Ο επικαιροποιημένος κατάλογος Σένγκεν για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων, την επιστροφή και την επανεισδοχή1 περιέχει, μεταξύ άλλων, το λεγόμενο «μοντέλο ελέγχου πρόσβασης τεσσάρων βαθμίδων» (four-tier access control model).
Στη συνεδρίασή της στις 17/07/2008, η ομάδα εργασίας του Συμβουλίου Δικαιοσύνης κι Εσωτερικών Υποθέσεων (ΔΕΥ), «Αξιολόγηση Σένγκεν – SCHEVAL» της ΕΕ, έθεσε ως στόχο την αναθεώρηση και επικαιροποίηση των καταλόγων συστάσεων και βέλτιστων πρακτικών Σένγκεν, καθώς και του καταλόγου Σένγκεν για τον έλεγχο εξωτερικών συνόρων, την απομάκρυνση και επανεισδοχή, που εκδόθηκε το Φεβρουάριο 2002.
Σκοπός του Καταλόγου είναι να περιλάβει συστάσεις και να τονίσει βέλτιστες πρακτικές εφαρμογής Κανονισμών και λοιπών εγγράφων παραθέτοντας παραδείγματα, ώστε τα Κράτη-Μέλη (Κ-Μ) Σένγκεν και τα Κράτη που θα προσχωρήσουν σ’ αυτό να έχουν βοήθεια για την ορθή εφαρμογή του Κεκτημένου Σένγκεν.
Ο Κατάλογος:
λαμβάνει υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές που καθορίζονται στις εκθέσεις της επιτροπής «Αξιολόγηση Σένγκεν» μετά από εκτιμήσεις ετοιμότητας των Κ-Μ να συμμορφωθούν στο Κεκτημένο Σένγκεν
αποτελείται από δύο κυρίως μέρη, ένα για τον έλεγχο εξωτερικών συνόρων και ένα για την επιστροφή και επανεισδοχή. Στο γενικό τμήμα περιγράφονται οι βασικές ιδέες που εμπνέουν την πολιτική και οι τρέχουσες εξελίξεις σ’ επίπεδο ΕΕ. Στη συνέχεια ακολουθεί σειρά συστάσεων και βέλτιστων πρακτικών, που παρουσιάζονται σε μορφή πίνακα: οι συστάσεις βρίσκονται στην αριστερή στήλη του πίνακα και οι βέλτιστες πρακτικές στη δεξιά
περιέχει τους ακόλουθους ορισμούς για υλοποίηση αυτής της εργασίας:
συστάσεις: μη εξαντλητικός κατάλογος μέτρων προοριζόμενων ν’ αποτελέσουν τη βάση ορθής εφαρμογής του Κεκτημένου Σένγκεν και για την παρακολούθησή της
βέλτιστες πρακτικές: μη εξαντλητικός κατάλογος μεθόδων εργασίας ή μοντέλων μέτρων που πρέπει να θεωρούνται ότι αποτελούν τη βέλτιστη εφαρμογή του Κεκτημένου Σένγκεν, έχοντας πάντοτε υπόψη ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες βέλτιστες πρακτικές για κάθε συγκεκριμένο τομέα της συνεργασίας Σένγκεν.
Στη συνεδρίασή του στις 04-05/12/2006, το Συμβούλιο ΔΕΥ καθόρισε το πεδίο εφαρμογής για την ΟΔΣ, η οποία συνιστά θεμελιώδη έννοια της διαχείρισης συνόρων των Κ-Μ και συναρθρώνεται απ’ τις εξής διαστάσεις:
τον έλεγχο συνόρων (έλεγχοι και επιτήρηση) όπως ορίζεται στον Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, περιλαμβανομένης της σχετικής ανάλυσης κινδύνου και της συλλογής πληροφοριών για εγκλήματα
την ανίχνευση και έρευνα για διασυνοριακά εγκλήματα σε συντονισμό μ’ όλες τις αρμόδιες Αρχές επιβολής του νόμου
το μοντέλο ελέγχου πρόσβασης τεσσάρων βαθμίδων (μέτρα σε τρίτες χώρες, συνεργασία με γειτονικές χώρες, συνοριακοί έλεγχοι, μέτρα ελέγχου εντός του χώρου ελεύθερης διακίνησης, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής)
τη διοργανική συνεργασία για τη διαχείριση των συνόρων (συνοριακοί φρουροί, τελωνεία, αστυνομία, εθνική ασφάλεια και άλλες αρμόδιες αρχές) και τη διεθνή συνεργασία
το συντονισμό και συνοχή των δραστηριοτήτων των Κ-Μ και θεσμικών οργάνων μ’ αυτές άλλων οργάνων της Κοινότητας και της Ένωσης.
