρύχια οπλισμένα με πυρηνικά αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο των ενόπλων δυνάμεων έξι χωρών, των ΗΠΑ, της Ρωσίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Κίνας και της Ινδίας, ενώ η Βόρεια Κορέα ίσως να αποτελεί πρόσφατα την έβδομη. Αυτό παρά τη βαθιά διαμάχη σχετικά με το αν αυτά τα όπλα αξίζουν τα τεράστια ποσά που δαπανώνται και αν πραγματικά λειτουργούν αποτρεπτικά.

Το υποβρύχιο κρυφτό

Οι ένοπλες δυνάμεις παίζουν ένα συνεχές παιχνίδι κρυφτού στα ωκεάνια. Για να αποφύγουν τον εντοπισμό, τα υποβρύχια σπάνια ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Προβλήματα συντήρησης σε άλλα σκάφη ανάγκασαν πρόσφατα Βρετανούς υποβρύχιους να περάσουν εννέα μήνες κάτω από το νερό, μεταφέροντας πυραύλους Trident που θεωρητικά είναι έτοιμοι να πλήξουν ανά πάσα στιγμή.

Όπως αναφέρει σε ρεπορτάζ του ο Guardian παρακολούθηση του ρωσικού υποθαλάσσιου πυρηνικού οπλοστασίου, το οποίο έχει γίνει πιο αθόρυβο τα τελευταία χρόνια, αποτελεί βασικό στόχο του Βασιλικού Ναυτικού, ιδιαίτερα στην περιοχή Γροιλανδίας-Ισλανδίας-Βρετανίας, ένα “σημείο ασφυξίας” που επιτρέπει στους συμμάχους του ΝΑΤΟ να παρακολουθούν τις ρωσικές κινήσεις στον βόρειο Ατλαντικό. Ένας στέλεχος της αμυντικής βιομηχανίας ανέφερε ότι η Νότια Σινική Θάλασσα αποτελεί επίσης μια πολλά υποσχόμενη αγορά, καθώς η Κίνα και οι γείτονές της βρίσκονται αντιμέτωποι σε μια τεταμένη, μακρόχρονη εδαφική διαμάχη.

Τα υποβρύχια drones υπόσχονται να κάνουν ευκολότερη την παρακολούθηση των υποβρυχίων των αντιπάλων. Ορισμένοι αισθητήρες έχουν σχεδιαστεί ώστε να πέφτουν από άλλα υποβρύχια οχήματα και να παραμένουν στον βυθό για μήνες, σύμφωνα με έναν στέλεχος που προσπαθεί να πουλήσει στη Βρετανία

Τα σαμποτάζ

Ένα δεύτερο κίνητρο είναι ο αυξανόμενος αριθμός επιθέσεων σε αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου όπως η επίθεση στον Nord Stream το 2022 για την οποία η Γερμανία έχει εντοπίσει έναν Ουκρανό ύποπτο, και οι ζημιές το 2023 στον αγωγό Balticconnector μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας. Υποθαλάσσια καλώδια ρεύματος και διαδικτύου είναι επίσης κρίσιμα για την παγκόσμια οικονομία. Ένα υποθαλάσσιο καλώδιο ρεύματος μεταξύ Φινλανδίας και Εσθονίας χτυπήθηκε τα περασμένα Χριστούγεννα, δύο μήνες μετά την κοπή δύο τηλεπικοινωνιακών καλωδίων σε σουηδικά ύδατα της Βαλτικής.

Η κυβέρνηση του Βρετανίας κατηγόρησε την προηγούμενη εβδομάδα το ρωσικό πλοίο παρακολούθησης Yantar ότι εισήλθε σε βρετανικά ύδατα για να χαρτογραφήσει υποθαλάσσια καλώδια. Είπε ότι η Βρετανίας έχει δει αύξηση 30% στα ρωσικά σκάφη που απειλούν τα βρετανικά ύδατα τα τελευταία δύο χρόνια. Η επιτροπή άμυνας του Κοινοβουλίου έχει εκφράσει ανησυχίες για την ευαλωτότητα της Βρετανίας στην υποθαλάσσια δολιοφθορά, γνωστή ως «γκρίζα ζώνη», που μπορεί να προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση αλλά πιθανότατα δεν θεωρούνται πράξεις πολέμου

Ζημιές στα 60 υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και ενέργειας γύρω από τα Βρετανικά Νησιά «θα μπορούσαν να έχουν καταστροφικές συνέπειες στη Βρετανία» ανέφερε η επιτροπή.

Ο Άντι Θόμις, διευθύνων σύμβουλος της Cohort, μιας βρετανικής εταιρείας στρατιωτικής τεχνολογίας που κατασκευάζει μεταξύ άλλων αισθητήρες σόναρ είπε ότι τα επανδρωμένα πλοία, αεροπλάνα και υποβρύχια που χρησιμοποιούνταν μέχρι τώρα για την παρακολούθηση πυρηνοκίνητων υποβρυχίων ήταν «πολύ, πολύ ικανά και πολύ, πολύ ακριβά συνδυάζοντάς τα με μη επανδρωμένα οχήματα, αποκτάς τις ικανότητες λήψης αποφάσεων που μπορούν να προσφέρουν οι άνθρωποι χωρίς να τους φέρνεις σε εξαιρετικά επικίνδυνη εγγύτητα».

