Τελεσίγραφο τεσσάρων ημερών έδωσε η Δαμασκός στους Κούρδους, για αποδοχή ένταξης στον κεντρικό κρατικό μηχανισμό, την ώρα που από την Ουάσιγκτον εκπέμπεται ολοένα πιο καθαρά το μήνυμα ότι η αμερικανική στήριξη προς το SDF «τελειώνει».

Σύμφωνα με το Reuters, η συριακή κυβέρνηση ανακοίνωσε την Τρίτη κατάπαυση πυρός διάρκειας τεσσάρων ημερών, ξεκινώντας από το βράδυ της ίδιας ημέρας, και κάλεσε τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) να καταθέσουν σχέδιο ενσωμάτωσης της παρουσίας τους στην επαρχία Χασάκα. Σε αντίθετη περίπτωση, το κυβερνητικό στρατόπεδο αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω εισόδου κρατικών δυνάμεων σε περιοχές υπό SDF έλεγχο.

Το «παράθυρο» των 4 ημερών και η πίεση για ενσωμάτωση

Η Δαμασκός αναφέρει ότι υπάρχει «κατανόηση» με το SDF ώστε να διαμορφωθεί σχέδιο ένταξης για τη Χασάκα, ενώ ζητά από το SDF να προτείνει υποψήφιο για θέση βοηθού του υπουργού Άμυνας στη Δαμασκό, ως μέρος του πλαισίου ενσωμάτωσης. Παράλληλα, η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν θα επιχειρήσει να εισέλθει εντός των πόλεων Χασάκα και Καμισλί κατά την τετραήμερη προθεσμία.

Από την πλευρά του, το SDF ανακοίνωσε ότι αποδέχεται την εκεχειρία και ότι δεν θα προβεί σε στρατιωτικές ενέργειες εκτός αν δεχθεί επίθεση, ενώ δηλώνει ότι αποσύρεται σε κουρδικής πλειοψηφίας περιοχές.

Η παρέμβαση Μπάρακ και το μήνυμα των ΗΠΑ: «έληξε ο αρχικός σκοπός»

Κομβικό στοιχείο της εικόνας, όπως μεταδίδει το Reuters, είναι η στάση των ΗΠΑ. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Τομ Μπάρακ έγραψε στα κοινωνικά δίκτυα ότι η πρόταση ένταξης στο συριακό κράτος –με ιθαγένεια, πολιτισμικές εγγυήσεις και πολιτική συμμετοχή– είναι «η μεγαλύτερη ευκαιρία» που έχουν οι Κούρδοι.

Στην ίδια γραμμή, ο Μπάρακ σημείωσε ότι ο αρχικός λόγος ύπαρξης της συνεργασίας ΗΠΑ–SDF (ο πόλεμος κατά του «Ισλαμικού Κράτους») έχει σε μεγάλο βαθμό εκπνεύσει, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν μακροπρόθεσμο συμφέρον να διατηρήσουν παρουσία στη Συρία.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον παρακολουθεί με «σοβαρή ανησυχία» τις εξελίξεις και καλεί όλους να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις «με καλή πίστη», ζητώντας «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» και προτεραιοποίηση της προστασίας των αμάχων «σε όλες τις μειονοτικές ομάδες».

Η μεγαλύτερη μεταβολή ελέγχου από την πτώση Άσαντ

Το Reuters επισημαίνει ότι η αστραπιαία προέλαση κυβερνητικών δυνάμεων τις τελευταίες ημέρες και η εμφανής υποχώρηση της αμερικανικής διάθεσης να στηρίζει τη συνεχιζόμενη εδαφική κατοχή του SDF συνιστούν τη μεγαλύτερη αλλαγή ελέγχου στη Συρία από τότε που οι αντάρτες ανέτρεψαν τον Μπασάρ αλ Άσαντ πριν από 13 μήνες.

Η βορειοανατολική Συρία, ανάμεσα σε Τουρκία και Ιράκ, είναι μεικτή (Κούρδοι και Άραβες) και είχε καταληφθεί σε μεγάλο βαθμό από το «Ισλαμικό Κράτος» πριν μια δεκαετία, έως ότου το SDF –με αεροπορική υποστήριξη του συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ– το απώθησε.