Η συνεκτικότητα μεταξύ αυτών των διαστάσεων και του τρόπου εφαρμογής τους από τα Κ-Μ Σένγκεν αποτελεί το κλειδί για την επιτυχία της έννοιας της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Συνόρων (ΟΔΣ).
Το μοντέλο ελέγχου πρόσβασης τεσσάρων βαθμίδων αποτελεί τον πυρήνα της ΟΔΣ της ΕΕ και αναφέρεται επίσης στη σελίδα 13 του εγγράφου πολιτικής2 για την ανάπτυξη πολυετούς στρατηγικής πολιτικής για την ευρωπαϊκή ολοκληρωμένη διαχείριση συνόρων, σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1896.
Απαιτεί την εφαρμογή συμπληρωματικών μέτρων σε τέσσερις βαθμίδες, ως εξής:
Πρώτη βαθμίδα: μέτρα σε τρίτες χώρες (καταγωγής και διέλευσης). Περιλαμβάνουν συμβουλές και κατάρτιση, από αξιωματικούς συνδέσμους – εμπειρογνώμονες στον τομέα εγγράφων, η οποία αφορά τη διαδικασία θεωρήσεων και απευθύνεται σε προξενικούς υπαλλήλους και προσωπικό μεταφορικών εταιρειών σε τρίτες χώρες καταγωγής ή διέλευσης, από τις οποίες πηγάζουν οι κίνδυνοι που γεννά η παράνομη μετανάστευση
Δεύτερη βαθμίδα: συνεργασία με γειτονικές χώρες. Οι συμφωνίες με γειτονικές χώρες για συνεργασία στον τομέα διαχείρισης συνόρων συνιστούν αποδοτικό μέσο βελτίωσης της ασφάλειας συνόρων. Η συνεργασία επιτυγχάνεται με τη δημιουργία κατάλληλων μηχανισμών λειτουργίας (ανταλλαγή πληροφοριών, κατάλληλοι δίαυλοι επικοινωνίας, κεντρικά, περιφερειακά και τοπικά σημεία επαφής, διαδικασίες έκτακτης ανάγκης, αντιμετώπιση περιστατικών μ’ αντικειμενικό τρόπο ώστε ν’ αποφεύγονται οι πολιτικές διενέξεις κλπ). Απαραίτητη είναι η δημιουργία δομών περιφερειακής συνεργασίας και κατά μήκος των θαλάσσιων εξωτερικών συνόρων. Σε πρωτοβουλίες αυτού του είδους πρέπει να συμμετέχουν όλες οι χώρες της περιοχής
Τρίτη βαθμίδα: Οι συνοριακοί έλεγχοι, οι οποίοι εγγυώνται ότι κάθε πρόσωπο που εισέρχεται στο χώρο Σένγκεν ή εξέρχεται απ’ αυτόν υπόκειται σε συστηματικούς ελέγχους. Εξασφαλίζουν επίσης ένα κατάλληλο επίπεδο για την ανακάλυψη ατόμων που περνούν παράνομα τα σύνορα σε σημεία διέλευσης ή μέσω θαλάσσης χρησιμοποιώντας πλαστά έγγραφα ή προσπαθώντας να κρυφτούν σε μέσα μεταφοράς. Οι συνοριακοί έλεγχοι εντάσσονται στις εθνικές προσπάθειες πρόληψης του εγκλήματος, καθότι εντοπίζουν και αποκαλύπτουν υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων, κλοπής αγαθών, καθώς και άλλα διασυνοριακά αδικήματα και αδικήματα που σχετίζονται με τα σύνορα και συμβάλλουν στην ανίχνευση σοβαρών μορφών εγκληματικότητας