Τα πιο σύγχρονα σκάφη περιέχουν έως και πέντε φορές περισσότερους αισθητήρες σόναρ από τα υποβρύχια που βρίσκονται σε υπηρεσία. Οι χαμηλές απαιτήσεις ισχύος είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τα μικρότερα μη επανδρωμένα σκάφη τα οποία δεν έχουν την πολυτέλεια ενός πυρηνικού αντιδραστήρα. Παθητικοί αισθητήρες που δεν εκπέμπουν σήμα σόναρ καθιστούν δυσκολότερο τον εντοπισμό και την καταστροφή τους.

Naftemporiki.gr

 Το σχέδιο νόμου «Έγκριση σχεδίου Συμβάσης Τροποποίησης της υπό στοιχεία 014Γ/20 Σύμβασης για την επέκταση της εν συνεχεία υποστήριξης των μαχητικών αεροσκαφών τύπου RAFALE», κατατέθηκε την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου στη Βουλή. Η κύρωση του νόμου αποτελεί θετική εξέλιξη καθώς για τα επόμενα τέσσερα χρόνια διασφαλίζει διαθεσιμότητα στα μαχητικά του τύπου αλλά ταυτόχρονα εξαιρετικά αποκαλυπτική καθώς τα 489,5 εκατ. ευρώ που είναι η αξία της τροποποίησης παρέχουν σαφή ένδειξη για το κόστος της υποστήριξης των μαχητικών της 4ης και κατ’ επέκταση της 5ης γενεάς. Ένα ζήτημα στο οποίο έχει ανειλημμένα αναφερθεί το DP.

α) «DASSAULT AVIATION» για τα δομικά μέρη,
β) «THALES DMS FRANCE SAS» για τα ηλεκτρονικά μέρη και
γ) «SAFRAN AIRCRAFT ENGINES» για τους κινητήρες των μαχητικών.

Υπενθυμίζεται, ότι η προμήθεια των πρώτων 18 μαχητικών Rafale και των όπλων τους έγινε με τις συμβάσεις προμήθειας 013Γ/20 για τα μαχητικά, 014Γ/20 για την Ε-Σ-Υ (ύψους 120 εκατ. ευρώ) και 015Γ/20 για τον οπλισμό τους, με τις αντίστοιχες κατασκευάστριες εταιρείες. Τα σχέδια των συμβάσεων αυτών εγκρίθηκαν από τη Βουλή των Ελλήνων με τον ν. 4766/2021, λαμβανομένων υπόψη «ορισμένων αποκλίσεων των όρων τους από την υφιστάμενη νομοθεσία που οδήγησαν στην ανάγκη θέσπισης ειδικού κανονιστικού πλαισίου».

Ας σημειωθεί ότι με τα 180 εκατ. ευρώ (120 εκατ. ευρώ της αρχικής σύμβασης Ε-Σ-Υ και 60 εκατ. ευρώ της 1ης τροποποίησης), τα 24 Rafale της ΠΑ, κατ’ εκτίμηση έχουν μέχρι σήμερα καταγράψει περισσότερες από 7.000 ώρες πτήσης!

Πλέον, η επιχειρησιακή απαίτηση για Ε-Σ-Υ των 24 Rafale για τα επόμενα τέσσερα έτη, κατέστησε αναγκαία την τροποποίηση της Σύμβασης 014Γ/20 με αντίστοιχη προσαρμογή των όρων της. Όπως αναφέρεται στην ανάλυση των συνεπειών της ρύθμισης, «η τροποποίηση θεμελιωδών διατάξεων της ανωτέρω σύμβασης Ε-Σ-Υ επιβάλλει να περιβληθούν και οι όροι του σχεδίου της νέας τροποποιημένης σύμβασης για την υποστήριξη των 24 μαχητικών με την ισχύ τυπικού νόμου».

– 52,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2025,
– 117,2 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2026,
– 122,6 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2027,
– 125,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2028,
– 70,9 εκατ. ευρώ περίπου για το έτος 2029.

Στο προαναφερόμενο συνολικό ποσό περιλαμβάνεται και η δαπάνη από την απόδοση της εισφοράς, σε ποσοστό 6% επί του συνολικού πληρωτέου τιμήματος, αναλυόμενου υπέρ του Μετοχικού Ταμείου Αεροπορίας (ΜΤΑ) σε ποσοστό 4% και του Ειδικού Λογαριασμού Αλληλοβοήθειας Αεροπορίας (ΕΛΟΑΑ) σε ποσοστό 2%, με αντίστοιχη αύξηση εσόδων του προϋπολογισμού των εν λόγω νομικών προσώπων, φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι με τη νομοθετική ρύθμιση, το άρθρο 6 της σύμβασης 014Γ/20, περί των ορισμών, τροποποιείται και προστίθενται σε αυτό πέντε νέοι ορισμοί, για τις έννοιες:

α) «Συμπληρωματικές Υπηρεσίες»,

β) το σταθερό τμήμα «Fixed Part», δηλαδή το κόστος της ομάδας Γάλλων τεχνικών και υπαλλήλων των γαλλικών εταιριών – αναδόχων που θα εδρεύουν μόνιμα στην Ελλάδα με σκοπό την υποστήριξη των 24 μαχητικών Rafale της ΠΑ και αντίστοιχης ομάδας που θα εδρεύει στη Γαλλία.