«Ισλαμικό Κράτος»: αποδράσεις, αλ-Χολ και ο φόβος της αποσταθεροποίησης

Στο πιο νευραλγικό σημείο, το Reuters καταγράφει νέα ανησυχία για τις δομές κράτησης τζιχαντιστών:

• Περίπου 120 κρατούμενοι του «Ισλαμικού Κράτους» φέρονται να απέδρασαν από τη φυλακή Σαντάντι, με το συριακό ΥΠΕΣ να λέει ότι 81 συνελήφθησαν ξανά.

• Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι περίπου 200 χαμηλόβαθμοι μαχητές απέδρασαν τη Δευτέρα, αλλά «πολλοί» επανασυνελήφθησαν.

• Το SDF δήλωσε επίσης ότι αποσύρθηκε από τον καταυλισμό αλ-Χολ, που φιλοξενεί χιλιάδες συνδεόμενους με την οργάνωση αμάχους κοντά στα σύνορα με το Ιράκ.

• Σύρος ανώτερος αμυντικός αξιωματούχος είπε ότι η Δαμασκός ενημέρωσε τις ΗΠΑ για την πρόθεση αποχώρησης του SDF από την περιοχή του αλ-Χολ και ότι κυβερνητικές δυνάμεις είναι έτοιμες να αναπτυχθούν.

Η ανησυχία είναι διεθνής, καθώς το SDF έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι φρουρεί περίπου 10.000 κρατούμενους μαχητές του «Ισλαμικού Κράτους».

Τουρκικός παράγοντας και νέα ισορροπία στη Δαμασκό

Η περιοχή παραμένει «κόκκινο πανί» για την Άγκυρα, που θεωρεί τον πυρήνα του SDF, την κουρδική YPG, προέκταση του PKK. Το Reuters υπενθυμίζει ότι μετά την ανατροπή Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, τη Συρία ηγείται ο Άχμεντ αλ-Σαράα, πρώην ηγέτης ανταρτών, ο οποίος έχει αναδειχθεί σε στενό σύμμαχο της Τουρκίας.

Από το αδιέξοδο στη σύγκρουση

Η ένταση κλιμακώθηκε αυτόν τον μήνα, μετά από αδιέξοδο μηνών για το μέλλον των μαχητών και των εδαφών του SDF, καθώς αντιστεκόταν στην απαίτηση της Δαμασκού να διαλυθεί και να ενταχθεί στο υπουργείο Άμυνας. Την Κυριακή, το SDF συμφώνησε να αποσυρθεί από τις αραβικής πλειοψηφίας επαρχίες Ράκα και Ντέιρ αλ-Ζορ, ενώ τη Δευτέρα κυβερνητικές δυνάμεις προωθήθηκαν προς τη Χασάκα. Παράλληλα, αναφέρονται πληροφορίες για δύσκολη συνάντηση του διοικητή του SDF Μαζλούμ Άμπντι με τον αλ-Σαράα, μετά την εμφάνιση υπογραφής του Άμπντι σε 14-σημείων συμφωνία.

Το τετραήμερο που ξεκίνησε το βράδυ της Τρίτης λειτουργεί πλέον ως «ρολόι» για την επόμενη μέρα της βορειοανατολικής Συρίας: είτε μια ελεγχόμενη ενσωμάτωση με όρους, είτε νέα κλιμάκωση – με φόντο τις φυλακές των τζιχαντιστών, τον καταυλισμό αλ-Χολ και το σαφές σινιάλο των ΗΠΑ ότι η εποχή της απεριόριστης στήριξης προς το SDF τελειώνει.

Ως τη σημαντικότερη ευκαιρία των τελευταίων δεκαετιών για τον κουρδικό πληθυσμό χαρακτηρίζει την τρέχουσα συγκυρία ο Αμερικανός πρέσβης σε Τουρκία και Συρία, Τομ Μπάρακ. Ο ανώτατος διπλωμάτης συνδέει την εξέλιξη αυτή άμεσα με τη μεταβατική περίοδο που ακολουθεί την εποχή του Μπασάρ αλ Άσαντ, καθώς και με την ανάληψη της εξουσίας από τη νέα κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Αχμετ Αλ-Σάαρα.