Τέταρτη βαθμίδα: μέτρα ελέγχου εντός του χώρου ελεύθερης διακίνησης, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής, τα οποία αποτρέπουν την παράνομη μετανάστευση και το διασυνοριακό έγκλημα στο εσωτερικό της επικράτειας των Κ-Μ Σένγκεν μ’ ενισχυμένα μέτρα έρευνας, ελέγχου και επιτήρησης βάσει εθνικών πληροφοριών και σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Οι παράνομοι μετανάστες που εντοπίζονται στο εσωτερικό της επικράτειας Σένγκεν τίθενται υπό τον έλεγχο των Αρχών. Καταχωρούνται και, αν δεν συντρέχουν λόγοι παραμονής τους ή δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο λόγω επίκλησης ανθρωπιστικών λόγων ή του διεθνούς δικαίου εκ μέρους τους, επαναπατρίζονται στη χώρα καταγωγής τους. Τα Κ-Μ καθορίζουν ελάχιστα πρότυπα για τα μέτρα ελέγχου που εφαρμόζονται στο έδαφός τους και, από κοινού μ’ άλλες αρμόδιες αρχές, σε σημεία που είναι γνωστά ως κρίσιμης σημασίας για υπηκόους τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα, σε κόμβους διασυνοριακής κυκλοφορίας κλπ.
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι οι δύο πρώτες βαθμίδες (μέτρα σε τρίτες χώρες καταγωγής και διέλευσης, καθώς και συνεργασία με γειτονικές τρίτες χώρες) εντάσσονται στην εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης η οποία χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά σημαντική από πλευράς έγκαιρου εντοπισμού των «απειλών» οι οποίες προέρχονται από τρίτες χώρες καταγωγής/διέλευσης και κατευθύνονται στο εσωτερικό του χώρου Σένγκεν (δηλαδή από την πρώτη και δεύτερη βαθμίδα στην τρίτη και τέταρτη βαθμίδα, ή απευθείας από την 1η στην 3η βαθμίδα αεροπορικώς). Η 3η (συνοριακοί έλεγχοι) και 4η (μέτρα ελέγχου εντός Σένγκεν) βαθμίδα του μοντέλου συνιστούν την εσωτερική διάσταση της μετανάστευσης.
Κρίνεται ως ιδιαίτερα βαρύνουσα η επιδίωξη της μεγαλύτερης δυνατής στρατηγικής συνεργασίας – εταιρικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και τρίτων χωρών προέλευσης – διέλευσης για έγκαιρο εντοπισμό των «απειλών» που κατευθύνονται στα ευρωπαϊκά εξωτερικά σύνορα και το χώρο ελεύθερης διακίνησης (χώρο Σένγκεν), που θα επιτρέψει την έγκαιρη κι αποτελεσματική αντιμετώπιση καθώς και την ελαχιστοποίησή/εκμηδένισή τους, λαμβάνοντας πάντα υπόψη παράγοντες όπως: η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, της Αφρικής και Μέσης Ανατολής, οι εμφύλιοι πόλεμοι – συρράξεις, η φτώχεια και το χαμηλό επίπεδο διαβίωσης, οι κλιματικές αλλαγές, η δραστηριότητα εξτρεμιστικών/ τζιχαντιστικών οργανώσεων και οργανωμένων δικτύων παράνομης διακίνησης προσφύγων/μεταναστών, καθώς και πολιτικές αλλαγές ή άλλοι παράγοντες που δημιουργούν μαζικές προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές.
Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