γ) «Hellenic Rafale Support Program (HRSP) Services»

δ) «Pay as you Fly Part», το τμήμα «πληρωμή κατά πτήση», που αφορά το κόστος των ανταλλακτικών και των υπηρεσιών που το ύψος του εξαρτάται από τις ώρες πτήσης που πραγματοποιούνται και συμπεριλαμβάνει απρογραμμάτιστες και περιοδικές επιθεωρήσεις.

ε) «T1-B».

Συμπληρωματικά στα ανωτέρω τροποποιούνται οι ορισμοί για την «Εγκατάσταση του Αγοραστή», προκειμένου να συμπληρωθεί (στο 201 Κέντρο Εφοδιασμού Αεροπορίας – ΚΕΘΑ που ήδη περιλαμβάνεται) και η προστιθέμενη, με το υπό έγκριση σχέδιο τροποποίησης, 114 Πτέρυγα Μάχης στην αεροπορική βάση της Τανάγρας, αλλά και του «Τ1-Α» προκειμένου να διευκρινίζεται ότι αφορά στον χρόνο ενεργοποίησης της υπ’ αρ. 1 τροποποίησης της υπό στοιχεία 014Γ/20 Σύμβασης.

Ειδικότερα οι «υπηρεσίες προγράμματος υποστήριξης ελληνικών Rafale» (HRSP – Hellenic Rafale Support Program Services), αποτελούνται από τρία μέρη, το «Fixed Part» (σταθερό τμήμα), το «Pay as you Fly Part» (τμήμα «πληρωμή κατά την πτήση») και τις συμπληρωματικές υπηρεσίες, όπως περιγράφονται στα Παραρτήματα A-6 και στα Παραρτήματα C της Σύμβασης.

Η 2η Τροποποίηση αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την ΠΑ καθώς εισάγει για πρώτη φορά στα μαχητικά το σύστημα υποστήριξης βάση απόδοσης (PBL: Performance Based Logistics) που συνιστά μεγάλη αλλαγή σε επίπεδο οργανωτικής δομής, στελέχωσης, διαδικασιών και λειτουργίας σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα υποστήριξης – συντήρησης (1ου βαθμού στη Μοίρα, 2ου βαθμού στη Μοίρα Συντήρησης Βάσης – ΜΣΒ, 3ου βαθμού, το εργοστασιακό επίπεδο). Σήμερα η ΠΑ εφαρμόζει σύστημα PBL μόνο για τα αεροσκάφη μεταφοράς υψηλών προσώπων).

Γράφει ο Αριστόβουλος

Με την ατζέντα 2030 να αποτελεί μια πραγματικότητα κι έχοντας ήδη τοποθετηθεί στο σοβαρό θέμα του Σώματος Υπαξιωματικών αλλά και γενικότερα στα αδιέξοδα που βιώνουν τα χαμηλόβαθμα στελέχη, θα επεκταθούμε προσπαθώντας να ψηλαφίσουμε γιατί οι νέοι σήμερα δεν έχουν ως προτεραιότητα επιλογής τις ΕΔ.

Βασικός σκοπός του άρθρου είναι να προβληματίσει για την χαμηλή πρόθεση των νέων να φοιτήσουν στις παραγωγικές σχολές. Πως άραγε μέσα σε μια δεκαετία αντεστράφησαν πλήρως οι όροι και οι στρατιωτικές σχολές (του ΣΞ κυρίως) και πλέον δεν συμπληρώνουν ούτε κατά το ήμισυ τις προβλεπόμενες θέσεις. Επιχειρούμε να αποτυπώσουμε κυρίως το θέμα της Σχολής των Ευελπίδων (ΣΣΕ), του αρχαιότερου εκπαιδευτικού ιδρύματος της χώρας, που για δεύτερη συνεχή χρονιά καταγράφει από τα ιστορικά χαμηλά σε ότι αφορά στην προσέλκυση νέων.

Το παράλληλο θέμα της Σχολής Υπαξιωματικών (ΣΜΥ) το έχουμε εν μέρει συμπεριλάβει στα άρθρα μας για την κατάφωρη αδικία προς τους υπαξιωματικούς και την υποβάθμιση τους. Πως η εξασφάλιση άμεσης επαγγελματικής αποκατάστασης έπαψε να ηχεί ως σειρήνα στα αυτιά των νέων και των οικογενειών τους? Πως ξαφνικά από εκεί που οι υποψήφιοι προσλάμβαναν προγυμναστές για τα αθλήματα ώστε να βελτιστοποιήσουν τις επιδόσεις τους και οι γονείς τους ως άγρυπνοι φρουροί παρακολουθούσαν τις αθλητικές δοκιμασίες, αυτό έπαψε εφόσον η ζήτηση είναι χαμηλότερη από την προσφορά?