Σε δημόσια τοποθέτησή του, ο κ. Μπάρακ τονίζει ότι η συγκεκριμένη μετάβαση ανοίγει τον δρόμο για την πλήρη και ουσιαστική ενσωμάτωση των Κούρδων σε ένα ενιαίο συριακό κράτος. Το πλαίσιο αυτό περιλαμβάνει την κατοχύρωση πλήρων δικαιωμάτων ιθαγένειας, ισχυρές πολιτιστικές εγγυήσεις και τη δυνατότητα ουσιαστικής πολιτικής συμμετοχής. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά, πρόκειται για θεμελιώδη δικαιώματα που επί δεκαετίες τους είχαν στερηθεί, ιδιαίτερα κατά την περίοδο διακυβέρνησης του προηγούμενου καθεστώτος, όταν χιλιάδες Κούρδοι αναγκάζονταν να ζουν χωρίς υπηκοότητα, αντιμετωπίζοντας αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση της γλώσσας τους και συστηματικές διακρίσεις.

The greatest opportunity for the Kurds in Syria right now lies in the post-Assad transition under the new government led by President Ahmed al-Sharaa. This moment offers a pathway to full integration into a unified Syrian state with citizenship rights, cultural protections, and…

— Ambassador Tom Barrack (@USAMBTurkiye) January 20, 2026

Η νέα πραγματικότητα

Ο Τομ Μπάρακ υπενθυμίζει στην ανάλυσή του ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη βορειοανατολική Συρία βασίστηκε αρχικά στην επιχειρησιακή συνεργασία για την ήττα της τρομοκρατίας. Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (Syrian Democratic Forces – SDF), με κύριο κορμό τις κουρδικές δυνάμεις, αποτέλεσαν τον αποτελεσματικότερο εταίρο στο έδαφος, συμβάλλοντας καθοριστικά στην κατάρρευση του «χαλιφάτου» έως το 2019 και στη φύλαξη χιλιάδων κρατουμένων σε φυλακές και καταυλισμούς, όπως αυτός στο αλ Χολ.

Εκείνη την περίοδο, όπως σημειώνει ο πρέσβης, δεν υπήρχε λειτουργικό κεντρικό κράτος στη Συρία που να μπορεί να αναλάβει αυτόν τον κρίσιμο ρόλο ασφαλείας, ενώ η τότε κυβέρνηση θεωρείτο ακατάλληλος εταίρος λόγω των διεθνών κυρώσεων και της απομόνωσης.

«Η Συρία έχει αλλάξει»

Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρέσβη, το γεωπολιτικό σκηνικό έχει πλέον αλλάξει ριζικά. Η Συρία διαθέτει σήμερα μια αναγνωρισμένη κεντρική κυβέρνηση, η οποία εντάχθηκε στον διεθνή συνασπισμό κατά το έτος 2025, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα συνεργασίας με τη Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το γεγονός αυτό μεταβάλλει και τη βάση της αμερικανικής παρουσίας, καθώς ο αρχικός ρόλος των SDF ως κύριας δύναμης κρούσης κατά των τζιχαντιστών έχει πλέον ολοκληρωθεί. Η Δαμασκός, όπως αναφέρει ο κ. Μπάρακ, δηλώνει πλέον έτοιμη να αναλάβει πλήρως την ευθύνη για την ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένων των φυλακών και των καταυλισμών κράτησης.

Ενεργός αμερικανικός ρόλος στη μετάβαση

Ο Μπάρακ αποκαλύπτει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιδιώκουν τη διαιώνιση ενός ξεχωριστού ρόλου των κουρδικών δυνάμεων, αλλά εργάζονται ενεργά για μια ομαλή και ειρηνική μετάβαση. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρξαν εκτεταμένες διπλωματικές επαφές με τη συριακή κυβέρνηση και την κουρδική ηγεσία, που οδήγησαν στη συμφωνία ενσωμάτωσης των δυνάμεων αυτών.