Διότι δεν ξέρουμε η χώρα μας ξαφνικά να δημιούργησε ευκαιρίες εργασιακές κάτι που θα δικαιολογούσε τη μείωση του ενδιαφέροντος. Πολύ απλά και για πολλά χρόνια σοβαρά προβλήματα που υπέβοσκαν στο εσωτερικό των ΕΔ πλέον δεν μπορούνε να κρυφτούνε. Δυστυχές ως γεγονός διότι υπήρχε χρόνος να αντιμετωπισθεί, δυστυχέστερο διότι δεν βλέπουμε οι καθ΄ ύλην αρμόδιοι να ανησυχούν. Ευχόμαστε να μην υπάρξει και δυστυχέστατο…..

Η στήλη στα θέματα που έχει καταπιαστεί ουδόλως έχει αποδώσει εύσημα στο πολιτικό σύστημα το οποίο έχει απογοητεύσει την κοινωνία προ πολλού κι ευθύνεται για πολλά. Δεν λέμε για όλα καθώς αυτό αποτελεί το βολικό συγχωροχάρτι για τους υπόλοιπους, πράγμα που διογκώνει το πρόβλημα. Η εκάστοτε πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας δεν μπορεί να ξέρει τα διοικητικής φύσεως προβλήματα παρά μόνο εάν της τεθούν ως έχουνε. Εδώ τη μέγιστη ευθύνη φέρει η ηγεσία των τριών επιτελείων διαχρονικά και σε ποσόστωση αναλόγως πόσο αυτά επηρεάζουν την ομαλή ζωή κάθε Κλάδου των ΕΔ.

Προσπαθούμε να αντλήσουμε από οπουδήποτε κάποια πληροφόρηση αλλά για παράδειγμα δεν διαπιστώνουμε το ΓΕΣ καθώς ο ΣΞ πλήττεται περισσότερο να έχει ανησυχήσει. Εκτός εάν η σημερινή στρατιωτική ηγεσία επαναπαυμένη στην προσωπική της επιτυχία απλώς κοιτάζει το πρόβλημα αφού αυτό δεν θα σκάσει κάποια στιγμή στα δικά της χέρια. Πόσο διαφορετικό είναι αυτό από όσα προηγήθηκαν της χρεωκοπίας με τον άκρατο δανεισμό όσων λόγω χρονικής απόστασης βρέθηκαν στο απυρόβλητο….? Είναι άραγε ο πολιτικός προϊστάμενος που πρέπει να διαπιστώσει το πρόβλημα. Όχι πάντα και σίγουρα όχι στην περίπτωση αυτή. Στην καθημερινότητα μας δεν είναι ο ενοικιαστής που παρατηρεί το πρόβλημα διαρροής στο σπίτι του οπότε κινεί διαδικασίες προς τον ιδιοκτήτη? Πως λοιπόν το ΓΕΣ και ο εκάστοτε Αρχηγός του δεν σείει τον κώδωνα του κινδύνου προς το υπουργείο?

Πολλά κι αμέτρητα ερωτήματα μπορούμε να θέσουμε, αλλά είναι καλύτερα να κατονομάσουμε τους λόγους της αποχής των νέων. Στα χρόνια που ακολούθησαν τη χρεωκοπία το εισόδημα και των στρατιωτικών επλήγη σημαντικά όπως και άλλων κοινωνικών ομάδων. Το οποίο ουδέποτε αποκαταστάθηκε. Αλλά η ακρίβεια τρέχει. Όπως και τα ενοίκια τα οποία αναλόγως προσφερόμενου καταλύματος και απαίτησης μισθώματος προσομοιάζουν τα βόρεια προάστια της Αθήνας. Κοινώς οι προσθαφαιρέσεις δεν βγαίνουν. Κι αν οι υπόλοιποι νέοι τυχαίνει και διαβιούν κοντά σε γονείς μπορεί να τυγχάνουν βοήθειας. Ο στρατιωτικός όμως συνήθως ευρισκόμενος πολύ μακριά δεν έχει βοήθεια. Όταν λοιπόν τα 2/3 του μισθού του καλείται να τα δώσει σε ένα μέτριο οίκημα και με τα υπόλοιπα απλώς θα συντηρηθεί (sic), τότε εύκολα διαπιστώνουμε γιατί το στρατιωτικό μοναστήρι ξεμένει από καλόγερους…..

Χρόνια ολόκληρα ακούμε το ΣΞ να αναδιοργανώνεται και να μειώνεται λες και η απειλή από απέναντι δεν διογκώνεται. Έτσι πολλά στρατόπεδα κλείνουν. Και μένουνε φαντάσματα, οπότε χωρίς συντήρηση απαξιώνονται και κάποια στιγμή θα γίνουνε ερείπια. Γιατί λοιπόν αυτά δεν οδηγούνται προς πλήρη οικιστική αποκατάσταση όλων των στελεχών? Γιατί διαπιστώνουμε πολλοί φορείς να τα εποφθαλμιούν. Ας λυθεί πρώτα το ζωτικό κοινωνικό θέμα των στελεχών και μετά υπάρχει χώρος για κοινωνική πολιτική. Όταν λοιπόν ακούει ένας νέος ότι θα διατεθούν στρατόπεδα προς στέγαση με ποσοστό 25% για στρατιωτικούς και το υπόλοιπο 75% για κοινωνικές ανάγκες (…???…) πως θα βλέπει το μέλλον του? Και τι θα εισπράττει από τους εν ενεργεία, δυσαρέσκεια και προβληματισμό ή ικανοποίηση ?. Επομένως η έλλειψη στέγης είναι ένα σοβαρό θέμα που μόνο το ΓΕΣ που έχει τη διοικητική ευθύνη χιλιάδων ανθρώπων μπορεί να θέσει στην πραγματική του βάση για την ατζέντα 2030 ή όποια άλλη μεταρρύθμιση και να απαιτήσει προς τη σωστή λύση…..

Ο κάποτε καλός μισθός των στρατιωτικών που τόσο μύθο ακόμη συντηρεί στην κοινωνία έχει κατρακυλήσει χαρακτηριστικά. Μπορεί λοιπόν κάποιος να προβληματίζεται και δίχως να είναι στρατιωτικός με στολές και ξίφη. Αλλά φαίνεται πως τα μέλη του ΑΣΣ (κι αυτά διαχρονικά) κρύβονται πίσω από την πειθαρχία των στελεχών που λόγω θέσεως και βαθμού δεν μπορούνε να εγερθούν και να θέσουν τα προβλήματα τους. Άλλωστε αυτό πρέπει να γίνεται ιεραρχικά και κανείς ανώτατος δεν έχει πρόθεση να ξεβολέψει τον προϊστάμενο που θα τον κρίνει.

Ας δεχθούμε λοιπόν πως δεν υπάρχουν χρήματα για γενναίες αυξήσεις. Άλλωστε για τους στρατιωτικούς σπανιότατα υπήρχανε στη μεταπολίτευση. Εκατοντάδες στελεχών κάθε μέρα εκτελούν 24ωρες υπηρεσίες. Και τα σαββατοκύριακα και τις αργίες. Όταν λοιπόν κάτι τέτοιο αμείβεται με 10 ευρώ, μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης? Κι όταν δεν μπορεί να υπάρξει σύγκριση με άλλους κλάδους σε ανάλογα ωράρια? Είναι γεγονός πως αποτελεί τιμή να φέρεις τα όπλα της χώρας, αλλά αυτό δεν καλύπτει τις ανάγκες στο σούπερ μάρκετ και δυστυχώς το δεύτερο κτυπάει ευθέως στην ψυχολογία του στελέχους. Αυτό θα το βρει μόνος του ο εκάστοτε κύριος Υπουργός? Ή πρέπει κάποιος να του το πει? Άλλωστε μια δρασκελιά στον ίδιο όροφο είναι, συστεγάζονται με τον Α/ΓΕΣ…..

Όταν λοιπόν υπάρχει διάχυτη η εντύπωση μέσα στο ΣΞ πως κανείς δεν τον προστατεύει γιατί προβληματιζόμαστε με τη σημερινή κατάσταση? Εάν προβληματίζονται πρωτίστως οι φυσικοί προϊστάμενοι…. Δεν θα περνούσε αυτή η δυσαρέσκεια και στην εξίσωση των νέων και σε ότι αφορά το μέλλον τους? Νιώθει ο νεαρός αξιωματικός πως μπορεί να αποτανθεί στην ηγεσία του? Ή αυτή είναι απόμακρη στα ανώτατα επίπεδα της διότι σκέπτεται την επόμενη προαγωγή της? Και πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει κάποιος που μπήκε εν ενεργεία στο ΑΣΣ? Δεν μπορούνε όλοι να γίνουνε αρχηγοί…. Κι όταν λέμε διοικήσεις σε αυτές δεν περιλαμβάνουνε τις διοικήσεις των μονάδων που χρόνο με το χρόνο ταλαιπωρούνται όλο και περισσότερο. Αναλογικά κι εκθετικά αυτή η καταγραφόμενη αδιαφορία αντανακλά σε διοικήσεις σχηματισμών και παραπάνω….. Μπορεί λοιπόν ο κάθε Ταξίαρχος να πλάθει μια ωραία εικόνα και ο επισκέπτης Αντιστράτηγος να ευαρεστείται και να μην διαπιστώνει (!!!!) αλλά ο αξιωματικός που είναι στην άλλη πλευρά της ψαλίδας πιθανότατα θα αποτρέψει το παιδί του να ακολουθήσει τη δική του εργασιακή μοίρα….

Χρόνια ολόκληρα τα στελέχη των ΕΔ δουλεύουνε υπερωριακά και σε συνεχή βάση. Εννοείται τζάμπα. Και δεν είναι μόνο το εισόδημα που δεν βελτιώνεται. Η συνεχής υπερωριακή εργασία παράγει κόπωση ψυχική και σωματική. Κι επειδή αρκετοί στα υψηλά στρατιωτικά κλιμάκια αρέσκονται σε χρήση ξένων όρων διότι έτσι δείχνουνε περισσότερο καταρτισμένοι (sic) θα τους πούμε εάν γνωρίζουνε τον όρο burn out (=εξάντληση). Γιατί λοιπόν ένας νέος να επιλέξει μια στρατιωτική σχολή με το περιοριστικό περιβάλλον κι αργότερα να υπομένει ένα εξαντλητικό ρυθμό εργασίας? Άμα θέλει εξάντληση υπάρχει κι αλλού, δυστυχώς….