Η συμφωνία προβλέπει την ατομική ένταξη των μαχητών στον εθνικό στρατό, την παράδοση κρίσιμων υποδομών —όπως ενεργειακά πεδία, φράγματα και συνοριακά περάσματα— καθώς και τη μεταβίβαση του ελέγχου στη συριακή πολιτεία. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι δεν στηρίζει αποσχιστικά ή ομοσπονδιακά σχέδια, αλλά δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην εθνική ενότητα και τη σταθερότητα της χώρας.

Η «καλύτερη ευκαιρία μέχρι σήμερα»

Κατά τον Αμερικανό πρέσβη, η ενσωμάτωση στο νέο συριακό κράτος προσφέρει στους Κούρδους προοπτικές που υπερβαίνουν την άτυπη αυτονομία του παρελθόντος: πλήρη υπηκοότητα, συνταγματική προστασία των δικαιωμάτων τους, δυνατότητα εκπαίδευσης στην κουρδική γλώσσα, αναγνώριση εορτών όπως το Νεβρόζ και ουσιαστική συμμετοχή στη διακυβέρνηση.

Αν και αναγνωρίζει ότι παραμένουν κίνδυνοι, όπως εύθραυστες εκεχειρίες και φόβοι αποσταθεροποίησης, τονίζει ότι η αμερικανική διπλωματία πιέζει για εγγυήσεις στα κουρδικά δικαιώματα και για τη συνέχιση της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Όπως καταλήγει ο κ. Μπάρακ, η εναλλακτική επιλογή θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέα αστάθεια. Αντίθετα, η ενσωμάτωση των Κούρδων στη νέα Συρία, με διεθνή στήριξη, συνιστά τη σοβαρότερη μέχρι σήμερα ευκαιρία για μόνιμη ασφάλεια και κατοχυρωμένα δικαιώματα εντός ενός διεθνώς αναγνωρισμένου κράτους.

Την κατεπείγουσα και άμεση παρέμβαση της διεθνούς κοινότητας στα τεκταινόμενα στη Συρία, με κύριο στόχο να «να αποτραπεί μία ακόμη ανθρωπιστική καταστροφή εναντίον » ζητά με επίσημη τοποθέτησή του το Πολιτιστικό Κέντρο Κουρδιστάν «Θεόφιλος». Ο φορέας εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τις ραγδαίες εξελίξεις στην περιοχή, ενώ παράλληλα κάνει λόγο για πιθανή «πλημμύρα τζιχαντιστών τρομοκρατών στην περιοχή» στην περίπτωση που η κουρδική αντίσταση καμφθεί και πέσει το μέτωπο στη Ράκκα. Υπενθυμίζεται ότι στη συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη κρατούνται φυλακισμένα χιλιάδες μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης, γεγονός που εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την περιφερειακή ασφάλεια.

Σε μακροσκελή ανακοίνωσή του για την τρέχουσα κατάσταση, το Κέντρο «Θεόφιλος» προχωρά σε βαρυσήμαντες καταγγελίες, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι οι Δυτικές Δυνάμεις («Διεθνής Συμμαχία για την καταπολέμηση ») καθώς και η Τουρκία «ξεκίνησαν να πιέζουν την κουρδική πλευρά να υπογράψει συμφωνία» φαίνεται να ευθυγραμμίζονται ή να συνεργάζονται με τον Πρόεδρο, Αχμάντ Χουσεΐν αλ-Σαράα (γνωστό ως Τζολάνι). «Παρόλο που εμείς γνωρίζαμε ότι είναι τρομοκράοργανώσεις, όπως η Αλ Κάιντα, η Αλ Νούσρα κ.λπ., υπογράψαμε,, μια συμφωνία για ένταξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον συριακό στρατό και στη Συρία», σημειώνει η ανακοίνωση, περιγράφοντας ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και επικίνδυνο γεωπολιτικό σκηνικό που διαμορφώνεται εις βάρος των τοπικών πληθυσμών.