Ποια τύχη θα έχει ένας νεαρός αξιωματικός που ολοκληρώνει την εργασία του και θέλει να έχει το ωράριο του απέναντι σε κάποιον που παράγει μια αρεστή εικόνα με υπερωριακή εργασία? Μόνο που εκ της λειψανδρίας πλέον κι αυτή η σύγκριση τείνει να εξαλειφθεί κι όχι γιατί αντιμετωπίστηκε σωστά. Ποιο παράδειγμα εφαρμόζουν οι ανώτατοι και πιέζουν ώστε να το εφαρμόσουν και οι κατώτεροι? Της ισόρροπης ζωής ή μήπως της άσκοπης υπερωριακής εργασίας? Ο καθένας μπορεί να δώσει την απάντηση του, πάντως το σύγχρονο μάνατζμεντ προβάλλει τον μάνατζερ εκείνο που εργάζεται, αφιερώνει χρόνο στην οικογένεια κι έχει χρόνο και για τον εαυτό του. Όταν λοιπόν για κάποιους το σωστό είναι να βρίσκεσαι 16 ώρες στην εργασία και πολλές φορές χωρίς ουσιαστικό λόγο, αυτό μόνο συμβάδισμα με την εποχή δεν είναι…., ειδικά όταν πολλοί αξιωματικοί σε μεσαίους κυρίως βαθμούς έχουνε σημαντικά προβλήματα υγείας (καρδιοπάθειες κλπ).

Προ εικοσαετίας οι πολιτικοί της χώρας εκκίνησαν το θέμα μείωσης ή και απαλοιφής της στρατιωτικής θητείας, διότι έτσι ήτανε οι καταστάσεις στο δυτικό κόσμο. Άσχετα εάν εμείς ανήκουμε στον κόσμο αυτό αλλά σε δύσκολη γειτονιά του. Στα χρόνια που πέρασαν η εκπαίδευση και σκληραγωγία των οπλιτών κατέληξε ένα ακόμα πρόβλημα της καθημερινότητας των νεαρών αξιωματικών, ένα ακόμη αδιέξοδο καλύτερα. Σε συνδυασμό με τη γήρανση του χαμηλόβαθμου προσωπικού το οποίο δεν ανανεώνεται σε ρυθμό ανάλογο προς αυτό που γηράσκει, η διαχείριση της κατάστασης είναι τρομερά δύσκολη. Κι όταν ανάμεσα στο νεαρό αξιωματικό και το χαμηλόβαθμο στέλεχος μπαίνει η ηλικία, η κατάσταση γίνεται ακόμη χειρότερη. Καλείται ο νέος αξιωματικός να βγει από τα παπούτσια του και να μπει στα παπούτσια κάποιου άλλου.

Όση καλή πρόθεση κι αν έχουνε αμφότεροι, το πιθανότερο είναι να επέλθει σύγκρουση ανάμεσα σε δύο πλευρές που και η κάθε μια έχει το δίκιο της και απουσιάζει το άδικο ταυτόχρονα !!! Έτσι ο νεαρός αξιωματικός έχει να λύσει μια σπαζοκεφαλιά, οπότε αντί να χτυπηθεί στο διάβασμα και οι γονείς του να ξοδέψουν πολλά χρήματα στην παγκόσμια πρωτοτυπία των φροντιστηρίων, μπορεί κάλλιστα να «σπάσει κι αλλού το κεφάλι του και με λιγότερο κόστος…. Όταν δε έχει να κάνει και με τη διαχείριση των στρατευμένων καθώς ούτε η κοινωνία ούτε η πολιτεία έχουνε καθορίσει τι είδους στρατό θέλουνε, τότε οι δυσκολίες για το νέο άνθρωπο γίνονται τεράστιες κι εύλογα διερωτάται γιατί να αναλωθεί?

Οι προβληματισμοί λοιπόν των νέων ανθρώπων που συγκοινωνούν με τα αδιέξοδα των εν ενεργεία μικρών στελεχών διογκώνονται όταν ακουμπάνε τα θέματα της οικογένειας. Δεν μπορεί όλοι οι στρατιωτικοί άνδρες και παντρευτούνε στρατιωτικούς γυναίκες. Επομένως καλούνται άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους να συμπορευθούν, κυρίως με δυσκολίες. Άραγε θα μπορούσε το ΓΕΣ να πει πως αντιμετωπίζονται τα θέματα των συνυπηρετήσεων? Διευκολύνονται τα στελέχη ή μένουνε έρμαια της γραφειοκρατίας διαφόρων υπηρεσιών που γνωρίζουμε λίγο πολύ πόσο καλά αποδίδει? Με πόση ζέση έχει τεθεί στους εκάστοτε πολιτικούς προϊσταμένους? Και γιατί συνεχίζει να υφέρπει? Αλλά κι αν η συνυπηρέτηση επιτευχθεί, σε πόσες περιπτώσεις έχουμε δει οι σύζυγοι να τοποθετούνται να μεν στον ίδιο νομό αλλά 80 και 90 χλμ μακριά? Ή λίγα μίλια (μονοψήφιος αριθμός) σε διπλανό νησί, αλλά στον ίδιο νομό (!!!) οπότε το γράμμα του νόμου τηρείται αλλά το αποτέλεσμα είναι κενό…. Πως ανέχεται ο καθένας συμμετέχοντας στο ΑΣΣ και όλοι μαζί και ο Α/ΓΕΣ προσωπικά κάτι τέτοιο να συμβαίνει? Αιδώς Αργείοι !!!!!!!

Σημαντικά όλα αυτά που αναφέραμε ως τώρα νομίζουμε. Και το καθένα ξεχωριστά και όλα μαζί ακόμη περισσότερο. Μπορεί κάθε ένα μεμονωμένα να αποτελέσει σημαντική ανάσχεση στην πορεία ενός νέου προς το στρατιωτικό επάγγελμα. Όμως τίποτε από όλα αυτά κατά την ταπεινή μας γνώμη δεν μπορούνε να συγκριθούνε με την ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ που καλά κρατεί κι αυτή είναι που μπορεί από μόνη της να γκρεμίσει τα πάντα. Σε ένα κατεξοχήν πελατειακό κράτος οι ΕΔ δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν εξαίρεση. Εκτός από ημέτερος που πρέπει να είσαι για να πας μπροστά, στο χώρο των ΕΔ πρέπει να είσαι και αρεστός. Το θάρρος της γνώμης είναι αντίδραση, η θέση προβληματισμών ενόχληση, η απαίτηση λύσεων πρόκληση. Κι όταν αυτός που θέλει να τιμήσει αυτό που κάνει και βλέπει να στοχοποιείται, απογοητεύεται. Κι όταν βλέπει τον αρεστό να προχωρά, θλίβεται. Κι όσο να θες να το κρύψεις δεν κρύβεται. Ποιος άραγε έχει μέλλον, αυτός που ψάχνει λύσεις ή εκείνος που λέει πως εσείς κύριε προϊστάμενε ξέρετε σαφώς καλύτερα? Το να θέτεις προβλήματα δεν σημαίνει ότι είσαι και αντιδραστικός. Σημαίνει πως πονάς αυτό που κάνεις. Η πειθαρχία είναι η βάση του στρατεύματος, αλλά πουθενά στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία δεν προβάλλεται η αρτηριοσκλήρωση. Αν ήτανε έτσι, τον Βελισσαρίου δεν θα το ήξερε κανένας και πιθανό να είμαστε ακόμη έξω από τα Γιάννενα. Ήτανε απείθαρχος αυτός ο σπουδαίος Άνδρας και Αξιωματικός? Σίγουρα όχι, γι αυτό και καταγράφηκε ανεξίτηλα στο πάνθεον της ελληνικής ιστορίας.

Η ΑΝΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ λοιπόν είναι το μεγάλο θέμα που κρατά τους νέους μακριά των ΕΔ με τον ΣΞ να πλήττεται περισσότερο. Επομένως το θέμα είναι πρωτίστως ηθικό και κατόπιν υλικό. Αυτό που φέρνει προβληματισμό είναι η αίσθηση της αδικίας στην ηθική της διάσταση και κατόπιν στην οικονομική της αποτύπωση. Οι στρατιωτικοί σε όλες τις βαθμίδες τους ακολούθησαν αυτό το δρόμο γιατί συνέπλεε με τα πιστεύω τους κι όχι για να γίνουνε πλούσιοι. Διότι το στρατιωτικό επάγγελμα είναι πρωτίστως προσφορά. Που όταν όμως μπαίνει η αναξιοκρατία στο κάδρο και στο κέντρο του ειδικά αυτή η ηθική δύναμη γονατίζει. Κι εκεί έρχεται η αδυναμία στη διαβίωση όπως την περιγράψαμε παραπάνω να καταβαραθρώσει το ηθικό.

Κι όταν ο στρατιωτικός δει την οικογένεια του να υποφέρει διότι δεν μπορεί να συνυπάρξει με τη σύζυγο του και πλήττεται η οικογενειακή αρμονία τότε ο προβληματισμός λόγω των αδιεξόδων μεγιστοποιείται. Αυτά λοιπόν τα θέματα σε μια ανοικτή κοινωνία δεν μπορούνε να κρυφτούνε. Και τα νέα παιδιά αυτό το βλέπουνε και δεν επιλέγουνε πια τη στρατιωτική καριέρα. Δεν μπορούμε να έχουμε άποψη για το πώς έχει (αν έχει) σχολιάσει το θέμα το ΑΣΣ ή αν το έχει διαπιστώσει για να το συμπεριλάβει στη θεματολογία των συνεδριάσεων του. Ούτε έχουμε γνώση εάν αυτά που αναφέραμε απασχολούν (εάν απασχολούν) τον Α/ΓΕΣ. Δεν είμαστε μέντιουμ, ούτε προφήτες. Αλλά δεν βλέπουμε κάτι να κινείται, ούτε αφουγκραζόμενοι τις στρατιωτικές μάζες έχουμε αποκομίσει κάτι τέτοιο. Εκτός εάν έχουνε ζητηθεί απόψεις – προτάσεις επί των θεμάτων αυτών και βρίσκονται στο στάδιο της επιτελικής επεξεργασίας όπου το βάρος θα δοθεί στη μορφοποίση του κειμένου, την παραγραφοποίηση και τη χρήση «ορθού επιτελικού λόγου»……