Περαιτέρω, στην ανάλυση των γεγονότων, «Η πλευρά , όμως, συνέχισε να κάνει γενοκτονίες. Αρχικά κατά των Αλεβιτών, μετά κατά των χριστιανών, μετά κατά των Δρούζων και τώρα έχει έρθει η σειρά των Κούρδων», προστίθεται από τους συντάκτες του κειμένου, δίνοντας έμφαση στη στρατηγική σημασία των κινήσεων αυτών. Επιπροσθέτως, «Πάλι κάτω , ωθηθήκαμε να υπογράψουμε μία συμφωνία που προέβλεπε ότι θα υποχωρούσαμε από κάποιες περιοχές, τις οποίες και θα παραδίδαμε στην κυβέρνηση Τζολάνι», σημειώνεται, υπογραμμίζοντας τις συνέπειες που επιφέρουν οι συγκεκριμένες πολιτικές και στρατιωτικές επιλογές στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Αναφορικά με τις εξελίξεις στο πεδίο των μαχών και τις μετακινήσεις πληθυσμών, «Παρά την καλή θέληση που έχει επιδείξει η πλευρά μας όμως, στην υποχώρησή μας αυτή, χτυπήσανε τις δυνάμεις μας πισώπλατα, με τη βοήθεια Υπεγράφη και τρίτη συμφωνία, πάλι με τη μεσολάβηση των Αμερικανών, και χτες μάλιστα ανακοινώθηκε εκεχειρία. Ωστόσο, οι επιθέσεις συνεχίζονται», αναφέρει το Πολιτιστικό Κέντρο Κουρδιστάν «Θεόφιλος». Η κατάσταση περιγράφεται ως κρίσιμη, με τις ισορροπίες να είναι εξαιρετικά εύθραυστες.

Περιγράφοντας τη δραματική συγκυρία που βιώνουν οι κάτοικοι, ο φορέας επισημαίνει πως αυτή τη στιγμή, «ο πόλεμος έχει επικεντρωθεί στην πόλη Ράκκα, γύρω από τη φυλακή Αλ-Ακτάν. Εκεί κρατούνται περίπου 2500 φυλακισμένοι τζιχαντιστές παλεύουν με νύχια και με δόντια να κρατήσουν τη φυλακή και να αποτρέψουν την απελευθέρωσή τους. Ζητήσαμε βοήθεια, ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό, από τη Διεθνή Συμμαχία και πήραμε θετική απάντηση, ωστόσο εδώ και τρεις μέρες δεν έχει γίνει τίποτα», τονίζει με έμφαση, θέλοντας να αναδείξει το μέγεθος της ανθρωπιστικής κρίσης που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Στο ίδιο πλαίσιο ενημέρωσης για τις συνθήκες που επικρατούν, «Στην πόλη Αλ-Σαντάντι γίνεται επίσης επίθεση σε φυλακή με κρατούμενους αμερικανική βάση απέχει μόλις 2 χιλιόμετρα από το σημείο και, παρόλα αυτά, δεν παρεμβαίνει», αναφέρεται στην ανακοίνωση. Ακολούθως, «Όλη η περιοχή κινδυνεύει. Αν οι δυνάμεις μας, που αγωνίζονται επί , δεν αντέξουν, θα δούμε μια πλημμύρα τζιχαντιστών τρομοκρατών στην περιοχή (και όχι μόνο…) και ο κουρδικός λαός θα κινδυνεύσει για μία ακόμη φορά με γενοκτονία», προστίθεται, συμπληρώνοντας την εικόνα της καταστροφής και της ανάγκης για άμεση βοήθεια.

Καταληκτικά, μπροστά σε αυτόν τον ορατό κίνδυνο, το Πολιτιστικό Κέντρο Κουρδιστάν «Θεόφιλος» απευθύνει ευρύτατο κάλεσμα προς τη διεθνή κοινότητα, τις κυβερνήσεις των κρατών, τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και προς όλες τις προοδευτικές δυνάμεις και τους δημοκρατικούς πολίτες ανά την υφήλιο, «να υψώσουν τη φωνή τους, να αναλάβουν δράση και να παρέμβουν άμεσα, προκειμένου να σταματήσει αυτό το μακελειό και να αποτραπεί μία ακόμη ανθρωπιστική καταστροφή εναντίον -που το μόνο του ‘έγκλημα’ είναι ότι πολέμησε με όλες κόστος εναντίον ».