Κλείνοντας, θα πούμε όπως κι άλλοτε ότι η ατζέντα 2030 δεν είναι μια λανθασμένη προοπτική. Σαφώς και η πολιτική ηγεσία πρέπει να επεμβαίνει στα θέματα των ΕΔ και να τα φέρνει σε παραλληλισμό με τα υπόλοιπα θέματα του κράτους. Το ζητούμενο είναι, όπως μια ακόμη μεταρρυθμιστική προσπάθεια να μην αποτύχει πριν καν εφαρμοστεί. Εδώ την αποκλειστική ευθύνη για την ορθή ενημέρωση εκάστου υπουργού φέρει η ηγεσία των επιτελείων και μόνο αυτή. Είναι τεράστια η ευθύνη καθενός που κατακτά τη θέση ενός αρχηγού κλαδικού επιτελείου να προβάλει κι όχι να κρύβει τα προβλήματα. Εάν όμως η ατζέντα αυτή δεν συμπεριλάβει λύσεις σε χρόνια προβλήματα γρήγορα θα καταλήξει κενό γράμμα και δεν θέλουμε κάτι τέτοιο σε καιρούς γεωπολιτικών αναταράξεων και με μια Τουρκία να ονειρεύεται παγκόσμιας μορφής κυριαρχία. Στα θέματα που παραπάνω θέσαμε χρειάζεται κυρίως βούληση.

Μόνο εάν χτυπηθεί η αναξιοκρατία θα υπάρξει μεταστροφή στο κλίμα για επιλογή της στρατιωτικής ζωής από τους νέους. Μόνο εάν αντιμετωπισθούν με σοβαρή θέληση τα προβλήματα της καθημερινότητας τους και της οικογενειακής τους ισορροπίας η θέληση για το στρατιωτικό επάγγελμα θα επανέλθει. Μόνο εάν γίνει το αυτονόητο και αποδοθούν τα δεδουλευμένα σε λογική βάση και σε αναλογία με ότι συμβαίνει δεκαετίες σε άλλους κλάδους εργαζομένων, θα ξαναδούμε μαζική διάθεση για είσοδο στις στρατιωτικές σχολές. Εκτός αν στο μέλλον υπάρξει καμιά προοπτική να εισάγονται κι άλλοι που μπορεί να γεννήθηκαν στη χώρα αλλά είναι από αλλοεθνείς γονείς, κάτι ανάλογο με το ύστερο Βυζάντιο και τη φθορά έως την πτώση του. Όσο κι αν το πολιτικό σύστημα ευθύνεται διαχρονικά για την απόδοση του νεοελληνικού κράτους, όσο κι αν η μεταπολίτευση έχει μείνει ανεξεταστέα σε όσες εξετάσεις κι αν έδωσε, στο λεπτό θέμα που θίξαμε είναι το ΓΕΣ που διαχρονικά φέρει την ευθύνη για την κατάληξη των πραγμάτων.

Μοιραία η σημερινή ηγεσία του ΓΕΣ φέρει τη μεγαλύτερη, οι προηγούμενες αν και συνυπεύθυνες υπήρξαν τυχερές και δεν τους έλαχε κάτι το ανάλογο. Επί των ημερών της λαμβάνει χώρα η μεταρρύθμιση που έχει προκαλέσει οργασμό ανησυχίας σε όλες τις βαθμίδες του ένδοξου στρατού ξηράς. Πλην όμως μετά από δύο χρόνια και με τόσες επισκέψεις σε μονάδες και ακριτικές περιοχές όπως καταμαρτυρούνε και οι ανάλογες φωτογραφικές αναρτήσεις, λογικά θα έχει καταγραφεί η κατάσταση που επικρατεί…. Φυσικά τώρα που μπαίνουμε στον τελευταίο μήνα του έτους, οι επερχόμενες κρίσεις να αποτελούν το μοναδικό και μέγιστο άγχος όλων των ανωτάτων αξιωματικών και αυξητικά όσο ανεβαίνουμε την πυραμίδα της ιεραρχίας. Όμως η ευθύνη είναι ξεκάθαρη ποιούς βαρύνει. Διότι στο βασικό στρατιωτικό κανονισμό που κάθε στρατιωτικός διδάσκεται μόλις ενδυθεί τη στρατιωτική στολή είναι πως, «κάθε στρατιωτικός είναι υπεύθυνος για ότι πράττει ή παραλείπει να πράττει το τμήμα του». Κι αυτό αναφέρεται σε αυτόν που ηγείται κι όχι στον υφιστάμενο, ούτε ο νομοθέτης το έχει θέσει για τον πολιτικό……